장음표시 사용
191쪽
LIB ER II. ITStum signum occidere : quod idem signum per consequens tunc coelum mediet, atque adeo & Oppo situm , quod angulum terre occupet, infallibiliter cognoscimus. Nam cadente reflexo luminis radio in lineam v. g. Π in puncto A sine ulla mora intelligam, Π oriri, seu supra horigontem emergere, & eodem temporis momento primit m pUnctum : descendere: in medio coeli exister& in angulo terrς constitui Ct. atque ita de cC2teris : uti per appositas hasce tabulas facile depre
192쪽
Cognitis itaque hoc modo quatuor coeli cardinibus, reliqua signorum Zodiaci, quem situm habeat in intermediis coeli partibus cognoscere dissicile noerit, atque adeo si stellarum loca cognita fuerint in Zodiaco, una cum earum declinatione, vel latitudine quenam stellς fixi; in hac, vel illa parte existant
etiamsi non compareant cognoscere, verum hisce obiter explicatis, videamus qua ratione ea instrumento nostro res exorio, primo problemate tra-M. h. . dito, inscribendae sint. .' - Directo itaque instrumento, ea qua hactenus
factum est ratione, obverte lemicirculum QAb. aci eleuationem 46. graduum eleuatum , firmatumque,
Versus horologium, vel murum in quibus dictas lineas describere desideras, inuenies prima puncta
193쪽
LIBRI II. T signorum ascendentium seu emergentium supra horizontem, V nimirum Π . . st D. subsidio tabularum hic appotitaru iri, eo quo sequitur modo.
Sole in Y existente , Ad horizontem
Α. M. A. M. A. M. P. M. P. M. P. M. P. M. H. M. H. M. H. M. H. M. H. M. H. M. H M.
AM. Idem quod ante meridiem P M. Idem quod dis meridiem.
QVVrς primo in tabula prima qua hora, sole
costituto in principio v. .ascendat supra hori'
194쪽
zontem Auenionensem & inuenies in tabula pri-AMhne.' ma , id fieri hora uer. minuto has horas cuna mi--- nullS n Umera m quadrante orientali reflexionis semicuculi QAS. ab hora Uuodecima incipiendo , dic per finem numerationis, sit stuper planum squaloris semicirculi QAS. ad murum usque filum extenderis , punctum in quod filum excurrerit erit punctum , quod radius res exus, dicto signo super horiZontem emergente, sole in Y constituto, feriet. Verum ut per duo puncta lineam rectam ducere possis, quςre similiter in tabula secunda qua hora sole in Capricorno constituto dictum signum. V super hori Zontem oriatur, & inuenieS V. . hOra prima & z. min: post meridiem id contingere Quaere igitur hanc in oram in quadrante semicirculi occidentali, & applicato super eam lineam horario mobili seu radioso Zodiaco , ductoque per lineam capricorni in quo tunc sol commorari dicitur ad murum v oue filo, & habebis punctum secundum, quod si coniunxeris primo per rectam lineam, habebis lineam N ascendentis signi V per totum annum: iterum si desideras linea simai ascendentiun inscribere , sic operare, primo, qu re in tabula r. qua hora sole in principio Y constituto, Π super horiZontem emergant, δί inuenies id fieri tribus horis,& 17 minutis ante meridiem, qu ras itaque inuentas horas in semicirculo Q. A. S. in quadrante orientali, & per finem numerationiS ex centro, Vt supra ractum est, extenso ad murum usque filo,
196쪽
nota punctum in aequatore, hoc enim erit pUn- tum , in quod Π signo supra horiZontem ascendente, reflexus solis in principio Y constituti radius incidet, iterum quar re in z. tabula qua hora gemini emergant supra horiZontem , sole initium P obtinente & inuenies v. g. duas horas,& I6. minut. post meridiem , quae inquires in quadrante , circuli Occidentali. dc promoto ad finem numerationis horario mobili, per lineam seu radium 1 ex centro ad murum usque filum protrabes, punctum enim in quod filum excurret quod necessario in tropi cum 1 incidet, dabit punctum quaesitum, atque hoc per prius in aequinoctiali linea inuenta duo puncta recta ducta , lineam dabit A B. signi a cendentis 'Π cui δί caracterem alaribes, ut in figura a paret: non secus procedes in omnibus aliis signis inscribendis. Primo quidem lineae signorum ascen
Cent 1Um qua n Umerantur a P ad G viciae, vel ab ad - Vique, ut in tabula i. r. videtur secundo lineas ligno l iam ascendentium ata vi I de ada usque ad V',
uti in I. LM 4. tabula pare Tabu a 3. Sole exissente int
197쪽
Lineas vero Y 3ί :z: quas ex tabulis dissiculter habere poteris, sic inscribes, quoniam enim a cendente signo Y , & sole existente in principio meridies est, vzi ex tabula secunda a paret: pe spicuum est communem tunc horologij plani sectionem , 5c eclipticae transire per illud punctum, in- quo linea meridiana tropicum Capricorni secat, educta dabit lignum V ascendentis , non aliter
