장음표시 사용
471쪽
RIA, LIBER V. uBlondus in Commentarijs suis ita dicere ui
detur, ut Caesaris cineres obelisco insigni positos existimet, qui cernitur in territorio triumphali,alias Vaticano: idque etiam auctore Suetonio confirmans, Mausoleo Caesaris ci Deres reconditos secundum Tyberim. quo constat de quodam alius formae monumento,
magis quam hac pyramide dixisse, quae satis
distat a flumine. Hane autem a priscis Iu Iiam ipsam petram dictam multi arbitrantur, quae nunc vulgari corruptela Acugia dicitur, quasi acus,quod in acutiorem eminentiam extendatur. Caeterum cum inscriptas in ea literas grandioris formae conspicerem, quae a lateribus duobus imo margine eiusdem exempli sunt, luli j Caesaris mentionem in primis aduerti, subinde Tyberij Augusti. id uerb uisum ambiguum, quorum uel cuius ij cineres,eiusque lapidis monumentum extare uideantur,eum tamen omnes una sententia C2saris reliquias existiment. Quid sentis,6 Gua xine'num Iuli j Caelaris, an alterius arbitraris Tum Veronensis : In rem profecto deueni mus ambagibus refertam, de qua ipse etiam aliquando dubitaui. Nam cum a ueteribus Romanorum lapis ille Romae statutus, nostraque etiam aetate integrum opus conspiciatur,ab ipsis tamen quopiam literarum monumento declaratum constat, quam quod epigrammate solo discernitur : atque adeo
ambiguo, ut ne adhuc a nostris satis intelliflui deam. nam si qui de memorabilibus ureis scripsere, nullum tamen testimonium perhibuerunt, tametsi magnis molibus & obe
474쪽
' is DE POLITIA LITER Α-runt ipsi gentium mori contrarium: cum per spicuum iit, tuq; in primis Ioannes, mire aedificator,noueri S magnorum operum fundamenta plurimis ingestis lapidibus aut ingentibus saxis extrui solita. Praeterea in hoc lapide eoncauitatem non esse, sed soliditatem nulla uocalis tinnitus repercussio facta significat, cuiuia Initio libri g. modi Ouidius de uocali turre describit. Ridi- metamorpb. culum quippe illius aetatis uiris, seu AEgyptiis, siue Italiae principibus, quod solidum penitus esse uoluerunt,opus grauissimum, ipsum lapidem perinde ac tibiam cum lancea penitus
terebrandum. Congestiam uerb, eo agmenta tumq; esse,temerarie creditum est,cum Romet& aliis in ciuitatibus eius generis lapidis coagmentati, sed eiusdem cinerei coloris colum nas,ingentia labra &bases uideamus, quoti dieque ex eis in noua rursus opera tanquam trabes resecari. Denique eb popularis ineptiae stultiti que peruentum, ut cum eum lapidem intueantur, non colore, ted ipsa materia scalpris etiam ferreis resistentem resilientibusque fauillis: crustulas tamen excidunt iterum atq; iterum ultro olfacientes, manuq; librantes,postrem b palam blacte rates, non humana ui, sed necromantiae maleficio,artibus magicis, Vir--rm. gilitanisq; cantationibus id opus effectum esse e redunt: qiiod etiam magis crederetur, si reuolutos scirent montes, maria constrata,ut Salu stius asseuerat. Igitur pilam aeneam summo lapidis uertice impositam,&ut par est,concaua ad cinerem tumulus uerisimilius apparet, qua ad horarum uertiginem, indicio praesertim epigrammatis, quod sic inscriptum memini literis
475쪽
R. IA, LIBER V 2 tefis antiquorum grandioribus: DIVO CAESARI, DIVI IVLII, F. AV GVsaeo. & hoc in prima linea, in secundauero: TYBERIO CAESARI, DIVI AUGUSTI, F. AUGUSTO.&paulo inferius: SACRUM. Quod ideo epigramma ad sepulturam conuenientius quam horosco pium pertinens, a duobus lateribus eiusdem exempli posuere,ut altero sicubi uetustate cais 'suro,alterum legi potuisset: sicut in fornicibus lapideis,quos arcus triumphales appellant sadem ratione prouisum. Et sane quod ad meridiem latus expositum est,continuis austri uaporibus procellisque in dies magis exeditur: tantumque aeuo nostro corrosum architecti, geometraeque deprehenderunt, ut ducento xum fere pondo diminutionem a summo margine in imum factam arbitrentur : cuspidem Nero ferream, ex pilae cuspide prodeuntem, Prae uetustate ad palmum fere curuatam.Sed cum . ut ad tumulationem, seu graece ἐνταφίαν redea mus,uidetis nihil eos cineres, neque pyramidem ipsam ad Iulium Cqsarem pertinere .nam quamuis a divo Caesare incipiatur, ordo tamen orationis ad solum spectat Augustum: hoc est, in prirna linea, qui se diui Iulij silium inscribit, bc eum Caesarem appellamus: in secunda parte nam instar gradationis est ad Tyberium respicitur, se quoque Augustum
