장음표시 사용
561쪽
. . Aduersus imp. polis. Lib. VIII. Dr
Λ nia videbit,neque ullo modo retundetur acies eius, obscurabis tur, aut Impedietur, quominus acutissime cuncta intueatur. Quamobrem neque ulla re pugnandi ardor unquam restigescet,etiam si deficiant nummi, honores,ac voluptatis cuiuslibet perceptio, non luxus hoc robur extenuabit, non pauperies deijciet, non ignominiae prosternent; Quocirca Spartani recte illi quidem cognouerunt militem bellicosum non moueri ai
ro,& argento, cum nummos illi ferreos Instituerunt, usiumque argenti, & auri e Rep. exterminarunt. Recte ijdem temper tissimos educabant pueros, ne vires corporis luxu enervaren
B tur. Amplius patientissimos assitefaciebant, atque iccirco plagis tot onerabant, ut ad necem viderentur amicti,quod lisctolerare a suis non abiectos faciat homines , de animo viliori, sed excelso, ac praestanti, Ideoque visi sunt diu sertissimi Grecorum. Verum,quod haec examinans Aristoteles ait,agresti
rant,duroque ingenio,ac feritatis aliquid habente. Quocirca sunt habiti illi quidem Pugnaces, quamdiu caeteri Grecorum non sese armis exercuerunt;ast ubi hi ciuilius exculti,& ad ma- suetiora magis accomodati. se se & ipsi exercuerunt, δpparuit illos imbecilliores, atque his victoribus victos pugnando su C cumbere, ae feritatem nihil conserre ad fortitudinem milit rcm; Nam fac,ut similitudine res explicetur,prodire in aciem Leones pari modo exercitatos ad pugnam sic enim facienda est collatio sed hos humaniores,& qui furores soliti fuerint iii acie moderari,ut quadam disciplina,& arte declinent,atque adoriantur aduersarios edocti scilicet ab hominibu atque ipsis etiam virgis mansuefacti ad imperata facienda, & qua libet huiusmodi patienter addiscenda.Annon hi vincent queadmo
du si e duobus exercitibus hic equis insideat indomitis N iussa
herilia nullo modo excipientibus, verum quo magis scaeno,cal D caribus,virgis urgent,eo praefactiores,ac magis obsistentes e periatur,& qui aduersus ipsum sessorem pugnentinihil mansuetudinis habentes; contra alter moderetur equos adquodlibeti herile verbum . signumque obedientes, qui virgam timeant, calcar, fraenum,quis vincet quaesoὶ habet hoc aliquid ambiguitatis di questionis Igitur maxima patientia vel ad ipsas illatas a suis plagas, facit ad sortitudinem bellicam: quod agnoueri
Spartaui,ac muIto magis fi humanitas, morumque ciuilitas xingenium tractabile quae deerant his,accedat, vicaeteris Grecorum. Quocirca Galli,Hispani,Cimbri,Germani, Bercal, unaque
562쪽
umque gentes cunctae ferociores olim Romanis erant, ac in sus asperae & ad ferendas Iniurias nullo modo accomodataein tamen Romani Hrtiores. Et nunc Tartari sunt esseri , imp tienti dimique;at mille e Polonis,Italis, Gallis, Hispanis, ubi fuerint in acie decies mille Tartaros haud difficulter super bunt. Ad summam Christiana lex patientiam maximam praecipiens suis,non Imminuit eorum robur bellitum, sed auget. quasi in plura dispersum colligat,ac maxime conisiidet,atque confirmet, nequis ad qualibet excandescens extra se feratur
ac sui sit impos aliquo modo. fidem facit his, quod paucissimi