recta, Quae per punctum , in quo linea meridiana tropicum D secat, linea: aequinoctiali parallela du- si
patet. citur , lignum ascendens dabit, ut in exemplo
IV m s. tantum signa in die artificiali quocum que oriantur , fit ut G. duntaxat line , signorum ascendentium quolibet die proposito, monstrent ascendentia signa ; linea nimirum illorum 6 signorum, quae interdiu oriuntur, quae quidem compu-
198쪽
tantur a loco solis, fecundum successionem signorum , quia ecliptica solum sortitur illas positiones eo die, quas lineae illae referunt, cum reliqua signa interdiu tunc non oriantur. Vnde bene notandum hic est 1. quod, etsi radius reflexus in lineam aliquam cadat alicuius signi, quod non continetur inter s. signa illo die orientia, nequaquam arbitrandum est, illud propterea tunc ascendere, cum neCtota illa die oriri possit. nec ecliptica ullum situm habere , quem linea illa exprimit, sed toto illo die obseruanda solum erit umbra styli, seu radius reste-xus cadens in lineas c. signorum, quae oriri possunt supra horizontem: Exempli gratia , sole existente in principio P, oriunturinterdiu haec latum G. signa
. V Π Ch M. occidente vero sole oritur quare tunc non ascendunt interdiu super horizontem haec c. signa: -. H. X. quamuis reflexus radius in eas lineas cadat. Sed in eas, quaru signa eo die, ut dictum est, oriri solent, unde aliqui, ut Omnem errandi occasi onem tollant, duo diuersa horologia describunt, unum pro signis ascendentibus, sole semicirculum descendentem Zodiaci lustrante, alterum prosignis ascendentibus, sole semicirculum Zodiaci ascendentem percurrente : ita enim fiet ut radius reflexus incidens in lineam alicuius stigni illius horologii, quae illi eclipticae semicirculo in quo sol existit accommodatur, illud tunc signum necessario oriatur sine ulla exceptione: dummodo
obseruatio fiat dicto tempore, sed de his& similibus
199쪽
consule Clauium fusius tractantem. Nota denique tabulam ex qua modum tradidimus inscribendarum linearum, signorum Zodiaci quovis tempore orientium, soli horizonti Gallo prouinciae,& ciuitatis Auenionensis accommodatas, ad plures eleuationes eas libenter in gratiam studiosi lectoris extendissem,nisi angustiae temporum Vrgentes, in aliud me tempus eas differre coegissent,nihilominus ne sine fructu cupidum sciendi lectorem
hinc dimittamus, visum hic fuit ex Clauio subiungere methodum , eas construendi , quo sibi quiuis facile ad quaesitas locorum latitudines, similes fabricari possit. Sole itaque in principio vexistente, quaeratur primo quota hora ante, vel post meridiem
initia 1Σ. signorum oriantur ad propositam loci latitudinem,initio facto ab v sole vero in principio existente ide de initiis signoria exploretur a principio.- incipiendo: rursus eodem commorante in ta& idem fiat, facto initio a D & 1 haec aute hora facile inuenietur ex ascensione obliqua illius arcus pClipticae qui inter principium V, & vel Ud Sc ignamque propositum ascendens intercipitur: si enim ascensio huiusmodi obliqua ad horas redigatur, de horae si ascensio obliqua minor est arcu diurno ab areu semidiurno subtrahatur: relinquentur horae, quae supersunt ad meridiem usque: cum signuillud, cuius obliqua ascensio sumpta est, oriri incipit supra horizontem, vel si e contrario a dictis horis si nimirum ascensio arcum semidiurnum superat
200쪽
arcus semidiurnus subtrahatur, reliquae erunt horae post meridiem elapsis, cum initium illius signi, cuius a censio Obliqua assumpta est, exoritur. Exemplum sole existente in principio, V, arcus semidiurnus continet horas s. qimiturque quota sit hora quando principium G supra hori Zontem Auenionensem Oritur, arcus inter principium V. & primu gradum S. habet ascensionem obliquam ut constat ex tabulis ascensionum obliquarum Regio montani, Cl auij, aliorumque, uti quoque sphaera materiali ,) gradus 6 Sc io . min; quae ad horas redacta, continent 4. horas, & 3I. min: haec autem subtracta ex horis c. hoc est ex arcu semidiurno, relinquunt horam unam , & min: Ιo. hac ergo hora principium D. sole in v. coustituto, supra horiZontem ascendit : non secus in aliis horis inuestigandis
BREVIS AN AC EPHALEOS IS EORVM quae hactenus dicta siunt
Colliges 'primo ex his omnibus, qua ratione ex una & eadem positione instrumeti immobi liter semper consistentis, ac uno ac eodem speculo
situ , Veluti ex unico quodam centro , non horolo'gja tantum omnis generis e verum etiam Omnia ea,
quae hactenus de signorum arcubus, & parallelis, de circu is