장음표시 사용
91쪽
76 Sed iam orito pos fit, ut ad Civilem quoque statum ScLeges Saxoniae manuductionem nostram protendamus. Dixi autem supra iam tum, Saxones Francis adunatos e
dem modo gubernatos fluisse per Comites, S Misos primis
Carolinis temporibus. Quorum Comitum in Saxonian stra tum magnus quidem numerus, pama potentia fuit, i rea iuris dicundi terminos constricta. Sticcessit tamen temporis alia illorum ratio esse coepit. Cum enim,ut sirpra de pagis dixi, alii minores, majores alii essent,& ita quoq; Combies variarent, minores Comitatus cum maioribus in unum Comitatum amplum coierunt. Plures vero etiam Comitatus vel Episcopis vel Ducibus cesserunt. Unum notabile exemplum Comitatus, donatione Caesaris Henrici IV. ad Adalbertum Hamburgensem Archiepiscopum translati, producam, ex quo patebit, Comitis tamen consensitan ad istam translationem fuisse requisitum. Cum enim Caesar
in principio diplomatis exposuisset, quomodo Adelbertus Ipse enumeratione praestitorum ossiciorum,& per Principes plures, rogasset, ut sibi Comitatum, quem in Em coma rem sphale situm Bernbardus Comes ruendum utendum susceperat,donaret, haec addit: Θ quia ipsius Bernhardi Comitu ad hanc rem quaerendus erat assensus, ipsum vir sapiens pretio sprecibus a duxit, ut praebens laudator Uassensor ex isteret. T qm nos ipsi Archiepiscopo Comitatum eundem, ipso Bernhardo Comise laudante se assensum praebente, Ecclesiae Flamme burgensi donavimus is tradidimus. Maxima autem contigit mutatio, quando Comitatus ipsi primum, dein Duc tus quoque falii sunt haereditarii, indulgentibus id Regibus, ut contra externos hostes omnia pericula promptius adirent, non aliena defensuri sed ia. Quamvis autem maxima deinde Ducum Saxoniae esset auctoritas, ut Loth
tu, eius generi Henrici, &Henrici Leonis, plurimi tamentum adhuc fuerunt Comites, sed sub Ducibus ,utante expo-
92쪽
sui. Tardius deinde Actum est,ut multi plane perirent, alii
sub Ducibus manerent, quidam in libertatem ita se asser rent,ut immediate stib imperio essent. Comites illos omnes enumerare,& quomodo mutatio cum singulis contigerit,ad plenam Saxoniae notitiam pertinet,huius aurem nostri nunc
non est instituti: de Ducibus vero jam tum actum est supra. es potius considerandae nunc sunt , quibus Saxonia floruit olim, floretque. Qumvis enim posteri ribus temporibus , ut in alias remones Germaniae , ita in Saxoniam quoque Juris civilisJustinianei usus pervenerit, tamen Carolino aevo dc diu post longe aliter sese res habuit. Jam tum autem multa praeclara de eare scripserunt viri eruditissimi Frid. Lindenbrogius pries in Codicem LL. antiquarum, & Hemnaranus Conringim in eximio libro suo
de Orig. Juris Germ. c.I3. addam tamen nonnulla eXmea o servatione, cum praesertim illorum opiniones in omnibus approbare nequeam. Saxonum primorum, quando scit, cet illorum aci nos pervenit notitia, ferociam dc crudelitatem, barbarosque mores, usque ad Carolum M. iam tum et supra notavi, patetque fatis ex illo instimio, quo decimum quemque captorum piaculari sacrificio mactarunt,ut Si
nius in Epist. ad Nammatium scribit. Quid vero aliud exspectares ab hominibus piraticae assuetis r Suo tempore, id est Carolino, SaxonMnes divina ne s humana jura polluere et ei transgredi inhonestum arbitratos Eglabardus scribit, quisbus tamen notare ipsos, ut in toto capite illo, tanquam perfidos Ec sedistagos, quomodo etiam ab Adelmo in Annal.
