Bobbio illustrato dal padre don Benedetto Rossetti ..

91쪽

Ηaec tibi dictaram morbis oppressus acerbis, Corpore quos fragili patior, tristique senecta. Nam dum praecipiti labuntur tempora cursu Nunc ad Olympiadis terse nos venimus annos. omnia Praetereunt, fugit irreparabile tempus. Vive, vale laevis , tristisque memento senectae.

Variantes lectiones O adnotationes Vers. 39 Aurea pellis. Plerisque Aureum vellus. 46 Populavit. Archaismus. 66 Adulter. Edilio Bibl. Lug. ad inter. Sed pessime. 67 Obtulit aurum. In eadem Edit. im- provide omittitur hic V. 16. Ter senos. Alter manuscriptus ter Fen

92쪽

Ad sanetum Gregorium Papam

Domino saneto, & in Christo Patri saὶ Ro

mano, pulcherrimo Ecclesiae Doctori, totius Europae flaccentis augustissimo quasi cuidamnori, egregio speculatori, theoria utpote Divina castalitaxis tb . potito.

Ego Bargoma o vilis, Columba in Christa .

mitto halutem.

r Gratia tibi, re pax a Deo Patre Notiro

Iesu Christo. Libet me, o sancte Papa, hypediholicum tecum non sit interrogandum de Pascha iuxta illud canticum : Interroga Patrem tuum, re annuntiabit tibi; majores tuos, & dicent tibim d) ἐν licet enim mihi, nimirum micrologo , illud cujusdam egregium sapientis elogium, quod

a) Romano J forte mendo Librarii omissum

Papaea

e) Bergoma . Sis eae ms. Flemissus. Caneias in Glossario ad hane vocem, putat legendum Barginna, idest peregrinus. Ipsum consule

M Deuter. 32. 74

93쪽

dii se sertur quamdam videns contupictam: a m .mo admiror artem , sed admiror frontem mad clarum a me vili scribendo pote, inuri rtamen tuae evangesicae humilitatis si lucia fretus , tibi. cribere praesumo, & mei doloris negotium injungo. Vanitas namque scribendi nulla est, ubi nece,sitas entit quamvis maioribus scribi. Quid e reci dicis de Pascha 2I aut at Lunae, quod jam tua tamen pace dicium sit ὶ non esse Pascha, nimitum tenebrosum a multis eomprobatur cal calenteris bὶ Non latet enim, ut credo , essicaciam tuam , quantum Anato ius mirae doctrinae vir , ut sanctus air Hieron mus, cujus Eusebius Caesariensis Episco us in Ecclesiastica e accerpta inseruit historia , & sanctu4 Hieronymus in suo hoc idem de Pascha opus tollaudavit catalogo, da hac Lunae aetate vituperando disputet; qui contio Gallicanos Rimarios de poscha , ut ait, errantes , horrentum intulit sententiAm: m D cer-n te, inquieos, si usque ad duarum vigiliarum

rendum sorte calculatoribu nisi malia cha centris , ιdeu Fixis doctis , quo titulo cognominatum fuisso Orionem norimus. At scutra consectRra eruitis Benedictinis probatur , qui malleat Calendariis, qui σω putant δalendas

94쪽

PIB terminum , quod noctis mediam indicat, oris tus Lunae tardaverit, non lux reninras, sed D lucem tenebrae superant; quod certum est in D Pascha non esse probabile, ut aliqua parso tenebrarum luci domineetur, quia scie irinitaso Dominicae Resurrectionis lux est, re non estis communicatio luci cum tenebris. Et si in reris tia vigilia Luna excanduerit, non est dubiumn Lunam 2I, vel 22, exortam esse, in qua D verum Pascha non est possibile immolari. Nam D qui hac Lunae aetate Pascha definiunt possibilen celebrari, non solum illud auctoritate divinaeo Scripturae assirmare non possunt, sed Zc s D crilegii, dc contumaciae crimen, re animarum D periculum incurrunt, dum amrmant veram B lucem posse immolari cum aIiqua dominario- D ne tenebrarum, quae omnibus tenebris domi- D natur. m Nec non in sancti Dogmatis Iegimus o libro m Pascha, idest, Solemnitas Dominicaeis Resurrectionis ante transgressum vernalis aequiis noctii I 6.9 initium non potest celebrari, ut D scilicet aequinoctium non araecedat m or quod utique Victorius in suo transgressus est Cyclo,

re per hoc Galliae jamdudum invexit errorem. seu , ut humilius dicam , confirmavit inolitum. Quippe qua ratione utraque Mare PosSunt, ut scilicet Resurrectio Domini ante suam celebretur Passionem , quod vel putari absurdum est; aut septem dies , Domini jussione in Iege sanciri , in quibus tantum legitime phase Domini comedi mandatum est qui a r4 Luna usque ad Zo numerandi sunt contra jus, Phasque

