장음표시 사용
101쪽
taverat subruerunt. Nem uero tam immemor me aut ira male animatus sun , nut ex ingenio meo,uel Aristoteli resistam uel adsim Platoni sed ut quin ina Moisi uiroiu,qui se Platonicos dies gloriabantur, aut singula aut bina defensi
ad ostentationem Boim opent reliquerunt collet i haec in unum continuae de isonis corpus coaceruaui: adicisto si O post illos aut sciati re sis erat,aut amdere in intelle quin licebat. Et quia duo sunt si asserere conatus est: unum, id dicit nihil esse P ex se moueatur:alimr,quo animam hoc esse non posse c5s mat: utri resistendum est,ut & costet posse aliquid ex se moueri, N animam hoc esse clare it. In primis igit illius diuisionis oportet nos cauere praestigias,in qua enumerans aliqua quae ex se mouetur, & ostendens illa quo ab alio moueri,id est a causa interius latente: uidetur sibi probasse omia quae mouentur,etia si ex se moueri dicantur,ab alio tamen moueri. Huius em res pars quera est,sed est falsa coclusio. Nam esse aliqua,quae cum ex se moueri uideant,
ab alio tamen cos et moueri,nec nos diistemur. Non tamen Oia quae ex se mouentur hoc sustinent,ut ab alio ea moueri necesse sit. Plato em cum dicit anima ex se moueri,id est cum Am, stimi, uocat,no uult eam inter illa numerari, t ex se quidem uidentur moueri,sed a causa quae intra se latet mouentur: ut mouetur animalia,autore quidem ali O,sed occulto. nam ab anima mouentur. aut,ut mouentur arbores: quarum etsi non uidetur agitator,a natura tamen eas interius latente costat agitari. Sed Plato ita dicit animam ex se moueri, ut non alia cavisam uel extrinsecus accidentem, uel interius latentem huius motus dicat auto rem.Hoc quemadmodum accipiendum sit,instruemus. Ignem calidum uoca- cinius,sed 5c ferrum calidum dicimus:& niue frigidam,& saxum se idum nun 'cupamus:mel dulce sed N mulsum dulce uocitamus.Horum tame singula de diuersis diuerse significant. Aliter enim de iansialiter de serro calidi nonae a ripimus.Quia linis per se calet,non ab alio ut calidus contra,ferrum non nisi ex alio calescit. Vt nix se ida ut mel dulce sit,non aliunde contingit, sed Π naturam saxo tame se us,uel multa dulcedo a niue uel ineste proueniunt. Sic Mstare N moueri,iam de his dicitur,quae ab se uel stant uel mouetur,* de illis, quae uel sistuntur uel aptantiar ex alio. Sed abus moueri ab alio uel stare contingit haec M stare desistunt 8c moueri. Quibus aut ide est,& esse 5c moueri,
nunu a motu cessant qa sne e tua sua esse non possunt. Sicut serim amittit calore,unis eo calere non desinit. Ab se ergo mouetur anima, licet 5c animalia uel arbores a se moueri uideantur. Sed illis quis interius lates,alia tame causa, Nid e anima uel natura,motu ministrat: ideo & amittiant hoc quod aliunde sumpsere. Anima uero ita per se mouetur, ut ignis per se calet nulla aductitia caula uel illum calefacietquel hanc mouete. Nam cum igne calidum dicimus, noduo diuersa concipimus,unum quod calesicit altent quod calefit sed totum calidum secundu.suam natura vocamus. Cum niue se idam cum mel dulce appellamus: non aliud quod hanc qualitatem praestat,aliud cui praestatur,accipimus: Ita 8c cum animam per se moueri dicimus,non gemina cosideratio sequitur mouentis N moti sed in ipsb motu essentiam esus agnostimus: quia quod est in igne nome calidi,in niue uocabulum stigidi, appellatio dulcis in melle, hoc necesse est de anima uini mii nomen intelligi: quod latina conuersio signi
102쪽
, scat o moueri. Nec te fundat,* moueri passivum uerbum est. Nec sicut
