Insectorum sive minimorum animalium theatrum olim ab Edoardo Wottono, Conrado Gesnero, Thomaque Pennio inchoatum ; tandem Tho. Moufeti opera sumptibusque maximis concinnatum, auctum, perfectum

발행: 1634년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

meatum prece pretioque petentibus denegavit Paulo post horrea ipsius frugum plenissima, Curculionibus ita erant exhausta, ut ne unum quidem tritici

nox ive granum integrum superesset juxta illud Salomonis dictum, Qui

comprimit triticum execrabitur cum populus, benedictio autem incumbit capiti venundantis. Sic etiam Deus,ut pigrum patrem familias foris evocet, in ipsius hortum N agros tineam immittit atque vermem tum ut illi dosiduam hoc pacto cxcutiat, tum ut praesidia remediaque oblata in usumicvocet, qualia a Majoribus plurima traduntur. Caeterum cum ea Cato, Vitruvius,

Plinius, Palladius,Theophrastus, Columella, Varro, Virgilius, multiq, rei

rustica principes abunde expresserint, nos hic gustum corum tantum praebemus,quoruni illi atquc lis plenum haustum N e ligna a vermibus exedantur,serantur novilunio,atque interlunio caedantur. Cedria quoque ungaΠtur,&amurca saepius madefiant: serventur etiam ejusmodi intecto, ubique neque solis nimio calori, nec imbrium violentiae exponantur. Ne arbore Vermiculationem patiantur,earum radices ante primam plantationem illinantur, postea cum hunaana urina laceti fortissimi parte tertia humectentur. Eiuam

Scyllam cum lupinis diu macerant,ac loca vermiculantia irrorant, vel spongia liquorem exprimunt,vel albo is truncum illinunt,ad madorem usque,& foraminibus bitumen cum oleo mixtum infundunt.Alij Vivam calcem aspei gunt,

alij amurcam veterem utinam adhibent,alij suillumscrcusici caninu cum urina asini radicibus prius ablaqueatis affundunt. Democritus terra lemnia serie rubricam synopicam voluit cum aqua trita oblinire docuit quidam clavo aereo bestiola extracta,plaga fimo bubulo obducunt Vermes rufi& pilosi internam medullam sectantur,quibusi illaeso cortice detractis,ac in proximoeombustis, reliquos perire proditum est. Prodest etiam fel taurinum & mu cam sepe radicibus affundere Scyllam,rutam, absynthium juxta plantare; mulierem menstruantem saepe transire, falces putatorias oleo Cantharideo inungere, macrum aridumque solum vitare. His medijs mala medica, Persica, Armeniaca, Cydonia, pyra,denique poma, oleae&Quercus, aliaeque arbores diutissime vivunt incolumes, & vermiculationis sere omnino expertes. Cinis Ficubi appositus, vermiculationem arcet salis enim vim habet, sed leviorem. Ficuum semina vel grana a verniculis non erodentur si in eadem fossa Italici lentisci, vel Terebinthi talea posita fuerit. Quod vites attinet,ampeliten terram verno tempore aqua diluere, ac serminantium vitium radices tum inungere jubet Aetius. Si etiam hircino adipe, vel ranarum sanguine ralcem putatoriam,vel cotem ipsam illeveris, vermiculi non innascuntur. Vitis lachrimam cum sarmentorum cinere mixtam, ac cum vino radici

appositam, idem praestate scribit Africanus. Fimi item bubuli cornu cer- Vini, unguium caprarum, radicum Elij, scobis eboris, pilorum muliebrium suffitu necantur Paeonia herba vel persollata inter vites plantatae, vermic los arcent. Sunt qui assam faetidamis succum Cyreniacum cum oleo coaquunt,ac truncos arborum a radice incipientes,inungunt,aut allio trito vites illinunt. Semina quae terrae sunt mandalada servenrur in testudinis corio telmenta inter olera serenda, ervum praecipue Cupressi folia contrita si admiscueris, valde conferet ggreditor Palladius omnia semina a Vermiculis libera sere pronunciat, si paulo ante sationem sylvestris cucumeri succo fuerint imbibita Lupinorum semina ante sationem condi in fumo vel loco calido jubet Plinius, quoniam in humido vermiculi umbilicu ejus in sterilit xem castrant Varro carpam,quae cum sale aut aceto sata est, vermiculis non infestari asserit Semina denique omnium olerum aizoi succorate sationem madefacta vermes non admittunt. Contra curculiones, certissimam frumen

ti pestm,parietes luto ex argilla alba pilisque mixto, tam bris quam inm

282쪽

oblinire bonum est. Ali cu meris asinini tructus & folia per biduum macerantiu aqua calci &cum arena subigunt in luti formam,atque eo internas partes granari; obducunt, etsi Plinius calcem frumentis inimicissimam scribit Quidam calci pecorum urinam adjiciunt ali absimhij, Sedi majoris lu- eorumve i cum N desunt qui amurcam, halecum garum, & Conuae decoctum solo arrvndunt. Strabo Chalcidicam admiscet; alij sirpius ventilando frumentum a Curculionabus integrum servari asserunt: Sed hoc Columella verum osse pernegat. Cato lib. De re rustica lutum cum amuica factum commenda atque eo granarium loricaticonsulit. Eodem sere modo Varro utatur, sed laudat etiam argillam ex amurca, acere, frumento mixtam Angli nostriva se modas fallunt atque disperdunt. Quidam in medio acervo ollas cupre aqua calida semiplenas sic collocant, afrumentum fere luprema earum abra attingat hoc enim pacto curculiones capi vel arce

