M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

111쪽

M. VAL. MARTIALIS

Post haec Omnia sorti: si movebit Bacchus, quam solet, esuritionem, Succurrent tibi nobiles olivae, Piceni modo quas tulere rami, Et servcns cicer, et tepens lupinus. Parva est coenula, quis potest negare pSed fingos nihil, audiesve fictum, Et vultu placidus tuo recumbes; Nec crassum dominus leget Volumen; ,s

Nec de Gadibus improbis puellae

Vibrabunt sine sine prurientes

qualecunque sapiet tibi non ante sitiin bilisnti; vel, Liberalius hi. hendo videberis approbare vinum

meum qualecumque. Post hrec onmiit, etc.. Quod si vinum tibi moverit appetitum novum , naturali Calore accenso; vel etiam vomitu. Hoc autem ante vel in coena lactitabant Veteres ad purgaridum stomachurii et larovocandum appetitum. Juveti. VI, vs.

Sonoea, epist. ζ . Vomunt ut edant, edunt ut Nomant. α Nox r. Et vinum omne Vomitu remetiuntur ux8. Bevertandi MS. quam solet

exhauritionem.

xO. Pioni. Ager Picenus est iii Umbria, Italiae parte, olivis frequens , laodie la Murca d Ancona De olivis Picenis dictum, lib. I,

epigr. xLIV. 2I. Femens cicer , et C. M igne coetum . nam frigebatur e veI, nais rarae servidete; comburit Enim, urinam movet, etc. Athenaeus , lib. II, CaP. 14. Tepens tuistis. Aquama eratus tepenti. II. Par a est earnula. Sed juennis da , qualis esse solet inter amicos ,

in qua , quidquid in huc am v nerit, quisque garriet sine ullo deIa

torum timore.

23. Sed sues. Verum coenae tenuitatenti compensabit libertas ot sinceritas, ubi non erit opus simulatione et dissimulation . ut inmensis divitum. Vol non sciis narrationibus et molestis condientur epulae, ut apud divites ubi convivae omnia saciunt ad gratiam, ad veritatem fere nihil.

a 4. Vultu tuo. Hoc est, non composito in alterius gratiam. a 5. Nec crassum domini leos Coindex Florentinus. - Nec craSstim dominus leget volumen. N C ego molestus tibi ero, longo volumine legendo inter mensam; ut lib. XI,

ἐρεῖ κατακείμεvce. Anthol. lib. II, cap. 47. 26. De Gadibus. De quibus lib. I, epigr. XLM; unde Puellae Rallatricular levitato et lascivia famosae Romam ducebantur. Lib. II, epigr.

112쪽

EPIGRAMMATUM LIB. V. Io

Lascivos docili tremore lumbos. Sed, quod non grave sit, nec inficetulia, Parvi tibia condyli sonabit. 3. Haec est coenula. Claudiam sequeris; Quam nobis cupis esse te priorem.

29. Sed quod nec grase sit , nec in vitum; Beveriandi IIS. 3O. Condylis in eodem. Tthis eoru rsi. Condylus tibicen fuisse videtur. Alii putant loqui Poetam de tibia quae parvum haberet forameri instar condyli, qui proprie nodus

est in digitis ine vis exstans. Prior sensus mihi videtur melior; et ipse suspicatus est Gruterus Condylum esse nomen hominis. M. 3x. 32. Claviatam sequeris Quam nobis evis esse turpiorem in edd. --tiq. eum Ald. Iunt. Colin. Gryph. etc. Claudiam sequeris p Quam nullis

cuPis esse turPiorem legunt alii. Haec est eoenialia r eredo jam sequeris , Iam nobis evis esse te Priorem p vel Claudiam sequeris Quin nobis cupit esse tapriorem legendum censet Heraldus. Claudiam si queris Bevertandi MS. esse tu Priorem codex Pulmanni. Gavidiam. Hoc est, aderit et clam dia a te amata, quam libenter sequeris, et Omnium primurn adesse cupis. Catullus, qui ejusdem secus. Carm. XIII; .ccenabis, inquit, sed non sine candida puella. . Epicurei enim Omnes in voluptatem coenae adhibent puellam. ΕD. Vulgata lectio : Quam nobis evis esse Πίγiorem; ne illius amore capiamur, ut nemPE solus ea potiaris. . Et nisi cinna

prior potiorque puella Horat. epist. I, S. - Claudia m sequeris. Aderit et Claudia, deliciae tuae.