transcendantur ρ Luna autem ΣΙ , aut EZ EXtra

95쪽

jus lucis est, utpote post medium noctis tunc temeoris exorta, & tenebris lucem superantibus, lucis' solemnitas nefas est, ut ajunt, Bgi. 2 Quare ergo tu tam sapiens, nimirum cujus clarissima per orbem , ut antiquitus, sacri ingenii dissus a sunt lumina , Pascha tenebrosum

colis i Miror , fateor, a te hunc Galliae errorem, ac si schyn teneum , jamdiu non fuisse rasum uenisi forte putem , quod V X credere possum,

dum cum constat a te non fuisse emendatum,

apud te esse probatum. Aliter tamen Zc honestius tua excusari potest peritia, dum forte notam subire times-sa in Hermagoricae novitatis, antecessorum, maxime Papae Leonis auctoritate contentus es. Nolite quaeso in tali quaestione humilitati tantum aut gravitati credere , quae saepe falluntur; m melior forte est canis vivus in problemate Leone mortuo m b): vivus namque SBnctus emendare potest quae ab altero majore emendata non fuerint. Scias namque nostris

magistris, re Hibernicis antiquis philosophis, re

sapientissimis componendi Calculi computariis, Victorium non fuisse receptum, sed magis risu, vel venia dignum quam auctoritate. Idcirco mihi

timido peregrino magis, quam sciolo, tuae dirige fulcrum sententiae, di sc) mature punctum tuae placibilitatis huic tempestati nos circumdanti Compescendo , trausmittere non dedigneris ; quia

a) Times J forte Timens,

96쪽

non mihi satisfacit post tantos quos legi auctores , una istorum sententia Episcoporum dicem tium tantum cum Iudaeis Pascha facere sa) non debemus. Dixit hoc olim Z Victor Episcopus ; sed nemo Orientalium suum recepit commentum p sed haec soporans spina ') Dagonis, hoe imbibit sc) bubum erroris. Qualis, rogo, haec frivola , & tam impolita, nullis scilicet

Divinae Scripturae fulta testimoniis sententia: mcum Iudaeis pascha facere non dubemus p m

Quid ad rem pertineti Numquid Iudaei reprobi

Pascha facere credendi sunt nunc, utpote sine templo, extra Ierusalem Christo tunc figurato, ab iis crucifigo i aut numquid ipsorum est recte Credendum est 14 Lunae Pascha ; Sc non potius Dei ipsius instituentis phase esse fatendum est, scientisque solius ad purum, quo mysterio a 4 Luna ad transcensum electa est ' Quod forte sapie tibus, Sc tui similibus aliquantulum praeluceat. Quia hoc opponunt, licet sine auctoritate, Deo

improperent, quare non sua praescientia antea tuna praecaverit Iudaeorum contumaciam , ut si nollet nos cum eis Pascha facere, novem dies aeti morum in lege praeciperet, ut vel nostrae solemnitatis initium finem solemnitatis eorum non excederet 8 Nam si 2I, aut 1 a Pascha celebrandum, a IA usque ad 22 novem dies computabuntur,

a) Facere J Deest hoc verbum in m. b) Legendum Draconis puto. sc) Bubum J a graeco Βουμν abscessus inguinis.

97쪽

94 septem scilicet a Deo praecepti, & duo ab ho.

minibus aueti. Sed si licet hominibus augere per se aliquid divinae censurae , interrogo, ne forte videatur contrarium esse illi Deuteronomii se tentiae e m ecce, inquit, verbum , quod tibi do,

neque adjicias ad illud, neque auferas ab eo sa).3 Sed haec magis Procaciter, quam humiliter scribens, scio M turipum praesumptionis difficillimae mihi nexisse, enavigandum fore irreus e Nee Ioci namque, nec orditiis est, ut mingnae tuae auctoritati aliquid quasi discutiendo irrogetur , re ridiculose te mei nimirum Petri Cathedram Apostoli, Sc clavicularii legitime insidentem occidentales apices de Pascha sollicitent. Sed tu non tam me vilem in hac re , quam multos re defunctos , re viventes , haec

eadem quae notavi, firmantes magistros, considerare debςs , & quasi cum eis te trahere colloquium crede t plenamque me scito licet saltua. tim Ec hyperbolice, ehilosum os aperire. Tuum itaque aut excusa, aut damna Victorium , sciens si illum laudaveris, inter te, re supradicrum Hieronymum fidei futurum fore negotium , qui nimirum Matiatum laudavit huic contrarium ;ita ut qui unum secutus fuerit, alterum recipe Te non poterit. Tua itaque consideret vigilantia, ut in fide duorum auctorum supradictorum sibi invicem Contrariorum , probanda, nulla sit inter M Deuteron. q. Σε

98쪽

te, & Hieronymum in sententia promenda dissonantia ; ne nobis undique sint angustiae, ut aut tibi, aut illi consentiamus. Parce in hoc imfirmis , ne scandalum diversitatis ostendas. Simpliciter enim ego tibi confiteor, quod contra sancti Hieronymi auctoritatem Veniens, apud occidentis Ecclesias haereticus, seu respuendus erit: ille enim per omnia indubitaram in Scripturis divinis accommodant udem. Sed haec de Pascha sufficiant.

