장음표시 사용
221쪽
LIBER II. 1 OS quam eorum qnae lectori fors in scrupulum aliquem circa speculi positionem, iniicere possint, omittere videamur. Ac primo quidem, si in loco aliquo commodo interioris domus horologium construere desideres, eliges primo fenestram , quae si ortum
v et Occatum respiciat, commoduli ma ad hoc negotium expediendum est, in hac fenestra carmentitio opere e solido lapide, gypso aut creta, vel simili
materia, cui aeris iniuriae nocere nequeunt veluti
basin quandam speculi collocandi pones, ita firmiter muro ad tructam, ut loco nunquam dimoueri possit. In hoc aute lapide creta aut gypso decliuitate quandam facies seu planum plano potari aequi distans, ABCD. quod facile siet subsidio trianguli eleuationis poli dati loci, in quo horologium construere desideras in hoc plano circulo maximo per polos mundi, 5c communes sectiones horizontis deverticalis proprie dicti transeunti, aequid istante, cuius diameter axis mundi, eo in loco in quo speculum assigi debet instrumentum reflexorium ea ratione locabis, ut instrumenti centrum centro speculi exacte congruat, superficies etiam plana instrumenti, plano potari & semicirculus Q A S. supra semicirculum OSR. ad eleuationem aequatoris et tus , aequatoris caelestis silui undequaque' respondeat, habebit enim hac speculi positione semicirculus QAS. naturalem non reflexum uti in aliis
speculorum positionibus aequatoris, situm , quod bene notandum. His itaque omnibus sic rite praepa, Cc ue
222쪽
raris instrumentoque directo in muris quibusvis ompositis discontinuis , aut irregularibus horas a meridie & media nocte eo quo sequitur modo describes. Instrumentum opticum 3 probi. descriptum e legione instrumenti restexorti plano potari applicati collocetur . transuersusque baculus C D. nunc depressus nunc eleuatus eo sita constituatur, ut semicirculi QAS. instrumenti res exorii superficies seu baculi trata suersi linea exacte respondeat &quod duplici ratione consequeris, Vel visu, vel productione fili. Prius consequeris , si a millas, seu brachiola instrumenti, promotas in suac rena eo situ constituas, ut visus per dioptra eorum
incidens, videat singula brachiola singulis horariis lineis in semicirculo QAS. descriptis, respondere. Vel si hoc difficilius foret ex centro semicirculi QAS per singulas horas tracto filo usque ad superficiem baculi transuersi D. instrumenti optici, dc
223쪽
LIBER II. LO confestim innotescet, si baculus C D. eundem habuerit cum aequatoris semicirculo QAS. situm. quem si non exacte deprehenderis, allaborabis deprimendu , eleuandoque eum , brachio laque in tantum hinc inde in crena sua promouendo, usque dum filum e centro deductum, brachiolorum superficiem,& horarum in semicirculo QAS. descriparum lineas, veluti ratione quadam stringens in unam cogat stuperficiem : hoc diligenter & industrie peracto, instrumenti optici baculus C D una cum semicirculo QAS. planam aequatoris superficiem,& brachiola radios horarios reflexos in eadem superficie repraesentabunt v. g. si hoc instrumenti optici situ , per unius cuiusque brachioli dioptra aspexeris murum oppositum ,confestim punctum, quod duo dioptra mihi determinant, Occurret, per quod hora , quam dioptra refert, transire debet. Sic trans pestis omnibus dioptris, omnia horarum puncta quae quidem non nisi sex esse possi int in horologio orientali vel occidentali) occurrent, per haec enim si lineas duxeris parallelas, siquide in planum
praeclie ortum, vel occasum re Iipiciat: habebis horologium, quod erat faciendum. Verum quandoquidem dificile est uno puncto tantum habito lineas
horarias recte ducere , tum ob varia murorum plana, tum ob varias occurrentes discontinuas superficies: docebimus hic modum , qua ratione alterius
fili subsidio, totam aliquam lineam horariam quaecunque plana transeuntem, deprehendere possimus.
224쪽
Collocato itaq; ut ante dix imus Vtroque instrumento, .& Optico, Sanacamptico iuxta stum requis. tum. Si horam septimam muro, V. g. inscribere disdeias, iuxta brachioli horam septimam referentis, dioptrum filum quoddam perpendiculariter erigatur , ad ipsum baculum, hoc filum , si ita eiectum obseruaueris per dioptra brachioli dicti, & diligenter puncta planorum a filo indicatorum notaueris, sussiciens autem erit in quotlis plano OCCUrente, duo tantummodo puncta notare) nam per duo qn in libet puncta in quolibet plano inuenta, si rectas duxeris . habebis horam septimam ante meridiem, vel quintam post: meridiem , in diuersis planis delineatam non absimili ratione caeterarum horarum cunias lineas instrumenai optici subsidio , in diuersis planis deprehendes, poterant dc lineae inueniri subsidio horai ij mobilis, sed de hoc in probi seq
horo. ij planis disicontinuis mscribere. M Anente instrumeto reflexorio eo situ duo ante id collocaueramus, arcus signorum sic inscribes. Promoto horario mobili seu Zodiaco radioso ad lineam hore septimae in semicirculo O A S. eoq;
225쪽
sirmato , ad eius situm dispones baculum C D. in stumenti optici, una cum suis brachiolis. ita ut pia num baculi C D. plano Zodiaci radioli T. V. &brachiola radiis signorum exacte respondea sit, quod iuxta superiori, probi. praxim filo e centro per ra dios ad brachiola . baculumque CD ducto sine dis
ficultate perages. Hoc enim facto, li per i ingulorum brachiolorum dioptra, puncta in murum incidentia obseruaueris, habebis omnium signorum puni ha pro hora septima una cum linea i psius horae. Per omnia enim b c puncta, recta ducta, lineam dabit horae . promoto iterum Zodiaco radioso ad horam octaua, dispositoque iuxta eius filum instrumento Optico, una cum suis brachiolis, uti ante fieri praecepimus, describes una & eadem operatione & horam octauam simul,& omnia signorum puncta pro ipsa S . iuxta predictam methodum semper exalte operando. Non secus aliarum horarum lineas & puncta
226쪽
signoriam Zodiaci inuenies . per Omnia enim punctas gnorum una linea ducta dabit horariasn lineam, per Omnia autem puncta unius signi in diuersis h rarum lineis inue ata , si lineas arcuatas seu hype bolicas duxeris, arcus signorum in praedicto horologio descripseris. CORO L LALI V M. Hinc patet qua ratione arcus diurni una cum lon
- IT gitudinum latitudinum qiae circulis una & eadem Operatione horologio dicto inscribendi sint, y - - horaria: enim linee cum longitudinum circulos referant, Vti supra probi. 6. corol. 3. dictum est, dissicile non erit eos describere modo exacte obterues ea que dicto prob. facienda monuimus, arcu S Uero diurnos habebis, si iuxta praxim probi. s. traditam egeris. Latitudinum circulos tandem tenebis si per singulos declinationis gradus in Zodiaci radiosi lim
bo descrip ros, numero 23. fili ope, arcus aequat' riparallelos descripseris, sed hςc omnia ex dictis sis perius x ex praxi ipsa patebunt.