ri autumant r

initam sacco magno formicas cum Myrmecio sua tota includunt, ac itiatatuo granari postea effundum Mecem deinde dierum spacio formitae curia cutiones omnes interliciunt, quibus consumptis, cubilia repetentes auferunt&exportant. Solent etiam Gallinarum pullos parvos ibidem emittere uicit cuiculiones omnes depascuntur. Nonnulli falsuginem alliatam aspergunt, vel lupulum salictarium, salvi uci flores, absinthium, rutam, istellae semen, mentastrum, juglandis folia, Satureiam, lavendulam, abrotanum plyllium, anagyriden, aceto scillitico incocta: Naporum semine dulcedirus gratia mire delectantur: adeo ut pnae eo frumentum deserant, atque ejus es distenti medi crepent. Haec utcunque alijs --γα videbuntur, tamen medicis' Philosophis convenire probat Hippocrates epistol i ad Crate-vam, non solum in describendis, colligendis, reponendis, utendisque simplicibus artem tenere, sed etiam in praetervandis, praeparandis ac ab insito vel illato veneno putredineque & verme perpurgandis.

CAA. XXII. De mnialium vermibin hexaporis, o primum de pediculis hominum. Vum homini inter animantia Imperium & monarchiam Deus dede-

rit, ab ipso hic principium ducemus primo aetatis tempote dum in reger vita scelerisiue purus deseret, putredinio corruptioni nulli 'obnoxio at vero ubi plani illius imprubimmi artibus seductus, parem cum Dco scientiam superbe atriectaret, humiliavit eum Deus varijs morbis, vermibusque clumbricis imo quidem pediculis, syronibus, tineis termitibus, minutissimisque tendibus acaris subjecit: Norunt Acastus, Alcmaeon, Phericides, Pharo AEgyptiorum Rex, Cassander Antipatri filius, Democratus , Calisthenes, Olynthius, Scylla dictator, atque illud Eloquentiae flumen Herodes, remia habere atque scribo; qui morbo pediculari contabescentes medicamentis talneis frustra adhibitis, misere interierunt. Quinetiam Platonem altius forte quam par est, tum aliorum fastidio sapientem , hoc vilissimo morbo sublatum quidam scribunt; unde

proverbium natum, Pediculi Plutonis. Taceo Henricum secundum tyrannum crudelissimum,' Theodorum Arrianismi propugnatorem, Vandalorum neges matto Armiphum Imperatorem, mollissimum cinaedum Maximum

Casarem, turpissimum moechum, qui etiam a pediculis consumpti, vel min,

283쪽

mumd contemptissimum animalculum satis virium deo jubente; habere u-

tisic lucrant, inpcccatoribus perdendis; ω cum Pharaoneyetiam hic Dei digitum agnoscere erant coacti. N. - Pediculian Hebraia sim,&chinnam Graeci, sedi, βροί .n ιν,-- Itali Pidocchio Hispani Ilaecio Gallinu Germani Lus Angli Zς rhappellant Latinis ris vicitur, ut ex Plauto legimus in Curcul Perinaeui gen/ somnum,atque musa culices pede pulicse: odio, is, ct molesta -nιι- bono autem usui esu nassi. Et Livius, clauio pulicesne, an O-cci, an prases, restonde. Et Lucilius, me videt, caput scisit pede legit, i quit Festus. Foedum sane animai,4 cauponis, castrisque magis notus, quam gratus hospes Vilitatem Mus Achilles iliad. I. exprimit his verbis; n- ωνεγute, a M. 3 nonpluris eum facio atque peisculum, quale apud Anglos demam perrimo natum proverbium, Pessiculo non valet bunt autem qui homines inieis his , iranx, Vel mansueti vel seri illos Anglice Use, hos ex Cancri forma, quam OD siisti: Izserunt, Cra se dicimus Boreales Angli Pert-lms, ides, petulantem

pediculum, utrumque genus, certissimum miseriae symbolum, Ni vitabile qualidoque Dei flagellum. Mansueti exsanguine corrupto geniti, minores atque rubcntes conspiciuntur, ex phlegmate albicantes, ex melancholia adusiis humo,ibus nigricantes: e mixtis varij, ut Petrus Gregorius, lib. 33.

notauri. Inter digitos leviter fricati quadi anguli videntur,4 pulicibus paulo duriores,unde etiam tenebris facile de utroq; capto discrimen haberi possit. In capite nati ma)ores, longiores, nigriores: velociores videntur in reliquo corpore magis obesuli, ventrioli, tardi, obscure albidi, in ricantiabus liris uisigniti. Sunt qui alatos pediculos mense Maio se vidisse constanter asserunt, ijsdemque Acraeophagos, Libya populum ex largiore locustarum esu ubi quadragesimum annum excesserint, interire, Diodorus sculus . Antiquitatum libro diseneafirmat Agatharcides hujusmodi pediculorum meminit, sed inrisio, has; facit, idest, Ricinis similes. Ferimentum pr.ici. pue palpebrasque,di densius vestitam pubem, nec non inguina Maxillas occupant, compressiore corpole, sed acutiore rostro, magisque atque reliqui mordentes & minus titilliantes inicini enim modo rostro alte penetrant in cutem,adeo ut vix cum capitis jachira possint avelli , raro item vagantur, sed diro satis morsu sibi locum excavant, ibique considentasnxi Latinis quibusdam Cicci, alijs ricini humani, alis vulturini pediculi dicuntur Aristoteles

