M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

141쪽

M. VAL. MARTIALIS

Incolis, et veteres tu quoque Ficcitas), Est tibi, quae patria signatur imagine Vultus, Testis maternae nata pudicitiae. Tu tamen annoso nimium ne parce Falerno; sEt potius plenos aere relinque cados.

Sit pia, sit locuples, sed potet filia mustum;

corum arhorum, intemuod et Nomentuin Martialis praedium habuit. Sie Cluverius, ItaL lib. II, cap. 9.α. Alii legunt, Fregellas; alii, Fie dulio e illud frigide sane et conistra Vi rsum hoe aeque obscure ac Fieelias e ruri ne illae suerint, an in Urbe. Alii, Hetitias. Vide Brod. Misceli. lib. X, cap. XXVIII. 3. Est tili , quie Patria Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pulman. Lang. Ita Dian. Dolph. Farnati. etc. patria Bevertandi IIS . et sie Grutoriis ex codd. Sed ut illius elegantia intelligatur, sciendum τυ et ultus esse accusativum Pluralem : signata γυι immtria imagine, id est, in vultibus signatam patriam imaginem habens. Notus hellenismus. - Est tibi. Proereasti filiam tibi si in illi main , quae plane resert omnibus oris Ilianeamentis patrem, quod argumenisto est, eme tibi uxorem castam , et filiam hanc legitimam. Raffer. Patris si atur, etc. Sic Catullus innuptiis Iuliae et Torquati : . Sit suo similis Patri . , Θtc. mox : . Et pudicitiam suae matris itidiret Or . . Et IIorat. . Laudantur simili prolo Pur Hrae. . Sed quis suit Nepos pHominem divitem esse constat ex verari Sexto, quando tracinet ut filiae plenos aere cados relinquat. Li-hentius credet em eii iidem ipsum

fuisse, ad quem exstat Plinii junioris epistola disi, lib. IV, ubi virum gravissimum et disertiminium appellat, et qui praetor urbatius et naximae provinciae Praefuerit. Martialis ipςo hunc, lib. X, epigrainm.

x LVIII, ad convivium vocat. ED. 4. Testis mater ue nota Bevertandi IIS.

5. Tu tamen. Licet habeas filiam, noli tamen nimium defraudare genium : sussiciet enim si illi eados Pecunia plenos reliqueris; ipse porro hibe Falernum a multis annis reis conditum. Lib. XIII, epigr. cxxv . 7. Mustum. HOC est, Vivum annosum ne relinquas filiae; sed mu- tum, seu viuuin recens, quod ipsa leverit, et quod culti ipsa simul colixen ierit.

142쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VI. 33r

Amphora cum domina nunc nova fiat anus. Caecuba non solos vindemia nutriat orbos; Possunt et patres vivere, crede mihi. Συv δ' ιι γηρααοι υv ve0ς αμι*0ρευς. Mae μουvους Ουος τρε ρέτω Καικουςος ἄπαιδας lσθι σάφ' ῶς πατερωv ετι και ηδυπαθεῖv.

Pus. - Amphora , etc. Quo enim die, seu mas . seu femina nata , coudebant vinum novum , ut cum prole cresceret suavitas , et die natali inde tantum hauriretur. 9. Caecuba. Non solum iis qui liberis carent, hibere vinum Careu-hum, sed et iis qui liberos habent, liceat hilariter vivere. De vino Caecutio videatur infra Noster lib. XIII. epigr. CL .

EPITAPHIUM GLLUCIAE.

LispnTus Melioris ille notus, Τota qui cecidit dolente Roma, Cari deliciae breves patroni, Hoc sub marmore Glaucias humatus Iuncto Flaminiae jacet sepulcro; sCastus motibus, innocens pudore

' Ditaphium Glamiae ad viato rem inscriptio est in quibusdam veti. Lemma nostrum exhibent Ald. Iunt. Colin. Gryph. aliae. r. Libertus Melioris. Vide apud

