장음표시 사용
31쪽
Mida. Herodotus. Ouidius. Metamorophose . uQuestio. Dilutio.
sic nullistaei eupiditate creati sunt bene vivere in acquisitioe eollocatu esse videat: ornis eo tu conatus circa aci militione conssimis di hinc altera aequisitiois species: pecuniaria sciliceis re non natu talisiscessit. in ent miltionis &frugalis vite moda excedanti illam acquiredi speciem quessitque limoi exectium adiplere queat.& si per pecuniaria rosi minutatione id parare nequeat: unaquam tetia A alte vives natura ad cumuladas om ara tartitudinis non est pecunia parare: sed animi fiducia.nem rei militaris pecunia parare sed victoriam. Φ medicine sed lanitate. verutame ibli cunctas lias facultato ad pecunia conuenumana pecunia sit ipse nnu. ad finem veto cum eo,
Ecuneu perulcm N artem.secndum experientia re artem.est enim peritus qui tetu lia. 3 het experient a Spreci Mnres ἰαη καδεμ mihin. 1 dicunt nos penua&petitum experientia& exptum. Quemadmodu adhuc faciunt barbarum nata ra multe.hane consuetudine adhuc esse apud Seres populos l& Garamatas nonulli scribunt. veru non est no his cognita regio.vla rem pro te non comittent ut triticu Pro vino di tam re talibus aut oinosast inartim suseipi edo nummul& partim metia pro merce. Hec pecuniarie speciesmumulana meri, isto nucupatur . post inductu nurnum emerseriti cica questiam cumulationem nummoruxime veri, vicies.imo in hae pecuniarie specie ex mero is mimus Primui est et vltimu.CPhido Corinthius legistator Corinthio ixptimus fertur nummu pcussisse ae signaue1 di pondera di meniatas ad cornutationu equitate excogitasse. Fabula Mide regis Phryne qui thronu aurimi' in quo ιν his dicere istebat ut scribit Herodotus delphico Apollini pro munere obtulit narat Ouidius. qnicum Silenu nutritore Bachisestiue hospitio saecepisset et restituisset Bacho, Huic deus optanti gratum se inutile fecit Muneris arbitrium gaudens altore recepto. Ille male viatus donis ait effice quidquid: Corpore configem Hluum vertatur in aurum. Annuit optatis noeitutam munera sinit.
De acquisitioe necessaria edicinantumularia di speciebus eius in X quo patet id quod ab initio dubitabatur: v ni gubernatoris domus et initim ia talis sit acquirere an no sed oporteat prius subesse. sicut enim homines no se cit respublic sed factos a natura suscipens utitur illis sic di alimetum oportet
natura prebere aut a terra aut a mare aut alio quopiam. sed quemadmodu hec actu nistrada simi ad gubematore per et domus.Nem enim textorie cst lanas facere.sed factis uti S discernere qualis sit bona S apta et mala S inepta. IEmuero dubitarit vis 3 aliqs curea diligentia que ad acquirendu pertinet pars ei familiaris sit edicinavero non ut eius Dare. Atqui sanam esse lamilia oportet quea odii di victimi habere aut aliud quscq ne cessariotu. CSed cum sit ut patris ilias di gubernatoris de sanitate pudere: sit etiam ut non, sed medies.sta v etiam de pecuniis est ut Patrissimilias: est etiam ut noAed ut lucro iseriuetis. I Maxime vero ut prius dictum est maturaoportet hec existere.nature emopus est alimentu gensio trebere. iam cust meo ex quo gmeratur alimetum misia quis. mare secudum naturam est comparandi facultas omnibus: ex fructibus ci animalibus. OCum vem es hec sit duplo ut diximus dc altera triumularia altera vero disciplina rei familiaris et hec qiisdem necessaria de laudabilis illa vem transalicia di nictito impiobff. - σειγquia non se diim naturam ed ab hominibus acquirimonabiliter habetur odio ipsanumularia.quonin a nummo ipsa facit acquisitione di non ad quod induatis est.comutationis enim causa nimiis induetiis fusi: sentis autem seipsum maius tacit. Vnde oc nomevenit quonia illa que pariun s milia gignentibus simi.in ore autem nurnus nummuparitQuarc niaxime peteternatura est hic acquirendi modus. EO uonia vero tua que ad cognitioncm Ptinebant citerininausinus sufficientenissa que ad usum purierit discutie Φν Φες
32쪽
Fo. X. da sunt. Cuncta enim hec consideratiorac habent liberalem experientia vero necessaris 3 CSunt autem circa acquirendu partes utiles rerum ipsarimi que acquirende sunt peritia habere que optime sint Nubi S quomodo ceu quales mus coparandi sint.quales boues aut pecudes eodem modo S in ceteris animalibus.oronet enim peritum esse: que istorumtissima S ubi di qualia.nam alia alibi potiora gignumar.deinde agriculture esus v specierunt,t nudi solici consiti S apium ci aliorum atalium tum natiiralium nim volati
lium ex quibus sit utilitas prouentura maxime igitur prome acquisitionis iste siti piesrες N preme. Eius velo que per transatione dicitur: potissima re est mercatura. S multa
partes trona auigatio/Mucino negociati disteriint aure hec inter se clina alia feci riora
