장음표시 사용
301쪽
lielmo, Placentino,Ioannitio,Bellunens Hei molao Baiis atque Plinio petita sumciant. Barbari autem teste Lerio mea pulicibus mordeantur, oleo quodam crassiore&rubro, eri stibus expresso, sese illinunt, quos illi, Couros. appellant. Petrus Gallistardus, Caelius Chalca Minusis TZet2es, Enco-mium Pulicis scripsisse perhibentur in quod lacidisse arum nobis fuit, non
De spodiasve Depedib. Insidiis Ac primum
Epedum Insectorum terrestrium quaedam in ipsa ruscuntur Qua dam in animalibus&Plantis Vermes terra Lumbrici Plauto&Columellae,forte alubricitate appellan ur. cir quoque Intestina vocantur, tum quod in ipsis terrae visceribus orium habent, tum quod compressi animalium testinorum modo excrementa eiiciunt , tum quia illorum formam & figuram repraesentant. Hos Graeci γ h. -- εαρ . ιι Hesichius Siracusi vocant Anglis, Med, Earismo)mes Gallis Vers deterres Italis umbrach Hispanis,Lombriet; ermanis landrisque Erdmurmem Arabibus, Charatin dicuntur Manardus scribit, lib. a. ep. . γῆ, vise resules olim vocatos Lumbrici autem terrestres vel majores lunt,
vel minores. Sunt aute Majores, vermes oblongi,similes fere ijs teretibus qui intestinis hominu innascuntur, semipede longi,imo extenti pede aequant;c lori;s carneus dilutus,& maximam panem omnes annulo circa collu, vel potius torque crassiusculo ornati,in quo sanguis paucus continetur, oculis carent, ut omne lumbricorum genus. Ex terra putrefacta primis nascuntur, eadem deinceps nutriuntur,is in terram postremo resoluuntur. Quos in foraminis margine aggerulos crispante cernis, excrementa esse conjector namini' sis nihil praeter terram reperimus,cujus succo alimentario exhausto, reliquam partem ceu inutile pondus prosoribus eliciunt quibus, ne pluviae illabantur, praesidio sunt. Nocte, praesenim pluviosa, libenter coeunt, ad auroram usque cohaerenthin venere non complicantur, ut Serpentes; sed lateribus arcto conjunctis mutuo adhaerescunt,spumosam quandam salivam inter coeundum emittentes Mediam corporis partem, posteriorem scilicet etiam in Venere intra cavernas retinent,neque unquam sic conglutinantur, quin levis. simo terrae motu divisi sese subducant Tempore pluvioso magis albicant,nis dum coeunt tum enim praecipue rubent. Aprilis medio lumbricum fi minam dissecui inquit Gesnerus satis crassum. Intra carnem per totum corupus receptaculum quoddam descendis,annulatum, membrana tenui donatum: dissecanti odor gravis occurrit. In hoc continetur terra a ijs ingesta ora autem suprareceptaculu,proxima ori,multa simul congesta albicant Mira es,
clarioris doctrinae gratia, scarides cum Georgio Agricola vocamus: in ster- qcilirijs&sublapidu aggere frequentes. Horum alii rubri quos Du'J V Mmus a piscatoribus desiderati alij sublividi, alij cauda flavefacta, Telu.-raius appellati,quidam etiam torquati lingues quidam non torquatio
graciles, quos mares puto. Autumno potissimum hi generantur ob humiditatis paucitatem, ut Aristoteles videtur asseverare. Vtrumque genus diu in qua vivit,sed tandem alimenti inopia commoriuntur Tractu & pulsu quodam deloco in locum moventus neque enim proprie volutari a Philosopho dicuntur Degunt majores in terra visceribus, maxime ubi aer liber est,atque homisum Diuiliaeum Corale
302쪽
Lia. a. minimorum animalium Theatrum. γν
hominum subinde fit concursus Mane dum in cavernas sese receperint, fores, sudo aere,egesta serra muninui pluVioso, festuca intus attracta obstruunt. Plerumque terra,sed avidissime mica panis triticei,non fermentati,vescuntur; ut ex nostro Turner, teste fide dignissimo saepeaccepimus & vidimus. Hyemis frigidioris impetu, atque nimia aestatis siccitate multi pereunt. Quinetiam fossione, tactoque terrae motu, infuso succi medicati liquore qualis juglandium, canabis, lixivij toris expelluntur, atque ita a piscatoribus colliguntur. Conducit item hortos quos miserrime populantur nocte intempesta atque illuni tacite intrare, Vulcani in cornu gestati beneficio co
untions obrepere. Sic enim una nocte millia eorum aliquot intercipi atque occidi possunt. Varis contemptissimi hujus animalculi usus commemorantur: imo vix aliquod simplex tribuit natura, cui contra plures morbos tantae viri tes Etenim lumbrici terrestres molliunt, glutinant, dolorem sedant, terre Manstrique sua&aquatica simul humiditate temperamentum parti affectarco Lliant. Pulvis lumbricorum ita paratur Majores lumbricos terra musco per
aliquod tempus volvi sinito, quo se glutinoso illo lentote exterius adhaerente liberent. Deinde posteriorem partem, caudam versus, comprimito, ut excrementis ejectis puri reddantur. Tum in vasculum cum vino albo paucos ale conjicito, ac modice eos digitis constringendo, primum illud vinum ab jicito. Novum affunde, atque post ablutionem Vermium eius quoque non nihil auferto. Haud enim totum abjiciendum est ut quidam volunt donec
omnino clarum evadit; nam lenta&glutinatoria illa Iacultas una amittere . tur. Hoc inodo parati, sensim in furno exiccandi sunt, donec tactu in pulve