θύω ακα, appellat, hist anim. lib. I. cap. II. duriorem mansueto, quod- qiaeditncilius loco quem mordet removetur Galli nostri inquit Iouber-rus Morpion: s&Pattas, Gerrmius 'eultae te iocant Gordonius Pessolatas haerentes cuti firmissime, vel culiculam suo morsu penetranteS; aridi

rem sortiuntur materiam, qualia est semi assata, unde minus turgiduli, sed pressiores videntur Arabicὸ Alcara suardam,Faeri& cum articulo Alguamdam ωAlfaed nominantur ut Ingrassas notavit moles item &Immores dicuntur in Synonimis Cont Rhasis': quos Itali Platolos sicuti Chatillos faciunt, Albenetoarptatulas. Ex humoribus, carne, adipe, sudoribuque corruptis ortum habent omnes pediculi 4 pro loci humorisque natura Ionge differunt. Nam ex sanguine humano geniti, sanguine aliorum animalium illiti intereunt. Imo in hominum capitibus nati, in reliquo corpore ViX atque non diu vivunt. Sic etiam inpube nati seri pediculi, capitis regionem colem res animam effant. Excarne putrefacta qui proveniunt, quales in male cura-c tis ulceribus saepius scatent, cutis excrementis neutiquam aluntur, Inquit Hieron Mercurialis, lib. I. cap. . De morb. cui. Circa hujus morbi gen rationem variae sunt autholum sententiae. Aristotcles 3 hist assim cap. 3I.

amixx-xu pediculos gigri ex carne eorruptari quo in loco tria assita

284쪽

mat. Primum quod ijs , quibus innascuntur pediculi prius fiunt pustula quaedam in cute, quas ii quis expungat , apparent pediculi. Deinde non fieri hoc malum rusim praehumidis corporibus, vela morbo diuturniore eoque humido vexatis Uenique aves pisces quadrupedia omnia Iaborare hoc morbi genere, solo Asino excepto Prima assertio mihi non placet, tum quod incute capitis nascuntur plurimum pediculi, ubi minima est carnis portio;

tum si nascerentur ex carne tantum corrupta, puerorum tenellorum capita in quibus tam frequenter visuntur,adeo destituerentur carne, ut tota crecommeretur. metiam in Atrophia Hectica & marasmo pluunq; ab udant, ubi omnis caro ita eliquata est atque exucta, ut nullus remaneat locus pediculorurigenerationi Tneophrastus diversam ab Aristotele habet sententiam, ψ- δημέ afirmans pediculosoriri exsanguine corrupto putrefactori id quod Hie ron Mercurialis loco prius citato infringere his ratiunculis contendit. Primum quia in flabiis a sanguine putresce natis, nullus apparet pediculorum proventus. Secundo quia si fierent a sanguine, aliqui saltem apparerent

cololis rubri atque sanguinei Cinta inta suis attestantur principij sed nulli

tales videntur. Ergo, c. Quo sane in loco principia duo petere videtur vir alioquin eruditissimus. Nam in puerorum stroi ui capititius ruberrimi ministi pediculi creberrime reperiuntur,4 e Syriocho putrida convalescantibus similes item nonnulli mixtique coloris plurim coni p:ciuntur Galenus I. De comp. messic sec. loc cap. 7. aulamna lib. q. lan. 7.trata. . cap. 26. aliam cocum causam recensent, Mercurialis judicio, omnium verissmam. Nempe ex calidis excrementis tertiar ultimae concoctionis putretactis, non acribus, non oravis. Quorum sententia ut recte intelligatur, sciendum est, ubi sanguis in substantiam membrorum convertitur, multa excremento

rum genera produci, quorum alia diis olvuntur per insensibilem transpiratio .

nem, alia per sudorem, alia convertuntur in sordem, alia vero incuterentem . tur. Quae in cute suprema retinentur,sursurationem faciunt di in profunda cua te retinentur, aut sunt prava,aut acria, Ophiasin pariunt. Si autem neque

acria fuerint nec prava, pediculos ibidem gignunt. Caeterum quum in deplo rate tabidis quibus humorum acrimonia vel pilorum exest radices; distiuere saepenumero pediculos animadverterimus, quidni ex actibus item humori busi pace illorum senserim initium capiant atque deducant 'Scaliger pediculos ex putridis humoribus non oriri, ex eo probare tentat; quod herbae εsemine sine putrefactione excrescum; alterari siqiudem principium sentit, corrumpi autem non credit. Sed cum venia dixerim, aut Scaligerum aut Apostolum falli necesse est. Sic enim Paulus I. Cor. I .