sint alia mimosiora.Secunda pata est feneratio. Tertia mercenari, S lituusmodiislsa vilium artium alia sine arte solo corpore nianistrante est. Et quaita acquirendi species media inter hanc di primas habet enim Pinc esua que est secundu natura S parte eius que ptransationem diciturn est in iis omnibus que a tetra di ab iis que terre lanimo a frum s=sed utilibus ceu silua cedua S omni metallicae hec rursus multas coni cmtiir par. O tes .nam multe sui ex terra nactallorii species. CDe singulis horum in gre dictu est nisic: in specie vero de his dicere utile quide mi et ad opera concienda: sed graue nimia in hsa edocedis persisteresunt mi operationes ille artificiosissime in quabus minimum est metune.ille sordidissime in quibus maxime inquinas corpus .ille seruilissime in quibus corporis est usus plurimum.ille vero ignobilissime in quibus minimum requiritur virtutis. a s Cum vero fit a quibusdam de his scriptum ut a Charete pario, di Apollodoro lemnis de cultu agrorum tam nudorum Q cosit omni di similiter ab aliis desilis ea quide cuscura est Trecepta cosideret.Etiam queda a fium patribustumilias dire collivi e oportet per que consecuti sunt dilutias qui acquirere studuerimi.Q uale est illud Thaletis milesii id enim consideratio queda est:ad acqusrendum in sed illi quidem attributum poner D. pietiarn.contingerem potest cum sit uniuersale aeum mi obiici retur illi philosophie studium sprer inopia uasi inutile e inmittitosunt: merisse illum ferunt per astrologia olivarum ubertatem situram. nacu coegisset pauxillii pecunsam.hyeme adhuc vigenteremptione olee lacisse in Mileto/S in Chio pro paruo admodu preci, utpote nenis. ne plus offertae/arastv dedisse.Cum stam postea tempus venisset multis subito querentibus vedidisse oleum uanti spse voluit. ac magna vim pecuniariun inde superlucratum: ostedisse amicis/persteile esse philosophis ditariasi vellent.sed hoc no est illis cure. Thales igitur in hunc mota dicitur scientiam sua ostendisse.Est aute quemadmodum dixi. mus uniuersalis hic queredi modus :a ouis possit sibi soli venditione naparare. quapropter ciuitates quedam hunc faciunt questu cum indiget pecunsis. venditionem erit sibi solis resentant.In Sicilia quida cum apud eum pecunia reposita esset quicquid erat ferti
ex terrariss emit. stea vero mercatoribus illuc' ac delibus vedebat solus: non magnu
vetuli. ut qui questus repetisset ipsius rebus inutisses. Iste vidit aliqvsd tale: quale Thales viderat alm hoc idem. Heret enim sibi soli venditionem comparauit. Vtile etia est videm herin republica.n1 ciuitates pecuniis indigentin limo i questibus: queam v do. mus sed di magis. Ubrem in republica:qusdam huic soli naris intendunt.
t Emam partem dubitationis ad numera is moriet diluit. necessaria videlicet acia quirendi facultate ministrare gubernatori domus simili & gubematoti ciuitatis imateriamq; subesse oportere ceu lanam textorie.nam ut homines no facit respublicas sed factos a natura suscipiens illis utitur: sic rei familiari oponet natura alias mentu prebere aut a terra aut a mati aut ab aliquo alio quod vi materia subsit at
q; subiaceat. sed quo pacto hec administrada sitiadminiit ratiois domus reiq; f, miliaris disciplinam pertinet. na & textoria lanas non tacit sed eius est factis in & discernere qua .lis sit bona i capta & qualis sit mala atq; inepta si Alteram sugillat dubitatione. r necessaria acorendi facultas pars est domestice discipline reiq; familiatis:medicina vero cius non sit pars N plaChares.
33쪽
e unistinaeonsideratione cotinent homine libero dignam
34쪽
CANNOTATIONES AD CAP. SEPTIMUM.
Icui homines non facit respublica. Quid respublica sitarumetoisicitii cognostetur R- 18 est enim ordiatio ciuitatis et cum circa alios tum in imecirca eum magistratu qui. - in ciuitate summus est.sie etiam res familiaria O dii alio domus in circa semos Ee hb, si 8c maxime circa patres aratrescylamilias si v auIN seipmaeus f muri leti nomen Τμ venit Fenus erece τικιet rem τει τεκε in quod Parere significat. Indeta apud latinos etiam fenusinon imerito notatur quasi fetus.est enim numi retus N in se re re usura: Dumus nummu parit qd contra natuta est.vnde feneratores qui R daniste et usum 'l nomen sibi reperetui. CCeu qualis equi comparadi sint quales uestaut pecudes. de equis: Virgilii georgicon. Continuo pecoris generosi pullus in aruis
Altius ingreditur re mollia crura remnit . - .c Primus et ite viamita fluuios tranare minaces Audet re ignoto thse committere ponto Nec varios horret strepitus .illi ardua ceruix Argutumq; caput breuis aluus obesaq; terga Luxuriatq; thoris animosum pectus.honesti Spadices glauciq;:color deterrimus albisIEt gilvo.tum si qua sonum procul arua dedere1 ., Stare loco nescit:micat auribus di remit artus Collectum; premens voluit sub naribus ignem. Densa iuba ta dextro iactata recumbit in anno.
At duplex agitur per lumbos spina:cauari; Tellurem solid De bobus.