rem teri possint Tum tritus,cribroque projectus pulvis odore autem coag tum aut caseum reseret remotius ab igne in vase vitreo servandus. Alias prae stabit lumbricos disiectos in vino salito enecare, atque illinc mortuos exim re atque purgare. Hic pulvis cum succo calendulae Epitiniam cum vino mul se, dropem cum vino albo & myrrha Trogloditica, Icterum cum sapa, hydromelite,aut vino, Calculum,ustus renum, Wque vesica curat. Dantur u tem drachmae pondere. x aquae cyathis tribus internos abscessus rumpunt, ac ad excretionem deducunt, si septem aut novem numero in pulverem fuerint radacti. Sistunt quoque Diarrhaeam, sterilitatem abigunt, gravidisse cundas retardata expelluntasthiadicum dolorem lenim hepar aperiunt, febres tertianas soluunt,omnes intestinorum lumbricos necant allae ejiciunt ex liquoi ibus aut decoctis appropriatis. Decoetum item vermium terrestrium ex succo sanguinaria aut symphyti bibitum disteti convenit, praecipue si un1 etiam per clysterem infundatur Clysterilem ex eorum decocto injectus,harumorrhoidum dolorem mire tollit. Quidam, ubi sanguinis concreti suspicio est, decoctum lumbricorum magno fructu propinant. Ad aurium vitia vel deplorata,adipe anseris decocti infundantur. Addentium dolores in oleo de, cocti, infusique auriculae cujus e parte doleat, ut Plinius testatur,praestanti vamentum vel si in contrariam aurem instillentur, ut docet Dioscorides. Hactentu de Lumbricis intra corpus exhibitis ex Dioscoridis, Galeni, Aeth, Ae- Emetae, Myrepsi,Plinij,Vularisque experientiae testimonio. Exterius item ad-nibiti, atque triti,vulnera ciervos praTiso glutinant, septem dierum spatio consolidant itaque in melle servandos Democritus censet. Cinis cum oleo veteri putrida ulcera expurgat,eorumq; duriores margines, cum pice hi
quida Gi lio melle asserente Plinio absumit Dioscorides Siculum mel, Stablicum vocari dicit. Quidam Chirurgus jam apud Anglos nonii celebris, ex terre vermibus melle linimentum parat, quo turundam illitam, alumine subtilissime pulverisato conspextim Fisturi indit; atque callum sine dolore exesum extrahit, ulcusque occludit Cinii eorum in a item Bbri extrahita
303쪽
extrahit; ex oleo resaceo impositus Permom- medetur Marce . Dissiatu vulnere ne , inquat Serenus Profuerit te ra lumbricos inderetratos, πιιci velinis rancerissociar axungia debet. Marcellus Empiricus cinerit timbricorum atque axungiae Senecionem adjicit, & tenera buxi cac mina cum olibano laxius tritis Emplastrum conficit,nervisque praecisis vel dolentibus apponit ossibus confractis, horum4 1ylvestris muris pulveres commixtos, emplastrique forma cum oleo roiaceo adhibitos, valde con ferre docet Plinius. In Equorumum nervorum quam articulorum dolorem sedantibus media camentis, Ruilius, Absyrtus, Uidymus, magnum Lumbricorum numerum accumulant unde colligit Cardanus ijs omnes dolores posse levari. Mundella contractiones nervorum sariari ammat, ubi ex oleo chamomelmo 'cr-mibus his praegnante illiti tuerunt. Idem narrat Marcellus de melle uti cim camylumbricato Podagrae proculdubio inquit Aetius,in oleo cocti, cum pauca cera, singulari sunt remedio. Idem quoque Marcellus sed etiam alia
quando mes adnuscet. Vigo ad 3uncturariana uincirca se his ranis Empla
strum componit, quibus viperarum etiam adipem adjungit. Ad dolores iuncturarum, he. Cineris Iu Πc.Siij olei rosac.vea vulpini q. s. milce. fiat unguentum. ιiud praestantissmμm R. medullae cruris vituli, olei ros .completi Wantiqui I iij. Lumbricorum mundatorum cum vino Tale ij. bulliant in balneo Mariae ad mucuaginis consistentiam. Hac cervicem scapulas &locos dolentes inungito; nam mire prodest Plinius. E cum melle illinit, atque inde malagma consectum imponit Marcellus. In mem bri alicui- extrenuatione est uir ω,lumbricos mundatos, in phialam indere oportet optime Iutatam, ne quid expire 4 in clibanum tepidum vel balneaum reponere. Inde in lentum quendam humorem resolventur, Ad parabias membrorum expere maini& mirabile remedium cinerum lumbrico rum tenerorumst .vj.Zingib. galare a Sih. cum messe despumato incorporentur, fiat unguentum. Hoc tribus noctibus continuis inunge patientem, ligando fortissim brachia supra ventrem vel stomachum tum bene cooperiatur, a frigore caveat I/cebm de Parma sed canitiem arcendam oleo huic cineri admixto utuntur mulieres dum caput pectunt, Plinio Auth re;cui subscribit Serenus his versibus,
Lumirici quoque terrestres miscentur olivo, Et juvenem praestant redivivo re capistum: velitium Auri quomodo medentur, antea diximus. Quin porro cinis illitus
dentes integro juvat, & putridis injectus facile eos,imo vel molarem cadere cogit praesertim dente prius scarificato, iuruere satis repleto atque
asperso. et1- Gal. .lec.Ioc. idem vere ex Archigine habet. Prosunt&cum mori radice in aceto Scyllitico cocti, ita ut colluatitur dentes, uri purulentis cum oleo infusi valde conducunt ex Galeni sententia: inflammatim
nes eurundem mulcent cum rosaceo cocti. tius.