catholicorum longe plurimos hostium fuderunt , ut nulli unquam magis. quod apparet aduersus Turcas, qui cum nunquapotuerint, nisi haereticorum,qui sunt omnium maxime ignaui, ut frustra catholici iis opem feramus, regiones occupare, ac tenere, non audent nobiscum praelium committere , nisi sint incredibili numero nobis superiores.ac saepe illorum copiae maximae sunt ab exigua nostrorum manu deletae,contra catholici plurimas nationes,quas nulla unquam gens vel bellicosissima ex omni tempore potuit edomare, domuerunt, in his Romanos ipsos,Italosque, cum pugnauit aduersus Maxentium Con. stantinus,& aduersus Eugenium Theodofius,ostroghotos,Vandalos,Germanos,& innumeros Europeae Scythrae populos. Eodem modo regna amplissima ac remotissima bellando acquisiverunt, eadem diutius, quam caeterae gentes, conservarunt equibus conficitur, nullam religionem magis esse accomodata ad amplificanda imperia, amplificationem illorum tuendam , faelicitatemque temporalium nonorum,quam Christianam. atque ab hac obsisti ruinis, quae fiunt a faelicitate bonorum te poralium. siue illae intrinsecus, siue extrinsecus contingant. Obiecta summatim confutantur aut potius confutata OIlendunturA- prasius locis, propositumque confirmatur. Cap. XII., Ropositum nobis erat examinare, an a religi
ne vera vel recte culta, vel minus contempta penderet felicitas temporalium bonorum .
Clarissimeque iam constat omnino pendere. allatae sunt enim, cuiusuis generis probationes. ita ut, si secus Qturam sit, necesse eodem modo sit Orbem delirui, vel uti prorsus destruetur, cum secus maxime continget, atque ex parte destrui videtur, cum peruersitate homi-
563쪽
viduersu imp. posit. Lib. VIII. ID
A te hominum fit,ut religio conculcetur, & ad interitum tendat ;Verumtamen si secus futurum sit, necesse est ordinem, quem conspicimus, rerum natutaliumque de humanarum commutari.& hunc, qui,institu ins est a Deo, tolli, aliaque euenire,quae hucusq. ab Orbis fabricatione no acciderunt. Non tamen scripoterit, ut quae contigerunt, haud contigerint . in quae diuino lumine perfusi sancti respicienses & verbis,& scriptis id semper testificati sunt, Deum maxime colendum , mandata illius obseruada, quae Christus omniu dominus,ac Rex supremus,breuibus omnia complexus,ad duo redigebat, ut Deum prae cunctis, alios sicut nosmetipsos amaremus. AN. ita amori since- η rissimo nihil non dandum statuebat. Quod etiam cuncti sapientes decreuerunt, omnia contineri ab amore, qni si bene collocetur , bene omnia procedent, contra,si male. iuxta illius progressiim, caetera progrediuntur, & qui sinis est illius,idem reliquorum . Si maximus ille,& optimus, veluti ab uberrimo ac Saluberrimo sonte, omnium bonorum flumina largissima erinpent, atque in omnes sese partes latissime effundent, maxima scilicer, atque optima quaeque. Cuius sane amoris exemplar vivens reliquit nobis Christus in terris,qui semper in conis templatione diuinorum defixus , nihil aliud, nisi ut Deus co- Ieretur, dictis,ac factis perpetuis contendit, cumque omni modestia, frugalitate, & puritate vixit, ac debitas generi humane ob scelera admissa penas deprecatus in se deuolui t.Obiiciet igitur hic, addubitans an a religiove vera vel recte culta, vel minus conlepta sit felicitas temporalium bonorum, En Christus iustitiae totius,sapientiae,ac Religionis caput, quam male habitus ut cunctis bonis temporalibus nudus decessit λ Sic inqui et sane aestimans ex minori parte temporariam bonorum faelicitate in,vel dispari comparatione decertans. Ad hec enim duo capita reducuntur, quaecumque obiici postant ;& eorum