γlido grauiter sonat ungula cornu. Forma bouis cui turpe caput cui plurima ceruix Et crurum tenus a mento palearia pendent. Tum longo nullus lateri modus omnia magnae
Pes etiam & eamuris hine sub cornibus aures At neq; displiceat masculis inlatus et albo1 At iuga detrectans interdumq; aspera cornu Et facies tauro propioriquet ardua totalla gradiens ima vertit vestigia cauda. De ossibus & capris. Continum; greges villis lege mollibus albos. Illustrum autem quis aries sit candidus ipse Nigra subest udo tantum cui lingua palato Retice:ne maculis infuscet vellera pullis. , Et qui amplius precepta pecuarie vite agricultare M predatorie agnoscere volun legant Catonem Columellam: Palladium Xenophontem. Nudum solum: quod sine amotibus ti stirpibus &st licibus est. nsitu vero quod fruticetalamum arboresue eontinet. CDe apibus:ex quarto geor. gicorum Virgilii Plinio S supioribus authotibusagnosces abunde. Ubi vero potiora nascantur. a negociatoribus se dum regiones est ducendu .nam ut insigi rami Poeta. Hie legetes illic veniunt selicius me Aminei fetus alibi: atq; iniussa virescunt
India mittit eburimolles sua tura labes. At Calybes nudi ferrumvirosaq; pontus Castorea eliadum palmas epiros equarum. Continuo has leges teremam inera certis: De bobus. De ovibus et capris.
Columella Palladius. Xenophon. Virgilius. so Imposuit natura locis. Fenerat tollanus usura. In quibus minimu infestune.Artium quedam ad eorpus vicerdonica lanifica solearia:doliariat patia vinaria sc inulas:&eatu plere Plotdide
plus intelligene di mentis requirunnminus fortune habere intelli ut in sexterna enim: o unas nil cupamus, R he artincios meantu maximeq; re precipue diculur.nec ab re quidecim mens Plu Chares Apollodorus. M. to. Virgilius. Saserna.
35쪽
Τremelius. Celsus. Grecinus Hyginus. Hieron. Attalus. Philomet r. Alchelaia Xenophon.
poli. timo iteruallo dignitate corpus antecedat. CVt a Charete pariol& Apollodoro icinnio. latini etiacuam tuos authores qui de cultu agrorum scripserunt M.Catonemi i lium.Silonam:veniebatum.Cellum.Grecinum Hyginum. teri suos Hieronem. Attalum. Philometore. Archelaum.Xenoph5tem. Magonem N plerosq; alios. CVtile etiam est videre hec in republica. cum priuare aut donei aut societates sibi psis et i olis quidem rerum aliquarum necessariaru venditionem reserauant: id ad oppressione aliorum i ta ad reipublice detrimentu faciunt. ut cum unus aut una priuatat etas o Emticeam annona 'aut vinariat aut salinariam sibi comparati ut cogantur qui indige, tint ab huiusmodi priuatis prFio comparare. verum ciuitatibus 8c te spublicis id licere: exempla sunt Heracleotel Ec pletem ciuitatu alie que aliquadocum res postularenishoc ingenio riel statum suum retinuerat.exemplo etiam sacrarum litteratu authoritate Iosephlaluatore aut cuius consiolio rex in septem annos annonam collegit.quam prosalute rem ti adiacentium Puinciarumaei pote nec esuritis dispensaret.
CDe partibus res domestice differentiaosrtutibus mulseris erus γ pueri, peratis putentis artificum et causa Car Vc
mVoraiana vero tres erant panes rei domestice: una donisnica de qua supra ndiximus alia pateria tertia coniugalis. nam ct uxori preest et talii tanqliberis quide ambobus.sednon eoae impuv
ici filiis autem i egie.naasculus enim v femina naturasrincipalior est nisi aliter Preter natui a costiterit S antiquius est et persemus : iuniore ci imnfecto.In ciuilibus autoprincipalibus plerum' connitatur is qui proin tais cui subest.nam equales esse volunt secudum nanirant nec quicu diiserre. attame crura
hic quide preest ille vero subest requirit differeti in habitu & sermonibus/S honori. sot Amasis inquit de pedum lotore erismuero masculus ad feminam sempita se Da. bet.CF iliolii autem imperium est regnu.quod enim genuit *iod tar amicitia preest R etatem idirsutia est idem quod species quedam regii impeti1. ideo bene Homerus de Ioue inquit hominii pater atm deorum sic appellans omniti regem. Natura enim excel. lere remem inortet: gne autem esse eunde.quod accidit seniori ad sumorem N pareti ad natum C Mamlastum ergo est et plus studii domestice discipline est circa homi es qcir , carossessione inanimatorii di circaeorum virilites q circa vinules possessionis quas di uitias appcllamus S ctica liberos magis q circa seruos. CPrimu igitur de struis dubita. ssuerit