Si ero obtusin sensuremoratur in aure, pLumbricos terra sebumque ex ansere rauco eren- .
Excoquelascveterempsis depellere morbum. Myreps lumbricos cum exigua terrae parte, unde desumpti sunt erit, subigi ac illinit adaures contus-. Marcellus terit cum rosaceo, Cclius cum
oleo olivarum Favem in aurium dolori oleo lumbricorum partes inum
git extimas,atque etiam internis ipsum instillat Marcellus porra non plan- sed sata, impari numero cum lumbricis totidem teri juber, in oleo optimo decoqui ad tertia r hoc Mim epsolam auribus induum arum primis doloribus, ac hebetudinivalde auxiliari profitetur. Fissura Diuilias by Orale
304쪽
Fusuras auνium manuum ac edum, oleo lumbricato curat Abimoar. Ad antiquum capitis dolorem, ex thur castoreo,& cum aceto triti applicatique praeclare conferunt Galenus ad idem hujusmodi in Euporistis parat remeduum. R. vermes terrestres numero II. grana totidem piperiS,ace q.s.misce, atque illine Oliud. R. Vermes terrest musicerdae, piperis,albi, myrrha; ana Issi tere ac sub ecum aceto, locumque Hemicrania laesum illinito Myrepsus illos vermes impares esse vult,utque sinistra tantum manu legantur,1 perstitiose injungit. Si vis explorare inquit Marcellus utrum tumo incollo apparens, Struma sit necno, lumbricum vivum, nicuique corum apponi curato qui sistruma sit in terram convertetur lumbricuS; in Gnns, intea germanebit atque illaesus, idem Plinius Lumbrici terrestres nobile illud Emplastrum Arnoldi a. Breviarij expelle aretis,&sai uine hominis rufii Contra rupturam ingrediuntur, eoque ad Enterocelen, ν epiplocelen sanandum laudat Hollertu Caicu quoque minuunt, tum intus sumpti, tum in umguento pectini crassus illiti Gal. Mulierum quod mala attinci, Collo alligati
partum retinent, femori contra RPPositi, eundem secundas educunt :atir
nudi nempe potenter,ubicunque vivi applicantur Plin. Collictiones mammari rum vermes terreni per se impositi curant; nam concoquunt,aperiunt, extrahunt, ad cicatricem perducunt lex Bened. Sic Myrepsius ech eoni sis Emplastrum componit Mammis induratis ac inflammatis, terra intestina cum malis cotoneis apponito,vel cum polenta, Actius. Si autem post partum mulieribus mamma intumescunt,atque ut Sereni verbis utar, - Clausa penitus dolor angit acerbus, Lumbricis terra turgentes unge CorImbos. Etenim mammarum suppurationes abscessus concoquunt, coctosque Dcuant& persanant. Adigne acrum Indi narrante Carolo Clusio ex Lum bricis terrestribus unguentum ita conficiunt: R. Lumbricos terra exemptos,
eosque Mazaesolijs vel polline nutrito aliquandii ac pingues redditos, in fictili vase semper despumando coquito;colatos deinde rursus percoquito ad Emplastri fere consistentiam quod recte paratum luteierit coloris.Hujus par tem aliquam in aqua rosaceallillatitia dissolve,Jocumque affectum ablue bis in die.Praestantissimum sane remedium inquit Clusius vi experientialongissima corroboratum Plinius eos ex aceto idem praestare affirmat Qui etiam una cum Aetioo Myrepso mirabileauxilium esse dici Lumbricos tritos ac corpionum plagae impositos, nam dolorem inquiti confestim sedat,
tumoris malignitatem corrigit. . Oleum Lumbraeorum ad varios inite esse morbos nemo non novit:&secuta 'dum veteres ita paratur. R. Vermium terrest.lib. ss. olei rosomphac. l. ij.