- , ἐὰν ρῶ ἀ δά- Non, iviscit inquito nisi mortuum fuerit. Si autem mors

corruptio dicenda sit, ut Philosophi statuunt, sane fraudi sibi fuit Scaligeri opinio, sialvi, amicitiae legibus a nobis non immerito rejecta Atqui ex thymo epithymum, ex arboribus nonnullis viscum oritur, etiam sanis & putredini nondum subjectis. Verum respondeo, magis differre pediculos ab eo unde oriuntur principio, quam thymum ab epithymo, arbores a visco.

Sunt haec erum ejusdem generis, inuali ex materia utilis abundantia pro is truduntur, atque medulla ipsa arboris viscum nutritur. Constat autem p dices sanis in corporibus non omnino, vel admodum raro nasci; contra,c

piam eorum adesse cachecticis, Tabidis, purulentis, chorosis&quibus non adeps solum, sanguis, sed caro item & cutis fuerit corrupta. Sudant persaepe sani homines sed pediculis carent, neque enim ex omni sudore gignum tur, sed ex putrido, eoque amaritudinis experte ubi vero amarescere inceperit, cui in moribundis, atque ictericis videmus inationem deserunt, ex corpore in pulvinaria subtaa seconismi. Non tamen semper alio se subdu

cunt

285쪽

aclo Hectorumsive LIB. a.

eunt in momiis, aliquando ut libitinari; anfirmant circa os ventriculi,4 sub

mento juxta asperam arteriam etiamnum haerent quae loca ealoris nativi pleminia ubi lemel petierint, non contemnendum vicinae mortis indicium est. Multum ad eorum generationem tacit item complexio, regio, & cultus.

Quibusdam enim plurimi , nonnullis pauciores, quibusdam quacunque in Orbis plaga omnino nulli innascuntur. Scribit oviedus, lib. Navig. cap. 8a. In India occidentali Christianis ne in capite quidem pediculos innasciuequum tamen incolae valde sint ut Plauti verbo utor pedkosi. Animadverterunt etiam nostrates iter maris Indici ingressi, ubi Asores Insulas a tergo reliquerint, pediculos confestim omnes tabescere atque ubi eas reviserint, iterum innumeros alios subito oriri Rationem puto ut hic Pennium ad uvemdiaesitantem, caloris inter Tropicos exuperantiam, qua non illis solum alime tum sed&elementum Quodammodo exugit. Vespucius de insula D. Thomae testatur, nigros ibi tomines pediculis scatere, albos illo taedio non affici. Cultum corporis quod attinet Pediculorum causa Hibernia infamis audit,

adeo ut tota illa insula diffluere ipsis credatur. Caeterum pergentis sorditiem

atque mundi muliebris inopiam id accidisse palam est, quod Angli corporis

colendi studiosiores , re fienti uinusiorum Iotione mutationeque, stem iblam i post tot annorum ibidem facta hospitia Levitarunt. Hinc videas castrade ergastrua pediculorum quoque pleni ima, putrefacto scilicri in ijsdem

semper vestibus sudore, unde subministrata materia ortum, caloi e mediam te, ducunt. Sic qui Dixta negligentiores ingluvievi illuvie delectantur, viperasque raphanos, Ocymum, caricas, xyloaloen, apium hortense, dacty.losque ingurgitant, putretactis postea humoribus, inter cutem pediculos, riunt, ut Diodorus in Empiricis, Simon Sethi, Aetius, atque Plimus assim mant Dioscorides tamene esu viperarum pediculos nasci, rem a veritate longaeimam esse dicit Lana ovis a lupo occisa pediculos gignit, si vestis ex ea in re madeat quod sane Aristotelis Plin8que commentum sit attamen experientia quemlibet docuerit, pannos equino adipe inunctos quam citissime illud eflicere. Aelianus asserit eum miculorum multitudine afficitum fore, quem oleo inunxeris, in quo Stellio sit suffocatus. Contrassiorrendum 'o ti as, cti . quem ei iaci vocant Graeci, varisvaria remedia excogitarunt. ratis Hyberni Issandique homines apud quos Irequens hoc pediculorum malum,&per aestatem volans perhibetur subuculis croco insectis vestiri novimus, ut pediculos arceant, optimo sane cum successu, sed post sex menses, lixivio inclusia sterum abluunt,4 croco noviter inficiunt Antigonus vero in Synag. histor Paradox ubi primum pustulae seu venculae exiguae in corpore apparuerint, perforari ea jubet, mediculos eximi sin vero integra relinouam tur, niversalem illam Phthiriasim superventuram, qua Alcmaeonem Physicum & Pherecydem Syrum interhsse perhibent.

Curatio Phihimst generatu. Bonum illum Venetum Anconae de quo antea mentionem feci tenerali Phthriasi laborantem, Amatus Lusianus percuravit hoc pacto. Primum per venae sectionem & medicamentorum purgantium usum, putrido dc corruintos humores , mali fomites ejecit, non semel tantum, sed bis aut ter Postea topicis remedij applitis, brevi ab hac sera lue liber est tactus Flabent a tem Τopica medicamem in hunc modum. R. lupin amar. pug iij sem. staphidis ur pus. I. in aceto acerrimo fiat decoct. q. . m' aceto universum eo usa capite ad pedes usque lavetur, ac postea abstersum exire tum linimento sequenti illinatur. R. Staph. agriae partes duas; sandarachae