Statium, Sylv. lib. Π, Epicedion in Glauciam Melioris. Melior Ateis

diva vix sane clarissimus suit, ad quem sunt Statii Arbor et Psistaeus. 3. Breora. Puer enim exstinctus. --. Patrom. Melioria Atedii, qui Glauciam etiamnum. insantem Propter formam et ingenium manumiserat. De his cs. epigram. sequens. s. Iuxta Flamimoe jacet sepultaq i. e. Iuxta F. , se ulta unὶ, exhibet margini adscriptum Iuntina

nostra: mendose. Iuxta Flaminiam viam Romanos suos mortuos sepe lire solitos esse, hene notum est. Forte e me sis marmore clavieius minus. Iuxta Flaminiam jacet a ρulem Castus, etc. - Flaminiae.

Viae uenape extra Urbem, de' qua lib. IV, Lxxv, et IX, LVIII. 6. In Ald. Iunt. Colio. GD ph.

143쪽

Velox ingenio, decore felix. Bis senis modo in ossibus perat lis Vix unum. puer applicabat annum. Qui fles talia, nil fleas, Viator.

Plant. Iunian. Pulman. Lang. Del-Ph. aliis, integer suHore : in codice Florent. innocens Pudore; quod re posuerunt Gruterus , Seri verius, Farnabius, Schrevellus , Barb- ,

et recenti.

7. x .lor ingenio. Homerum enim recitabat et alios Poetas, stupentibus omnibus. Vid. Stat. loco cit. 8. In edd. vett. mensibus Peractis.. Ε vet. cod. fide messibus reponi dehet, ut ostendat d imum ter tium aetatis annum vix attigisse. Id

colligi potest e Statii verbig in Glauciae Epicedio, ubi eauit: α Ουhi venturae spes non longinqua juventae. Et paulo post, ubi puerum Homeri uirtunque opus reci- taxse, stupenti hus Parentibus et magistris ait; quae ros in bimum

puerum non cadit. Piaman. - .ura

suus. Hoc est, annis. Quidam male legunt, mensitus; nam quod inge nium I,imulo p9. I unum, etc. Prope erat tredecennis.

Io. Ai fles talia cod. Pulmanni. - ui fles talia, etc. Qui c. lau-eiae satum immaturum atquρο Melioris miseram orbitatem defles . sis precor selix, neque halinas ex tuo quod fleas; ut lib. X, epigr. LXI.

XXIX.

Nos de plebe domus, nec lavarae Verna Catastae, Sed domini sancto dignus amore Pu r, Muncra quum posset nondum sentire patroni,

t. Nom de plebe Homus. Non pars amarere. Statius, a Noli to barba- Niliacae plebis aut Alexandrinae , ricae Versabat turba ratastae. . I ih non o familia plebeia; vel, non e I, epigr. x LII, vs. 2. - Catastin. grege atque turba domesticorum Pegmatis ligraei, quo umales expo- servorum. Sie lib. VIII, ePigr. LI, Nebantur servi; a κατασταveti. Vel 18. --Aiarer A arorum mangonum ut Raderus exponit: Est machina quibus hinc quaestus. - e , lignea , longaque compedis forma, etc. Nee es verna VPIIalitius. ita nam servis credo venalitiis injecta: undotus domi , ut venum in catasta dicti ipsi servi eatasti. eum reliquis servis exPonerere ἶ 3. Munia cim Posset non sed ita natus, ut merito a Meliore P 'stare ρωrono Iuntina nostra maris

144쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VI. 133

Glaucia libertus jam Melioris erat. Moribus hoc sorinaeque datum, quis blandior illo λ ι Aut quis Apollineo pulchrior ore suit λImmodicis brevis est aetas

Quidquid amas, cupia S

gilii adscriptum exhibeti nem, etc. Insans enim manumissus est. Vide et epigr. Praeced. vers. 3. 6. Aut quis. Hoc est, Quis, vel etiam formosus ut Apollo, fuit pubchrior Glaucia 7. Immodicis brari is est, etc. Pulia cherrima qtiaeque brevis aevi sunt. Praecox indoles immaturi plerum in

