De vita ac rebus gestis beati Gregorii Barbadici s.r.e. cardinalis episcopi Patavini libri tresfr. Th. Augustinus Ricchinius

111쪽

M DE .VITA B. GREGORII resus instituerat, hanc si iam Gregorius oblat rum Congregationem appellari voluit ; cumque Deo bene juvante operariorum numerus in dies augeretur, & fructus, amplioribus aedibus non exiguo sumtu comparatis, ac Seminario adjunctis omnes eXcipiendos Curavit. Alium praeterea Cieri universi coetum sub Ecclesiasticae Congregationis titulo, quam Ber gomi quoque instituerat, Ρatavii coegit; Cleris Cos scilicet, ac Sacerdotes universes hebdomadae cujuslibet quinta feria ad S. Egidii Parochi Ies aedes convenire jussiit post vesperas. Pris sitis primum e Sacra Scriptaira, tum eX morum doctrina quaestionibus explicandis tempuS alis quod impertiebant: de ritibus inde sacris , alaque Ecclesiae caeremoniis disserebatur. Sacra deminum Iectione , atque aeternarum rerum Ed Cer tam horam meditatione absoluta Conventus dimittebatur . Quae ut ex ordine fierent , Constitutis universi coetus Rectore, ac ministris , Ce

tas leges, ac regulas ipse Praescripsit, quae in ter Pastoralia ejusdem documenta typis vulgata circumferuntur.

His tamen, quas diXi, CongregationibuS gra-Vitate rerum agendarum praestabat, ac dioece sanae Synodi loco aestimari poterat Parochorum UrbiS,

112쪽

BARBA DICI LIB. I. CAP. XIV. 8

Urbis, ac Dioecesis Conventus, quem singulis annis habebat, ut muneris quisque sui rationem redderet, atque Ecclesiae sibi commissae statum explicaret. Seorsiim primum singulos audiebat, ac de iis percunctabatur, quae Epistopi auctoritatem , & Curam eXposcerent : Tum publico in omnium coetu agebat de Cieri disciplina, depopuli moribus, de Paroeciarum incommodis, a

que necessitatibus, quarum explicatio communi

indigeret consilio . Si quid emendandum , statuendumve fuisset pro Ecclesiariim regimine, Pr ferebatur in medium , vim ipse auditis suffragiis deliberabat, ac decernebat. Omnes demum amantissimis verbis ad Gregis curam , & Cleri disciplinam cohortatus coetum selvehat. Permagni quoque referre intelligens ad disciplinae custodiam, atque propagationem sacer dotales illos, ac Clericales conventus, quos Vi carii Dioecesani in sita quisque regione singulis mensibus ex Provincialium Synodorum instit to , ac Praestripto cogere debent, in id magnopere incubuit, ut ad eas regulas, quas edito lihello constituerat, omnino celebrarentur. In iis Parochi, ceterique Ecclesiastici ordinis sacra veluti quadam in palaestra ad omnem rei ecclesiasticae perfectionem exercebantur. Agebatur enim de

113쪽

s8 DE VITA B. GREGORII de morum disciplina , & Constientiarum mode ratione , de ritibus , ac caeremoniis sacris , de Concionandi ratione , deque variis christianae pietatis, ac religionis ossiciis rite praestandis , ac promovendis . In Urbe quoque cum Par ChOS , tum ceteros audiendis consessionibus designatos Sacerdotes singulis mensibus in unum convenire locum jubebat , & propositas a generali Praefecto quaestiones de moribus accurate tractari , & singulorum reqMInsa in comment

ria referri, ex quibus deinde Cieri Patavini d cisiones conflatae simi, quae Cardinalis Barhadici nomine a Johanne Clericato typis vulgatae leguntur . His porro conventibus, quibus Cardiu lis ipse plerumque intererat, veluti Senatu quo dam sapienter admodum , sanctissimeque rege-hatur Ecclesia, M Gerus ad optima disciplinae,

studiorum , ac religionis ossicia eXercitatus, aseque Compositus magnam apud laicos homines obtinebat auctoritatem ad eos in ossicio continendos, & cohortandos ad vitam christiano more traducendam.

Addenda est iis Clericorum Conventibus non instituta quidem a Barhadico , sed novis fanctionibus aucta, amplissimeque propagata Con gregatio cum laicis, tum ecclesiasticis viris Com

114쪽

BARBA DICI LIB. L CAP. XIV. Systans. Ex Urbanis , Dioecesinisque omnibus C techesis christianae scholis Generalis una con nata erat, seu potius delecta, cujus auctoritati,& imperio suberant singulae , atque parebant.