4 Ceterum de Episcopis illis, quid judicas,

interrogo, qui contra canones ordinantur, idest quaestu: Simooiacos re Gillas auctor pestes scripsistis. Numquid cum illis communicandum est tquia quod gravius est, multi in hac provincia tales esse noscuntur; aut de aliis, qui in Dia conatu violati, postea ad Episcoporum gradum eliguntur i sunt enim quorum in his novimus conscientias , dc cum nostra parvitate id conferentes , certum scire volebant, si sine periculo

post hoc possint μ) idest, aut post gradum

solidis emptum , aut post in Diaconatu adulterium : absconsum tamen dico cum clientelis adu, terium : quod apud nostros magistros non minoris censetur esse facinoris. Tertio interrogationis loco responde ad hoc quaeso, si non minlestum est, quid faciendum est de Monachis ille , qui pro Dei intuitu , dc vitae perfectionis desiderio accensi contra vota venientes , primae aὶ Possint J. Deest aliquid quod solentiam compleat ' forte ministrare.

99쪽

96 conversionis loca relinquunt, & invitis Abbati bus, fervore Monachorum Cogente, aut laxantur, , aut . ad deserta fugiunt. Vennianus auctor Gil tam de his interrogavit, & elegantissime illi reser, psit ; sed tamen discendi studioso semper major

metus adcrescit.

s Humilius , & purius haec omnia, Zc multo

Plura, quae epistolaris brevitas non admittit, Per praesentiam interroganda erant, nisi corporis infirmitas, re meorum cura comperegrinorum domi me vinctum sa) ad te eundi, ut illam spiritualem vivi,frontis venam , vivamque undam scientiae coelitus fluentis, ac in aeternam vitam salientis haurire b). Et si animum corpus seque retur , Roma sui iterum rem sustineret contemptus , ut quomodo, docto narrβnte Hieronymo, legimus, quosdam de ultimis Heulini littoris finibus olim venisse Romam , in c) N. mirum, bdictu , aliud extra Romam quaesisse, ita & ego nunc te , non Romam desiderans salva sanctorum reverentia cinerum, expeterem; licet enim non me sapientem, sed esse sitientem fateor hoc idem facere si vacaret. Legi librum tuum pastorale regimen cominentem stylo brevem , doctrina prolixum, mysteriis refertum, melle dulcius egenti opus esse fateor ; mihi idcirco rua sitienti largire, precor opuscula, quae in

a) Ad te eundi J Deest hie aliquid T forte

teneret cupidum ad rem.

b) Haurire J forte addendum possem.

100쪽

Erechielem miro, ut audivi, elaborasti ingenio. Legi Hieronymi seκ in illum librosi sed nec

medium exposuit. Sed si dignaris aliqua nobis de tuis transmitte relictis in civitatem , extrema scilicet libri exposita transmitte , bc cantica canticorum ab illo loco, in quo dicit . . . . m ibo ad montem mirrhae, & collem thuris a usque in finem; aut aliorum, aut tuis brevis deposco tracta sententiis , dc ut totam exponas obscuritatem Zachariae , absconsam propala , ut ibi occidentalis in his gratias agat caecitas. Im- , portuna postulo, & magna sciscitor ; quis nesciat i Sed re tu magna habens b) quia de

parvo minus, re de multo plus bene scis esse fenerandum. Rescribere te persuadeat charitas , exponere non impediat chartae asperitas, quia aera in errorem fuit, bc honor debitus cordi est a me tibi dari; meum fuit provocare, interrogare , rogare , tuum, si gratiis accepta non negare, talentum fenerari, petenti re panem doctrinae Christo praecipiente dare. Pax tibi, tuisque meae indulge , quod sic aRdacter scripsi, rogo, procacitati Beate Papa , re oro ut pro vilissimo peccatore vel semel in tuis sanctis ora. tionibus ad communem Dominum ores. Persuperfluum puto commendari tibi meos, quos Salsa in Canti. 4. 6.

b) Habens J forte habes. At Editor huius

operis censet sensum Scriptum perbelle intelligi si ante verbum magna subintelligatur es.

l. II. G