δ Calchas scilicet reserente nuncio Sophocleo in Mace μαστιrop. ex opinione impia, Deos invidere eximiae et enormiori gloriae ; hinc et lasciui adhibiti, Sputum , salivae aliaeque res turpi villae, quibus gloriam temperari, arcerique invidiam credebant Immodicis breuis est. Haec suit antiis quorum sententia , immodicis et humanam sortem quacunque in re superantibus hominibus invidere ; et inde seri, ne inter nos diurnent. Quare dicebat Cato Celi. sorius e a Senilem juventam praematurae mortis esse signum. . Plin.

lib. VII, cap. Si. Optabant igitur ne quid nimis placeret, ut praecipit hie Martialis; et nimiam lauis dationem nocere existimabant. Quidam enim prodiderunt esse homi- , et rara SenectuS.

non placuisse nimis.

nes nimia laudatione enasei nautes; vide A. Gell. lib. IX, cap. 4. Hic Proprie fuscinum. Unde Proessetne dixere, ad avertendum lascinum. Notus Virgilii locus, ril. VIII, 27 : . Baccare frontem Cingite, uevati noceat mala lingua suturo . Notet. mala lingua : uam fascinum a sando , inquit Festus. At Cloatius Verrius quasi di

ctum autumat, et commodo sane et

condecenter, ait Gell. lib. VI, cap. II. Caeterum tota illa Opinio ex eo fluxit, quod opinabantur Deos invidere enormiori glorice, ut ait Te tullianus. Invidiam autem istam ita

metuebant, ut eam quocunque mOdo Placare conarentur; et idcirco res turpiculas Puerorum collo aΡ- Pendebant, bonae scaevae Causa, ut

notat Varro in libris do lingua lat. Quo sane videtur allusisse Plautus in Milite glorioso, act. V, ficen. I, vs. 5 : . Enim Januludum gestio moecho hoc abdomen adimere , Ut faciam quasi puero in collo pendeant crepundia. . Et in suis aedibus haec προCασκαυτα Mul

bant. Plutarch. et Pollux. ID M. 8. Non Plaeuisse nimis. Ne cito pereat, teque jactura cruciet.

145쪽

IN PAET LII.

SEx sestertia si statim dedisses,

Quum dixti mihi, Sume, tollo, dono;

Deherem tibi, Paete, pro ducentis. At nunc quum duderis diu moratus, Post septem , puto, Vel novem Kalendas, Vis dicam tibi veriora veris λSex sestertia, Paete, perdidisti.

T. Sex sestertia. Sensus est : Si mihi tantum donasses sex sestertia, quum pollicitus es, deberem tibi tantas gratias, quantas solverem , si donasses ducenta. Nunc quia sero admodum et vix tandem, quod promisisti largitus es , amisisti Oinis nem gratiam e quae enim tarda est, minimum pretium habet. ED. 3. Deberem tibi. Gratiam aut si nus pro ducentis sestertiis, id est, pro ducentis millibus sestertium.

Rader. - Pro diacentis. Ac si donasses milii ducenta sestertia; nam quod exponunt , sex ratione foenoris ducentorum, non Placet. 4. ..de nunc quum dederis diu inoia gutus codex Florent litus. 5. Kalendas. Menses. 7. Perdidisti. Fere enim nulla est gratia tarde concessa I at vero

his tit, qui cito dat. Alciat. Eitibi:

isi a. de Gratiis. Lucian. Mimus Publius. Sen. de Benes. II. I et 5. Vid. epigr. xx supra, et lib. VII. epigr. x LII, tu Cinnam.

IN CHARIDEM IIII.

Uxon ΕΜ, Charideme, tuam scis ipse, sinisque A medico futui: vis sinc febre mori.

' In hoc epigrammate exhibendo nullo modo variant aut calamo seripti libri, aut typis impressi. a. y u sine febre mori. Valcitidionis sorto gratia vigilanti stertis na- γso , et sic modicum palpas, ut in Iiiven. sat. I, 56 , qui sursum Uectans, ad ea quae humi peraguntur

146쪽

EPIGRAMMAΤUM LIB. VI.

non attendit. IIOrat. III, Od. vI, 9 ; . jussa non sine conscio surgit iliarit O. . CL Plutarch. in erotico, P. u. t 35 a. Ei,. I mori sine febre r

i. o. iiii aquain vis aegrotare, Pro-

pterea conduxisti medicum eo munere; vel intellige Charidemum meis tuisse, ne uxor amore medici capta aegrotaret, atque idcirco itermisisse, ut ab eo subagitaretur.