utim quispiam vimin pter ministeria S corporalia opera sit aliqua virtus sertii ex. cellentioinuta modestia di metitudo di iustici di alii huiusmodi habitus an non sit ri. la orer corporalia ministeria. Ambiguitate sane M utram ex parte habet. nam siue sit aliis in excelletiores ciunt senis q liberi.siue non est aliqua cum homines sint rationis Paraticipes absurdii videbitur. Eadem fere est questio de muliere S puero.vin Shoni sint vii tes di oporteat muliere esse modestam di forte di iustam.Et an puer sit inteperans Nmodestiis an no.CEt uniuersaliter illud queredum est de inarctate natura di parete vim eadem virtus an alia.Si enim oponet virosm participes esse probitatis cur tande alterim Derare debet alter parere penitus Non enim secutam magis S minus possunt differre. nam imperare N parere specie disterunt di non secudum magis S minus.Sin vero al1um oportet alium admirabile est nam si imperans non erit te ratus di iustus: quomodo bene ina
et alium no:admirabile cst.nam si imperans non erit te ratus di iustus: quomodo impiust Sin vero is cui linperabis quomodo bene parebit Inte ratus enim citi. midusniihil faciet ut oportet.CConstat igitur omitere virori habere virtute sed in ipsa sis virtute esse differetiani.quomodia in iisque natura obedi ut id naene in animo ura picitur.est enim in aio quod natura impera quod parci quoiu diu am censemus essevirtute ut ratione habentis S irratiora alis patet igitur code modo se habere in aliis. ua. re pleram sunt natura iniperfitia S paretia.alio cium inodo liber preest seruo di masculusoreest feminein vir puero.& oibus insunt setos anime: verum diffvrcter insunt. semus enim omino non habet deliber adi arbitri .mulier vcro habet quide.sed inualidii .puer aute habet sed tinperfectit. Eodem igitur modo se habere necesse est circa morales virtu. tes .Putandu autem cst omnes participta esse oponere: sed non eode modo. sed quatiuncula opus est. Ex quo fit ut is qui imperam festam virtute habere debeat morale nam
36쪽
crates putabat.sed hec quide iubens milvii do: illa vero obedies.eodem modo S in aliis. ψ δRA Patet autem id magis particulariter cosideratibus. nam qus uniuersaliter dicunt ans. ma bene se habere virtus est aut recte agere aut aliquid inlc. seipsos decipiunt.multo cinmelius dicunt ui enumerat virtutes quemadmodu Gorgias, q qui ita diffiniunt. γυ 'U 'propter oportet sicut poeta de muliere dixitrita ccsere in omibus: mulieri decus assere tυ ' -- citumstas,des no idcm viro. in vero puer sit impla his: patet et virtus huius non ipsi ad seipsum est sed ad plachim S ducem. similiterci senii ad dominu. posuimus autem seruum ad necessaria esse utilem. O uapropter patet ipsum virtute indigere pania dcta. 3 t vin Ppter inteperantia nem propter timiditatem o ribus deficiat. CDubitabit vero aliquist si verum in quod nunc diximus utrum artifices oporteat habere virtutem sy Nam sepe propter inteperantia deficiunt in opcribus .E An hoc longe differt ni struus
quide adheret nobis comunione vite ille autem remotior est. de tantu sibi competit viro tutiari alia seruimus.vilis enim artifex determinata habet quadam seruitute. Et seruus si est secudum naturana sed nemo sutor nem alius opilax. Patet ergo phullismodi quiduvirtutis cau sam csse oporteat dominu sciuomo eum qui doctrinam habet in opibus do. miricii qua ypter non bene dicunt qui senios spoliatat ratioe dicentes precepto uti dut anadmonesi sunt enim magis serus u pueri. Et de his in hunc modum determinatu ου, sit. CDe viri autem di mulieris filio nam ci patris virtute uersatioe adinvice Quid recte vel contra de quomodo oportet hoc quide facere ab illo autem abstinere: in iis qui de re publica necesse est itueri. Nam cum Omnis domus sit cutitatis pars Alla autem pars domus, partis autem virtus ad totum res ccre debeat necessariae est respicietes ad i e .hlica filios uxoreis instruere/si quid relati ad rina institutioue reipublice pueros S mulieres esse tenesnstitutas.eniuero restrat necessariu est.nam mulieres media pars siniti liberos Nex pueris autem si uias qui rempublica gubernant. CAt vero cuin de his deter minatii sit e reliquis autem in aliis sit dicendum omissis iis que nunc agitans tand Rnem habetibus alio assumpto pricipio disseramus. S primu cosideremus que tradita surde optimo civitatis statu.
