장음표시 사용
51쪽
Liber Priami, lintersecti ditissima gaχa cum in Alexandri: potestatem deueni
set pinter alios captiuos, vigintihouem se a trecentas mulieres musicamicallentes repertae liunt: ex: epistola: Pomem in ipsum Alexandrum Athenaeus refert Atque unicupat hoc test monium sufficiat ( quamuis multo plura suppetaTenet)Vt YPersarunaee viritium circa rem musicam studium innotestat ..Lydorum aute gentem, quae supra reliquos mortales in omnem luxu
ac deliciarii genus propensa fuit; huiusmodi etiam lautitias sedulo asciuisse nisi creditis, testimonio Herodoti antiquissimi scriptoris
euincam: apud que, ut A.Ge Ilius adnotauit,Halyattes Lydiae Relicum bellum Milesijs inferret,in exercitu habuisse scribitur non modo fistulatores atque fidi sines sed etiam tibicinas concinente3 Peruulgatum est uetestissimam Phoenicum gententi reliquas omnes negotiandi nauseandici. peritia superasse . nihilo tamen stacius Musicae oblectamhilta ac studium ( quantum conij cere tiacet plurimi fecit . siquidem Strato quidam Sichnius, quamquapriuatae conditionis,luxu ac magnificentia nemini cessit: adeo ut cantores permulti plurimae i. mulieres egregia forma, Omne musteam callentes inflandeq. tibiaeaci altandi petitae, assiduet eum coenantem oblectarentitat Theopompus apud Hilahummemoriae prodidit, Quod si Ita iam nostram respicimus,Tuscorum vetustis . sima natio, nobilissima Romanorum veritati huic astruent fidem. Illos quide Eratosthenta apud Athenaeum scriptuni reliquit sud tibiarum numeros pugilatu exerheri solitos. Apud Roma uotv quis est qui nesciat nullo ptopo in aetrum tibias non futile adhibitas: eiusmodi sunt sacrificia, nupti ae; funera, conuiuia,pompae lusiis. Quapropter insigne tibicinum collegium Romae etiam fuit;
ut colligere licet ex Valerio Maximo; qui lepidam de ijs historiolam refert: immo etiam fidicinum sto ex veteri quadam 3I crimtione cognoscitur ; in qua mentio fit tibimum SFat emum
RomaDorum, qui Sacras publicis practo sum . Nam quanto i studio
Romani proceres prin id, deinde Caesares musicam prosecuti fuerint , vix credibile est . Plena sunt veterum scripta, quotquot ehiant, luculentis huius rei testimonijs . referta etiam sunt exemplis, argumentis, similitudinibus , sententiis ex intima musicae di-
ciplina petitis: t videre licet apud Ciceronem, Q jartesianum
52쪽
D De Praestantia Musicae Veteris
Senecam, aliosque. Iure igitur vir inter recentiores egregie doctus&grauis,Pontus Tiardetis Matisconensium sin Gallia Antistes assirmasse mihi visus est, nullam philosophiae partem tam multi tarmes in species digestam; tam sublimibus contemplationibhus adaptatam; tam familiariter ab ijs exercitam fuisse, quam muSed neque hoc silentio transmittam, quod grauissimus inprimis autor Cato censorius in Originibus apud M. Tullium prodidit, Morem apud maiores hunc epularum fuisse, ut deinceps
qui accubarenti canerent ad tibiam clarorum virorum laudes a que virtutes .: - subdit Cicero, O canuus remfuisse refcri tos vocum famae. s comina . nam etsi assa voce qui canunt,Diagrammatis non egent; non perinde idem praestare post sunt, qui vocalem cantum tibijssociant. Que Romanorum veterum consuetudo plane refert illam Graecorum, in conuiuijs, Scolia quae vocabantur carmina, ad fides deinceps canentium. M. Verro etiam de vita Populi Romani scriptum reliquit. caifucui
se in conuiudis pueros manuaericanere carmina antiqua et in quibus Iaudes erant maiorum s est assa viae. Hr cum tibicinae. Videtis igitur