secari cum dici Sio parii considerant,qd secat,& qa secatur: Item cum teneri dicitur duo intelliguntur,qd tenet,& qd tenetur: ita hic in moueri duaist rerusaniscatione putes,q mouet,& q mouetur.Nam secari adem Sc teneri passorit,ideo cosiderationem H sicientis 8c patientis amplectitur.Moueri aut cum de his mem dicitur q ab aliis mouentur,utran* siderationem similis repraesitat: de eo aute qd ita per se mouetur, ut sit απιοκ-ν, cum moueri dicitur,qa ex se no ex alio mouet nulla potest se icio passionis intelligi.Na 8c stare licet passivum uerbum non esse uideatur,cum de eo in dicitur, quod stat alio sistente,ut stat terrae defixae hastae, nificat passionem. Sic & moueri, licet passivusonet,quando tamen nihil inest faciem,mties inesse no poterit. Et ut absoluti, us liqueat,no uerbolu,sed rent intellei passionem significari: ecce ignis cumfertur ad stipema,nihil patitur: cum deorsim stietur sine dubio patitur: qa hoc nisi alio impellente non sustinet:& cum unum idem uerbum proferatur,passonem tamen modo inesse modo abesse dicimus. Ergo & moueri idem in Ggniscatione est qd calere.Et cum calere serim dicimus,uel stylum moueri,quia
utriin hoc aliunde peruenit, passione esse fitemur. Cum uero aut ignis calere, aut moueri anima dicetur,qa illius in calore,& in motu huius essentia est,nubius hic locus relinatur pastioni.sed ille sc calere,sicut moueri ista dicet. Hoc . Ioco Aristoteles argutam de uerbis calumnia sarcies, Platonem quo ipsum duo id est quod mouet Sc quod mouetur,sgniscasse cotendit,dicendo: Solum initur qd ibi fiam mouet,qa nun* deseritur a se, nun* ne moueri quidem desinit:& aperte illum duo expilisse proclamat,his uerbis, quod mouet & mouetur. Sed uidetur mihi uir tantus nihil ignorare potuisse,sed in exercitio at tiarum talium contuentem sibi,operam s ante lusisse.Carteiae quis n5 aduertat,
cum quid dicitur seipsum mouere non duo intelligendae Sicut Sc cum dicitur Din gπινγ,id est se puniens,non aliqui punit alter qui punitur. Et cum se mere,se inuoluere,se liberare quis dicitur: non necesse est unum facientem, alterum subesse patietem. Sed hoc solum intelleetia huius elocutionis exprimitur: ut qui se punit, aut qui se liberat,no ab alio hoc accepisse,sed ipse sibi aut in
. tulisse aut praestitiae dicatur.Sic&de cum κιυπν.cum dicitur,seipsum mouet: ad hoc dicitiir, ut aestimatione alterius mouentis excludat quam uolens Plato de
cogitatione legetis eximere, iis quae praemisit expressit. Na quod semper ait ' mouetur,aeternum est: qd autem motum affert alicui, quod. ipsem mouetur aliunde quando finem habet motus,uiuendi sne habea necesse est. Quid his uerbis inuenitur expressius,clara significatione testantibus non aliunde moueri quod seipsum mouet, in animam ob hoc dicat aeternam quia seipsam nam ueh& non mouetur aliunde Ergo se mouere hoe Glum signiscat,non ab alio
moueri. Nec putes-idem moueat,idem* moueaturaed mouere sine alio mouente e mouere est. Aperte ergo constitit,quia non omne quod mouetur, ab alio mouetur.Ergo ατωκι ν potest no ab alio moueri. Sed ne a se quidemsc mouetur,ut in ipso aliud sit quod mouet, aliud quod mouetur, nec ex toto,
nec ex parte ut ille proponit, sed ob hoc selu seipsum mouere dicit, ne ab alio
moum existimetur. Sed dc illa de motibus Aristotelica diuiso qua stipra
103쪽
Repetitur=iada obiectio Aristotelis, et diuisur.
retulimus surripienti magis apta est a probanti in qua ait: Sicut est qd move situr & no mouet,ita est qci mouet M non mouet. Constat mi,w ome acad mouet,mouet alia: uti dicit, aut gubernaculu naue aut nauis circumsusem sibi aerem,uel undas mouere. Quid aut est,q, no possit aliud dum ipsum mouet impellere Ergo si uetra non est,ea q mouentur alia G mouere,non costat illud ut
aliad qd moueat nec in moueatur,inuenias. Illa igit magis probata est in decimo de legibus a Platone motuu prolata diuisio: Ois motus inat aut se in uet 8c alia aut ab alio mouet 8c alia mouet. Et prior ad anima,ad oia Mo cor pora sedus refert. Hi ergo duo motus,& disserentia separant,& secietate tui gunt. Comune hoc lint,* N prior N sedus mouent alia. Hoc aut disterunt Ῥille a se,hic ab alio mouet. Ex his Oibus q eruta de Platonicoim sensitu scemn se ditate collegimus,cinitit non esse ueRr,omia q mouencab alio moueri. Ergo nec principiu motus ad depcandam tulterius mouentis necessitate stare dicet: qa post seipira ut diximus mouere alio non mouete. Eneruatus est igit syllogismus,quem pmissa uaria Sc multiplici diuisione collegerat. Id est: Anima principiu motus est,principiu aut motus non mouet,igit anima non mouet. Re .