Graecorum

286쪽

L1 s. r. minimorum animalium Theatrum. 463

Graecorum partem unam Nitri finissimi partem mediam in aceto acerrimo cum oleo raphanino omnia accuratissime pista misceantur,4 ex his fiat inum cstio quibus brevi assecutus est Amarus seopum suum,nec amplius in eandem

faedationem aeger Genit Amat Lusit cent. 3 curat. I 8. Herodes in I

sephus aegesippus testantur ibi hanc magnam faeditatem sua nimia suis perbia divinitu contraxerat, transjordanicas thermas & lacum asphaltitenadji satis alioquin in hoc morbo profligando salutares: Sed illa tempestate quum Deus arrogantissimum Monarcham vilissimo animalculo punire cum

animo statuerat, neutiquam valentes bi totum corpus pediculis caleat generalem cacochymiam denotat; quare primum secta vena catharcticum propinare suaserim pro humoris natura postea ad specifica veniendum, cum loco assecto congruentia Dioscorid interna hujusmodi praescribit. . allium cum origani decocto, bibat per tres dies. Abud Coriandrum cum origano tritum bibat aeger Exterius merinungi jubet. Commcndat item alumen ex aqua, Belae decoctum, hederae succumri lacrimam cum melle, picem liquidam cum alaeDine. Minium sinopicum cum aceto inunctum, nitrum cum

terra Samia& oleo. Alia externa Pediculos enecantia ex Plinio Staphidis agriae semina corticibus abjectis trita, corpus a pthiriasi liberam, melius autem admixta cum Graecorum Sandaracha, Sinapi, allium, cum acetori nutro ad idem valent. Oleum rapharinum morbum pedicularem longa aegritu dine contractum tollit Sileri,semen in oleo tritum, hysopus oleo subactus, Cedria, lacrymae odoriserae, succus uvae Tamineata j staphidis agriae, cum

aceto cocta, vestes co morbo liberant. Consertatem veratrum cum oleo

vel lacte illitum. Interna ex Plinio Senecta anguium trita libita tridui spacio corpus a pthiriasi facit immune Sinapios semen vel Myrica semen epotum valde prodest prosunt quoque aqua ex raphani lijs, ligustri bacc rum succus, Plantino,allium, elaterium,4 cedri lachyma Nonu oxyqapa. thi radicem cum oleo tritam inunctam laudat, priusque abluto corpore cum decocto lupinorum, medicamentum ex Sandaracha Graecorum, nitro,&herba peruulari praescribit Oribasio probatur Helxines succus diu infricatus, vel nitrum cum uva Taminea in balneo Rhasii Berberis solia, gummi

hedera', corrigiolam majorem, aquam marinam praesert tia vicenna a

gentum vivum cum oleo rosaceo non male effert, rataphidem sylvestr- cum arsenico Hai abbas purgari corpus, deinde euchymis cibari, ablui a sordibus, saepe mutari etiam vestes imperat: tum argentum vivum cum st phide agria tritum cum oleo seminis carthami accipit, atque eo corpus mane ac vesperi balneatum inungit. Praescribit item hujusmogi medicamenta M. Aristolochiam longam, tere cum solis spini, largento vivo, ac cum oleo

lupinorum, q. s. fiatu uentum. Eo, nocte ungatur corpus, mane aqua calida lavetur, postea decoctione Aluminis, vel Absinthi Santonici, aut Artemi-sa abstergatur. Aliud. R. Aristol. rol.&longam, Sandaracham Graecorum, id est, Arsenicum rubrum: cum oleo de Ben fiat unguentum, quo vesperiungatur corpus, mane cum furfureo farina fabarum confricetur liud. R. costi amari, Cardamomi, sellis taurini, tere cum oleo pistaceorum, ungatur eo corpus , o mane cum aqua decoctionis furfuris macri vel hordei lavetur. Constantinin argento vivo cum cinere, lithargiro, aceto, Moleo mixtis utitur, in calidis complexionibus in f igidis autem succum pini, quam marinam, staphidem, nitrum, arsenicum, atque oleum cnici adhibet. Ioa mi de rupes iis argentum vivum cum aqua ardente, Haphidis sylvestris puluere commiscet, cingulumque ex eo parat, quod circa nudos lumbos gestatum'ediculos enecat Serenus, Abimoar, Amatus Lusitanus, Matthi

Ioannet Vigo, alijque alia praescribunt remedia, sed pler

que Diuitias by Ooste

287쪽

raque ex his sontibus Plura qui velit remedia contra Phthiriasin,Paulum Ae. sua. consulat,lib. 3 cap. 3. Galan lib. I de compos.med.sec. loc.& Gulielmum de Saliceto,lib, I .cap. 48. Novi quendam inquit Penes 4 qui Nosocomi, praesectus cum esset, phthiriasin isto modo curavit: Virgis beluleis aegros nova pelle vestivit,quae vibicibus superinducta pediculo postea non admisit;nova sane medendi ratio,is otiosis argonautis desidique regi aptissima. Ain tus Lusitanus ni male memini pauperi cuidam foramen in dorsi cute vi uic Iis factum recenset,ex quo magna quotidie pediculorum copia emersit Linter cutem carnemque proculdubio geniti fuerunt, postea unguento exstaphide sylvestri, hydrargyro, pipete, darido,convaluit. Rulandus balsamum sulphuris cunctis pretert,ne injuria,remedijs. Feros Pediculos primum evelli magna cum dii cntia debere, scribit AG tius tunc aqua marina tepida locus fovendus caute tamen si in palpebris haeserint ne oculos offendas tandem hunc pulverem applicato. R. Alumi rus scissi. ras. staph.agr. obobj.piper. ob. h. arrisini j. myrrhabob. ij. lap. scissi,