ni fragrantis albi, Si j bulliant in balneo ad vini consumptionem. Hoc nervos relaxatos,4 contractos, supidos, dissectos, infiigidatos curat omnes sere mitigat dolores calculum minuit pectinis Lumborumque numctione Verum in ejus praeparatione, quisque suam sequitur sententiam Quudam enim ante olei additionem, lavant e vi purgant vino albo quidam
omnino nec lavant, nec terram exprimunt, vinum odoratum potius suadent, in citius penetret Ahisimplici oleo utuntur, non miaceo; alij vici' sim chamarmelino. Coquendi item varios modos ostendunt. Nam hic in clibano, ille in balneo, alter infimorem digerit; quidam flores chamae-meli anethi ad dolores mitigando quidam hypericonis flores ad vulnera glutinandi alter limaces aster c Ieas, pro suo quisque animo admiscet. Aquam quoque mirabilem ex Lumbricis parat Bartapaliae author fol. ν 4. invueneribus morbisqueextemisin internis plurimis perutilem dium
305쪽
bricos Equorum a boum, Lumbricos terrestres vivos naribus insundit Pela-soruus, quamvis cornu eos in stomachum transserre iunge praestaret Cineress umbricorum tritos cum carne calida accipitri dare Tarssinus praecipit, cum alvum exonerare nequeunt. Sunt item cibo Talpis ijsque fodientibus mira festinatione crumpunt e terra Sues ut Varro scribit limum turbant, terramque rostio estodiunt, ut ijs vescantur Albertus bufones, Bellonius Lacertos, Tarcntinus paguros marinos , expetientia ranas, anguillas, undaeos, Cyprinos, Iochra, truttas, darcas lineas, Lumbricos avidissime devorare fatis testantur. ως quoque Aristotelis, avis species, amellus a quibusdam dicta, nec non gallinae,in tota cornicum natio ijs vescuntur. Parum illi autem prudentes pilaatores, qui Lumbricos succis medicatis exire cogunt ;quippe amarulentiores factos pisces respuunt contra vero, si per diem im grum infarina triticea cum pauco meste jacuerint,in tunc hamis amgantur,ves ipsa quidem ambrosia magis sapiunt. Nec contemnendam quoque inuti ratem ex ios capere possumus, eo quod pluvias imminentes nobis praesagiunt,
subita e terra eruptione. Si autem pridiana,Meexa latuerint, crastinam screnitatem promittunt. Quidam ferrum ad chalybis daritiem fingunt hoc modo.
R. vermium terrest. partes duas, rad Iaphan partem unam contundantur,
alembico destilletur aqua:vel accipe aquae Lumbricorum stillatitiae, di iij succi raphanit j. misce: serrum saepius hac aqua extinctum in eadem maneat pei decem dies, ac valde indurescet. Aliud M. Lumbr. terrest. l. ij succi rapha est j. destillentur in alembico lento ignes: in hac aqua destillata tem pera ferrum. Item; Acedulae, cicutae faetidae, inristolochiae rot. succus pari mensura extrahatur,in in illo chalybs multoties distemperetur Succus quoquc claminis idem praestare creditur; authore magistro Faventiam Medico insigni Albud. R. Sanguinis hirci, cui adde parum salis communis; olla vitreatavi bene lutata sepeliantur in terra perdies 3 o. una sanguinem in balneo destilla, liquorem destillatum aquae Lumbriuorum adjungito pari mensura. Aliud. R. aquae Lumbricorum, raporum, radicum malorum arborum, ana separatim destillatarum aequam mensuram misce ac ferrum in ea aqua extinguito, ut dictum est. non mu Gai . CAP. XXX.
πο- l Umbruos a lumbis dictos putat Isidorus. Nam lumbos ventrem appellant veteres, oc-ιαι apud Hes cis laborantes, quidam interpretantur. Sed rectius Lumbricis terrestribus quos natura dorma referunt, nomen si pselint. Cornelius Celsuseos vermes, Plinius Interraneorum animalia 'ocat. Apud GraecOS νεις, νω, ἔ-ι,-M. cum ad magnitudinem movulgarem pervenerint, is dicuntur, ut ex AEliano apparet, lib. s. p. 33 Adveriendum est differentiam esse apud scriptores latinos, inter verme. vermina, seu verminationem quia verines proprie sunt animalia vermina autem verminationes dicuntur tormina intestinorum' quem Modum pine Celsum, Serenum, Plinium, Seneca istola97 testatur Veriun Arabes Emico, Sylvaticus Elinge , Germani Spul. me, dochmμrm, vescriptio, Anali Gutt-πο me, Illyrici Ssis a. a vocabula diracilis pronunclauomsVocuant. Est autem Lumbricus animal insectum , depes, a Q NON
animalium natum , varie laedem operationes. i , - , uti '
306쪽
JLLE. 2. minimorum a malium Theatrum. 81
bricos illos latos ama dictos excluderem , qui licet substantia sint
adnata intestinis , an alis Annam repraesentant et non proprie t men pro animalibus haberi possunt ut Hippocr. I. de morbis recte assimat: dixi infectum, tum quia annulos sunt corpore, tum quia veteres inter serpentes illos nonnua. erant, nec classe aliqua peculiari hactenus uarum. Dixi Merii, ut pedalibus vermibus distinguerem uinam cor'reammatium rarum, quia non solum in intestinas gignuntur, sed etiam in singulis partibus carnosis imo in corde ipso, ut in historia patebit. Neque homines duntaxat ijs vexantur, sed di equi, boves, vituli, canes, porci, accipisrus, atque totum animaliuni pericciorum genus. Dixi, Varu Iadens actiones quoniam ab ios dolores, tabes, convulsiones, epilepsiae, phrenitides, variaque alia mala sequuntur; praesertim si vel magni subitantia vel numero plures excreverint.