stat,ut qa costitit posse aliqd per se moueri alio non mouere, animam hoc esse doceat. facile docebit si de manifestis N indubitabilibus argumeta sum mus. Homini moti aut anima pstat, aut corpus, aut de utro* qmixtio. Et satria sunt de quibus inusitio istarcedit,cum ne a corpore necy a permixtione pstari hoc posse Gstiterit restat ut ab anima moueri holem nulla dubitatio sit. Nuc de singulis ac primu de corpore loquamur. Nullum inanimu corpus suo cimotu moveri manifestius est u ut asserendum st: nihil est aut, qd dum immobile sit aliud possit mouere: it corpus homine non mouet. Videndum ne sorte animae'corporis ipsa permixtio hunc sibi motum ministret. Sed quia constat motum corpori non inesse . si nec animae inest, ex duabus rebus motu carentibus nullus motus inicit: sicut nec ex duabus dulcibus,amaritudo: nec ex duabus amaris,dulcedo proueniet: nec ex gemino stigore calor,aut se iis ex gemino calore nastet. Omis cin qualitas geminata crescit, nunΦ ex duplicatissimilibus contrarietas emergit. Ergo nec ex duabus immobilibus motus erit.
Holem igitur pmixtio non mouebit. Hinc inexpugnabilis stllogismus ex consessant rei 1 indubitabili luce colligitur. Animal mouetur: motum aute animuli aut anima pstat aut corpus aut ex utrow permixtio: sed neo corpus,neque permixtio motum pstat: igit anima motum pstat. Ex his apparet animam initi Num motus esse: initium autem motus,tractatus sit perior docuit per se moueri. Anima ergo aer rei, esse id est per si moueri, nulla dubitatio est.
Qi e in modu reli piae AriRotelis obiectiones a Platonicis refellatur. Ciput .XVI.
I Ic ille rursus obloqtur,ia alia de initi js disputatione c5fligit. Eade em 'st hic soluedo repetimus, i supra in ordine obieeta digessimus. N6 posα a sunt in Heade initi js suis esse, i inde natantur: N ideo anima q initiumotus est,no moueri ne ide si initium Sc qd de initio nastitur: id e ne motus ex motu processisse uideatur. Ad haec ficilis N ab luta resposio est. Quia
ut principia & haec si de principiis prodeunt,in aliquo nonnunu inc se disterre fateamur: nuna m ita sibi possunt m couaria,ut aduersa sunt sibi,stare H moueri Nam
104쪽
ueri. Nam si albi initium nium uocaretur,& siccu esset humoris exordium: num de malo ex amaro initio dulce procederet.Sed no ita est, quia us* ad couarietate initia 5c sequentia dissidere natura no patit. Inuenit in inter ipsa nonnun* talis disterentia,qualis inter se origini progressioni* conueniat ut e lite
quo* inc motum q mouetur anima,& quo mouet cariera. Non em animam Plato simpliciter motu dixit sed motum se mouente. Inter motum ergo se mouentem,& motu quo mouet caetera,qd intersit,in apto est. Si dem ille sire autore est,hic alijs motus autor est. stitistit ergo,ne p adeo poste initia ac de init is procreata disserre,ut cotraria sibi fiat: nec in hic moderata disterentiam desiisse. Non igitur stabit principiti motus,quod ille artifici Gclusione collegit. His tertia ut meminimus successi obiectio: Uni rei cotraria simul accede' mmiti fren re non posse,& qa cotraria sibi sitiat mouere Sc moueri,n5 posse anima se mo- tu. uere,ne eade Sc moueatur Zc moueat. Sed hoc stipius asserta dissetuunt. Siquidem constitit in animae motu duo non intelligenda,qd moueat,& qd moue tur: qa nihil aliud est ab se moueri,u moueri alio non mouente. Nulla est contrarietas,ubi qd si,unum est:quia ut non ab alio circa alium,quippe cum ipse motus animae sit essentia. Ex hoc ci,ut supra retulimus nata est occasio quarta certaminis: Si animae essentia motus est,inat,cur interdu quiescit,cum nulla ipzoti,
alia res conti arietate propriae admittat essentiae cIgnis cuius essentiae calor in--repetitur.