ob. h. T. Misy torreracti , terito,&sicco utere tunc in balnea ducantur, ac

eorum caput discutientibus4 corroborantibus calfacito corpusque totum Iava,&demum confrica Nostrates pediculis evulsis loca sapone nigro for tissimo optime inungunt, et si corpus fuerit calidius, argento vivo cum pulpa pomidinis excepto,eos illinunt,certo experimento Palpebras saepe ita infestant, teste Ceilb, ut oculis deinde exulceratis visus aciem obtundant; tum hydrargyrum depuratum cum absinthiscomis laxungia veteri incorpora: nihil enim citius tertius medetur, modo cum cautione fiat. R. item aloes 3j.certis oblibant,ma I. v. laridi,q. s. fiat unguentum: huic quidam lavdrar

gyrum atque sulphur non male admiscent. Hic autem notandum, si feri e diculi barbae, palpebrarum, pectinisque ierinari regiones densius occv paverint; radendos esse primum pilos omnes,statim a pumatione universali ι deinde Topica praedicta adhibenda: sella omnia,praesertim tauri,vituli,perdicis& caponis, cum succo centaurij, hydrargyro praestantissima habentur Lixivium e cineribus myricae pediculos perdit Vulturis vivi exempta medullam cum vino bibitam, Rhaus atque Albertus ante omnia commendant. Varignana utitur lacte volubilis majoris Isimbrio,& Cicla, dotione meu is 1ed praecipue effert hoc medicamentum. R. staphis agriae hj vini phia- Iasiiij. setarum porcinarum, ij. Hydrarg.purgati j bulliant & decocto corpus undique lavetur.Vini secem,succum genistae,Lixivium senae, acorum, cas-.siam, pyrethrum, Marinellus alijque plurimi faciunt Gilbertus autem Anglicus,coctam styracem&sanguisugas simul comburit, e quibus cum porciano sanguine optimum parari unguentum author est.

V Faeda ista animalaula,4 majore odio quam canis aut vipera a delicacioribus habita nepotulis, laudio aegrotantibus,&nonnunouam medelae sunt.

Quippe qui longo putridoque morbo diu laborant, his pecuculi in capite nati

solutionem morbi praedicunt Signum enim est exhalantis,is a centro ad supelficiem evolantis. Constat item experientia, Arquatos duodecim pediculis contuss&ex vino haustis curari. Mendicisis precario viventibus cum butyro eos saepe exhibuit Pennius, atque ita desperatos nonnullos valetudini restituit. Quidam in dyseria pediculos vivos&grandes, coli immittere solent, ut titillatione urinam prolectent quod argumenrumdecimicibus Alexander Benedictus narrat. Vbi viscosi humores oculos laeserint, quidam

pediculis impositis eos expurgant,qui tanquam hormini sylvestris semina huc illucque reptantes, lamas colligunt, atque ijs involuti postea excidunt. Vescuntur item ipsis, quid dicam Simia, Cercopithecse uno homines in Ponto mox faciunt Herodottaatu Strabo; quibus Arianus in Periplo com

288쪽

L 1 Α.L minimorum animalium Tleatrum a

sentit: idemque de provinciae uenensis apud Indos occidentales incolis

narrant Hispani. Tam avide quoque eos Veruntur: expetunt, ut ne vix quiadem Hispanorum mancipia ab eorum esu coerceri possint. Nec mirum sane

ijs pediculos cibum praebere, qui equos, asinos, seles,cotas,& quod majus est homines crudos devorant. Verum . quia ociosa est provincia, pedes le gere, mulieribus demandatur. quae sere solareo iunguntur officio, propterea pedilegae a Strabone appellantur. Horum item serenus alium usum memoravit, dum de ijs sic cecinit,

Noxia corporibus quadam de corpore nostro Produxit Natura,volens abrumpere somnos sensibus in monitis vigiles inducere curas.

Vide caput de Lendinibusinterάου, . Insecta,Capci . Cap. XXIII.

De Pessiculis Brutorum T Plantarum. . .

On Solum in homines ob Protoplasti scelus, sed in Bruta item serpsit haec lues. Verum ut inter illos pueri magis quam juvenes, viri quam Deminae,aegroti quam sani, inculti quam mundi pedibculis abundant, ita etiam inter animalia reliqua se habet. Solus Asinus ab hoc morbo immunis perhibetur, non quia Christus in eo equitavit ut Stulti somniant; sed quia rarenter sudat ob tardum motum; vel Antipa thia quadam peculiari fuerit ab Altissimo donatus Leo,magnanimu laneantimat,in Brutorum princeps, tamen a pediculis palpebras infestantibus adeo

affigitur,ut unguibus, scalptura nihil proficientibus,in rabiem saepe agatur,si Plinio credendum sit.Equi,generosissimi illius quadrupedis,quis non odic