Sunt autem isti omnes Lumbrici vel in viventibus membris nati, vel inmortuis. Viventium vermes triplicos videntur; ιν,-.ι,--αμσ: quos Latini Teretes, Cucurbitinos, Molitores jure appellant: quales in intestinis animalium saepe nascuntur. Neque ibi solum, sed etia1n in ali)s vasis atque visceribus qua de re apud veteres scriptores maximam controversiam invenio. Nam Gal. I. de Ioc. aff. cap. I. certos morbos, certis partibus alligat;
ut Lumbricos intestinis, calculum renibus4 vesica . Verum ipse cum plurimis alijs Academicis vidi calculum iusta ovi columbini, per alvum excre. tum Cantabrigiae a Doctore Lar ino, Regio medicinae ibidein professore qui dolore collo Atrophia diu affictus, calculum qua dixi, formais magnitudine, ceu molestii simum ani partum, tandem enitebatur. Idem Montuus
Benivennius se vidisse, scripto aifirmant. Winetiam uno clystere Nobilis Leonardi minae lectissimae injecto, triginta quinque calculos, a Mespili seminibus non abludentes, uno tempore anno II 83. Deduxi. Pedemontani,
Arculani, Gutinerij, Tralliani, Benivenes,& Montui fidem mesti in dubium vocant, quod praeter Galeni sententiam in capite, pulmonibus, venis majoribus, folliculo bilis, sub lingua, in juncturis, alvo, calculos se non semel conspicatos esse literis prodiderunt. Caeterum cum experientia quotidiana istos purgat mendach Graecum Graeca fide dixisse, hos autem rem verissumam narrasse confiteri debemus.
Meminisse si ne potuit Galenus, Hippocratem epid. s. fecit Ia non temere affirmasse, Ex mulieris utero manibus obstetricis expressum esse Iapidem asperum, magnitudine verticillista. Quae sane praemittere visum est, ne dum Lumbricos cunctis pene panibus innasci, ex aliorum fide, nostrisque oculis,
asseveramus aut rem novam, aut falsam dixisse existimemur. In Hemicraniae vehementissimo dolore raro apparent vermes aliquando tamen id fieri docet Hollerius lib. I. cap. I. Morbum hunc Poloni Stomu roback; Germani Hau murm appellant tuitque olim in Germania &Mungaria frequens, atque omnes eo correpti in phrenesin vel maniam inciderant, mortuisque diuino cerebro,vermiculus inventus est.Tunc medici allium cum vino subismato exhibuerant, semel aut bis in die, quod quicunque biberant, conva' luerant ii alij vero omnes perierant Philippus S holus quinque famulos suos eo morbo affectos ita curavit; ut quidam in Epistola ad Geunerum scripsit. Vermes in cerebro saepius conspici, Thomasi ega, com in cap. . lib. de loc. ff. Galeri, Balthasar Conradinus eap. io . de febremungarica te stantur. Cornelius quoque Gemma in appendice operis Cosmocrit. de Haemitritaeo pestilentiali disserens, mulierem in civitate quadam Minsae fluvio adjacente, vehementissimois diuturno capitis dolore eorrcptam memorat; qua postea expirante, eerebrum dissectum fust, atque inibi maxima putredini vis vermiumque copia reperta Dignoscitur ista assectio, Ru Diuitias by Ooste
307쪽
thore Rhase, ex corrosione prora capitis interna, doloreque vehementissimo, ciere ad insaniam ducente. Curatur per sternutationes. succos vermes necantesimbus injecto , Rhasis, lib. I. cap. s. Qui vero quotannis in cervorum, aliquando caprarum, ovium&arietum spraecipue pingiuum terebro inveniuntur vermes; venatoribus, danionibus notiores, quam ut a me describi debeant. Sunt autem Eulis maximi, Alexandro Benedicto, Natthiolo reserentibus aequales, ejusdemque cum illis for : H rum quoque Theophrastus meminit, Hist. lib. cap. l. aleander Tralli nus, lib. I. cap. I. Ferunt Democratem Atheniensem in adolescentia mombo Comitiali laborantem, oraculum Apollinis consuluisse, Pythiamque restpondisse his verbis.
id est, Longum de gregetosi capelia vertice vermem
Multι vago vermi pecoris de ronte revulso.