ad Aran. 783. Vocantiu , voluisse arbitror : alias or
toria magis locutione quam vera id dixisset, δc plane non conveniente cum iis, quae ex libris deperditis eius excerpta nobis conservavit Adamin Bremensis Hist. Eccles L r. c. Locus egregius est de Legibus Saxonum,nec observatus Vseris doctis, mereturque hic integer lata Legibus etiam as
93쪽
78 evindictam malefactorum optimis utebantur. Et multa utilia ais honesta in morum probitate studuerunt habere, quae eis a dieram beatitudinem promerendam potvissentproficere, siqnγ-rantiam creatoris sui non haberent, averitate culturae illius non essent alieni. Harum legum mentio fit in C pitula ribus Caroli M. de partibus Saxoniae. In L c. 32. de perjurusecundum legem Saxonum. In a. c.7. fecundum eorum Ema. dcc. Io. secundum Euva Saxonum, id est, leges. Poeta Ano misauctor Annalium de gestis Caroli vocati Ex quo autem a Carolo M. subacti sunt,illae patriae leges,partim retentae, partim aliae a Carolo ,ad Christianismum spectantes, aleliae, ut videre est ex Capitularibus Caroli M. de partibvs Saxoniae a Reverendissimo Princiee Ferdinando ex Bibliotheca Vaticana editis, Ule ibus illis Frisiorum is Saxonum ab Heroldo publicatis dc Codici Legum Antiqua rum a Lindenbrogio insertis; factum autem hoc consensu
ipsorum Saxonum, ut jam supra monui. Non eaedem tamen leges fuerunt omnium Smonum, sed, cum in tres populos essent distincti, Menalos, A rarios Sc ifalos, tres etiam diversas leges habuerunt, unde triformi ut genere, ita lege divisos fuisse ad sua usque tempora scribit Witicliandus l. i. Hinc in legibus Saxonum ab Heroldo editis distincte scribitur. c. 7. O alai DA rarii volunt: deinde: apud
limbifalaospostquam mulier. dcc.8. hoc apud Mes balaos: dein apud OSalaos re Angrarios. Ex quibus quidem locis colligi posset, O Valaos ρ7 At rarios ea dem leges, Me Vala tantum dimetas habuisse, & ita non triformi sed biformi
lege vciisse. Fortassis tamen non semper ita sese haec habuerunt : parva ad nos dilapsa harum Vrum notitia. Id tamen certo possumus asserere, pr rias fuisse has Sax num leges' a Francorum legibus distinctas, uti ex concilio
Triburiensi non iisdem uti legibus Saxones se Franclenas, scribitur Decretalium Epist. Gregorii l. 4. tii. r. c. I. Non
94쪽
79om ita tamen scriptis comprehei se , sed plurima ex con- lsuetudinei cum apud eos facta & iudicata discimus ex hist
viis Saxonum dc ex tabulis vetustis, in quibus frequens ad consuetudines & morem Saxonum fit rovocatio: suom
men, id est, Ottonum aevo, diligehtissmὸ d scriptam extitisse legem Saxonicam scribitJ tichindus l. 1. Q ntus au Iem deinde seculo 13. legum Saxonicarum& Juris meici, bildiciMagdeburgensis caeperit esse usus dc auctori , adeo priectare docuit Cl. Conringitis libro illo de O in. Juxis
German. ut ad illum lectorem remisisse satis fuerit. etiam ibidem notat , in Bohemiam & Poloniam' penetraue Jus Magdeburgense , nec in Polonia sub Casmiro magno primum id receptum, sed iam'ante stab Les ne nigro circa Anaa86. Potuisset vero altius etiam repetere illius in Polonia sedem ex Cromeri hist.Pol. l. .pas . quijam tum sub Boleslao dico,qui KIz79.obiit,urbi Craeo utensi id datum resert his Verbis : civitatem mero Cracomicensem Iumen nica ve
Magdeburget siquodetia SH denseserieutomeum et ocant quo pleraque oppida D mici Upati ut tur in Polonia, stabilimit. Ubi quidem, quid non intelligo, arbitror autem legendum Bedense, uisit idem', quod jus oppidanum, jus Municipalei, jus weichbildicum oecuti quod
per excellentia Saxonico illialiqua b trib*tumsiisse constat. De juribus, quibus Transalbiani Saxones, seu Nord- albingi usi sunt, itidem non est res satis clara, & meretur exponi. Suevos Transalbianos, per quos Hollati Sc Sto
marii intelligendi videntur , aliis legibus, quam saxones,uis , scribis illabin in sub Ottones historiae suae lib: αιNon diu tamen post ab Haraldo Daniae Rege Transalbianes leges ac jura accepisse naream Adamia Brmenisti di ἱ-