est,calere no desinit. Et qa frigidum nivis in essentia eius est,no nisi semper est Duida. Et anima igit eadem ratione nunu a motu cessare deberet. Sed dicat uelim,q5 a motu cestae anima se icat Si mouendo se inst) moueat & corpus: necelle est utim,qn non moueri corpus uideamur, anima quo intelligamus non moueri. citra hoc in proptu est gemina defensio. Primit,sa n5 in hoc deprehendit motus animae,si corpus agitet. Nam & cu nulla pars corporis moueri uidet in homine,in ipsa cogitatio,aut in qcun aiali auditus,uisius, oratus,& smilia: sed N in quiete ipsa spirare,semniare omnia haec motus animae sunt. Deinde us ipsum corpus dicat immobile,etiam dum non uidetur agitari: cum incremeta membrorum,aut si iam crescendi aetas M tempus .cessi cu salitus cordis cessationis impatiens cum cibi ordinata diseries naturali dispensati At excessit. one inter uenas Sc uiscera succum ministrans,cum ipla colicistio fluentolin per petuum corporis testetur agitatu: Et anima igitur aeterno Sc suo motu sed Mcorpus udiu ab initio &causa motus anima semper mouetur. Hinc eidem
semes antae ortus est quaestiois:Si anima inquit alns causa est motus,ipsa sibi causa motus esse no poterit: quia nihil est quod eiusdem rei sbi 8c aliis causa sit. o uero licet sicile possim probare plurima esse,quae eiusdem rei & sibi& aliis causa snt. ne in studio uidear omibus quae asserit obviare, hoc uenr gse concedam,qd 8c pro uero habitum ad assci endu motum animae non noce bit. Etenim animam initium motus 8c causam vocamus. De causa post uidebimus. Interim costat,ome initium ineste rei, ius est initium: M ideo quicquid in quamcun* rem ab initio suo proficiscitur, hoc in ipse initio reperit. Sic inutium caloris non potest non calere. Ignem ipsum de quo calor in alia n asit asneget calidum Sed ignis itaquit non se ipse calesicit, quia natura totus cst calidus. Teneo quod uoleba,nam nec anima ita se mouet, ut si inter motum m s uen
105쪽
so MuIVM scipi oras uentem , discretio:sed tota ita sito motu mouet,ut nihil possis separare qd mo hueat. Haec de initio dieia sussciet. De causa uero,qm spontanea conniuetia c5cessimus, ne qd eiusde rei Sc sibi N ali js causa sit, liberer araescimus,ne anima i alus causa motus est,ac sibi causa motus esse uideat. His em causa motus c. t non mouerent,nisi ipsa pstaret. Illa uero ut moueat,n5 sibi ipsa largit: sed essentiae suae est,qd mouet. Ex hoc quaestio q tur ab luta est. Tunc enim
sorte conceda,ut ad motus exercitiu instrumeta quaerant,qn aliud est qd minuet aliud qd mouetur. In anima uero hoc nec scurrilis iocus sine dano uerectidiae audebit expetere,cuius motus est in essetitia: m ignis,licet ex causa intra se latete mouea nullis in instrumetis ad stipita coscedat Multo* minus harein anima qrenda sunt, ius motus essentia lita est. In his etia q sequuntur, uir tatus M alias ultra caeteros serius,similis cauillati est. Si mouetur inat ani- 'ma,int caeteros motus eua de loco in locu mouetaergo modo cait corpus egreditur,modo rursus ingredit,& in hoc exercitio saepe γ'satur,quod fieri non uidemus: no igitur anima mouetur. tra hoc nullus est qui n5 sne haestatione respondeat,non omia q mouentur,etia de loco in locu moueri. Aptius denio in eum similis interrogatio retorqueda. Moueri arbores dicis qd cum ut omnor annuerit,pari dicacitate serietur. Si mouentur arbores,sne dubio ut tu dicere seles inter alios motus etia de loco in locum mouetur. Hoc aute videmus per seipsas sacere non posse, igitur arbores non mouentur.Sed ut hunc syllogismum additamento seri u sacere possimus,posta dixerimus,crgo arbores non mouentur,adssciemus,sta mouentur arbores, non igitur