Quo responso nonnihil anxius redditus adolescens, Theognostum Dem cratium dij nonagesimum octavum iam agentem; qui oraculi sensum explicaret. Huic Theognostus, nihil planius dici posse memorat. Se enim longa experientia in caprarum oviumque capitibus vermes viduise, qui pellentigra ovis involuti colloque appensi , morbum Comitialem mire tollerent.
Scribunt quidam teste Plinio fulas duas incipite Phalangi lanuginosi reperiri, qui vermes cervina pelle inclusi, ante Solis ortum mulieribus alligati, conceptum prohibent. De abdominis vermibin armina quaedam mihi notissimi inquit Pennius, se vidisse retulit quosdam terete e Ventre per umbilicum non semel tantum prodeuntes. Aures item vermium sepe locum esse statuunt Antiqui, contra quos hujusmodi remedia proposuerunt R. radicis cucum Asini succum, sicci seu viae nobilis, sive latissiliar, tantundem, misce, auribus intunde Gal. lib. 3. sec. loc ubi Andromachi auricularias compositiones numerans, hanc Prit nidis& Harpali valde comendat. . opirob. h. myrrhae,nardi,crochana Ob. iij. arris usti, ob v alifinis scissi & rotundi, ana 3 I. veratri nigri ij. excipe passo vcliolaceo, Mauribus applica. Lib. Eupor secund0, locustam aurium Vermes necare scribit&pomum odoratum fere perforatum auri adhiberi j bet, quoniam exibit vermis odoris dulcedine illectus Plinius Cyperi radiacem in aqua coctam valde laudat, trinam pueri impubis, succum can bis rutae, rubi, & capparis fructus, infusum Varia demque remedia ex C lumella, Vegetio, Marcello Empyrico, restiano,Vigone, ardino, arabum familia depromere possitis, quiuus hic supersedere visum est, &ad alia transire Monardus cuidam narium Polypo laboranti succum Tabaci infici curavit: quo perpurgato ulcere, vermiculos multos ejecit gignuntur ergo etiam in naribus invitis Gabucini argumentis nonduntaxat ex alijs parribus ejiciunmr. Sub lingua lumbricos nasci bubulci norunt, canis Lyria cujus vermis gestationem, rabidi canis morsum arcere tradit Plinius satis convincit amo sub linquis hominum eos se vidisse prodit Valescus Pectus ipsum pulmones a sumbricis tutos non esse, multorum experientia si iis constat Testor Antonium Benevennium, Benedictis Renium, Mundel-lλm,4 Antonium Siculum qui eos non excreationeau vomitu, sed tussi Hectos viderant. Scribit etiam Earavius, capite de tussi fieri aliquando russim ex alumalculis in cannis pulmonum Meavitate pectoris generatis; quae
mustilionibus haud maiora cum sint, tamen ubi de loco in locum migrant, tus,
308쪽
Lis .et minimorum animalium Theatrum assis
xussis oritur, sicutiqesescentibus vicissim ipsis, sedatur. Horum quoque mentionem tacit Abyngoar Abhomeron lib. a. tradi. II cap. 3. arfirmanSanti-
quos Medicos idem vidisse scripsisse. In jecore diene, Albertus Gentilis Lin fellis vesicula vermes Platerus vidit. Quare utcunque Galenus, vel Aviccnna, ex perpeti pulmonum motu, cordis vicinitate, ali)sque Di is
argumentis hoc convellere statuunt, tamen sensibus cedere debere rationem
L physicis praesertim in rebus, nemo non dixerit. Nobilis quaedam mulier Panctas Linquit Hyeronimus abucinus, commentario de LumbiiciSicut magnam hujus historiae panem debemus quum stomacho gravuffime diu uelaboraret, durioris tandem pituitae globum ejecit quo dissecto, veluti camnis frustum comparuit, in quo vermis mulier convaluit, quam veneficio a Dilectam vicini putaram. De Vermibin Renum T vesicae Putrescentibus renibus aut vesicae musculo, vermiculi saepe ejiciuntur, de quibus has ex Pennio historias exscribere placuit Farmina triginta sex annos nata, ab apostemate renum vehementer doluit atque intabuit: tandem vermiculos ejecit, digitum transversum longos, quos in hypoitasi utinae primus i cpperi, anno a 38 a. Randulphus Medicus Londinensis, eruditus & pius, cum nephrhici cujus dam cadaver dilectum imueretur, in morbido rene altero, rugos illo qui
demin putrido, vermen iustae longitudinis invenit. Timotheus Brightus,
petitus lane Medicus,4 cui ob Historiar Ecclesiastica epitomen multum de Muthra bemus studiosum quendam Academicum, dum Cantabris tarde ei et Ner
mem sesquiunciam longum emi Ille Idit erat autem nondCpCSEulari m est,sc.
more, sed & multis pedibus citissimis donatus Aloysius undella, Mede con 'cin. Dialogo . Argenterius cap. de vesic morb. Rundoletius libro dedign. morb. ca*. 7. Scoliastes Holleri lib. de morb. int cap. de vesic. assec. ut Levinum, Cardanum,&propriam meam experientiam taceam satis te.