XXXII.

I E MORTE OTHONIS.

J IDM li ibi uiret a illuc lielli civilis Enyo, Forsitan et posset vincero mollis Oilio; Damnavit multo staturum Sanguine Martem, Et si, lit certa pectora nuda mam . Sit Cato, itum vivit, sane vel Caesare major; sDum moritur, ii umquid major ollione suit 31. Cloilia re us in codice Vat. tium diasitaret. Enyo, id est, Bel

traiia, M. artis soror, quum adhuc du-hitaret, cui victoriam concederet

an Vitellio an Othoni. Vide Sue- tintium in Othone; et Speci. opigr.

XXIV, Vs. 3. u. Forsitan an Possit Bevortandi MS. - Posset a lacere. Neque enim se Galbae optu,suisset, nisi sperasset sine bello civili rem geri P in tuisse; atque ubi jam a Vitellianis

ad Ilebriacum fraude superato, sa tis superesset spei, integraeque sere Piae, suporvenientibus et aliis: odio tamen civilium armorum , et ne periret Populus, se pugione rati sodit. Sueton. Dion. ot Tacit. Ili t. II. Moliis Otho. De mollitie eius, Sueton. cap. Ia; et Ili

sanguine Ald. Iunia Colin. Gryph.

Laug. Iunian. etc. Dumnarit muti saturarum sanguine in cod. Florent. et Vat. statuom Probat Farnabilis; stare elii in pro consture dixit lib. III, epigramn . Lx IV, UR. 8.

nimnacit, ete. Civilia bella exosum Othonem, etiam privatum adlii C. resert Suet. cap. ro. Sed pulcherrime apud Dionem loquitur Otho, quum inquit : . Multo melius est, multoque justius unum pro multis, quam pro uno multos interire. Ego quidem Mutius esse mali in , aut Curtius, quam Marius, quam Sylla, etc. . Alii, laturiam jum 2 ego staturum Proho. 4. Effodit certa pectora tota manu Bevertandi MS. Uno se traiecit ictu infra laevani papillam. Tacitus unum

5. I et Cresare maior. Quo vel victore majorem se et meliorem usi irmavit Cato, Pugnatis pro republica.6. Mi or Othone fuit' Mitior certe. Caici cnim rebus fractis et

147쪽

desperatis, Otho salvis jam et in- Dici : a Regnavit Otho dies nona-tegris; ille taedio, hic odio belli ginta, quumque pessime orianium

civilis se interfecit. Vitam mollem vixisset, mortuus est honestissime, forti morte cohociestavit. Alia sin- et imperium , quod cum magno quit Tacitus in diutius imperium te scelere invaserat, Cum maxima vir uiae rit, 'mo tam fortiter reliquit. tute deposuit. . Rader.

IN SABELLUM.

NIL miserabilius, Matho, paedicone Sabello Vidisti, quo nil laetius ante fuit.

Furta, sugae, mortes servorum, incendia, luctus Affligunt hominem : tam miser, et futuit l

' Ad Mathonem lemma est huius referri ad honorum jacturam, quam epigrammatis in codico Pulmanni. Passus erat premente miseria Sa r. Sabello. De quo lib. III, ep. hellus. xcvIII. Vide et lib. II, Dpigi'. LI. 4. Affigunt hominem, tam miseri Misere deperibat pueros Sahellus, in edd.veti. Vide Turrieb. lib. XXV. sed dilapidato patrimonio coactus cap. 27. - Tam miser, et finiat' est amare mulieres; qua de causa Et miseria miseriarum haec est, nil Sabello miserabilius esse dicit quod amissis fuga et morte pueris, Poeta: quum τὸ videatur detrusus est ad mulieres. Seoptice.

AD DIADUM E LII.