l Res esse rei domestice paries diim et seruumimaritu M uxor Patrem & liberosili Jest dominica coiugalem& paterni ex capite tertio re nucio ri cognitum est. aede d et seruo &adiecta quarta rei familiaris parte acquisitione scilicet necessaria idc de trans alaticia que illi assimilatum tertio capite hactenus est discussum.'hic autem de re domestica coniugali ξc patema exequitur: ostendens eandem uxori 8c filiis preesse non tanῆ seruis aediana utrisq; liberis attameno eodem iperii modo.sed uxori ciuiliter similitudine quada Ec filiis tegie.* autem vir uxori presit non id iniuria fuerit. nam masculus a femina natura prestatior est niu interdu aliter Preter natura contigerit. merito igitur vir uxori preest .at quia inter partes domusinulle magis et vir se uxor equalitati ppinquantilauiusmodi princ ipatus ciuili similior esse videtur. disseri tamen quia in ciuilibus principatibus sepe nuem comutatur is qui presidet et is qui subestilla ut vicissim uteret; principatu gerat & vicissim subiiciatur.na equales natura esse volui nee qui a differre. id autem inter vim εc uxorem no fit. nam vir semper psidet.& se per natura dissertim. turam pratior est. quod etiam hoc cognoscitur indicio quia in ciuilibus cu vicissim alter pest εc ab ter sudest: disserentia etiam vicissim habet re habitu & termonibus et honoribus ut 8c Amasis depelui dixit.at masculus ad fenum semp 8c habitu ec sermoe et honore simili mo natura se habet. Amastas p igitur illi preesse debet. autem filiis presit quid mirus nam antiquius es perfectius.i niore ae implacto p tantius igitur pater filiis presit. Sed P impio regio patet.Primo.quia qd genuit quodq; per amicitia ec etatem preest idipsum est ide quod queda species imperii regii.quare Homerus pia de love canit hominu pater atq; deoruI sic appellans ommu regem. atqui pater ta
DΦ beros.pteest igil inpetis quoquomodo regio. I Ex his infert discipliae domestice esse lPani
37쪽
dis intenta esse circa homies il circa inanimatoN possessa esl 8c magis cir virtutes hoissu circa virtutes possessonu quas diuitias appellamus.& iteN magis circa coNmores qui liberisimi et quieoim feruilem vitam degunt.quare si que possidemus curamus ut uoptima sint: tato magis id curate de inust ut familiam habeamus uoptima. fisi nobis cure est ut bonos liabeamus seruos: multo magis cordi esse debeti sic et uxorem se liberos virtutibus excoleret ut eos efficiamus uprobissi. mos. Huius gratia Q in calce precedetis capitis dimam est discipline domestice esse circa tromi uestrii virtutes qui domi sunt ipsam magis intenta esse oportere a circa virtutes possessionu:dubitationes mouet. Primo. Vtru preter corporis obsequia serui sit virtus queda alia prestatiori ut teinpeta. tia sonitudo iusticialaut quis alius huiusmodi studiosoru habitiau:an prsus nulla et utraq; ex par teud ambiguitate affert. nam si sit aliquaaexcelletiores erant serui u domini. sin nulla absurdum id quoq; videbinaricusemihoies stat et rationis copotes. Se do. Vtrum mulieris se pueri sint vir, tutes. Ec oporteat muliere temperante esse fortemq; ac iustam .et virum intepetantia εἰ tempanita circa puem locum habea an non. Tertio. Vtrum eius qui natura iperati& illius qui natura suta est eadem sit virtus:an alia. Quario.Si oportet utrosq; Ec impantem et parente virtutis esse participes: cur huc quidem oportet penitus parete illum vero impares Non eni possunt eoru virtutes secundit magis S minus citarie nzm irr pzre N patere specie disseriinimo secudum magis &minus.sta aule alterum oportet habere virtute alterum vero non: admirabile id quide suetit. nam si imperanS teperatus non erit S iustus quoirc probe impabit sit vero is cui imperabit: quomodo ne parebit intempatus enim di timidus nic hil faciet ut oportet. Hic diluit prcpositas questiora. et diai 8c serui Ec mulieris et pueri esse oponere virilites: sed differentes.quia diri sunt virtutes ipso perfecte cosultante atq; deliberate: latui virtutes sunt non ipso sed diro deliberante.nam seruo ad ea que agit: deliberandi non adest facultas.et mulieris sunt ex deliberatione quide . sed abrogatas per seq; inualida pueri vero ex deliberatione: sed implaeta sitq; istotu omniu lunt motis virtutes: quantu cuiq; competit. Et harum exempla in animi parte rationali adsensuale repetit. Idone. dit. tametsi dias tempatus sit de sortis et iustus & letuus id elidemi etiam 8c mulier teperatai sortimet iusta et ita de pueris iras tame tempantiast fortitudines de iusticias non esse eas de ceu sentiebat Socrates.sed viti virtutes principes sum:mulieris aute subministre.serui non ad in virtus est sed ad dominu.simili quoq; pacto pueri implactus sit, non ipsi ad se:sed ad ducem virtus est reserem da .et seruus parua virtute indiget utpote qui ad necessaria utilis sit) ξc tanta ut neq; propterint perantia neq; propter timiditate in operibus que illi iniugutur deficiat atq; oberret. Q uestione sade artificibus mouet. An si verum est oportere fetuos virtute habere oporteat et artifices virtutem habere. M videtur.nam 8c artifices serui esse videntur.et propter inteperantia ut et illi: psepe in suis operibus deficere oberrareq;.e Diluit.longe ad rem familiarem referre an seruus an artifex viri te sit preditus. Primo. Quia seruus adheretet iugitet comunione vites sex aute non.sed a coomunionis necessitudine est remotior.Secundo. Quia tantia artifici competit virtutis:quantu seruitutis. non enim omnino semus vilis sordidusq; artifexiled determinata quadam habet seruitutem. Tettio. uia seruus est secundu naturam: artifex autem non .nemo eni aut sutori aut alius quiuis artifex natura. Quia serui virtus non ipsi ad se estised ad dominii ansere iccirco eiusmodi virtutis cocausam esse oportere dii in seruolnon autem alium quelibet qui doctrina haberet ad dominos pertinente .quare non probe dicunt qui sciuos ratione priuauet dicentes precepto uti dutaxat .na ad/monedi sunt semitre magis quide ' pueri. Cur autem ad Politicoν libros id de republica opor istrat intueri de viti &mulieris filiorum 8c patris virtutei et munia inter se couersatione quid bene quid perpera quomodo oporteat unum facere fc ab altero abstinere:causam subdit qui acu ossiis domus ciuitatis sit pars:vir autem Ec mulier pater 8c liberi partes domus partes igitur erunt ciuita tis.et cum partis vitius ad totum respicere debeat: necessariu plofecto est ad rempublica respicientes filios uxores'; instituere si quid rescit momentum habet ad tectam reipublice institution I pueros ta mulieres esse bene istitutas. atqui reserat necessa tu est. nam mulieres:dimidia pars sunt corum qui liberam vitam degunt.ex pueris autem economi fiunt: et qui rempublica tandem sint gubernaturi. quate ad Politicov libros . hec expedit consideratio. I De propensiore predicto
tu determinatione se excusat: ξc ad teliqua in sequetibus libris determinada transit et primu ad eaque tradita sunt a Platone di Socrate de re publica.