sq. bc qui eum sequitur Helmoldus lib. i. cap. Is. ''Nonvi dentur tamen diu illaJura ab Harald' data retinuisse. Quamvis enimadhuc,idest, ad sua usque aempora eos servare com
95쪽
tendisse tam Helmoldus I. c. quam Assertus Stadensis ad am 974. scribant, tamen fidem non merentur, quia ipsissima verba Adami Bremensis describunt, te proinde hoc intelligendum videatur de temporibus Henrici IV. quibus Adamiu vixit. Quin ipse Helmoldus lib. i. cap. 48. scribit tres esse Nordalbingorum populos, Stormam , Holsatos, The maritos, nec habitu , nec lingua multum discrepantes. ιenentes Saxonum jura. Quorum autem Saxonum, West' fatorum an Ostvalorum e quoniam reticet, nescire Sc nos cogimur. Haec autem sine dubio Saxonum jur 'suerunt, quorum Holiati dein adeo tenaces, Danis cogentibus,ea dimittere, Danicaque recipere noluerunt, ut ex inedito He moles continuatore, Bremensi presbytero, notat Lambecius Rer. Hamburg. t. I. p. Ioa. in Urbibus tamen Nordalbingiae factam sensim mutationem observare est. Nam & non Pamcae jus Lubecense deinde acceperunt, Hollatico seu Saxonico abolito, quod nec de urbeHamburgensi negare velim,etsi d in an. 1218.1 Iohanne&Gerhardo Hollatiae Comitibus ius oppidanum,quod kbildesrectit appellatur,illis datum sit. Producit Diploma P. Lambecius i. a. Rerum Hanaburgensum n. i7s. Sc deinde ostendere nititur, jus illud Nicbildicum esse jus Magdeburgense, cui consentit Cl. Herm. Gn-ringius. l.de Orig.Jur. Germ. c. rς. Ego autem non in specie
Magdeburgicum illud Municipale jus is digitari hic puto,
sed tantum municipale jus, quo tum temporis usi Hambu penses in reliqua urbe,concessum illis etiam esse intra prae scriptos terminos. Id quidem concesserim,sectato decimo
quarto, conscripto jam illo Keichbildico Jure, quod hodie habemus,ubi Weichbildici iuris mentio fit, non aliud quam Magdeburgicum esse intelligendum, ante tamen illa te pora quodvis municipale jus illo nominedenotatum arbitror juxta originem seu significationem vocis, cum deinde transsitarn yocem ad jus municipale negare non audeat Gioni-
96쪽
G pHander l. de melchbildis Saxonicis c. 82. ratione etymologiae abunde resutatus ab Illustri Dn. Joh. Frid. Rhaetio Disput. Iuris. Puta. I. In privilestio Friderici II. Imp. A. Iaro. Urbi Lubecensi dato haec verba habentur: Concedimus etiam eis inctulum sitam contra castrum Tramnem unde, quae Primmole nominatur, jure civitatis de cetero pomendam, quod Wibeliae dicitur. Ubi primo aut ipsum Diplomatis Caesarei auctorem male scripsisse, aut notarium male descripsisse, suspicor ita enim editae hae tabulae sunt, cum ante octode- cim annos inter Magistratum Urbis amplissimum id cives controversiae flent ortae) cum omnino legendum sit Irie. beld, te ita etiam legatur in antiqua versione Germanica: deinde non intelligendum hic esse Magdeburgicum municipale, sed ipsum municipale Lubecense, quo utebantur.
Et ita quoque jam itum micbildico, id est, municipali jure
usos Hamburgenses, anno las8. 1 Comitibus Hollatiae dato, arbitror, qui deinde anno ia9 a. ipsi Magistratui potestatem condendi juris municipalis concesserunt, ut recth notat Lambecius. Imprimis vero Nagriae Urbs Obeca jure suo florere, illudque aliis rogata impertiri coepit, ut multas vicinas imo longe quoque remotas) urbes qb ea non minus atque ab benis Attis, Romam, accepisse, bodieque obser-ware , recte scribat Cl. Conri ius. Mira sane in his versus Septentrionem locis, & non line summo benigni Deibeneficio accidit mutatio, ut, quae quondam aut planE non, aut sola sua Barbarie, memoranda erant, iustitiae it bonarum legum fama in longe remotis oris inclarescerent. Lybecam
hoc nomine in Italia & Gallia Transalpina superiori seculo celebrem fuisse, ex incomparabilis viri Julii Caesaris Scaliteri Epigrammate discimus, quod breve, sed rotundum,c laudi urbis totum consecratum , non Possum non appo
97쪽
' Si referam, mibi quis credat,sub limiua mundi Vltima, legiferi iura vigere Dei.