quanta sit vetustas musicae artis apud priscos Romanos et & qua tum etiam vel rudi impolitoque eo seculo, quo nullius pene eruditionis gustum hauserant, frequentaretur. Ex quo conij cere qui,
possit, quantos consequutis temporibuS, in tanta rerum omnium
affluetitia,factura progressus fuisset ,etiamsi Grecanica institutio , quae post Graeciam , Asiamque deuictam accessit, minime super lenisset. Sed de hoc quidem in secundo sermone propria m sis quaedam seposuimus. nunc illud potissimum aestimandum
vobis propono, quanto meliori conditione fuerint antiquiores apud Graecos musici , qui omnes ferinae poetae illustres e etiterunt; quam qui postea secuti sunt, ad hodiernum usque, diem. Cum vero poetas simul iac musicos fuisse dico; minim existimare vos oportet, in altera dumtaxat facultate eximie praestitisse ; in altera mediocriter tantum. Plerique illorum utramq; sic coluerunt, ' simul extiterint&praestantissimi musici, & poetae absolutissimi. Talis fuit Archilochus iambici carminis princeps; & musicae adeo peritus, ut complura ad eam spectantia inue
illa dicatuni Tales Polymnestus, Simonides, Pindarus,Alcman,
53쪽
Stesichorus, Mimnermus : caeteriq; vetustiores Melici ac Lyrici Talis etiam Sappho poetria celeberrinia : nec tantum Saophici carminis ; sed etiam Mixolydiae harmonio inuentriae. Magnum sine dubio subsidium mutuo sibi praestant, poesis,ac numsea facultas: adeo arctis quippe vinculis inter se connexae ; ct ab eodem fonte, ac spiritis oriunde. Cum enim ambae ea animi par te quam phantasiam voeant, ina ime dominentur, effici hinc vi- demtis, ut qui imaginandi vi praeter caeteros Valent,pariter in musicis, ac poeticis studijs insigniter excellant: si modo utram a. f cultatem excolant; caeteris . ad id necessiarijs non destituantur. Nunc vero magna millieorum pars I adeo scilicet a veteri sorto haec discipIina degenerauit non modo reliquae Omnis eruditionis expers fere cognoscitur; sed vi R vllis Gramniaticae, nedum po ticae rudimentis imbui solet. Ita j. Psychogaurus hic hoster,quo nemo post Herculem Pa uinum, organa phys aulica peritius tr ctasse creditur , cuna cariueri aliquod modulatur domi , siquod verbum abstria ius reperit , continuo illi ad uxorem 'recurrendum est; ut eius virii ac ghil earum perdisse. Et eiusmodi hominem, cuius omnis scientia se, siti in primoribus digitis, n*n deerunt fortasse qui praedicentiostri seduli musicorum principem Oficium Veteres existimabant ( quod videre licet apud Platpneris primo de legibus libro totum illum diasti; litiarii anibi tui, aequasi circulum comprehendere, Quare es studium musicurti 1 & 1rbem musicam pro poetica facultate miser palam videmus apud Terentium: & qui enucleatius totum hoc negotium tractauerunt , Musicasn quae propria sit ( neque enim
Mundanam, aut Humanam, quam Vocant, considero, caelorUm
distantias atq. elementorum ordinem proportionemq. speculai rem: quae metaphori celant im , di per quamdam similitudinem . talis dicitur, sed quam proprie loquendo musicam vocant , nubmetrica Excultate in primis iqilae carminum naturam, causa S,com
54쪽
et De Praed antia Musica Hieris
tini doceti de cum harmonia cantu l. sociare: tum etiam totius m
poris gestus; uti apti concinnique, & quodammodo modulati sint, non in gratiam histrionum tantum; sed oratorum quoq. demou strat. quibus rebus quemnam obsecro mihi ostendetis recentium musicorum, ves mediocriter instructum Nimium longinqua foditasse perscrutari me, ac requirere dicetis. Sed quotus quisq; m sicam profitentium hodie est, qui quae canendi componendi l. cd centus artem propius tangunt, talide teneate qui Musicae initia, progressus, species, gradus, mutationes; quae I, a singulis autoribus, quibus . temporibus reperta sint,non ignoret: cuiusmodi ea sunt, quae ad historiam,&chronologiam musicam