Illius generalis Prior ab Episcopo designah tur , cui Assesseres duo addebantur, ac duo

Conservatores Cum Superiore. Tum sex pro urbanis scholis Visitatores, totidemque Regionarii pro scholis Provinciae ; alii denique inferiores Ministri graves moribus , Pietate PraestameS, institutique tuendi, ac propagandi studiosissimi. Designatum in locum hi conveniebant Episcopo Praeside festis diebus, de rebus acturi ad ejus. dem Societatis regimen, atque inCrementa sp stantibus, & quidquid operi necessarium videre tur, opportune Providebant. Mirifice auctis , ac propagatis in Urbe, ac Dioecesi universa Catechiis smi scholis, & secietatibus; generalem hanc ea

rum Congregationem novis, opportunisque regu lis communire voluit Cardinalis, quas inter Cetera ejusdem documenta typis pervulgatas habemus. Praetereunda demum hoc Ioco non est, quam a D. Carolo acceptam in salutarem Ecclesiae suae uim deduxit Gregorius Patrumfamilias convocatio . Ne debita paternae curae ossicia a chrb

115쪽

yo DE VITA B. GREGORII ros, familiamque sitam ad Dei cultum , & christianam disciplinam recte instituerent , eos sim gulis in Paroeciis coram Rectore suo semel in mense convenire jubebat. Is Vero domesticae institutionis praecepta diserte explicabat , monem

batque, ut de propria , filiorumque , ac famili rium salute in primis 1bliciti se illis magistros,& duces voce, & exemplo ad vitam Probe, sam

cteque traducendam Praeberent: Curarent ut nemo quisquam de familia christianae religionis Praecepta , & mysteria ignoraret, quam ob causam illius scholas adire omneS Compellerent, domi etiam instruerent, ad divina festis diebus

officia adeunda, Sacramentaque frequentanda Continenter urgerent . Foverent in domo Pacem , concordiam, & Charitatem. Haec atque hujus modi alia salutis monita non in eo Coetu selum, atque Colloquio inculcari, verum etiam assidue

ingeri populo a Parochis, Concionatoribus, &Confessariis vehementer optabat, ac Porro jubebat . Ac ne Parentum memoria facile eXciderent, sed omnium semper ocialis obversarentur, ea do cumenta, quae ad christianae familiae regimen

116쪽

BARBA DICI LIB. I. CAP. XV.

Praecipua Gregorii studia ad componendos populi mores , o procurandam gregis salutem.

Vae ad generale tacIesiae Patavinae regis atque unius fere ecclesiastici Oi

dinis institutionem pertinent , hactenus indica Vimus 3 nunc quae Consilia , quae studia , quas Curas, & artes ad Promovendam Gregis uni verssi salutem Barhadicus attulerit , pauciS e sequemur. Ut erat ile divino quodam ardoro ad animarum salutem omni ope quaerendam i census , nihil in eo selicitudinis genere facere se nosse existimabat, quod infra rei dignitatem, gravitatemque non esset. Nihil Propterea ine cogitatum, intentariamque reliquit, quod ad chrLstianam disciplinam in populum inducendam, vel in eodem retinendam Pertinere, ac Conferre ponse putaret. Pastoralem visitationem ad id cum primis non modo utilem, sed necessariam esse intelligens , eam bis in anno instituere , atque obire solebat, ac tanta Celeritate, ac diligentia quam longe, lateque patet Ρrovinciam universam lustrabat, ut ad constitutum a Tridentino Com

117쪽

sλ . DE VITA B. GREGORII acilio tempus visitationem omnem absolveret. In qua quos subierit Iabores, quae , & quanta Pertulerit incommoda , supra indicavimus, Cum de amplitudine Patavinae Dioecesis , deque Viarum, atque itinerum difficultatihus diceremus. Ad haec Porro accedebant gravissimae visitationis curae, imbecilla hominis valetudo, vergensque in senium aetas, vigiliis etiam , ceterisque amictationibus debilitata, & attrita. Quos vero ex iis laboribus Ceperit animarum fructus literis ipse suis ad Tr, dentini Concilii interpretes Cardinales datis

Anno MDCLXXXIX. parce quidem, ac modeste, ut semper de se , retiusque sitis . satiς ramen aPer te indicavit: Scribebat enim, se magna honorum omnium gratulatione, lustrata Provincia, invenis se Parochos ubique selicitos, Plebem christiana catechesi optime imbritam, Templa satis nitida, atque ornata, adeuntium frequentia , Sacramentorum usu , eVangelica praedicatione religiose celebrata, gregem denique universium ad Christianae pietatis ossicia praeclare institutum. Haec sanctissimus Ρastor longo temporis spatio ingentibus curis, atque laboribus, qua Verbo, qua exemplo, qua optimiS legibus, atque institutis Ecclesiae suae commoda , atque incrementa promovit. Curarum autem omnium ad id perficiendum,