distinctione adhibita facillime diluuntur. Atqui opibus,& omni sensuum voluptate caruit Christus. Vere id quidem: sed hae potiri, nisi modo quodam non decebat; illas reiecit ipse . abo quin poterat opibus quibusvis abuti lare, de honestissimis gaudiis modo quolibet potiri. id igirur asserimus eius exemplum , qui Dominus erat omniumῖ cui cuncta,ubi volais.set obediebant,ac si duodecim legiones Angelor . voluisseti, non ei desitissent, ut alias ipse asserebat. oblatus est, inque Isa- s, quia ipse voluit, di iniquitates omnium portauis. Et idem
564쪽
tamen multis temporalibus bonis. iisque omnium maximis A. abundauit supra omnes qui fuerint, mortales. Imprimisque
existimatione,qua credebatur esse Deus ac Dei filius, iratat,ex ioriente aduenerint, qui oblatis muneribus eum iam tum na- . tum veluti Deum venerarentur, atque,ut ait ille.. . lΤbus,aurum,myrrham,Regique,bominique,Deoque. I
Sic eum Petrus palam consessus est, Martha,& alii multi passim. quamobrem praecipuum crimen inter alia,ex quo damnatus est,hic suit, ut merito exclamauerit in morte ipsius Cen- Bturio, vere filius Dei erat iste, sciens nimirum, quod vulgo iactabatur. Id multi fuerant impie conati ante Christum,. vii iam tum viventes Dii crederentur, ac filii Dei; sed frustrata, rquamuis enim vim simul,atque arma adhiberent, ac Reges eL , sent,nihil tamen proficiebant. In his fuit Alexander Magnus quod in vita ipsius narrat Plutarchus. Quamobrem deridebant, hos & auersabantur sapientes, ac nos abominamur,ac detestamur. Vni Christo ab omni labe purissimo id tribuimus, consentientibus litteris diuiuis, omnium antiquorum praedictionibus,& scriptisaccedente miraculorum gloriaδε express Gia testiscatione neque ulla ratione solida aduersante. vivis ues igitur Christus, alioquin humillimus,ac potentiae nullius, lsi de humana & ordinaria loquamur, in t nta esset existimatione,id inter maxima bona temporalia numerandum. Inter externa enim precipuum videtur honos in aequali rerum lance.
Atque hic est diuinissimus, & omnium summus, cum nihil sit
supra Deum,gloriamque diuinam. amobrem licet.Christus nummis non abundaret,hoc adfuit inter temporalsam ex lterna bona supremum.Sequitur aliud praeclarissi inum. Pote-istas efficiendi altissima miracula , quae sine Virtutibus animit m potest esse,ac sine gratia,quae nos Deo gratos emciat. habere autem potestatem huiusnodi, quamuis fide concilietur veli ii amici,& opes,aliaque bona temporaria modis suis ac potisdsmum,Virtute,& industria parantur,est maximum temporarilium bonorum. Iam plurimi eum sequebantur ad imperata omnia facienda promptissimi, nulla re adducti, nisi sola vi tute,& admiratione rerum, quas diuinitus emciebat. Ac lucet eum,fidemque deseruerint,cum cruci estafiixus, plurimi tamen ad officium redierunt, ac publice ipsum Deum testifi
cati vitam ponere pro cultu ipsius, ac doctrina non dubita
565쪽
Aduersus imp.polis. Lib. VIII. xys