spectant. ais numerorum rationes, unde consonantiae, ac dis&nantiae existunt quis Canonis usum e quis septem illas harmonte
partes ab Aristoxeno discretas e quis vocis augendae, conseruandaeq. praecepta( quod phonasci olim erat officium) tradidit 'quis
instrumentorum commensus, ac proportiones, praeter ea quae nudi artifices usurpant, penitius cognouit e quis praeexercitamenta cantuum, qua via, quoue ordine non tralatilio more, sed accuratius peragenda sint, apte perscripsit 8 quibus, ut alijs etiam multis, quae deinceps indicabimus, si hodiernam musicam defici, lia quido cognoscitis; nolite per Deum immortalem sic eam suspicere atq. admirari, ut nihil absolutius extitisse unquam putetis. Vultis porro non leui coniectura ex supradictis ducta utamur, ad Priscam eius speciem, quantum Ionga temporis intercapedo sinit, eruenda 8 Musicam, ac Poesim eadem prope ratione sorores quodammodo esse ( utpote ab eodem fonte manantes) qua Pictura, ac Statuaria affines sunt,dissilebitur nemo. quod si nulla picturaruveterum vestigia iam extarent, (&certe paucissima extant) at l. ex ijs quae superstini antiquorum pulcherrimis statilis signis . colligere quis vellet, qualis olim pingendi Ars extiterit, non damnaretis opinor hunc inductionis modum. ne q. enim verisimit solum; sed fortasse indubitatum haberetis , quibus temporibus statuaria sic excelluit,vi ex eius reliquijs videmus, picturam qnoque pariter excelluisse . Si eadem igitur ratione cum videatis qua egregia fuerit Graecorum, addo etiam Latinorum poesis sextant
enim utriusq. linguae illustria poemata) persuadere vobis enitar,
55쪽
Uber PrimuS. musicam quoii. facultatem pari gradu fuisse, non iniqua compities
ratione usus videbor . At enim dicet quispiam communem habet pictura,& statuaria rationem; quae graphis vocatur(νusto ugno) qua ex re fit, ut altera sine altera eminere ferme non possit. Atqui hoc ipsum est in quo mirifice analogiae paritas elucet. Eodem enim pacto Rhythmicam tam poesis quam musica participat: ab ea l. propemodum animatur, ut a graphide statuaria, alq. 6-etura . Vt enim graphis imago quaedamvst unica superficie comtenta, sine profunditate corporeaq. mole: sic poesis melos quosdam est nudum, & sine concentus compage. An igitur summos fuisse artifices Phidiain,& Praxitelem: aut Hegesandrum Rhodium, & Salpionem Atheniensem ( quoniam aliquae extant Operum ab ijs effectorum reliqui te itemque Euphranorem, Parrhasium , Aglaophontem,Apellem(quod horum tabulae quales fuerint, ex illorum alioru statuis coniectura assequi licet fatebimini Hom rum, Euripidem, Sephoclem, Pindarum praestantissimos poetas fuisse concedetis, (quoniam id carmina ipsorum declarant) Phrynichum vero, Timotheum, atq. Philoxenum, caeteros . illorun
temporum Musicos: quod eorum mele iam pridem abolita sunt, non perinde in suo artificio spraecelluisse putabitis e Absit ut tali modice de vestro iudicio sentiam. Qiud si alio propositum metivrgeam argumento,ex comparatione scriptorum recentium, cum
antiquis petito; an hic quo l. videbor ; at a. nugari e Aio quibus temporibus secultatis alicuiuS praecepta,ac theoremata apte diserte, copioseq. tradita sunt , laam facultatem, seu disciplinam in ipsom et opere, ac praxi praestantem consummatamque fuisse. Ecce enim Architecturam quo tempore no defuerunt scriptores, qui commentariis suis elegantcr copioseq. explicarent, Vt Au glisti seculo fecit Vitruvius; proxime superiori Sertius, Pali dium Scam otius, alijque; opera quo I. illius at T. effectionem non