quam seio te libenter sequuturum: immo cupies te priorem nobis Esse Propter eam, quam vel nobis magis adesse velis. Commodius ergo scriberetur: α Iam nobis cupis esse te priorem. . Claudiam uxorem

Pudentis alii intelligunt. Heraldus

inulta nimis Dautat. quam ut aliquid extundat probandum. Claudiam reiicit: et ad cinnam appositam, cui voles prior nobis accumbere, omnia refert. ED.

LXXIX.

UNDECIEs una surrexti, Z

Zoilum vestium ostentatorem exagitat. Zoilus, ut ostenderet plures esse sibi vestes ejusmodi, singehat se sudare, et quasi depositurus madidam sudoro synthesin , aliam Sumebat. Vis uora sudare, ait Madi

tialis p ne muta syutheses; unaque eontentus esto, quali ego utor; non sudabis, aut sudare te simulabis :immo algebis.

l. Undecies tuta surrexit ed. antiq. rrar. Ald. Imit. Coliti. etc. I D a

113쪽

M. VAL. MARTIALIS

Et mutata tibi est synthesis undecies; Sudor inhaereret madida ne V Ste retentus, Et laxam tenuis laederet aura cutem. Quam ego non sudo, qui tecum, Zoile, coenop sFrigus enim magnum :etio nostra debetur Τurne , lib. XXIII, cap. 18. - Undisies. Milum hunc, de quo jam lib. II, epigramm. XVI, Carpit, qui alia de causa synthesiix non mutabat, nisi utinarum Vestium copiam ostentaret. Synthesis vestis est, qua domi ut bantur Romani in coena, atque λ- ris Saturnalium tempore. Mutandae vestis causa, quum te sudore Per. susum singeres. a. Et mutata tisi Mnthesis edd.

ynthesis una sacit.

posita; vel quae simul induitur, sed raro et festis diebus; II, M 1, 4.

Sabellicus brevem vestem et expeditam ait Sueton. Ner. c. 5 I. ED. 4. Laarim tenviis , etc. Ex sudore rosam ; vel Maam, distentam et urgentem : corpus se. tuum Pra pingue et Obesum. Ruder. 6. Frigias enim, etc. Solus indax,

alii frigetit; quippe unus multas

habes syntheses, quas ostentarct cupis, nos unam et detritam. Lib. II, epigr. IVI, x. 6.

LXXX.

Xo v totam mihi, AI vacabis, horam Dones, et licet imputeS. SeVere, Dum nostras legis exigisque nugaS. Durum est perdere

Librum Severo censendum mittit, quem immortalem suturum dicit, a Severi et Secundi castigatione Prodeuntem. ordo verborum est: Severe, si vacabis malim etia-eabit , non totam horam mihi dones

et imputes legendo libello.

I. Farnabius malit, vacabit. --tera, non Variant codd. aut libri impressi. a. Et liset imputes. Hoc est, Per ne licet ut me semihorae mihi

serias. RogamUS.

coneemae debitorem iacias. II auchoram tantum beneficium habebo, ut Iiceat mihi imputes et in meis rationinus numerem , quasi rem magnam tibi deberem. 3. Exigisque nugas. Ad exameth et trutinam judicii castigas. 4. Durum est , etc. objectio ex

Persona Severi. Non est aequunt me otia mea perdere nugis tuis im-PenSa. - Roxamus. Respondet Se vero Poeta.

114쪽

EPIGRAMMATUM LIB. V. iis 3

Iacturam patiaris hanc, seraSque. 5

Quod si legeris ipso cum diserto Sod numquid sumus improbi ) Secundo, Plus multo tibi debiturus hic est, Quam debet domino suo libellus.