stantur, Hujusmodi quoque animalcula vesicae innasci. Ex utero vermes AD caridibus similes prodijsse non nos soli Francos urti in Germana muliere,anno go vidimus, sed Noysius idem Epistola ad Gesnerum; Hippoc. a.dem. mulier, avem Hlib. I. tract. a. confirmant. ira des in mulae matrice vermem reperiri scribit, qui alligatus mulieri, sterilem reddat. In India regionibusque supra AEgyptum animantes quaedam vivat Lumbricorum som
mam phaeserente, Dracontia vulgo in brachijs, cruribus uris, atque alij II:
musculosis partibus consistunt, in puerulis item in latebrMoeunt sub cute, aperteque moventur . deinde ubi perennarint diutius, in extremitate aliqua Dracomtii locus suppuratur, aporta cute foras progreditur Draconiij capuI. Paulus,lib. .cap. 9. Soranus concedit quidem id, sed animalia esse dubitat. Oriuntur quoque in sanguine ipso animalia lumbriciformia, exesura corpus, veluti scribit Plinius, Hist. 26. cap. 3. Plutarchus, 8 Symposi: q. scribit, Ephebum quendam Atheniensem lumbricos una cum semine rejeclin. Ex inguinibus&naribus Egineta proi sti vidit,ut lib. q. testatur, cui Benivennius, cap.centesimo subscribi . Nascuntur item sub ungulis ovium teste Columella; quales etiam nos vidimus sub unguibus panaritio laborantium. Atque de Himentism corporu Lumbrisis hactenH. Qui vero in mortuis putridisue membias sive id morbi, sire Chirurgia vitio contigis nascuntur, Latino nomine carenteS,Graecis Fuia . dicuntur ut ex Hippocrate apparet Angli Mareot appellant. Caelius Et Ias Latine etiam dici volui mutuata a Graecis nomenclatui a De his ordine decemus. Primum autem de Lumbricis Intestinorum, quorum descriptiones, C usae, signa, symptomata, curationesque explicatae multum caeterorum historiae lucis asserent. Digitias by Ooste
309쪽
CAp. XXXI. De Lambricorum Intestinorum destri ione. Vmbricorum qui in intestinis procreantur tria esse genera, supra fuit commonstratum quid autem eorum quodque ii operaepretium ruerit explicare. τε λει sive Teretes lumbrici primam constituunt disterentia eamque omnibus perspicuam, quod sane
alijs frequentiores sunt: ita nuncupati, quod revera teretes atque rotundi appareant,non absimiles vermibus,qui in raetumicetis nascuntur, quos Graecos ἐν Did est,terrae intestina dixisse, antea memoravimus His,ut cuique vermium generi, nulli sunt oculi, longitudo palmaris,vel paulo maior.Tamen Benivennius cap. a. abrum quendam una cum crassiore pituita lumbricum teretem vomitu expulisse animat, longitudine sere sesquipedali, satis
corpus lanugine quadam conIectum, cauda item lunata Romae item anno I 3 3. quidam aetate jam ingraVelaente constitutus, quum multis diebus hiastoriam Gabucinus narrat maximis torminibus discruciatetur lumbricum
tandem aluo deposuit nigrum, pilisque reserium, longitudine pedum quinque, magnitudine qualis est arundo. Vidit etiam qui palmae longitudinem non
excederet, rotundis omnino Persimilem,nisi quod dorsum habebat lanuginosum, pilis rubris veluti consitum quo idoneis medicamentis evacuato incolumis quidam juvenis evasit. Canonicus quidam Antonianus Hieronymo Montuo asserente viridem lumbricum ejecit, sed brevi tempore a .propulsa fera diem obsit. Maximam tamen parto leves sunt, non tarti palma res non pedales, utraque extremitate mucronatavi veluti rostrata. Eatenus etiam a terrestribus deserunt, quod nec torquem nec cingulum ullum gestant. Colores quod attinet, vidimus nonnullo iubros, flavos, nigros,& ex parte albos vel fulvos. Virides rarius se objiciunt,vel um4 tales viderat Montum.
Σιμώ dicuntur vermes illi palpitante is cucurbita semina repraesentantes,
de quibus inter Gabucinum, Mercurialem magna sis. Etenim ille cum delato lumbrico uesanitis Cucurbitinis pellicula interclusis constante agit, sic loquitur: octo inquit nihil aliud latum lumbricum esse existimo,
quam secundum Hippocratem, veluti abrasionem intestinorum albam, i ta complectentem intestina, intra quam cucurbitae semini similes animarum procreantur: quae tunc excerni videatur, quum illa tota excernitur, freque ter autem per partes quae si in excretione frangantur, tum licet intueri illos lumbricos cucumeris semini simillimos seorsim excretosa interdum plures simul complicatos,interdum pauciores. Siquis vero totam illam portionem viderit, sciat non abrasionem illam tarniformem, sed cucumeri limites an, mantes intra ipsam,vivere. Hunc ego lumbricum, latum dictum, mirae olim
longitudinis palpitantem conspexi, & motu sese locali commoventem,quem mulier quaedam in febre quotidiana egessit quumque illum summopere suspicerem ejusque motus causam vestigarem, ecce tibi alter paucis ab illis diebus,qui lati lumbrici portionem effatu dignam excrevum dixit, quam V luti miram nobis ostensurus, incredibili sui cum desiderio monstrarit. Haec autem portio sese commovebat, quo factum est, ut avidius motus ipsius cauissem perquirerem. Diligentissime tandem examinam, per eius totam cavitatem cucumeris similium animantium seriem conspexi, quae ex ea veluti equodam lectulo prodibant interclum unum,interdum duo fimul complicata plerumqV quatuor, pluresue: atque eam abrasionis partem, quae vacua ab biniusmodi
310쪽
L 1 s. r. minimo Ἀmmalium Theatrum a s
jusmodi eucuibitionis animὸlculis erat, nullo pacto moveri, imo subsidere.