Λ runt,quousque ipsius gloria superaret omnes, quicunque unis quam fuerint.Maho metani enim statuunt Christum supra omnes superos, non tamen supra Mahometem,quem nos ad ins ra detrudimus. Cumque Christiani,& Mahoinetani cunctas prope orbis totius oras possideant, liquet non fuisse aut esse in terris aequalem gloriam gloriae Christi, per amicos ipsius ipsi partam. quos sane amicos, & gloriam vivens habere in terris caepit,quae sunt temporalium bonoru suprema. Neq. vero deerant Christo, qui fabri lignarii filiu Aabebatur,atque ad
humilitatem, modestiamq. commendandam exercuit arte li-B gnariam decens opum facultas,qua plurimos aleret. Praeposuerat enim nummis tractandis Iudam,quos non paucos habebat. quot voluisset habiturus, ut e statere aureo in ueto apparet.Sed enim voluit ipse omni ope temporaliu destitui,ut omnipotens ipsius virtus elucesceret,ab'. vllis in strumetis maxima quq q. eniciens, ac minorum iacturam faciens ut maxima suis adipisceretur,ut sup . lib. I.c. 8.& s. quarto disseruimus, ac licet nos agamus hoc opere, in primis de ruinis gentium & regnorum, non de singulis hominibus.Vt tameneis occurramus,qui volutfelicitate temporalium bonoru non existere a religione, Chri-C stumq.obi jciunt,quasi hac parte infelicissimum, iam respondiamus,omni ii suisse dominum , viventi affuisse honores omnium maximos, maximorum potestate supra cunctos mortales, amicos studiosissimos, ac reliqua mediocriar maiora respuisse, ut suis maiora commendaret, ac mereretur, & sine illis quantus esset appareret . diudicant igitur isti ex minori parte felicit tem temporaliu,nimirum ex nummis,inerti morte, fucatis, &fallacibus amicis honoreque ab inuitis ex torto ad breue tem .pus, diiudicant dispari comparatione, nam si de Christo lo- . quamur, ut hominibus apparebat,nonnisi labri lignarii filius D apparebat quod si solum penses,longe, quoad temporalia, selicissimus fuit. Neque vero possumus inficiari, aut debemus . . illa: omnes , qui pie vivere volunt in Christo Iesu, persecutio . , num patiuntur, & multae tribulationes Iustorum. ac mille hu- 'r' iusmodi. Verum comitantur,aut sequuntur has angustias. Iu- bstorum multa bona temporalia,de quibus egimus libri t. c. s. 't M 'di secundi primo. ac per istos eorum propinquis multo ampliora comparantur, ut in Martyribus costat, quod huius libri cap. similiter octauo est patefactum. Certe nisi S. Ludovicus Galliarum Rex in varias aerumnas incidisset in quibus effulsit
566쪽
ipsius Heroica patientia, constantia,& charitas, nisi eodem mo Ado pessime ab alijs habiti fuissent SS Reges Vencestatis Boli
natae, Ericus Suetiq. Olauus Noruegiae Ghanutus Daniae, Eduardus Angliae, sine dubio neq. in rata existimatione& auctorii iii. te.uiuetes fuisset,& innumeros sibi studiosissimos, ac deuoti Lsimos non adiunxissent, neq. defuncti Coelestes nacti essent limnores, quae certe sunt maxima temporalium bonorum . sic
itaque & qui haec opponunt, ex minori parte, aut bono talicitate pensant. Ideo,qui dixit multae tribulationes Iustorum,. Iri adiecit, sed de his omnibus liberauit eos Dominus,custodit
Dominus omnia Ossa eorum, unum ex his non conteretur. & BNDI; o. cum ipso sum in tribulatione eripiam eum,& glorificabo eum S longitudine dierum , replebo eum. Sed haec atq. huiusmodi multa, Quid ad re faciunt ' Non enim, si quid infeliciter cadit bonis. iccirco bene est malis, aut si quid videmus aspectu primo prosperi sagitiosis cotingere continuo sunt illi faeliciores.