Xam securus erit, nec inquieta

Lassi marmora Sisyphi videbit;

Quem censoria cum meo Severo Docti lima momorderit Secundi.

S. Iacturam evitiaris. Quasi dicat: Perdes tu quidem serias; sed rogoserde nostra causa Ieve momen tam otii tui.

7. myrobi. Qui tibi adjungimus

mitem teque gravibus, ac tu, distrietum negotiis. Improbi. Impudentes, quod hoc abs te petamus. -- Secum . Libertus hio Lucensis

ire 3 do quo lib. I, epigr. II, Vs. 7. Plinius junior qui Nostro amicus ut testatur ipse Plin. lib. III, epist. ult.) qui et Secundus cognominatus est, et quem disertum v cx Martialis, libro X, epigram

8. Plus multo, etc. Plus tibi eastigatori , quam mihi auctori.Vide quanti faciat Poeta Ilitiam, et casti ingationes doetorum. IO. Nec imitilata. Nota Sisyphi fabula, qui in Inseris ingens saxum sine ulla quiete movet. Sensus est: Μeus libellus non adibit Inferos. Dicebant Veteres poemata adire Inis seros, et interire, quum non legerentur. Sic lib. X, epigr. II : a Marinmora inquieta . dixit. x3. Lima. Egregia metaphora. Lima habet suos dentes. unde diiscitur mordere ferrum, quum illud polit. Sie eruditi viri emendando

versus lini olitos mordent, seu PO- Iiunt. Censoria dicitur, quia Cen- fiores corrigebant mores civium et notabant. ED.

LXXXI.

SEMPER oris pauper, Si pauper es, Entiliano. Dantur opes nulli nunc, nisi divitibus.

1 Semper eris. Mores sui temporis carpit Poeta, quo soli divites rom faciebant. Idem queritur In-vonalis sal. III, quum de Codro paupere et Artorio divite agit. Vid. et sat. I; aC notissima Proverbia. a. Dantur olies nullis Ald. Innt. Coliii. Gryph. et aliae urit.

115쪽

LXXXII.

IN GAURUM.

Qui D promittebas mihi millia, Gaure, ducenta; Si dare non poteras millia, Gaure, decem An potes, et non Vis p rogo, non est turpius istud I. tibi dispereas, Gauru : pusillus homo es.' Avarum carpit Gaurum, qui quum poetae ducenta millia HS. in scenus Promisisset, Petenti nec decem millia credere voluit. r. ΘώL. In denegando queis Pudor est paululum : Post ubi tempus est Promissa jam Persici, etc.. Charinus apud Terent. Promittebaa , et e. Mutuo, scenore, vel gratis. Mima dueenta ἰ circitPr, ancicorum : Tab. Nuin . sin. I Vol. s. Si dare non poteras. Vel scenori, vel gratis 3. Anis roses et non Schrevel. d. an. 167o , OPerarum lapsu. An ρ tes. νω 1 vis . rvo Θ AOn est turpiustitiis Si tui : Dispereas, Gaure, Pu filius homo es correxit Lipsius Epist. Qiraest. I, 5, quae lectio non minus

intricata est, judicio Ileraldi, qui

proposuit : An Potes, et non tus μRogo non est turpius istud Sio ιihi ρDisseream. Gaure, etc. Ant. de Roor

conj. At Potes , et non πω P rvo, et C.

ut sit prolepsis. At dices fortasse, te Posse quidem; sed non velle. CLCic. Fam. Iib. VII, epist. xxIII. Ad tui desperos eod. Pulmanni : Si tibi etiam in Bevertandi HS. Lectio nostra dei uir Maligero. Homo est volandi IIS. - An potes, Si Poteras, inquit Poeta, et nolebas, cures pollicitus 3 nonne hoc est turpiutiquam si mihi petenti, statim a principio negasses; aut nihil petenti, nihil lini licitus esses. Quae noluisti mihi dare, ea tibi habeas, male ilia utaris, quae ncc bene tihi vertant. Ita emendavit Scri verius de consilio Maligeri; quum antea legeret r