omia quae mouetur, eua de loco in locum mouetur: M ita finis in exitium sanae coclusonis euadet. Si ergo arbores fatebimur moueri quidem,sed apto sibi motu: cur hoc animae rimemus,ut moria essentiae suae c5ueniente moueaturet Haec N alia ualide dicerentur,etia si hoc motus gne moueri anima non posset. Cu uero & corpus animet accessu,& a corpore certa costituti temporis lege discedat,quis eam neget eua in locum,ut ita dica,moueri Quod autem non saepe sub uno tepore accssum uariat Sc recessum,facit hoc dis,3suo arcana H consulta naturae: quae ad
animalis uitam certis uinculis continenda, tantu animae iniecit corporis minrem,ut amet ultro Q iuncta est:rar Gtingat,ne finita quo lege temporis sui moerens N inuita discedat. Hac quo obiectione ut arbitror dissetuta,
ad eas interrogationes abus nos uidetur urgere, ueniamus. Si mouet inquit use anima, aliquo monis gne se mouet. Dicendum' ne est igitur animam se in lo 'cum mouere ergo ille locus aut orbis aut linea eae An se pariendo scii consit mendo mouetciat ne auget aut minuit Aut proserat in medium Moaliud motus genus,quo eam dicamus moueri. Sed omnis haec interemationum molesta congeries ex una eadem destitit male coceptae desinitionis astutia. Nam quia scines sibi proposuit, omne quod mouetur,ab alio moueri,omia haec motuu genera in anima quaerit,in abus aliud quod mouet,aliud est quod moti tur: cum nihil horum cadere in animam possit,in qua nulla discretio est mouetis & moti. Quis est igitur,dicet aliquis,aut unde intelligitur animae motus,si
hora nullus est Sciet hoc quisquis nosse desderat,vel Platone dicente uel Tullio. alaeuam carietis quae mouentur, hic sons,hoc principium est mouendi.
106쪽
, cinnia si autem uocabuli huius expresso,quo anima sens motus uocatur,facile reples,si rei inuisibilis motu sine autore,ato ideo sne initio,ac sine sine deunte,& caetera mouentem mente cocipias: cui nihil smilius de uisibilibus, sons potuerit restiri: o ita principiu est aquae, ut cum de se fluuios 8c lacus procreet, a nullo nasci ipse dicat. Na si ab alio nasceret,nsi esset ipse principium. Et
scut sens n5 facile semper depyenditur,ab ipse in a fundunt,aut Nilus est aut
Eridanus,aut Iste aut Tanais. Et ut illoR: rapiditate uidendo admiras,& in- atraparitiatra te tantaRr aquaist origine rearens,cogitatioe recurris ad sente,& huc ocinmotum intelligis de primo scaturiginis manare principio: ita cu corpoR: in tus, seu diuina aeu terrena sint,considerando, quaerere sorte autore uelis, mens tua ad anima quasi ad sente recurrat: cuius motu etia sine corporis ministerio v testant cogitationes, gaudia,spes,timores.Na monis eius e boni mali , discretio,uirtutu amor, pido uitiom ex abus effluunt omes in nascentiu rem meatus. Motus em eius est,qcquid irascimur, N in seruore mutuae collisiois armamur,unde paulatim procedens rabies flucituat praelioim. Motus eius est,m indesderiarapimur,q, cupiditatibus alligamur. Sed hi motus,si rationegube nent,proueniunt salutares: si destituant in Deps & rapiutur & rapiunt. Oid, cisti motus animae,qs modo sine ministerio corporis,modo P corpus exercet. Si sto ipsius mundanae animae motus reares,coeleste uolubilitate,& sphinam subiacentiu rapidos impetus intuere,ortum occas ina' ue Blis,cursus sidem uel
recursiis:quae omia anima mouete proueniunt. Immobilem uero eam dicere,
e quae mouet omia, Aristoteli non couenit, qui quantus in ali js sit,probatu est:
sed illi tantum quem uis naturae,quem ratio manifeste non moueat. Scipione ab istosita Africano,iam di otiosas negotiosas u es incitatu fuisse.Tum de tribus
philosophiae panibus,si nulla Cicero intactam praeterierit. Cap. .XVII.