inspiciendus est exitus, quamuis nihil eius adiic existat. Vt '. enim libro quarto v.vi.sequentibus,atque hoc ipso aperuimus: longe infelicius est malis ad extremum, quam bonis, sed accidit aliquid iustis aut iniustis interdum, ex quo mens nostra concutiatur, ac recordetur illius, qui aiebat,naei autem pene CNDI. 7I. moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei,quia Zelaui super iniquos pacem peccatorum videns, donec in mentem redeat illud,verum tamen propter dolos posuisti eis,deiecisti eos,dii allevarentur,quomodo facti sunt in desolationem, subito desecerunt,perierunt propter iniquitatem suam,Quocirca ex minori adhuc parte felicitatem nonnulli existimant non modo, quoad minus bonum, sed etiam quoad tempus multo minus , quo mali bono aliquo temporali potiuntur. Amplius &hac in re falluntur opiniosi homines, quod instrumentum faelicit
iis existimant esse ipsam felicitatem. nam Verbi gratia, icciri neo opes bonae,quod ad bonum faelicitatis natura sua suerint i Vstitutae,ac natura tua serant. Verum cum peruertuntur ad m,
Ium,destruitur quodummodo ipsarum natura,neque possidenti asserunt,quod allaturae essent,Verum longe contraria, ut qui ob nimium vinum fit ebrius, morbumque incurrit. Ac proi de pars minima selicitatis inducit homines in errore, falsamque sententiam. instrumentum namque selicitatis tantum participat illius, quantum perducit ad illam.Quamobrem perduxit Imperatores Romanos iis abusos ad maiores miserias, quam
567쪽
Aduersus imples Lib. VIIL Io .
quam pontifices Christianorum , qui videbantur esse miserrimae & aerumnosissimae conditionis, ut vidimus libri sexti cap. - . vii.& viii. Hinc etiam contingit malos tunc praecipitari in maximas omnium calamitates, cum videntur in sublimissimum culmen prosperitatis elati, ut maiori scilicet allisione coni rantur, quod supra innumeris est euentis illustratum, ut iam ., communi omnium scriptorum, prudentumque consensu fi
matum sit illud prophani Vatis,
-tolluntur in Altum. Ut lapsu grauiore ruantiri Illud aute magis adhuc videtur ineptum, si quis dicat, repe 3. Ob.riri in terris hominem, veluti inter Catholicos,pauperrimu, qui tame sit optimae vitae,quis vero hunc dicat esse feliciorem Rege Turcarum quoad temporalia bona Hic enim fit longe x, MN. dispar comparatio inter eum qui sit Rex,&euna, qui sit humillimae sortis. In qualibet enim Rep. ac gente necesse est, ut sint homines cuiusuis coditionis, idque contingit necessario, alioquin,ut supra libri primi cap. vlt. disserebamus, oporteret, ut quiuis esset Rex in optimo populo,ac proinde Rex nullus esset z. 's'. quae repugnant inter se ac nulli dominaretur a si quiuis est . Re ,inter quos regnat quibus imperat Z facienda est igitur V comparatio semper inter pares, atque homines eiusdem con ditionis, siue populus cum populo, ut Christianus cum Tu cico, aut haeretico, siue homo O homine conseratur. Atqui A. Ob. si ita est, subiiciet aliquis, innumerae gentes tuemni quoad temporalia bona feliciores Hebraea, vel posteritate Iacobi, nam maximis Imperijs sunt illae potitae , ve Niniuitica Babylonica, Persica, Aegyptiaca, Aethiopica, Graecanica, O- . MIP-mana. Enimuero quantum spectat ad Abrahami liberos, via dentur harum multis hi dominati,de imperijs harum gentium potiti , vilibro tertio ad finem, & quinti cap. q. ac duo S se- . V quentibus est explicatum. Sed quantum pertinet ad Iacobi nepotes, & horu nonnulla hi gubernarunt secundo post reges loco, ut Aegyptiacum, Babylonicum, Persicum, quod vitis . . mo terti j differebamus. Et quamuis posteritas Iacobi certiora haberet diuinae veritatis monumenta, & scripta, atque, Ut loquitur S.Paulus,eloquia Diuina essent ipsi credita, & Chri- m. stus ex ipsa nasciturus esset, nihilominus ; & gentilium multi a. resp. recte sentiebant de rebus diuinis, atque aeternae salutis non trant expertes, maxime vero ex his populis, qui Regnis in