4. I, si1i disperdas Gis wreaia. HEClectio mihi videtur perobscura: --nium optime, meo judicio, ligit Heraldus : Anyotes. et non vis rigonon est turpius istud Se tili ρ Dis reo, Gaure, Pusilius homo es. Nos praetulimus. I. tibi dia73ereas. Male pereas. risi abundat hoc loco, ut saepe alias. Imprecatio Lolemnis , ut lib. I, epigr. xL . . Dispeream si non hie Doeianus erit α; et lib. II, epigr. Lxxx . . Si non mentirifi, Classice, dispeream. - Potefit e plicari etiam disperdas. scilicet, disperde tuam rem avare, male Consume. Sensus esse totius tu us epigrammatis videtur : Pro tua Pp-cunia quam promi goras, litum no men immortalitati consecravissem

pusillus ergo homo Ps , qui talo munus respuisti. ED.

116쪽

AD DINDYMUM.

INfEQUERIS, fugio; fugis, insequor; haec mihi mens est: Velle tuum nolo, Dindyme, nolle Volo.

I. Duequem, fugio ἰ suos, et ιequor in codice Thuaneo. Insequeris, etc. Disparia uobis studia, voluntates diversae. Sic lib. XII, epigr. xLVII. Vide et epigramma XLVII supra. Hel Ienismus est.

LXXXIV.

IAM tristis nucibus pucr velictis Clamoso revocatur a magiStro;

Et blando malo proditus fritillo,

Arcana modo raptus e t Opina,

' Quoritur nil sibi xeniorum a Galla missum Saturnalibus, se tantumdem Gallae remissurum Martialibus. I. Meiἷus relietis. Nucibus ludere solebant pueri Romani Saturnalium tempore , mense scilicet Decembri, quo vacabant a studio. Quinquo vem erant legitimi Saturis,lium dies lib. VII, epigr. I. II, et lib. IV, epigr. LxxxIV.) quibus finitis ad studium revocabantur. Plin. epist. VIII, 7. Reooeatur. In scholam scilicet. Namqus Saturnalibus ferventibus, cessabant scholae t exactis, aperie

bantiar.

3. Et blando mala perditus in edd. vett. Et blando male protinus Bover landi HS. Et blando. Saturnalium tempore concessum erat juvenibus virisque Mea ludere; Martiat. lib. XIII : . Nee timet AEdilem moto speetare fritillo. , Saturnalibus enim sorum aleatorium calefaciebant. At praeteritis Saturnali hus si ludentes deprehenderentur ab Mili, magistratu nempe cui id curae erat, Pu-Diebantur. Fritillus, pyrgus sive turricula est, ex qua mittebantur tesserae in tabulam Iusoriam. Proditus. A rotati concussique fritilli sono proditus AEdili ganeas inquirenti. - Fritillo. Lib. IV epigr.

XIV, s. 8. 4. Arcana modo, etc. Palam tu

117쪽

aedilem rogat udus aleator. GSaturnalia transiere tota, Nec munuscula parva, neC minora

Misisti mihi, Galla, quae solebas.

Sane sic abeat meus December.

dere post Satu Ita nefas erat. E popina. Ubi lurcones, ganeones et aleatores ab AEdilibus vestigabantur. Seneca, de Vit. Beat. cap. 8. s. AEdi m rogat. Ut sibi parcat, nec in jus trahat. - Udus aleator, vino madens, aut vapore Popinae. 6. Saturnalia transiere. Quibus nempe solebant amici ad sessi invicem munera mittere. EP. IV, 89. . . Pro munuscula Parpa Puto reponendum munusculia Parca. , quia mιnora sequitur, ne his idem dicat .

Ita Heinsius ad Ovid. p. 354.

8. Bevertandi IIS. et cod. Pul- man. quam solebas; et fio Heinsius infra 9. . Sane Pro At ne nunc legitur: qui Damus totum sermes Epigrammati acumen interverterat. Restiis tuamus lepidissimum Carmen. an. tequam mavum de hac tabula tolli.

inus, Gallam Martialis Nasonianis

IIeroisin addendo: Saturnalia transistere tota : Nec munuscula Piana, nominora Misisti mihi, Gallu, quam a lebas. At, ns sic aleat metis December. sis certe Puso. vestra fam, etc.

uia jam optimo su habent. Prioribus versibus tangit Gallae avaritiam,

quae quum solens Pam a Remper mi insorii munuscula, nunc mittat nulla. Peri eram legebatur, quin solebas.