Ios vidit, tendes rubentibus capitibus, reliquo corpore obscurius albicante conspicuos 'Boum vitulorum nigri sunt, in macris magni multique, pediculus porcorum sere similes,sed breviores is paulo crassiores. Porcorum pediculi forma illis respondent; sunt autem adeo grandest duri, ut vix digitis interimantur mi Vri ab urendo dicuntur, ut Albertus libro. . Caput. aos testatu est. Canes quamvis rarius, albuando tamen pediculantur. Sunt autem eorum pediculi parvi, lentigin , capite albicante, reliquo corpore ex caerulo livente vel nigricante, ut in Canibus Melitaeis primum vidi. Pediculi ovium minuti valde,quibus capita

rubent,corpora candicant Caprim ab his parum diuerunt. Cervus ubi cornua abjicere intentarit, signi palpebrarum pruritu angitur, a pediculis capiti concoloribus exorto Olorum, Gallinarum, Anserum, Columbarum, C inrnicum,Phasianorum,Perdicum accipitrum,aliarumque avium pediculi,

cui non excessieri de Avibus historia propriaque experientia noti sunt 'Satis item omnium Brutorum pediculationis curas Palladius, Columella, Paxanus, Varro, alijque veterinariae Principes ostenderunt, adeo ut nec nobis ijs insistere gloriosum,nec vobis fructuosum fuerit. Quid Avicenna lib. . seu ε. traca. s. per pediculum vulturis sibi volue rit, equidem conjicere nequeo,& hic

Oedipi alicuius operam valde imploro Scarabeos pitularios a pedὰulis pro-Prus occidi,supra lib. primo meminimus Salmones item pisces,macilenti res praesertim sub branchijs saepenumero pediculis scatentes vidit Plinius. Reperiuntur item in plantis, nempe Abrotano, Absinthio Nymphae floriseribus, potissimum in Aquilegiae folijs, mense Iunio, ob singularem utinquit Celae rus ejus dulcedinem. Pediculares autem plantas nonnullas dici legimus, vel ciuia ijs adversantur,ut staphis vel quia generant pediculos, ut

Fistulari a Dodonaei Luci quia scateat pediculis, ut Aquilegia, vel ob sum-

289쪽

mam vilitatem, ut pruni majusculi fructus, quos pedicularios inde dictos

Ruellius testatur.

De Srronibus,Araris inti ue animalium.

Tronem Antiquitati ignotum fultae, Tho a Veigailso memorat:

nam ipsum α-i...ν Aristoteles vocat, . histor. ammai. cap.32. Syr nes item dici videntur, amet. ita vis 'quia tractim sub cute repunt. Animalculu est ommimminutussimum,solens innasci caseo&cerae

inveteratis,& cuti item humanae. - αυμι, teste Polluceo Suida, exiguum illud dicitur,quod ab exiguitate non possumus ,adest,dividere Latine Peducelli, Gallice des Cisons,Taurini cisos,Vascones Brigantes vocant. Anglice

Mites in caseo,solijs, ligno arido, atque cerλοῦ sed in homine IVAMD-mormes

dicuntur, cermanis Seuren. Syrones inquit AbinZoar Assoalatvi Assoab dicit, sunt pedicilli subter manuum crurumque 'edum cutem serpentes,4 pustulas ibidem excitantes aqua plenas tam parva animalcula, ut vix visu de spicaci diicerni valeant. Et abucinus Ad nostra tempora quoddam lupa plicij genus indomita faeditate pervenit, in manibus exilis quidam pedicellus, lente minor, sub cute serpit. Et Ioan Phil. Ingrassias ex Abenzoar, ita eos perbella describit: Excoriata cute ubi minimus ille sonthus varulusve crujusdam sudaminis instar apparet,exeunt animalcula viva, tam parvuncuIa, ut vix possintvideri. Et Iouberius, Sunt Syrones dicti omnium minimi semper

sub epidermide latentes, sub qua serpunt talparum ritu illam erodendo molestissimum excitando pruritum. Ex sicciore quam Morpiones materia sunt, quae lentoris inopia rere inatomos discinditur. Nascuntur saepe in capi

Τineas peculari nomine appellant Syronibus nulla expressa forma ut recte Scaliger notavit iraeterquam globi:vix oculis capitur magnitudo tam pusil-Ia ut non atomis constare ipsum, sed unum esse ex atomis Epicurus dixerit. Ita sub cute habitat, ut actis cuniculis pruritum maximum loco ingeneret; praecipue manibus,vel alijs partibus affectis riges admotis. Extractus acu 1uperungue positus, movet se,si Solis etiam calore adjuvetur Altero ungue pressus,haud sime sono crepat,aqueumq; virus reddit. colore est albicante,capite excepto;propius intuenti nigrica vel nigro parum rubet.Mirum est quomodo tam pusilla bestiola nullis quasi pedibus incedens, tam longos sub cuticula sulcos peragat. Hoc obiter est observandum, Syroncs istos non in ipsis pustulis, sed prope habitare. Illorum quippe proprium est non longe rem dere ab humoi eaqueo in vesicula vel pustula collecto: quo absumpto vel e iccat brevi omnes Intereunt.Vnde colligimus, quemadmodum ex sero p trefacto oriantur, sic eodem vicissim sustentantur. Horum nullus antiquorum memirut praeter AbinZoar,qui morbum hunc vidit, curationem ejus recte instituit. Neque Syrones isti sunt de pedicularum genere, ut Ioannes Langius ex Aristotele videtur asserere: Nam illi extra cutem vivunt hi vero non: neque revera Aristoteles ullo quod sciam scripto inter pediculos Aca

ros numeravit.