568쪽
plissimis praefuerunt, ut aperuimus libri quarti cap. 4. ita ut A
Hebraei forent inter ipsos,quemadmodum reli hiosi inter nos , qua similitudine ad eorum discrimen explicandum, quoadg.Thom a statum religionis,est usus, S. Thom. ut ibi dicebamus. Quam 2. q. pS. Ob rem non ita sunt excludendς cceterae gentes a consortio diaart. s. uinae veritatis, ac propterea simul a consortio felicitati temporalis , quali religionem veram prorsu S abiecerint, nam re tinebant aliquo moao, sicuti contra saepius eam rςpudi Abant Hebraei quorum nomen sola Iacobi posteritas retinuit, quia plerumque exploserunt , ac regnantibus dumtaxat Saule, Dauide, ac primum tempus Salomone, Asa, Iosaphat, Ozia, BIonathan, OZia,& Amasia, coluerunt. Cum tamen Reges viginti,& unus eis imperarint, & omne superstitionum genus , non unius gentis, sed omnium fuerint amplexati: ut ex
plicauimus libri tertij cap. quarto, atque id quidem cum re ges essent. Ante hos septem temporibus a vero Deo cultu ab qicesserunt,ut tertio demonstratum fuit. Sic itaque maiori crimine Hebraei, quam gentes ac proindemaioribus infelicitatis poenis obligabantur, ut definiebamus libri primi cap. r6. sed alia fuit ordinis perturbatio aduersus diuina praecepta interiri Hebraeos. Nam cu Deus constituisset, ut omnibus praesideret CPontifex summus, quod habetur i. Deuteronomi cap. 17. id contigit solum modo viventibus Moyse, Iosue, Heli, SMmuele, aut ijs Regibus, qui propter summam pietatem deserebant ipsi primas sacerdotibus, veluti saerunt, quos supra memorabamus, alias ipsi efflagitarunt aduersante ijs Deo, ud ipsis daretur omnino Rex, neque sacerdos praesideret. idcirco
enim ad Samuele Deus, non te, inquit,abiecerunt, sed me, ne
De antiq gnem super eos. Sic etiam nos alibi conclusimus infeliciter' σ nou. I- titisse Christianis, cum pontificia protestas est ab Imperatoritat. statui. bus, Regibus, ac Principibus alijs conculcata. ac supra li-Lq. c. 3.s bro septimo aperuimus tunc regnis, & imperijs quibuslibet sign. Si. infeliciter fuisse, cum male est habita religio, & contemptus ι. I p. religionis Pontifex summus; eiusque, & Episccporum potestas imminuta, Obedientiaque abiecta. Et tamen Hebraeis dedit Deus Ob conseruatum religionis verum sensum, ut catere v. gentes exterminarentur ad internecionem deletae: ac si quid Hebraeis in fortunii contingeret, multo maius alijs eueniret, vi disseruimus libro quarto.
a. Ob. Quod si quis urgeat adhuc, addatque Christianos ante C
569쪽
A stantinum nullo non calamitatum genere oppresses, palam secimus longe maximis inimicos corum fuisse prostruos Fi- U bri 6. cap. r. ac sequenti,& huius initio. Quamquam Resp. Christiana iam tum nata crescere,& adolescere incipiebat; -- Gentilium vero Romanorum felicitas ad aetatem confirmatam , fitque summum culmen tunc peruenerat. Quo circa nou est facienda collatio inaequalium temporum , quod sing lis rebus singula sint. Verum summa summis , infimis infima componenda, neque in felicistima nationis alicuius cum seliacissimis alterius conserenda, sed paria paribus, cum neque B protinus aliquid perfectionem supremam nam ciscatur,veluinti. neque Respub. Romanorum primis temporibus felicissima fuit, sed innumeras est perpessa calamitates, d ciuitas ipsa incensa, de a Gallis eueria. sicuti etiam Nerone imperante ante excitatam in Christianos torripe Istatem fuit eodem moldo inflammata ab ipso. Nerone, ac Romani innumeris modis
deuexati, & Christiani quidem primis temporibus istiusno- iii.