Deinde Sane pro At ne frigidissime profecto. Αllusit ad formulam in iistiantiun , - Non sic abibit. ω Ν ,

inquit, impune seras indonata mihi haec transiisse Saturnalia, at Proximis Kalendis Martiis istam reci illiberalitatem tuam pari parcimonia Probe ulciscar. . Ita scribit idem Heli sius ad Ovidii Heroid. epi t.

denti inservit. Injurius cert in Martialem fuit Heliasius, qui hoc

ei eripere sit conatus, Proque eo reponere At M. Vide Burmati. ad Ovid. l. c. et Nostrum infra lib. VI, epigr. xxxII. . Ant. de Mor. Meus December. Quo mense Saturnalia virorum celebrabantur; Kalendis vero Martiis SaturnaIia Reminarum. Suet. in Vespasiano : . Sicut Saturnalibus dabat viris apophor ta. ita et Kalendis Martii sceminis is Macrobius, lib. I, cap. I x : α Et fieri vis mense Martis coenas api Uriebant matronae: ut domini Saturnalibus. . Iuvenalis, sal. Ix, 53:. Munera Remineis tractat secreta Kalendis. . Vid. Hor. III, M. 8. His Kalendis celebrabant natalem V neris. Docet amandi magister ne eo tempore puellarum captentur amicitiae, quia solent tunc temporis plurima projure suo stagitare. Art. Am I, 4o3 e . Nee teneras tutum ostsemper captare puellas; Saepo dato molius tempore fiet idem : Sivo die, subcrit natalis, sive calendae, Quas, enerem Marti continuasse juvat. . Addit postea e a Magna superstitio lilii sit natalis ainicae, Quaque aliquid dandum est . illa sit atra dies . .

118쪽

EPIGRAMMATUM LIB. V. 1 OPScis certe, puto, vostra jam Venire in Saturnalia, Martias Kalendas:

Tunc reddam tibi, Galla, quod dedisti.

Io. Seis Puto, nostra E fiu exempl. vet. Probat Pulmanos, et sic Bevertandi II S. De Permut tione pronominum noster, et Nester,

vide nos ad Tibull. IV, II, 2 4. II. Martias Kalendas : de his jam plura, not. 9 , si p. sed vide Garebitium apud Horat. od. III:8, fuge disserentem, et Levinum Torrentium ad cuni dem Iocum. Consule Soli nnm, cap. 3; ovid. Fast. lib. V; Porphyr. ad Horat. Tibuli. l. III, I, 3: . Et vaga nunc certa discurrunt titidique PomPa, Perque vias urbis munera, Perque domos. . Romani Martias celebrahant Kalendas, vel quod eo dis Pax Romanos inter et Sabinoscia fuerit; vel quod aedes Iunonis Lucinae eodem coli coepta. Kalendas omnes in Iunonis ditione suisse constat : quare mirum non est sedom illi dedicatam fuisse Kalendis Martiis; Mars enim Iunonis filius, ut Romanae gentis auctor Ce Iobratur. Necnon harum celebritas, quamvis seminearum , ad viros pertinuit , modo caelibes non fuerint; nam mariti iisdem diebus pro conservandis niatrimoniis supplicare solebant, Propter memoriam initi foederis raptarum Sabinarum intercessione. EI .

a. Quia i disti. Scilicet nihil.

119쪽

AD IULIUM MARTIALE Μ.