Quam gravis sit morbus,&vel ipsa cum phthiriasi comparandus, novΠ bili quaeda Atala sexagenaria, Peruisldoci Equitis aurati lactissima taminarQuae ante annos dece ex nimia lactis caprini ingurgitationi timebat sibi enim de bibasi toto corpore his Maris ostendebatur;quae noctu diuq; oculis, Lu-hijssDiuitiae by Cooss

290쪽

L 1 a. r. minimorum animatam 1 heatrum.

bijs,gingivis,plantis pedum,capite,naso,alijsque cunctis partibus misere Iam cinata, vitam aliquandiu duxit molestam atque ius omnem, sed tandem imvitis remedijs aucto malo, jame etiam tota depasta diem obijt. Illud non praetereundum Quo diligentius & saepius astantium muliercularum acvi bus effoderentur, eo majorem successi e Obolem, & quando carnem etiam eroserant, magnitudine eos insignior apparuisse. Hinc discant et ui cordisti vinculi,non se vermes duntaxat esse, ita vermiculorum pabulum atquc illius Imperatoris potentiam timeamus, qui tam contemptibili cxercitu, sise perbiam, arrogantiam, etcgantiam, sermasque dignitatem omnem confundat, &victoriam destremissimo hoste insignem reportare possit Syrones intra oculos generari sorte quibusdam impossibile videtur Sed id fieri vidimus, & ex epistola D. Leleune regi Chirurgi ad Iacobum Guillemaeum, olim factum esse accepimus, cujus ruec suo verba Scias inquit quod in membrana conjunctiva, sive albo oculi ut vulgo loquuntur Syrones quidam majusculi, vagis hic illic reptatiunculis c morsibus tantum excitant

prurituni, ut abstinere quin confriccs haud possis. Ego hoc ita casii iemedijs

usus sum a Majoribus contra phthiriasin praescriptis, sed sine ulla utilitate.

Tunc amici ad aegrotam feminam quandam miserunt, quae coram acu argentea adeo dextreri nullo cum dolore Sylone extraxit, ut mihi miraculo esset.

Et sane nisi proprijs luminibus gradientes besticias vidi em Syrones ibidem

orios tuisse nunquam credidissem quidem. Moriuntur humido destituti alimento,s maris aemulo: vel medicamentis contrarij perimuntur. Hos pecualiariter vulgus acicula extrahit, Germani vocant evren graberi. Sed quum non simul tollatur causa eorum Fomes, perseverat affectio. Itaque praestat unguento vel fotu eos occidere, quo simul tollatur pruritus ille infestissimus.

Maxime ἐυ-- Syronesimerimens est acetum salsum. Laur. Iouiari. Vini

sublimati lotione omnino tolli,Io. Arian Anglorum Chirurgus olim doctis. smus, scripto reliquit. Quod certe aratione non abhorret. Nam exiccat, penetra putredini resistit, ac sua calida aerimonia omnes enecat. inerarlib.2. cap. I9.Tract. 7. sequentia praescribit Primum corpus cum infusiones .cnici, urticae pursa: deinde exterius cum oleo migd.amar.vel ricini,de succo foliorum Persici inungito. Pro cibo perdices cum pauco aceto coctas, &panem fermentatum dato Abstineat ab omni fructuum genere avellanis demptis praecipue ficubus uvis, dubis,in pomis Corpus cum carne sive pulpamelonum, vel seminum ipsorum mucilagine saepius fricato. Si vero corpus fuerit camosum, fricetur cum succo foliorum Persici Plinius hoc in malo carnem bubulam, porcinam, anserinam, legumina omnia interdicit. Erotis lib.de passimul sic scribit;Frumentum cum vino distemperatum,OE-bani pulvere adjecto, locis asseditis emplasthi modo applicatum, Syronesubiacunque perdit,maxime in malisvi fronte. Al . R. salis commvn. seponi nig. sulmuris vivi,ana;incorporentur cum aceto scyllitico, &eo loco illinantur. Abudad Syrones faciei, quos Rosae Anglicanae author Barrones vocat. R. t

pathiIacutholibant,dracontij,ossis sapiae,ana;fiat pulvis, & ter in hebdomada fricato loca verminosa, prius tamen facie tota decocto furfuris, in die Sa batta iacie lava cum albumine ovi amylo, ac deinde cum aqua fluviatili saepius lava,sive amylo.Alexander Petromus Traianus hoc remediu maxime laudat: Linteum tantrum tenue in lanuginem abrasum, quo mollius fiat ien cius adhaereat. Hoc parti affectae aligato mox ovi tosti albumen induratum didum,&m laminas Iariusculas divitum impone, klinteum aliud crassius superliga,ita ut per aliquot horas quiescat. Deinde omnibus ablatis, interius

unaeum pedicellis plenum reperies, quod hoc modo probatur Excutias linAa a sum,

SEARCH

MENU NAVIGATION