Quo factum est, ut bitum lumbricum nil aliud cile exuti me in ac mucos inter intestina crutos, vel mucosam pituitam intestinorum frigiditate addensatam loricae modo intestina introrsuiu ambientem, quam mulierecallidentes lectulum lumbricorum vocant. Ex qua mucosa materia cucurbitae similes antimantes, conceptu more producuntur, qua a secunda nuncupara membrana intra ulcrum prunum e senui genita, unciquaque contegitur. Ita Gabucinus. Cuius lententiae suffragatur Avicennas Fen. Io.traci. .cap. a. his verbiS: Cucurbitini Qui lumbrici progignuntur ex ipsis vis comatibus fixis in s perficie intestinorum, quas comprehendit panniculus mucolus velans eas, quasi ipsi generentur ex eo, di ineo putrefiant. Idem clarius Antonius B
nivcnmus Floreotinus in Com.de Grandis morb.causis,cap. 87. testatur qui in Avinonis thermis, quae sunt in agro Senensi, mulierem vidisse scribit coim tinuis septem diebus aqua epota complures cucurbitinos ejicientein qui usuque adeo inter sese dum alier alteri mordicus inhaereret, ungebantur, ut cuin
sua ipsi serie quatuor cubitorum longitudinem Excederent, unum tamen coris
pus, unum duntaxat lumbricum exiitimares. Ioannes Bibliopegus Basiliensis dum inea Academia subet cingero Plateroque praeceptoribus,anno II . . medicinae incumberem ejusmodi latum lumbricum decem ulnas longum dejecit, sine omni doloris sensu,& non multis ante annis similam quoque excreverat. Constabat autem ex multis Cucurbitriis abique quibus fuisset,expers motus, sensusque,ex animalium numero jure esset exclusus Platerus talem lumbricum exiccatum habet octodecim ulnarum longitudine,quem ego vidi.
Lumbricum scribit Plinius ab aegro rejectum ad longitudinem trecentorum pedum. Quare quicquid Mercurialis contra objicit lib. 3. de moria puer. cap. approbante rem ipsam experientia, fundamento caret. Verum vicit, Fieri non posse, ut animal aliquod tot faetus edat,quo apparent seminibus Cucurahitae similes. Deinde Nequaquam locum intestinorum capacem esse tot fartuum. Tertio;Fieri id violenti exitus figuratione,quia inter exeundum confractus,in ea minima segmenta cucurbitina dividitur. Atque hinc potest cola ligi,nugas esse quas comminiscuntur Arabes desumbricis cucurbitinis, quandoquidem nulli sunt tales. Quid audio doctissime Hieronyme'Te canis con situm,longa ex rientia instructum, propriae imaginationi ita applaudere, ut rem sensibus obvia nostris, Gabucini, nevenit, Arabumque oculis manifestam, negare ausis ita mullum animal tot fartus edat cucurbitino, quidni,obsecro ' quum una puella,sumpto ad lumbricos necandos medicamento, septuaginta teste Gabucino ac septem teretes supra centum dejecerit ut omittam quae de horum admiram multitudine Beneventus vir probatae fidei cap. 8 . commemorat. Qusd vero loci incapacitatem obtrudis, id si pro argumento objicis,lepide erras. Etenim intestina non solum quot sunt in cucurbita, sed ipsam quoque cucurbitam praeparatam suscipiant Ludis autem non adis Avicennam Arabes ultima objectiones quandoquidem in dissectis cadaveribus cucurbitini vermes taenia involuti conspecti ruerunt,non igitur ex ani violenta expulsione, vel modo excretionis, cucurbitinam formam assumpserint ut tu vel malitiose fingis, vel potius imperite credis Concludo igitur cum Gabucino,Cucurbitinos& esse lumbricos,i latum lumbricum aeniam dictum, non re vera esse lumbricum, imo ne animal quidam sed in Hippocrates vocat, hujusmodi Cucurbitinis laricatim positis repletum. Astarides avi τῆ x nomen obtinent quoniam ijs affectos mordicatione pruritu valde exercent. Allia sua. . - ea, derivant Iumentarii veteribus dicebantur,quia rarius in hominibus, saepius autem in equis,canibus,gal