disparem fuisse; ex ipsismet aedificijs satis apparet. Intermedijs autem temporibus: hoc est post magnam illam mundi catastrophev . ad xv. seculum ( quibus si qui extant architectonici Iibri inconditi plane sunt atq. impoliti opera quae violamus Deus bone, quam sunt absurde,&ruditer aedificata I Hoc ii i ur posito, quod verissimum est; si veterum commentarij de rebus muscis qui su-F et persunt
56쪽
persunt,posteriori ius antecellunt, O pes inclutate, breuit te, elegantia, do strina infidiari de non possinuus Opera quo l. ipsa; hoc est cantus, ac moidulaeti pes, recentiptim quas quotidie audimus, praestitisse. Qibio dispartita em mecum interdum reputantspermirum sane viderr solati qui factum cum aliae libe-:ratio es disciplinae, quas eodem gradu cuim musica ponere possu
inus Vt ea quam memoraui archis ectonica, MLars messica, Vt nai-
ditaris, tot omni genere laudis praestantieb autores sortit at sint; vnica haec infelix facultas , tam paucosnai a sit qui illam pro digni tute excolerent . Nam si quis mihi excepexit Iacobum Fabruari , - Franciscum Salinam, Iosephum Zaninum, Vin latium Galileiu U, Michaelem P raetorium, Marinunt Mersennium, Herculem Eutrigarium; alios . perpaucos s quem vos mihi tostendetis qui triuia
lia quaedam aciplebeia, & centies ab alijs dicta non ediderit Artanon & hoc maximum andicium est quam sequentinitim in ' fui ue-
rit pira l. natiscae specieS, tam contemptat rix, l quam effectrii,
quod in multas valde l. inter se discrepantes sectas diuisa fuerit;
milae a suiSautoribus nuncupatae, per longas schmar ii successi'-ncis perdurasse videntur e Nam praeter duas illas celebriores. &quasi e diametro inter se pugnantes Pythagoricam, at l. Aristoaeeneam, nonnullas Porphyrius recenset, quas nonitemerq alibi memoratas rCperiemus ut Archestrateam, ab Archestrato si qui PFlomaeo prori uisse videtur in sensus iudicio cum ratione jungendo: ut Aginiam,Philisceam, Hermi ppeam. Quibus addere 1ic Antigenideos,&Dorionios,ab Antigenida,&DPori ne denominatos; ac valde inuidem contrariosi; ut cx Plutarcho satis constat , Nam sicut sectarum diuersitas apud philosophos, quae in tot varias discordesque lententias abierunt, indicio Est, quanta contentione,
subtilitate, copia, ac studio partium philosopli' olim agitata suerit ( quod etiam in Iurisprudentia binianorum.& Proculianorum sectae ostendunt: di in mediuma, praetyr alias magis speciales, Dogmaticorum, Empiricorum, o inter Viram . media Methodicorum ., sic etiam necesse est priscam Musicam tam ongo tempore, tantis . opinionum distidijs per qua diligenter eve citaui fuisse . Nihil enim est, quod ingenia sic exacuat , ac sci n-tias, & disciplinas ad amam subtilitatem. ac persecti'ngm pe
57쪽
ue mini conc8-tam lingua quam stylo vigentes . R e-nquum est ut perscrutemur totidemne, tantisq; stimulis atque incit amentis Recentiorum ac tur industria ad hanc facultatem anipli dam exc( tetidarriquc , t priscyrum thominillam acuebatur, mum amiculores apud Graecos musicr & ortu ac dignitate il-