SEx Tus mittitur hic tibi libellus, In primis mihi caro Martialis; Quem si terseris aure diligenti,

Audebit minus anxius tremensque Magnas Caesaris in manus Venire.' Ad Iulium Martialom mittit castigandum novum libellum, ut Θxire seeurius , et iii manus Caesaris venire possit. I mma deest in edd. vett.. Ego hoc Epigramma eredo ad amicum scribi, quamvis alii dicant ipsum se alloqui. . Ginristis. I. Sextiu mittitur. Huic Epigrammati deest titulus in antiquis eodi cibus, in novis vero reperitur, Ad Iuliam Martia- , de quo jam lib. t V, epigr. LxIu ; lib. V, epigr. XXI, et postea lib. epigr. AELVII. 3. Si terseris. Alludit ad spongiam de qua lib. IV, epigr. X. HOC est, si acri judicio, quae sunt delenda , accurato deleveris, et emeri da veris. diligenti dixit, quod superbissimum sit aurium judicium. - Libri enim quasi nobiscum lO-quuntur, et auris est symbolum judicii censuraequo. ED. S. Sunt qui legant, Magni Cre- auris. Ma as. Sic jam do Domitiano loquutus est lih IV, epigr. Iri : . Ingentique tenet Pocul.

Parca manu.

120쪽

M. VAL. MARTIALIS EPIGRAMM. LIB. VI. rosa

AD CAESAREM DOMITIANUM.

LUSUS erat sacrae connubia sallere taedae; Lusus et immeritos exsecui SSe mares.

Utraque tu prohibes, Caesar, populisque suturis Succurris, nasci quos sine fraude jubes. Νec spado jam, nec moechus erit, te praeside, quisquam. 5At prius o mores l) et spado moechus erat.' Ad Cresarem inscribitur in co-diee Pulmanni. Vide Dionem Nicaenum in Domit. Laudat Caesarem quod legi inhus coercuerit adulteria et castrationes marium , et inde succurrisse hominum multiplicationi, et malos inores Denasse. ED. I. Iaadus erat. legit Calderinus. I sus erat seriae codex Florentinus. - sus erat. Hoc est, antea lusus erat adulteria committere, et mares Castrare, quod utrumquo sieri

prohibuit Domitianus, teste etiam Suetotiio in Domitiano , caP. P.

u. Lusus in innumeros in eodem eodice. Lusus et immeritos. Suet nius: . Castrari mares vetuit . a Spadonum qui apud mangones erant, pretia moderatus est. Papin. Sylv.

IV. de hoc edicto Domitiani :. Qui sortem vetat Interire sexum, Et censor prohibet mares adultos Pulchrae supplicium timere sorismae. . Vid. eumdem in Silv. ΙΙΙ :. Nunc frangere sexum, Atque iominem mutare nefas, gavisaque solos, Quos genuit natura videt. . Ammian. Eunuchorum hostis Per-Petuus e a Domitianus receptissima inclaruit Iesse, qua minaciter interdixerat, ne intra terminos iurisdictionis romanae castraret quisquam Puerum . . Hoc autem ideo vetuit, quia quum memoriam Titi atris odio haberet, et is eunuchos amasset, in ejus contumeliam edictum Proscribendum censuit. Xiphilinus in Domitiano. Hanc eam dem legem Nerva consimiavit. Idem, in Nerva. Heruti se-

etiisse mares. Cnstrare. xsecuisse. Exsecare, εκτέμvεtu. Sic circumfretos

Iudaeos dixit Suetonius in Domit.

quos circumcuos Vulgo appellamus. 3. Prohibes, etc. Edictis. Sueton Domit. CaP. 7. Xiphilin. Domit.

Dici; Amm. Marcellin. lib. XVIII, Papia. Sylv. IV. 4. Quod sine fraudis Dies Beveris Iandi IIS. - Sine fraude. Id est,

legitime, nou ex adulterio. 6. Et vado. Qui ducebat uxorem non sibi, sed aliis, unde ipse erat adulter suae uxoris. Iuvenalis Sat. I: .Quum tener uxorem ducathpado is, etc. Vel potius intelligo etiam spadonea mulieribus, quae Parere nollent, gratos fuisse, iliis. epigr. Lxv II. Iuven. Sat. vr, 367 tW Sunt, quas eunuchi imbelles, pimollia semper Oseula delectent. α

SEARCH

MENU NAVIGATION