Doesto igitur atque asserto animae motu As icanus qualiter exercitio eius utendii sit,in haec uerba mandat & pcipit. Hanc tu exerce optimis bin rebus.Sunt aute optimae curae de salute patriae,qbus agitatus & exercitatus animus,uelocius in sane sede H domum sua peruolabit. id* o us sa- ciet,s iam tum cum erit inclusus in corpore, inebit foras: M ea q extra erutcontemplans, imaxime se a corpore abstrahet. Nancy eoim animi qui se corporis uoluptatibus dediderunt,earumin se quasi ministros pbuere,impulsu* Ibo bidinum uoluptatibus obedientiu deon: & hominum iurauiolauere,corporibus elapsi circum terram ipsam uolutantur, nec hunc in locum nisi multis agitati seculis reuertuntur. In superiore huius operis parte diximus alias oti fas alias negotiosas esse uirtutes:& illas philosephis,sas reis: p. redioribus conuenire: utras cp in exercentem iacere beatum. Hae uirtutes interdum diuidunt, nonnun* uero miscentur,cum utrarum* capax Sc natura & institutione animus inuenitur. Nam si as ab omni quide doctrina habeatur alienus, in rep. in& prudens,ia teperatus,& sortis,& iustus sit: hic a seriatis remotus eminet in activaliu uigore uirtutum, abus nihilominus coelum cedit in praemium. Si qs uero insta quiete naturae,non sit aptus ad agendum sed selum optima conscietiae dote erectus ad supera, doctrinae supelle stilem ad exercitiu diuinae disiau rationis expendat, ator coelestium,deuius caduconr,is quo* ad coeli uerim
107쪽
IN so MN IV M scipio Niscem otiosis uirtutibus subuclait. Saepe in euenit,ut idem metus Sc agedi R dis putandi psectione stiblime sit,ia coetu utrocp adipiscat exercitio uirtutum. uomulus nobis in primo me ponat cuius uita uirtutes nunu deseruit emp exercuit. In scdo Pythagoras,q agedi nescius,suit artifex disserendi, Sc solas do strinae Sc Gscientiae uirtutes lecutus est. Sint in tertio ac mixto gne apud Graecos Lycurgus & Solonunt Romanos Numa, tones ambo, multi , alij,qui Scphilosephia hauserito altius,& firmamentu resp.pstiterunt. Solicin sapientior otio deditos,ut abunda Graecia tulit,ita Roma no nesciuit. Qin igit Asric nus noste que modo auus pceptor instituit,ex illo gne est,qd Sc de do strina Diuedi r la mutuat, Sc statum publicum uirtutibus silicitudeo ei plicitionis geminae inepta mandant,sed ut in castris locato & sudati sub armis, primum uirtutes politicae suggerunt his ψbis: Sunt aut optimae curae de salute patriae, 'sbus agitat hexercitatus animus, uelocius in hac sede Sc domum sua pii labit. Dein quasi no minus docto u sorti uiro philosephis apta subdunt, cu dicitur: Id o us siciet,si ia tunc cu erit inclusus in corpore, inebit soras: Scea q extra erunt conleplans, qgmaxime se a corpore abstrahet. Haec ein illius sunt si epta doestrinae, i illam dicit mortem philosepirantibus appetcndam. Ex qua tit,ut adhuc in corpore posti corpus,ut aliena sarcinam in intum patit natura despiciat. Et facile nunc at' opportune uirtutes suadet: poltu quata,& udiuina pmia uirtutibus debeant edixit. Sed sa inter leges quo* illa impsiceradicitur,in qua nulla deuiatibus poena sancit, ideo in coclusione opis poena sancit extra haec Depta uiuentibus. Quem locum Hermagoras ille Platonicus co cipiosus executus est,secula infinita dinumeras, abus nocetum animae in easile Poenas saepe reuolutae,isὁ de tartaris emergere pmittuntur,& ad naturae suae Principia,qd est coelum,iadem impetrata purgatione remeare. Necesse est emomem anima ad originis suae sedem reuerti. &d si corpus tan* pegrinae incolunt,cito post corpus uelut ad pati ia reuertuntur. Quae corporit illecebris ut suis sedibus inhaerensiquanto ab illis uiolentius separantur,tanto ad stipera serius reuertuntur. Sed iam sne semissio cohibita disputatione faciamus,hoc ad --iecto,quod conclusone decebit. Quia cum snt totius philosophiae tres partes, phispineo moralis,naturalis,& rationalis: Sc si moralis, i docet mont elimata psestione: naturalis,q de diuinis corporibus disputat rationalis, cum de incorporeis mo est,quae mens Ala complectitur: nullam de tribus Tullius in hoc semilio hpraetermist. Nam illa ad uirtutes amor hi patriae,& ad c5temptum gloriae adhortatis,quid aliud estinet nisi ethicae philosephiae instituta moralia: Cum uero uel de sphaerarum modo, uel de nouitate siue magnitudine siderum,d Principatu solis,& circis coelestibus,cingulis* terrestribus,& oceani situ loqvir,& harmoniae superum pandit arcanum,physicae secreta comemorat. At cude motu Sc immortalitate animae disputat,cui nihil constat inesse corporeum, cuiuis essentiam nullius sensis sed Bla ratio deprehedit,illic ad altitudine philo platae rationalis ascendit. Uere igitur pronuntiandum est,nihil hoc opere Persectius,quo uniuersi philosephiae continetur integritas. .