BΑsi A da nobis, Diadumene, pressa : Quot, inquis 3 oceani fluctus me numerare jul es;

r. Qtiot inquit ρ Langius aliiqne. Eupolis: Miθμει, θεατας αμμαιο-- Basia da nobis. Do Diadumeno Haec similitudo si equeti terjam actum lib. III, epigr. LxIu, et occurrit. Fortasse aulem haec Mar-Rh. V, epigr. xLvIr. tialis verba ab illa super titione, a. meam Vid. Τlieocrit. qua numerum fascino obnoxium χαρισο ν Pthilipp. Epigrammularius. existimarunt. ID M.

148쪽

Et Maris Egaei sparsas per littora conchas, Et quae Cecropio monte Vagantur apeS Quaeque sonant pleno vocesque InanuSque theatro, a

Quum populus subiti Caesaris ora videt. Nolo quot arguto dedit exorata Catullo Lesbia : pauca cupit,

4. 5. Si per codd. liceret, Praeserret Ant. dis Boore Et quot Ger Pis monte vagantur vel magentur Uesp Quotque sonant vel sonent ρ no, etc. Ovidiana repetione του quot. Art. Am. ΙΙ, sqq. II l, a 49 ; Trist. V, I, 31, et V, a , 23. - Et quaae Cecropio. Hymettum intellige, de quo Pausanias in At

vero dieitur, id est. Atticus.

5. no vocesque munusque theatro. Plausu erat in pt saustis acclamatinis

nibus excipiebantur iii spectaculis Imperatores. Et his acclamationi-hus Imperatori felicitatem compre cabantur. Nota G Pωμαιοις συυηθες

qui numerare poteSt.

Nam vox erat

fel iter. Aliis etiam blanditiis Onerabantur. Vide Tertuli. lib. de Spectaculis , cap. 25 ; Phaedr. V, sati. I, 3; Sueton. in Augusto et in DO- mitiano; Plutarch. in Othone. ED. 6. Quum Putilus , etc. Ubi plausu

et satistis acclamationibus excipitur in spectaculis Caesar.

7. Nolo quot. Lege Catulli Carm. V, 7, ad Lesbiam : . Da mi basia mille, deinde centum, Delii millo

altera, dein secunda centum, Pic. . Haec vero basia, utpote mHNPra bilia, pauca esse existimat Noster. 8. Patica cupis , etc. . Pauperis est num rare P iis . , et Hlara . numeriailis , ut te Pareus , Epist. R. Pisones, aci6. Theocr. loc. cit. Ευ.

XXXV

SEPTEM clepsydras magna tibi voce petenti

In molestum caussidicum, quem inter direndum bibentem. ut vires revocaret, horasque orando exple rei, Poeta monet, ut si velit hibere, exhauriat aquam elepsydrae; id est, ut cito finiat orationem, qua DCCi debat auditores. m. I. Se tum et Psydrias. Clel,sydra,e κλε πτω surari, et υδωρ aqua, quod furatur oculis aquam stillantem , seu hydrologiuin: aquarium est lictis rologium. Vasculum quippe erat aut ex vitro, aut ex alia materia. per quod graciliter fistulatum aqua inclusa guttalitia defluctis inelicta ἀtur tempus. Nam orantihus in sor

149쪽

M. VAL. MARTIALIS Arbiter invitus, Caeciliane, dedit.

At tu multa diu dicis : vitreisque tepentem Ampullis potas semisupinus aquam.

ex mors Atlieniensium praescriptum erat tempus : attamen saepe liberae orant actiones, nec ad certum

tempus dicere jubebantur Patroni. Quantum vero temporis dimensa suerit una clepsudra, mihi com-Ρertum non est. Sunt qui singulas horas singulis clepsydris desiniant, in qua sententia est Calderinus talii cleIpsydrae, mediam horam; alii tribu ς clΘpsydris horam tribuunt. Plinius Iunior lib. II, epist. II, Sic de clepsydra : . Dixi, inquit, horis paene quinque : nam decem clepU-dris quas spatiosissimas a C PDram, sunt additae quatuor. . Νisi lite loeus varie legerellar, rem definiret; etonim alii Iegunt pro decem Clel fydris, viginti, alii duodecim, alii tribus: tandem pro longo temporis spatio septem clepsydras hic posuit poeta. Vid. Plin. VI, epist. I ; Budaeum in Pali deci. Pag. 37 . Dahantur clepsydrae a judicibus, ut hinc etiam manifestum est, et pha res defendenti quam accusanti .Vid.