Ingenium, candorem animi, cultums,memet, Fortius inmicta pectora pura manu. Dum mirata fluet terras Apraea relinquens, Atque putat caeli reaena, resedit ibi. Reserenda autem est, me iudice duris iacensis origo ad
Henricum Leonem. Ducem Saxoniae,m Urbis Dominum, quamvis a doctissimis Viris non tantum hac de re dubitari, sed & contrarium asseri observem. Dabo id patriae meae urbisLubecae honori,& simul Henricum Leonem, Serenissimorum Dominorum meorum progenitorem prosequor, ut dc in originem illius iurisprimam inquiram, Principemque, belli gloria maximum, illius quoque his auctorem esse ostenuam, quod longe latinue dein ad mare Ballicum diffusiim fuit : quamvis inter initia tale non fuerit, quale nunc publice prostat. In diplomate Fh derici I. Urbi Lubecensi dato An. Ir 88. memorantur Jura eius, dumpermittitur civibus, ut quicuna illarum supra qu evns causa conveniatur per oemnes imperii Desiner Ducatura
eorum loci illius judice se expurget abi captione secundum jura jam dicta cimitatis. In eodem conceditur singulari quadam gratia, ut quicquidistra civitate uijuris postea
emendare voluerint, emendare non obmittant. Quae verba omnino de municipali jure ac tenda simi. In privilegio Friderici II. Imp. urbi irr6. dato, etiam horum fit mentio, &distinguuntur a consuetudinibus non scriptis : con
cedit enim Vconfirmat Lubecensibus in perpetuum eorum jura Gomnes bonos usus bona s eo uetudines , quibus tempore Imperatoris Friderici avi sui felicis memoriae Us tune V fuisse noscuntur. Et haec ura a Friderico L Caeciae Urbi
98쪽
antequam eam intraret confirmata, scribit Arnoldus Lub centis l. a. Chron. Slavic. c. 33. loco satis noto,& a Viris C . Iob. Gophiandro dc Hermanno Conri iis, aliisque adducto examinato et Verum, inquit, Imperatori) civitatem aperuissent, exierunt ad eum rogantes, ut libe tatem civitatis, quam a Duce Η rico Leone) prius iradi tam babuerant, obιinerent, Disistitias, quas in pri tritis scriptas babebant, secundum Dra Josatiae, istitulos in Raris
am in Privilegiis I p. illa vox occurrit) quos in hillis, 'scuis uviis,possederant, ipsius auctoritate' iunificentia pose, Merent. Imperator, viso annuit petitioni eorum. Dubium autem videri possit,an ibi Iustitia denotet ius municipale,an. tantum jus aliquod utendi silvis, pascuis & fluviis circa urbem, quo inclinant Coari ius, Lambecius, Bangertus. In Privilegio Hamburgensibus aFrid. II. An. Ir3a. dato,co firmatur illis a Comite FIollatiae concessum ius, Ie'ndum antiquam jusitiam Lubecensium in bonis Uiure suo,ubi itidem Conringius ac Lambecius haec verba ac iunt, ac si concedatur libertas tantum eodem jure possidendi sita, quo ex antiquo Lubecenses, cum de ipsbjure id intelligi nec eat,
quo icilicet unquam usos esset amburgenses, contra opan-genbergium &2 bracigerum negant. Adamus Thracigeri men,quiUrbis Hammenburgensis Syndicus fuit ad An.ia27, Justitiam Obecensium Ius eorum municipale interpretatur: qui quamvis in temporum ratione Vehementer erret, non videtur tamen jura Urbis suae ignorasse. Quin in privit gio Adolphi IV. I amburgensibus dati, quo a Patre Ado pho m. concessa immunitas confirmatur, in fine haec leguntur : Et in pascuis re insistis ad comburendum libertate gaudebunt quam constat retroisu temporibuspoisitause, Gin reliquis jure fruantur Sufatensium , 90becensium. Quae ubi alta exprimuntur in privilegio Alberti, Comitis ori
99쪽