Expositoris in semnium Scipionis finis. Macrobii
108쪽
ULras uariassii res in hac uita nobis Eustichi stinanira conciliauit,sed nulla nos magis,* eoru qui e nobis Get procreati,ctaritate devinxit eam* nosti am in his educandis M* erudiendis curam Eleuoluit,ut parentes,ne si id quod cuperent ex sobtentia cederesitantum ulla alia ex re uoluptatis, inque s contra eueniret,tantum moeroris capere posunt.Hinc est v mihi quis institutioe tua nihil anitiquius aestimat. Ad cuius pisitione compendia
ongis an ei ibus anteponenda ducens mori omis impatiens,non opperior ut a lim sila te promoueas,qbus ediscendis gnauiter inuigilas: sed ago,ut quo tibi tmerim,& qcquid mihi uel te iam in luce edito, uel ante* n sc is,in diuersis seu Graecae stii Romanae limae uoluminibus elaboratum est,id istu sit tibi scietiar sit lex:& quasi de qdam literaim penu,s qn usis uonerit,aut historiae q in libroru strite latens clam uulgo est,aut diisti sedit ue memorabilis renuniscendi facile id tibi inuentu atm deproptu sit. Nee in Aiὲ C tan* in aceruu congestimus digna memoratu, ita uariam relin disparilitas ab autoribus,diuersis istisa teporibus,ita in qddam dosta corpus est: ut q indisineste aic miscue ad memoriae Bbsidiu annotaueramus, in ordinem instar membrotu colla rentia Guenirent.Nec mihi uitio uenas,si res quas ex lecti&uaria muguabor,ipse tape 'bis abus ab ipse autoribus enarratae sent explicabo:quia psens odis non eloquentiae osterationem,sed noscendoim congeriem pollicet. Et boni cosulas oportet,si notitia uetustatis,modo mis non obscure, modo ipsis antiqrum fideliter uerbis recognoscas prout quae I se uel enarrand ues trans Ib enda suggestaint. Apes em qdammodo debemus imitari, quae uagatur,& flores carpunt: deinde quicqd attulere,dis munt,ac st fauos diui o dunt, & succu uarium in unu sapore mutura quadi S proprietate spiritus siti mutant.Nos quom quicqd diuersa te filo quaesiuimus,c ittemus stylo,ut in ordine eodem digerente coalescat. Nam & in amiso melius distincta seruatur:& ipsa distinistio no sne qdam tamentori condit uniuerstas,in unius saporis usiim uaria libamenta cosanditi ut etia si ad apparuerit unde sit tu si, aliud in esse u unde sumptu nosces appareat. Qa in corpore nro videmus sine ulla opa nostra sacere natura. Alimenta si accipimus,cidiu insita qualitate perseuerant,& selida innatat male stomacho oneri senti At cum ex eo qd erat miliata suntltum demu in uires Ac sanguine vaseunt. Idem in his quibus aluntur ingenia pstemus,ut quaecuno hausimus non patiamur integra esse, ne aliena sint,sed in quamla digerie concoquant. Alimn in memoria ste possent,no in ingeniu.Ex omibus colluamus, de unu fiat ex omibus: sicut unus numerus
109쪽
sATVRNLLIORVM si ex singulis. Hoc siciat noster animus: omia abus est adiutus abs dat, ii in m ondat qd essicit. Ut a odora pigmenta cosiciunt, ante omia curat,ut nulli sint odoris propria q codiuntur, cosus iri uidelicet omium succos inloraminuin spiramentu unum. Vides Φ multom uocibus chorus costet una in ex omihus reddit. Aliqua est illic acuta,aliqua grauis, aliqua media: accedui uiris stamiliae,interponit stata.ita uires singuloiu illic latet, uoces omium apparent,& si escentus ex ditanis.Tale hoc 'ens opus uolo. Multae in illo artes,multa inepta sunt,multam aetatu exepla,sed in unum inspirata. In abus si ne I eaq iam tibi cognita sunt a'neris,nec q ignota sunt uites,inuenies plurima,quae uni aut uoluptati I gere,aut cultui I ille aut usiti meminisse. Nihil enim hula Opi insertu puto,aut cognitu inutile,aut dissicile eceptu sed omia,qbus sit ingeemoria adminiculatior,opo soleri sisermo icorruptior:ni '