38쪽
3 Υ Amasis inquit de pedumlolore. sic habet Aristotelis litteta.2- ρ και Munyiσ εχ τρηφτερἰ τρυ ruislκτεραο λbrρη podanicteros interpretatus est Leonardus pedulotore ego ' dixit Tempeluilaut pelluvio. τι ἰκτη t enim pelvis esti & vas in quo pedes lauatur: qd latine pelluuiu dicii sicut maluuisi pelvis in qua lauant manus. Et ex Herodoto cogno. sestut lDotia. Amasin inqt qui Aprie extincto regnauit: inter mittasEgyptii conrepleret nec ullius sane momtii duxere. ut qui ploeius fuisse nec mi ni familia ortus. Sed hos Amasis solertia nonas titate pduxit.erat enim illi pelvis aurea in qua tam ipse si oraleontinue s p pedes abluebat. hane ille confregit ex eam demonis statua fecit:& in apositissimo vidis loco statuit. Egyptii sim elitum adeuntes: summope sunt vencrare. Id Amasis fieri e popularibus edoctus: couocatis coomtiisi aperit ex illa petui in quam prius Egyptii euomere mei rei et in qua pedes abluere consueuiissent factum esse simulachrulqd tunc tantope venerarent itaq; se aiebat pinde at*peluim essectum cui si an hae filisset plebeius in psentiatu tamen rex esset.& iccirco iubere: ut sibi honor ha. hetes ata: reueretia.& hunc in modu ad se traxit Egiptios:vt equu ceserent illi esse seruiendu. hee Herodotus ex quo intelligit quidna hae velit Aristoteles. Nec cade modestia mulieris & viri.de
iudicit easde esse nem eas distinguit viti& mulieris .lscut neq; in sint odistinguit dilaphnasvitoruet mulieru:sed easde esse vulti in at ei neede sint discipline in musica gymnasicalia artibus bellicis vimin ta multem tam in custodibus Q auxiliariis ta opificibus. Qui enumerat virtutes queadmodum Gordias.Galotus est apud Platone qui inscribit Menon ubi Socrates disputat de virtute coua Menone auditore Gorgie.qui ubi quid virtus sit postulat assignare: virtutes multas en erat ex sentetia Gorgie. die o Menon inquit Socrates per deos obsecro quid esse virtute existiinest dic in nee inuideas ut fortunati cuiusde medacii redarguar siquide tu et Gorgias id cognoscere videat minit cum in ego nemini unil hoc scienti occurrisse pdixerim cui Menon. Ato Socrates nequaudimile est id dicere.& primo quide si libet que viri sit virtus. hec plane est ad ciuiliu rem admini. stratione sumetetem esse hisq; tractandis amicos iuuare inimicos lederetnemo diligeter c
ouid ipse tale aliqfi patiatu r. d si ulterius que sit mulieris virtus nosse reqris:neq; id arduum erit. est em mulieris virtus: domu recte gubernareidu custodit domestica viroq; obedit. alia quoq; yirotus est pueri laminem S malauti Ruiri iam etate matuti.nemo liberi si velis N alia senii atq; alie pmulte virtutes existin.quate aut nobis deest:quid de virtutis dissinitioedicamus.hee Menon. ubi virtutes enumerat vini millieris pueri femine masculi adulti iliberiiserui.quas Socrates ealdem putat ut eadem sanitate et rotativiri & mulieris liberii et serui semine R masculi. Et rurius. M otii. sticia virtute esse fatellat non tantu vermetiam & alias virtutes sortitudine tempantia sapientia inagnificentia. et cum querit quid vivus sit virtutes enumerat & no quid sed quot virtutes potius reismondet. a Socrate redarguiti ut hec oia etiam facile intueri licet dyalopon pcurretibus. Sicut
poeta de muliere dixit. Menades Atheniem Diopitis N Egissi te fit ilisignis Comediahi scriptotis hec fers sentetia ritualli Itoumlcr κιιν Moh κcturκ ρε I:qua di hic Aristoteles affert. Vetu cum Atistoteles authores citabit:allene cure diligetiem sepius relinquemust ut ex aut horibus qui velintrescuitant: m nostru institutu est:que Aristoteles ex te & sentetia dicit apite non aute omniu alioruquoru meminit aut dicta aut gesta enodare. id enim nimiulet supra vires fuerit.et a comentatoris ossicio non minus alienum c
GPRlMi POLITICORUM ARISTOTELIS. FINIS.CSECUNDUS POLITICORUM ARISTOTELIS.
De optima republica Socratis differente multitudine equalitate sum cientia. Cap. . t Voniam proposumus cosiderationem facere de ciuili societate quesiti opima onmiti iis qui possunt vivere maxime ad votum: oportet quom 1 alias considerat e respublicasse libus visitur ciuitates alique earum tae bene legibus institute videntur.etsi alique sint alie ab aliquibus scripte , ι-que bene se habere videatur virecta istitutio utilitas: appareat. I Nec putetur esse ad ostentatione S superfiti itate 'aerei c*iirria alii ad preter illas. verum quia si je no bene se habent: ideo hunc discipline laborem a nobis eme sulce., Ptum. Incipiendu est autem ab co quod est secundu naturi huius coladcrationas in ' clo iv.Necessariu est quide aut oia esse coiminia inter ciues omes aut mul ut qllccata queda no.Eniuem nulla esse comunia: iros sibile costat esse. cu ciuatas sit comunio quem.