8 mundae, dc aliquamdiu ollatiae , datoΗambingensibiis: Usecundum justitiam Lubecensium in omnibus sie habeant. Et in
super omnem iustitiam, qua Lubecens in eorum ci vitate frui solent, praefatis nostris civibus conferimus is donavimus. Verum, quicquid de Hamburg sidus sit & sensu verborum Arnoldi, si consideremus , quomodo ipsi Lubecenses non diu post, quando aliae urbes ab illis jus municipale potierunt, in scriptis acceperunt, publice professi meritit, se non libertatis tantum privilema, sed ipsum etiam Munbcipale jus ab Henrico Leone habere, ab illis, hac in re fide
dignissimis, dc omni exceptione majoribus, antiquam hujusjuris originem satis assertam arbitror. Non ego nunc asducam omnia, quae de iure Lybecens, aliis Urbibus Hol- salicis&Wandalicis communicato , possient adserri, cum praesertim diligenter id egerit Iob. Sorandus. pari. I. Juris Pubi Lubec. sect. X. pomnique reliqua ex historia dictarum urbium facile adjici. Q dam tantum adducam, ea, quae hactenus contra alios ashmi, probantia. Anonymus moles continuator, presbyter Bremensis, hactenus it
editus apud C praeum in Annalibus Stesvic. p. zyr. narrat, Adolphum IV. Comitem Holsatiae, quem antea Hambu gensidusjure becensi fruendi potestatem concessisse ini moravi, An. Ir38. oppidanis in feteteboe dedisse primilegium
habendi jus Lubecense, simuli, libertatem illi in oppido in pascuis obivis: oppidanis quoiper terram Holsatiascilicet in
sisse ajureΗol aliorum on ae attribuisse ei usLGecem se. Uui Jus Lubecense appellatur,quod aliis ultitia, distin bturque ut a libertate in pascuis, f)lmis, ita a jure Holfatorum,
non secus ac apud Arnoldum a libertate in pastuis, & sy, vis. Hoc jus tanquam melius, aequius &ad commercia aptius,
100쪽
aptius,tanquam gratiam aliquam,per privilegium,concesso runt Principes civitatibus suis, fueruntque illius ita tenaces Lubecenses, ut postquam semel ab Henrico Leone accepe-Tant, nec Herico I. ante sese dedere vellent, quam libe itatis&-hujus conservationem impetrassent, ut na rat Arnoldus, nec deinde: aldemarum Ducem, Regis Canuti fratris sui nomine eam obsidentem reciperent ,
quam de Iuu legibus ae iure, quomodo infuissent semper, eavisset, ut narrat in histori Danica. Jus autem suum, seu iustitiam scriptam aliispetentibus dabant,procerri umque illi praemittebant, cuius exemplum, cum meam de primo Autore Henrico Leone sententiam probet, Dropo nam , utilillud ex Authentico descriptiim Topo-m aphiae suae Holsaticae inseruit Danchmertus. p. 8s. Anno Dominicae Incarnationis Ia/3 reanante Serenissimo
Domino nostro Friderim II semper Augustoderusalem bi-
eiliae conscribi fecerunt consules cimitatis Lubecensis Civitati Iunderensi, ob bonorem Udilectionem Domini Abet, illustris Ducis Iuliae re ad instantium ae petitionem fratris Reinardi Ordinis Fratrum minorum Duniae ministri reetiam pro dilectione civium de Tundero Iustitiam Cimitati Lubecensi a glorioso fundatore dictae civitatis piae memoria Domino
Henrico, Duce hemiae, Bamariae , Saxoniae , An ariae Nordalbingiae, indultam es primilestiatam , postmodum vero
smo Domino nostro Roman. p. Friderico II,
Siciliae Rege, qui nune regnat, privilegiatam , stabilitam confirmatam. Omnibus hane justitiam sermare molantibus raudium sit sepax in Domino nostro Iesu Christo, qui en bene dimis in secula seculorum. Amen. . id clarius,quid aper lius dicipotest Z An igitur adhuc dubitandum, munLV -