118쪽

BARBA DICI LIB. I. CAP. XV. 93 assequendumque potisssima filii christianae catechesis ubique locorum instituendae , ac Pr Pgandae solicitudo. In id cogitationes, & Conam

tus omneS Con Vertit, nec eorum dumtaXat, quorum utebatur ministerio, sed etiam operam ipse suam Continenter impendit . Quibus itaque in oppidis, vicis, ac locis apertae non essent chr,nianae doctrinae scholae, quamprimum aperien das curavit, eoque successu provexit, & auxit, ut qui Episcopatus initio viginti quatuor earum dumtaXat invenerat, jam anno MDCLXXXIX. quadraginta duas in Urbe, CCCXIV. in agro numeraret . Earum porro frequentiam , studium , Progressionesque Vehementer urgebat. Curabat quamplurimos cujusvis aetatis , ac conditionis

homines adscribi Sodalitio divini operis causa imstituto, adscriptosque Operam illi navare seduintam , ac Continentem . Scholas lustrabat sestis diebus, ac diligenter recognoscebat ; ad puer rum ipse institutionem mira facilitate, & patiemtia se demittens. Id muneris aliis quoque mam dabat, utque ad se accurate referrent quae vis, tando Cognoverant de omni earumdem schol rum ratione , ac Progressione volebat. Nec illud est praetereundum, quod singulis nubendis Puellis, quae facto de omnibus christianae do-i ctrinae

119쪽

ς4 DE VITA B. GREGORIIctrinae capitibus disputandi periculo, egregie se illis imbutas ostenderent, dotem qua in matrimmonituri collocarentur statuerat . Reliquis vero scholas ipsas sedulo adeuntihus Iectum nupti

rum tempore dono dabat . Paucis omnia complesti liceat Patavinae Academiae Theologorum verbis in Epistola ad Clementem XI. P. M. qua

nihil ad sanetissimi Episcopi, & Cardinalis 1

Iicitudinem ea in re declarandam afferri certius Potest, ac luculentius: M Totus, inquiunt, ubi is que seu praesens , seu per Epistolas erat in se eo , ut statis diebus ad christianae doctrinae,, scholas in Templis tum pueri, Cum natumR A jores frequenti Time convenirent, unde &sa se dium est, ut bubulcos, ct rusticanos, ac quo se dam rudes, non in aequis tantummodo, ac PIMA nis Iocis, sed vel in altis montibus, rupibus se que fidei regulis, divinisque praeceptis admo-- dum instructos , & in rebus ad aeternam sa- ,, Iutem scitu necessariis ejus opera, sudoribus,, que Plane TheoIogos admiremur. In id praeterea, quod est gravissimum , ac proprium Episcopi munus, evangelicam nimbrum praedicationem toto pectore incumbebat, nec sibi committendum unquam putaVit, ut Vel gravissimis districtus occupationibus tam gram

120쪽

BARBA DICI LIB. I. CAP. XV. 9ς vem ministerii sui partem relinqueret , vel in alios transferret. Institutum itaque semper retis nuit, ut festis plerisque diebus, vel ex ambone, vel ex Altari ad populum verba faceret apost Iico sane spiritu, ac divino quodam ardore, quo

audientituri animos commovebat Vehementer, at que a vitiis abductos in salutis viam facile revocabat . Concionandi munus cum Parochis, quo rum est praecipuum, ac singulare, tum Presbyteris omnibus magnopere commendare selehat. Eos in primis continenter Urgebat, ut Palaerent verbo Gregem , nec pastoralem vocem ovibus unquam subtraherent sitis : tum alios quosque,

qui idonei viderentur , ad id non hortabatur modo, 1ed veluti admotis stimulis incitabat. Eo

in munere ut Sacerdotes, Clericique eXercerentur , Provide, ac sapienter instituit, ut singulisper annum Festis e majoris Templi suggestu eorum quisque in orbem de rebus sacris conci nem haberet, & quantum dicendo Valeret, eXPe

riretur . Concionum autem argumenta Ponebat

idem ipse Episeopus , quae in tabellam relata sub anni vulgabantur initium typis impressa, atque hoc titulo inscripta : Philosophia Christiana explicanda in Cathedrali ritumina a Ciero ejusdem Civitatis se Dioecess. Apostolicos viros non A