di minorum iacturam faciebant, ut maiora tum sibi, tum suis adipiscerentur, & temporalia& ad virtutes producentia, ac sicuti Heroos, di persecti mediocribus contenti possent, ac δη C starent illis noxima,& admirabili lsima perficere,at l. ad fine perducere: neone licteta, tum oratis hominum posita est in Q Iu nimio diuitiarum, dignitatis, ac potestatis, sed in eo, ut quis conuenientia statui suo possideat', ac potiatur; ut fuisius ex omnium Deientium decreto explicauimus libriprimi,
Superest itaque, ut singuli e qualibet gente religionem
maxime colant, Deoque cognito penitus adiungantur, eum deontemplantur, ardentissime ament, 'oram', potestate niet uereantur, elusique Proesectis, Maximλ'autem maxime . coi lD trahi dirilitum splendore cunctos, seu Deo speciatim eons ciatos; seu prophanos ad se alliciant, charitate Queant, ac veluti parentes amantistimi filios amplexentur, sis veniam . precentur a Deo, eius irae se se opponant,cum Moyse dicanti aut parce his, aut dele me de libro umentium; & cum Paulo, Exod .
cupio fieri anathema pro filijs meis, quorum multiplici utili-Rom tali in v igilent. & laborent , omnem modestiam, patientiaq. di humilitatem praeseserentes, ac forma iacti gregis, ut illi vi 'cis im exhibentes omnem reuerentiam, & obedientiam legi. I. P G.F.
bus sacris obtemperent , ac promptissime, quidquid iubetur,
570쪽
exequantur, sic enim prophana potestas , & sacra maxime in- Ater se conuenient, & conspirabunt; corpu'. cuius similitudinem saecularis refert, animae sapienter, & amice imperanti, ac prouidenti saluberrima quaeq. obsecundabit,atq. anima te ferens potestatem spiritualem Deum contemplans,& a grans, praeferen . in omnibus illum, pacatissime omnia moderabitur . Sicut enim cum pars hominis ulla aberrat a duct rationis, & intellectus in degenerem naturam, ferinamq. transiit, di amplius non agit, quatenus humana est, sic ubi intellectus optime corpus, ac subiectas animae vires gubernat,nihil iis aufert, eas potius, earumque partes, & opera confirmat. Ecele- Rsiasticum namque dominium , principatu'. illius non ausere
dominium seculare, aut prophanum, sed stabilit illud, ac sibi
ex omni parte subordinans in Deum refert, ut maneat semper, ac perpetuetur. Sic etiam Christiani instar Hebraeorum maximo suo malo non auersabuntur Ecclesiastica mandata, &quamuis irritati sceleribus Ecclesiasticorum perpetratis, vel
nimia lenitate Heli nimium suis filiis delicta indulgentis, vel
nequitia filiorum Samuelis indigna multa admittentium, non auersabuntur dominium spirituale, uel ad saeculare consu-gient more Hebraeorum, sed utrique deserent, Ecclesiasticum a supereminens praeponent, ad hoc adducent illud vi terique a terum conciliabunt, ne dum vel leuia Ecclesiasticorum peccata, vel minus grauia toIerare abnuunt, grauissima Iaicorum efferatarumve gentium ferre compellantur. Nos vero infimi omnium, te sapientiae diuinitus in terras delapsae Genitricem Deique Christi matrem Mariam , cum superis omnibus suppliciter rogabimus, ut omnium munerum lyrgitore in Chri istum merita penitus infundentem , meritorumque di operum. praeui miliaritatem tuis intercessionibus, ac precibus ad nos respiciendos moueas, ut ab omni delicto expiati,ab omni labe: Dpuri,caelesti,& Heroico amore inflammati, terrena cuncta, &humana despicientes Deum contemplemur assidue,ac vehementissime amemus,pro illius cultu amplificando, atque hominibus ab omni scelere in damnum statum vindicandis actionpm sanctarum lumine praelato cuncta ponere, ipsam vitam prinundere non vereamur, Deumque Optimum generi hum no In caelitu in sedes euehendo conciliemus.