nominatum,divique Augusti filium. Vter autem eorum illum lapidem ad alterius etiam memoriam seu communiter extruxerint, aliν censeant. nam quod ab Augusto memorant
lapidem ingentem aduectum prius, qui soli
476쪽
MI DE POL ITIA UTER A is dieatus esset apud aegyptios eius postea magnitudine uel religione territum erigere, non ausum intactum humi reliquisse Constantinudemum & post eros erexi sie, non latis isti petrae conuenit:ita eadem causa. ipsaq: temera
xia est, quod ad Iulij Caesaris honorificentiam positum tumulum existiment, Iuliamq; appellent,ad Caesaris insuper piscinae similitudine,
adeo ut qui eum lapidem forte non uiderint, uersum desuper posita pila uulgauerint: Rre sub hoc modico clauditur orbis herus. nec tamen ullum carmen ibi conspicitur. Cuius rei nunc admirabilius uisum, ut aliquando cocludamus,tot secula opus adhuc integrum superessemon Neronis autem,& quortindam Caesarum malitia epigramma saltem commutatu, praeterea non insequentium pontificu contraria religione demolitu, resectumue, aut in aliud opus transformatu: qui bene agere putantes,multa Veteru praecipua monumenta, ipsas etia pulcherrimas bibliothecas,absumpseruta DE UETER UM CORONATI Oanibus deorum beroum , de coronarum imperatorumer militarius is,uocubuist,aetatibm,partιm ad mos rem antiquorum partim aetatis nostrae. Pars L VI. CV m omnes Guarini praeceptis acquieis scerent,iamdudum Ioannes aeuo matu' rior ac prae gaudio fere lachry mansan quit: Ita di deaeq: omnes,Veronensis, tibi be nefaciant,quemadmodum plane iucundeque ad hoc monumentum mihi disseruisti. Hoc enim a Leonello principe elegantilsi mo, poli-
477쪽
R A. LIBER V. 429 tiae nostret repertore, politius explicari potui
set: neque ego praesens Romae id opus tam expresse quam nunc abs te recognoui. CaeteruTitus Stroeta, adolescens generosus, de quo
in prologo,idemq; Guarini di scipulus,praece
plorem Orabat,ut quoniam de coronis ad uiris sinis Corinthiae tumulum mentionem paulo ante coepi stet,pergeret porro coronarum genera recensere,quemadmodum a ueteribus per egregie uirtutis meriris,& partae laudibus insignibus haberentur. Tum Guarinus ueterum uoluens monumenta, quae eX graecis latinisq; scriptotibus percepisset: Primum, inquit, multa sunt coronarum genera, nec temere impositarum ut in natalibus &lacroru festis ex uerbena ab synthioq; tiisae sunt, & ex nardi fronde laudarissimae: hinc Iuvenalis, Quale coro in Satyris nati Thrasea' Heluiciusq; bibebant. In fune- Helvidiuscibribus etiam ludis ex cupresso, &hymenaeis κ'
ex Boii geris etiam herbis ac myrto: quas ni mium foret enumerare. quin ipset mili rares coronae multiformes apparuerunt, ut ex ijs nobiliores non facillimum sit ex tempore recitari. Caeterum quas pro assidua lectione comprehendimus, in primisq: prsceptore Plinio, dicomus: antiquissime nisi diis seu deorum simu
lachris nulli datam esse coronationem publi eam, Homerumque seruasse eam coelestibus tantum, seu sacris uiris, uniuersaeque militiae de lignatam nam &ipse Chryses, Phoebeius sacerdos,cum corona affuit,uel certe stemmate, cum nondum laurus erat, ut inquit Ouidius, quod idem Homerus appellat: licet infulam lacerdotalem coiam Agamemnone, ma
478쪽
43o DE POLITIL LITERA Agnisi Graecorum principibus habeat. Hoeati liquissimum ex gret cis habetur, ac post Homorum,illud quoq1 Archiae poetae carmen de coronationibus Olympiorum uetustissimu habetur, pentametro pede distinctum,ut memini ex graeco sermone me habere: ex quo quatuor interpretamur in Graecia ludorum certa mina diuis fuisse dicata: caeterum duo mortalabus,& Latonae filio, hoc eli Apollini: praemia uero luctantium oleastru, poma, apium & pinum. quidam disputant ipsam pinum popula esse, quam Herculi praecipue dicauissent. Sed de ludis Herculeis nulla in uersibus fit memoratio. Virgilius in Bucolicis eas pastorum uult