227쪽
IΝstrumentum Aeti nauticum ponatur parallelum
horiZonti, ea tamen ratione Ut & cent sum eius
centro speculi persecte, & diameter hori Zontalis 'o. grad. lineae meridianae exacte respondeant semicirculo mobili CSN. verticalem mobilem referente,& instrumentum habebit litum ad AZimuth & Al micantarath inscribendos idoneum, polito namque
semicirculo CSN. in circulo horizontali ad AZimuth 7o vel 's. si quidem velis ut linguli Azimulti quindenoru m graduum, hoc est, unius hore a se inuicem distent interuallo, ductoque per quosvis
228쪽
: se gradus in limbo se ita circuli , Ceu mobilis verticalia filo usque ad murum , & Almicantarath inuento im puncta tracta in unam lineam , dabunt circulos Arimu thales, uncta vero Almicantarath, per singulos Agim ulli inuenta lineis curuatis connexa dabunt Almicantarath. Quod sit spatium murorum nimis a speculo remotum, de ob incuruationem fili punctum inueniri non posset uteris instru-: arato Oprico, quod dirigendum ellet ope fili usque dia in baculus CD. transuersus coincidei et in Unam tu perficiem cum semicirculo CSN. posito supra: e tuagesimum quintum grad: in singulis planis di-UeIES QUO puncta notando , quod in omnibus aliiso erationibus diligenter notabis. Ca terum opera-
rionem non aliter institues in dictis circulis inscribra dis quam in praecedenti Drobi. dictum esse
L IN EA S DO M O L VM C OE L E- situm dictis planis describere.
uertatur instrumentum reflexorium , ita v:
emicirculiis C A S. situm obtineant te mi- circuli mobilis domorum coelestium , hoc titia communibus horizontis , & meridiani veluti polis circumactus, semicirculo OSR. situm verticalis propria dicti obtinente: huius itaque instrumenti Ira a recti tactatrum , centro speculi exactri ut Lepe
229쪽
LIBER II. dictum est , respondeat, bis factis let circulus A S. ad singulos quo su is tricenos gradus in semicirculo ORS. notatos, moueatur: εc filum excentro ductum per quosvis tricenos gradus siquidem integrarum domorum lineas desideresi, si vero mediarum tantum , per quoslibet quindenos gradu
semicirculi O S. ὶ in ungulis diuersis planis duo puncta assignans, dabit puncta diuersortim plano-
rum , per quae rectae ductae dabunt lineas domorum coelestium , iuxta Campani mentem,quzesitas ; quod si iuxta mentem Regio montani eas describere deii
deres, promoueatur semicirculus Q A. S. Vt ante ad singulos quindenos, aut tricenos gradus semicir- ' η ' 'culi ORS. de filum per eleuationem aequatoris ad femicirculum QAS. libere deducatur in plana Obvia , quantumuis diuersa, in singulis duo puncta notanao, pei haec enim si lineas rectas duxeris,habebis descriptas lineas, iuxta mentem ouod erat faciendum.
horolo tam Babylonicum, in Italicum
CVm hae lineae horariae describantur per duo
puncta in tropicis dc .equatore inuenta non
230쪽
scit dissicile, etiam describere horas pra dictas ab ortu de occasu in diuersis planis, eo quo sequitur modo. Posito instrumento anacamptico eo situ, 'noid in probi. II. collocaueramus, pones horarium mobilem sue Zodiacum radiosum, super horas a cus diurni in si . in semicirculo QAS. notatas de educto filo per utriusque tropici, ac aequatoris radios , ad murum usque, habebis per singulas horas ad quas radiolus Zodiacus promouebitur, tria puncta in muro , per quq si lineam rectam duxeris, habebis horam illam , supra quam radiosus Zodiacus in semicirculo Q. A. S. constiterit, siue fuerit illa numerata ab ortu , siue ab occasu , pcteris & has easdem horas. facili quoque negotio delineare sub
sidio semicirculi, ex analemmate res cim, dc Iupertu perficiem semicirculi QAS. applicati, quemadmodum docuimus inprob. tti.