Egesistrata. Socrates nisma respubli.
39쪽
Re primo necesse est locu esscominae.nam locus equalitas est unius ciuitatis ciues aruicin soci i viuus ciuitatis. Sed vimni meliusfiterit in bene institueda republica quecum recipere comunione possunt ea omnia esse comunia an quedam comunia esse quedamito esse melius nam fieri posset: vi filii dc uxores et resque possidetur: comunes essent ciuibus adiuicem queadmodu in Platonis republica. Ibi enim Socrates inqui opinetere conum es esse filios di mulieres et facultates.id vem vinim prestat ita fieri ut nuc Anansmindu legem illam in republica scristam: CContinet porto dc alias dissicultates mi illas istam multem omnibus comunio. Et id propter quod censuit hanc legem esse feredam.no videtur sequi ex rationibus. Preterea ad finem quem snquit oportere civitati existere ut nunc quidem dictum est impossibile. a uomodo autem distinguere oportetmichil ab eo determinatu est.dico aut sevi et una videlicet sit ciuitas tota: ta i M sit maxime optimii. suscipit enim hanc suppositione Soerates. EAtqui costum ea si proce dat atm una 'at magis ciuitas non erit. est enim ciuitas multitudo quedam lecudum naturae que dum fit via a magis domus erit ex civitate di homo ex domo. Vnam erasm in gis domu censemus csse q ciuitatem S homine unum q domum. inuare etiani si quisna posset hoc facere: tamen non esset faciutam.quia perimit ciuitate. CNec solum ex multitudine hominu constat esustas: venietiam ex eorum multitudine qui specie disse, inint.non fit enim ciuitas ex similibus. aliud enim ad bellum conmeratio ς ciuitas: illa enim quatitate prodcsh-N si eadem sit specie um auxilii gratia suapte natura fieri nata sit hiulisce confederatio.ceu si pondus amplius trahat. εια anteni S eo modo ciuitae a gente quado per pagos diuisa non sit multitudo sed quemadmodii Arcades Ex quisbus autem unum laeti oportet/specie differimi. quapropter equale repeium mutatem coseruat ut in Ethicis dictum est onus: quonia inter liberos di equales necessariu est hoeesse .nana omnes simul magistratu gerere in ossibile est: sed aut per annum aut per aliam prefinitione di tempus. atm isto modo fit ut omnes gerant magistratu ceu si mutaretur sutores et fabri nec semper isdem fabri & sutores essent. cum vcm melius esset ita se ha. here ca que sunt circa societatem ciuilem: maniRstum est melius esse si iidem semp magisti aut gererent modo id fieri posset. Sed in quibus nequit hoc fieri terra ς nes narura sunt equales simul est otia iustu siue bonum.siue prauu est perere mamma tu ut omnes huiusmodi numeris participes fiantin in eo sinitetur vaesuini equales codendo inuicc alios aliis, ote qua ex principio sint equales .nam alii reguli is re ntur in parte tanu si ipsi alii fiant. Gmodo illorum qui regiat alii alios gemni magistrat .Patet igitur ex his Q no recipitur sic aptam esse unam ciuitate ceu dicunt quidam Nquod maximii esse bonum ciuitatibus dicebatur: id interimit ciuitates. atqui singulora bonum stragula conservat. CPatet etiam alio modos querere nimium mire civitate: non est melius. Inus catini magis suffici sest:q unus homo.ciuitas autem v domus. et vult ea quidem iam esse ciuitas cum habet suffici etiam multorum societas. Si igitur magis expetedum est quod magis sufficietiam habeticeneminus unum eo quod in magis expetibilius est.