Plin. lib. IV, epist. 9, S 9; unde

fiebat aliquando ut orator elaho ratas suas Orationes, et multarum pretio noctium aestimatas recitare non possent. M. Antovinus, imp. et

philosophus, clepsydras oratoribus liberaliter dedit. Lucianus in simpliciter pro elepsydra ponit. Inventa res est a Graecis, Et tandoni Romam in tertio Pompeii Consulatu translata. Sed quae supra retulimus, verba Plinii iunioris ostendunt, non omnes ejusdem

suisse magnitudinis. Videatis notas nostri Plinii vol. I, p. 65, 99 , a I9 et 3 1 8. De sorma clepsydrae non consentiunt Vitruvius; Apuleius lib. III Miles. Catanaeus et Claudius Minos ad loc. citat. Plinii ;Beroaldus ad secun d. Tuscul. Suidas in voc. Caelius Rhod. lib. XVIII, cap. 39; Christoph. Clavius, lib. I, Gnom. p. Ι: et alii Tamen, quod credo, clepsydris

consimilia sunt nostro tempore vaseula illa vitrea usu notissima , quae in medio instar duorum turis hinum coarctatitur; ex quibus pulvisculus per foramen minutissimum sensim px parte superiore in insertorom delabitur, atque ita variis conversionibus, ultro Citroque comineando, legitimum horae tempus metitur. ED. - Marnia tibi Doce Tanquam gratiam tibi saceret judex longum dicendi spatium

concedendo. a. Arbiter. Iudex, elocius ab utra. que parte, qui litem amice comis ponat. ED. 3. I itreisque. Nonnunquam Rutem comedisse et hi hisse oratores

in ipsa actione, disce a Quintilian lib. xI, eap. ultimo : a Bibere, tu

quit , aut etiam esse inter agendum, quod multis moris suit, et est quibusdam , ab orator meo procul absit, etc.. -- Tepensem. Mora egelidam. An a sole vel igne calidam quam supino Ore hibis ad vocem et vires reficiendas, simulque ut tem-Ρus protrahas. 4. A ullis potas semisopitus Beis vertandi IIS. - Semisupinus. Exin

150쪽

Ut tandem saties vocemque sitimque; rogamuS, s

Jam de clepsydra, Caeciliane, bibas.

primit gestum hibentis, et ampullam exhaurientis, quum caput Ru pinant, ut ii, qui umphoras totas siccant. Rader. 5. Ut tui dem saties, etc. Et ex hausta tandem clepsydra sinias, tuaeque voci ac nostris auribus pariscas : aqua enim exhausta . silere cogebatur orator. Vide Turneb. lib. XXV, caP. a P.

XXXVI.

MENTULA tam magna est, tantus tibi, Papitu, nasus, Ut possis, quoties arrigis, OllaCere.

' Ad Pamphilum inseribitur hoe epigramma in codice Pulmanni. - Tricubi tales et ad omne ministerium instrumentale naxos emungunt aliquanto honestius epigrammatistae Graeci. Antholog. lib. II, caP. 23. I. Pa hue in eodem Pulmanni cod. - Tanitia tibi. Irridet nasum , atque ingentem Papili mutonem.

XXXVII.

SECTi podicis usque ad umbilicum Nullas reliquias habet Charimis; Et prurit tamen usque ad umbilicum.. O quanta scabie miser laborati

Culum non habet, ost tamen cinaedi S. A' Ille nulla est lectionis varietas fisso et inutili saevit circa jecur ul- xii exemplaribus impressis, aut ina- corosum prurigo turpitudinis. Dentiscriptis. Cliarino jam dictum, lib. I, epi-3. D prurit. Catamito tamen din gratum. Lxx III.

SEARCH

MENU NAVIGATION