Instres ; & grauit te morum conspicuit; & li perm Jeguntur Deinde Diumoflictiores laetus Graecia iis decreuit leti praecipuo aliquo inuento non meditacriter humano generi prdulisse .. quamuis damnabilis fuerit atque impia consuetudes, irruitum tameninae dubio valuit, excitandisa easdem artes intuentiae gnaviter rumplificanda . Scitum pini est Artes honore nutriri; easque tunc maxime florere, cuna Phincipulia ac pol fauor largitex ijs aspirat. Multum praemia ac liberalitas procerum erga tenuiores prodest: atque haud Icso an mulio magis. Quarto Vero loco miram quamdam aqexcitanda studia vim habeti tenuitatio inter eos qui ad eam-cem 2 otiam nituntur. ' Quibus ii rebus quam lonile a vel rum colimctudine d quaeso mecum diligenter teli ite . si persone inter se contenduntur, sic vix potest,quaut'sinteruallo prisci illi inusici dignitate atque cxi limatio his noluit is anteccsserint Dicam audacter QAod res est , etiam
te audisti ite Philopbne: nec 3 Erebor si aegre tpras si quid a me si Arigi expromitur: noui enim in eilat tui 1 ac verit cum vir honesti tis C at ile j tegerriminis; num hes ei debetat fi
58쪽
xorem ab Agamemnone longinquam expeditionem sese ien te, citharoedo commendatam fuisse; qui eam & suis cantibus oblectaret;& salubrib. monitis regeret;nisi optima tunc existimatione suissent artis musicae professores. Nunc aute quam bene audiant( quamquam multi excipiendi sunt optime morati, ac tui Philopone similes nihil dico amplius: res ipsa satis per se clamat: Nei id dissimulat ordinis vestri princeps Zarlinus;et si quis alius ingenuor veritatis studium profitetur. Gallileium enim tamquam paulo sibi infensiorem eiurabunt fortasse: nec auscultabunt Guidone, quamquam recentioris Musurgiae archageten; ut nimis antiquum dicascum. Verumtamen opercepretium est audire quid iste de aetatis suae cantoribus iudicauerit: Temporibus nostri, (inquit inter omne; homines maxime fatui 'ni cantores. Sed missum faci mus tam rudis seculi iudicium; ne quis argutulus in huius politi ris homines illud maligne detorqueat. Caeterum non est quod quisquam causetur parum referre quali nam ortus sit genere is, qui Musicam artem exercet: aut quibus moribus praeditus . nam primum,etsi multos videmus obscuro loco natos in musica ac poetica mirifice excellere; quod animum sortiti fuerint nobilem ac liberalem; ideoque sublimes ac splendidas quoque cogitationes parturiant; haud paruum tamen afferre 'cumulum posse videtur ad animi praestantiam atque indolem, claritudo generis, atque natalium; ac nobilis liberalisque educatio. Quam esse causam
audiui qui dicerent, cur in Venusini Principis, ac Thomae Peccupatricij Senensis canticis, nescio quid non vuIgaris ac plebeij s
Poris sed elegans ac magnificum audiatur. De praemiis autem atq. honoribus veterum musicorum multa passim ab autoribus narra itur, quae, ut hodie mores sunt, vix credibilia videntur . nam ne
quid loquar de theatralium ludorum impensis( quae tamen minsnam habent cum rebus musicis assinitatem; atque apud Plinium aliosque scriptores cognosci possunt Amoebaeus professione ei tharoedus, cum Athenis prope theatrum habitaret, nunquam in scenam canendi causa prodiit,quin Atticum talentum peraeque in singulos dies acciperet. Quod si Atheniensium ciuitas, cuius noim mensae fuerunt diuitiae,iam liberali stipendio cantores autoriuuit, quid fecisse tamdem eicistimatis Macedonii Reges tanto opi,
59쪽
lentiores; atque Alexandrum in primis: posteaque illos qui vel
Alexandriae , vel Antiochiae regnarunt, in omnium affluentia r
rum huic praecipue delicato doctoque luxui deditissimos Sed vi ad Romanos nostros transeam, Roscius ille Ciceronis familiaris; a quo etiam defensus est; mercedem diurnam de publico mill denarios,sine gregalibus suis accipiebat; ut scribit Macrobius ii