um in fine pcedentis libri dixerit se velle illa dis tere que de optima republiea itradita sunt ad id laciendu insup oportere etiam alias respublicas considerare ecsi que scripe sunt ab alisibus ut quid rectu quidq; utile sit appareat. I Se modo Lste excusat 5c eandidu lectore oratu facitine putet id opus ab eo aut supflue aut arrogater esse susceptu i cu tot de rebus publicis ante in scripserint. veru quia res ille publicetque ex aliora scriptis nobis relicte sunt no recte se lint. iccirco nobis huc denuo exarade ciuilis discipline labore suscepit. CPmloquii ponit subdis. , luctione meolumpotiere in ciuitate ota ciuibus Oibus esse comunia aut nullat aut queda comunia esse queda etia noese dum mem nulla olbus ciuibus esse comunia tollit. Primo. ciuitas cominitas queda fit. Ndoriricus comunis sit oibus ciuibus nam locus:vnius ciuitatis est equalitas ac eque ab omibus participas.ciues aute unius ciuitatis socii.An primu mmdiu Omnia ciuibus ominibus esse comunia tollendu sit:respublica Socratis scripta a Platone facit ambiguitassi. veru prim
40쪽
membra tollit ostendes rationes Socratis quibus censust hanc lege esse ferendat et filicis et muliebres A facultatesicivibus omibus debere esse comunes sutiles esse & inanes. Primo. et, hec mu lic se comunio: mq; oibus comunes existant multas alias molestias ac dissicultates cotinet u nune sinu ubi .pprie junt & non comunes.Secudo. quia tones Socratis inualide sunt di non colligui id quod vult. Tettio.quia ad finem que dixit oportere inesse ciuitati ut scilicet maxie una sit: hane muli eiucdmunione ceu nunc dictu est efficere impossibile est. Et de unitate ciuitatis n6 sussiciente distinctione ae elucidatione Socrates adduxit: sed ola obscuritatis nube contecta reliquiit hae supposiatione non suffrieter ceu dictu est enucleataviens Φ tota ciuitas sit una tanu id sit omniu optimu. telinquit igitur terim proloquii me,si: queda scilicet ciuibus omnibus esse comunia queda veto 4 non. Oriendit suppositione Socratis ciuitate scilicet unam esse ciuitati esse optimuinualida esse. Primo cr unitate semp magis ycedet elati cotinuo una facta magis:deperit ipa ciuitas.na ciuitaseu cotinuo magis magisq; ni una tande fiet domus et domus si aci unitate conniae magis accedat tande euadet unus homo .id aute est ipossibile. quare si quispia efficere posset ut ciuitas esset ma. xime una in viisiq; conflata ola:tamen id minime illi faciendu esset quadoquide perimeret ciuit,tem. Sectido quia non modo ex coaceruatione hominu constat ciuitas .led ex multitudine eo aqui specie differunt: ut eoru qui seruis qui natis iqui uxoribus quiq; ciuitati reiq; publice presunt ia qui illis subsunt.qui specie differret x in primo di in quarto pruni l. bri capite postesum est.no efiiciuitas ex similibus. quare iata unitas in ciuitate quam vult Socrates:minime est requiteda. Nemsimile est de ciuitate et de cosederatis ad bellum.na huiusmodi ad bellicos usus coladeratio qua titate prodest etia si eade specie siticum suapte natura sit auxilii gratia.qualitate quide est ceu ruatitate maius pondus valentius est ad trahendu: neq; simile etia de ciuitate ut de gente. na qua, o per pagos diuisa non est multitudo: sed quemadmodu Archades gens initio ciuitas. quare ei,
uitate magis unum gentei minus vero unam bello cosederatis esse oportet. Tertio.quod ciuitate conseruat non est illa maxima unitas cu ea ex quibus oportet ciuitate unam effici specie differat)fed equalitas vicissitudinis magistratus gerendi atq; paredi ut in institutionu morali u libris psius dictum est.na inter liberos & equales mecesse est limoi vicissitudine esse. vicissitudine dico. quadoq. dem magistratu simul oes gerete impossibile est:sed vicissim virus post aliut aut per annu aut me aliam temporis p finitione.fitq; hoc pacto:vt omes gerant magistratu queadmodu si mutarenis totes K sublimec semp iidem fata essentinee sutorestsedulcissim nunc hi nunc illi.Cu vero melius esset ita se habere ea que sumcirca ciuitat et ut se res habet circa sutores atq; fabros:lucidu esse po test melius fore si iidem semo magistratu gereret modo id possibile esseti peride ac melius est semper eosde sutores fabrosq; esse atqubi id fieri nequit ea ob causam ua natura sui equales: ut etiaiustum est ceu bonii siue malum sit magistratu gerere ut omnes huiusmodi muneris euadat par. ticipes N in eo subeudo imitentur vicissim equales equalibus cededol ut qui ex pricipio sint equales.nam hac vicissitudine seruatas hi regunt luet te tur vicissim acsi alii fiant. R eode modo eo liqui tegunt alii alios vicissim subeo t magistratus.ex iis igitur costat non fore aptu sie unam esse ciuitatem ceu Socrates & Glauco cosentiunt.*q; maximu bonum autumat ciuitatibus:id interimere ciuitat .vetiit amen cuiusq; bonsi:quodq; coletuat.non igitur ea unitas ciuitatis bona sed ea que per vices repeditur equalitas. Cauarto querere nimisi unire ciuitate non esse melius: hae ratione
perpala efficitur. nam domus magis sumies est j unus homo: N e uitas magis suffcies a domuς. nam ex dissinitioe tune dicit ciuitas:cu iam pluriu societas lassicientia est assecuta.si ergo magis expetendu qd magis suffcietiam nactum est: .pfecto minus viruleo qd magis unum est expetibilius est. est igitur ipsa maxima unitas maximu ciuitatis bonum.
CANNOTATIONES AD CAP. PRlMUM SECUNDI POLITICORUM.
SI Mumentu secundi politicotu Aristotelis. In hoe secundo discutiunt hec. PH.
. inia et Optima respublica Socratis. Scda respubliea Socratis respublica Phalee. respub.Hippodami.re v. Licurgi.respu. Minois .coparatio.respub.Solonis ix qui de rebus blicis scripserui. Prima respublica Socratis nullom. Sc da Magnesio 1.Phalee:Carthaginesiu.Hippodami Millesiost. Licuro: LacedemonioN. Minois Cretensiu.Solonis: Atheniesu.de prima repub.socratis unitas ciuita tis. Socratica coitas mulieru et natoae.comunitas reta Prima respublica Socratis disserit a t ad s .seda ab S ad u.phaleeque Carthaginestu au ad is. Hippodami q R Milescivi a ii ad io. Licurgi di ucedemonioυ a 2O ad M. Minois di cretaeum a M ad 2S. Copamo cat.