esse coronas: nec ab Homero quidem pastorale uocabulum abominatum, quod saepe magnanimis ducibus assignat. Itaq; noster inter Sileno. lauros & hederas atque apio dixit, Crines or- Palem. natus amaro:&, Pinuq; caput praecinctus acuta.&, Malo me Galatea petit, quod parum differt a coronatione praeposita: nam seu pomo/hsectatione, rum insertatione, quod saepe rustici faciunt adolescentes: siue ramis pomorum frondentibus coronarent, tum pastoriae laudis, tum uir tutis heroicae ea fuit insignis celebratio. Nullas sane praeter huius generis coronas ex Graecorum auctoribus praestantiores accepimus, quamobrem ad nostras procedamus. Ita cum a deorum ueneratione ad mortalium,led praestantissimorum tamen heroum commenda
tiones descendissent, quas aeque Panegyricas tam diuorum quam principum pro diuis habitorum, esse uoluerunt,cu primum imperatori qmilitaIesse coIonae copertae sunt.Sed in India
479쪽
LIBER V. 3 pilus Bacchii ferunt praeter pampineas hastas& coronas e uiribus, praeterq; regu diadema,
cuius ipse repertor dicit sibi jpsi ex hedera teria sumpsisse: qua male poetet sibi quoq; desumpserui Liberi patris tutela uenerabiles. de qua in primis Maro bene meritus cocinit: ut, Atq; hanc sine tempora circu Inter uictrices hedera tibi serpere lauros. Quaru usu uel honore cum
adhuc antiqui caruissent nam dixit Ouidius,
Nondum laurus erat)apio, pinu, pomis 3coleastro coronabant, quod oleam forte ueterata sub perstitione divae Palladi seruatam piaculu es set excidere. Nostri certe deinceps oleagina coxonati sunt, ita Bacchii publice per Orietis oppida frondoso curru incedente, &in sacris ea dem corona pampinea hederaceaq;, ac suos intemplo lacerdotes uti solitos memorant. At in Hispani js Herculem populea fronde coronatum, quam ea gens babet omnium alborualtissimam, cum uterq: diuus Ioue genitus,aiter per libidinem,& in solis ortia: per uirtutem alter, & in occasu aequa fere laudis praemia tenuerint . inde gradatim Alexandrum Persica fronde redimitum non solum Dariano diademate ex diuersis coloribus albis, ceruleisq; fasciolis ad Hispanum fere morem intexto: neclogo post tempore apud nostros magis quam barbaros.Triumphalis,obsidionalis, muralis,
casti ensis naualis, coronae institutae feruntur. Est insuper corona Oualis Romanori . na maiore semper cultu qcaeterae nationes Des antiquae, floruertit: de quaru formis & qualitatib' ultra dicetur Est & oleagina, qua uti coepere, qui imperatoris sui triumphum procurantes,
480쪽
432 DE POLITIA LITER A praelio tamen non interfuissent iustitiae & pi atatis insigne: tantumque illi honoris ueteres tribui illa auctor est Plinius, ut turmas equitui di bus Ianuarijs olea coronarent. Qtiin & minoribus triumphis ovantes olea coronantur, quam fere consuetudinem nostri calendis Maijs obseruant. Sed ex omnigena fronde, ut an liqui sacris in certaminibus alibi querna ran tum, quam saepe imperatores nostri, sed exilice quercus simillima ductoribus, ductorum lmilitibus esregie pugna defunctis imposue-Tunt. Caeterum uel imperatorum sue poetam omnium uenerabilior semper extitit laurea corona, quam sacram uel sacratam appellauerunt. ut Ouidius: Tempora sacrata mea sunt
uelata corona .hoc est, Apollini, Ioviq; dicatarhaud ignaua superstitione, quod hanc arbore non frigoris, non superantis aestus uis exurat, ne fulminea quidem tela cotingere audeant: ad hoc perpetuam uiriditatem, usu inq; medicinae,eiusdem frondis oleo baccisque: hinc &sapientis fructum uel certe musarum dulcedi nem atque fragrantiam percipimus .laurea igitur tutela Iovis Phoebique uenerabilis. Sane apud Ischinum Ferentanorum oppidum titu PUDENU. Ius indicat, L. VALERIO 'PRUDENTI
L. F. cum tertium & decimum annum ageret Romae, certamine sacro Iouis Capitolini, tu siro sexto, claritate ingenua coronatus est, in ter poetas latinos,omnibus sententijs iudicu.
ita de laurea potius intelligitur, cum eidem insuper adolescenti uniuersa municipalis plebs Ischinensum statuam rere collato decreuisset.