Saturnalibus. qui quamquam proprie comoedus erat, non musicus; quoniam tamen comoediarum etiam quaedam partes can hantur ; non abs re fuit eius quoq. meminisse. M. Antonius Tri uir Anaxenorem quemda ob insignem citharodiqperitiam,quatuor ciuitatum tributis locupletavit. Vespasianus princeps,quaquam alioqui sordidus atque auarus, ut Suetonius in eius vit narerat, ludis quibustiam in thearro Marcelli exhibitis Apollin ri tragoedo quadringentos, Terpno,Diodoroque citharoedis d cena, nonnullis centena ; quibus minimum quadragena sestertia, super plurimas coronas aureas dedit. Hodie ve o inter cantores ac citharistas recensere quidem nonnullos possumus ex artificio suo aliquantum locupletatos: ex symphoniurgis autem, veri . musicis, ut arbitror neminem. Quod porro quarto loco supra innuebam,quantam vim aemulandi studium ad consummandan expoliendamq. musitae artem attulerit, res sic seliabet. Nulla fere fiebant apud Graecos sacra certamina siue ea uniuersae Graecie essent,siue singularum nationum, aut ciuitatum nulla festa: nulli ludi: nulli canentium, ac saltantium chori: nulla apparatiora spectacula; immo ne apud Romanos quidem ; quamuis frequentissime ederentur; quin scenici omnes, musiciq. artifices, seu voce,
seu organis canerent, siue saltarent ( quod ad musicam quoquo pertinet quin propositis amplissimis praemijs, partim honorificis
tantum, partim etiam non modice lucrosis, inter se concertarent. Quo pertinent non unius generis coronae,palmae, curruS, immunia tales, vetantenta magni pretij, numerata pecunia, ex aere, argen to, auroq. vasa ; aliaque quae recensere non vacat: ut nemo tam ignauus esset, quin ad alacriter munus suum obeundum egregi animaretur. Iam vero eiusmodi coetus, atq. panegyres tant
splendidiorum hominum vndi j. confluentium frequentia at i. -- Paratu; tanta hilaritate, ac laetitia celebrabantur: asonismata v
60쪽
ro siue certationes ea legum aeqtuitate; ea iudicantium religione; feragebantur; Vt omnem prope sidem ex-c sententiam adderem; ac specialibus effem-ohs coliquisitis, eam illustrarem, honfirmaremque nisi Agonam Petri Fabri viri yndecum l. doctissimi, ac solidi iudicij cxtarent ;ex quo eret eo peti possunt . . Hoc solum addo in Pythus praecipi certaminibus siluae non minori ferme, quam Olympia dignita
erant) acroamata musca vi q. ab antiquissiimis t(mporibus omniis, seriam fuit se adhibita; non humanarum modo cocum, ad citharsitibiam I. canentium; verUmetiani tibiarum per se; nec unius
dignitatis opinione picedat Plura in hanc sei
tasse genritS:earum vero praeterrim qu*sortitae sint ; corrupto I. etiona num i Oetabulo v avit rcraecis: vulgo apud rios q. r, a calandri. qua in panegyri cum xeges quoq nonnullos depugna elegam bt aetate Pindari- Hietatem sqUae nunc quidem AZ ri cntinus cum viscorpulcbectimae odae merint Epimclum . quail hodie l. On line V : mirationc legi nnus: non minus quam idem ille Syracusarum Rex Catanae conditor Hiero . Dignum prGfcctb prctium quo 'illi limo erect excel: q. ycum illis ac mcditationisus, ad y ;rnerendam unus, commimonias
Palmam, e remo acces, Cretur. A crumian palmam, egregio accessi Cretur. VertilIstamen, cum non prAms Omaeum tantum proposita spes; sed etiam paenuum, ac det tecoris metus a ter o vi octas, properanti blas ad laudem, incitamento ess biloleat
tim scueris admonitionibus, vis hilosophi ripartimi ridiculis , a c. mordacibus dictis, ut Comici nimiam musi quae unius ct ri8sa nouita set, caeterorum secura , ndianiansit