s sicubi nos sub alio ortos coelo latinae linguae uena no adiuuet. ab hisce stinabusdam sorte nonnum tepus uoluntassii erit ista cc oscere petitum in petratu* uolumus,ut aequi boni. cosutant,si in nro sermone nativa Romani Glminis eleotia desderet. Sed ne ino incautus sem, a uenustatem remensonis in .ii.eq. . curra a qndam Catone prouehis in A. Albinum, a cum L.Lucullo cosiusuit Is Albinus res Romanas orone graeca Biptitauit. In eius historiae primo scriptum est ad hac sententia: Nemine succeseresibi couenire,si ad in illis libris Pam coposite,aut minus et ni scriptum seret. Nam sum inat homo Romanus,natus in Latio: Melosum Graecum a nobis alienissimum e. Ideo* u nia strati ah, malae existimationis,s ad esset erratum,postulauit. Ea cum te sset M.Cato: Nae tu inat Aule nimium nugator es, in maluisti culpa depinxi,eb culpa uacare. Na petere uenia Blemus,aut cum imprudentes errauimus, aut cum noxa impio copellentis admisimus. Te instrum,as perpulit ut id comitteres, id primu faceres, teres uti ignosceret Nunc a mentum quod huic operi dedimus,uelut seb quodam prologi habitu dicemus. . . .
Argumcillum operis totius quodsit. Qim .I.
SAium libiis apud Vectium Praetextatum nobilitatis RomanaeWeres LMmj es' congregant,& lepus selennii seriatum deputat colloqo liberali: uiuia q* sibi mutua comitate pbentes, nec discedentes a se nisi ad nocturna iletem.Na p onae spatium seriant meliore diei parte seri js disputationibus occupates, enae tepore coviuiales sermones agitat: ita ut nullum diei ut pus,docte aliud uel lepide proserendi uacuum relinquat. Sed erit in mesaismo iucundior,ut habeat uoluptatis amplius, seueritatis minus. Nam cum
apud alios quibus sunt descripta conuiuia tum in illo Platonis symposio, non austeriore aliqua de re conuiuarum sermo sed cupidinis uaria & lepida descriptio est. In quo quidem Socrates,non aristioribus ut antet nodis uiget at implicat aduersarium: sed eludendi magis * decertandi modo, apprehesis dat
Habendi prope at* Mi edi locum. Oportet enim uersari in couiuio sermones,ut castitate in os,ita appetibiles uenustate. Matutina erit robustior disputatio quae uiros doctos N praeclarissimos deceat. Ne* em Cottaexa lij dc Scipiones amplissimis de rebus quoad Romanae literae erunt, in ueterulibris di utabunt: Praetextatos uao,Flauianos,Albinos, minadios,& Eu
110쪽
, ludum,quorum splendor sinitris,& no inferior uirtus est,eode modo Ioa aliquid licitum non erit.Nec mihi fraudi sit,si uni aut alteri ex his qs coetu coegit matura aetas,posteriori seculo praetextati sint,qd licito fieri Plassiis dialogi t stimonio sunt. Quippe Socrate ita Parmenides antiqor, ut huius pueritia uix illius apphenderit sene 'utem:& in inter illos de rebus arduis disputaturi Inclytum dialogum Socrates habita cum Timaeo disputatione essumit,quos costat eode seculo non fuisse Paratus uero Xantippus abus Pericles pater suit, cum Protagora apud Platonem disserunt, scdo aduentu Athenis morante: quos multo ante infamis illa pestilentia Athenis absumpserat. Annos ergo coeuntium mitti in digitos exemplo Platonis nobissuffragante non conuenit. ino autem facilius quae ab omnibus di ista sunt, apparere ac secerni possent, B Decium de Posthumiano quinam ille sti mo,aut inter quos filisset,stistitatem secimus. Et ne diutius lectoris desideria moremur iam Decii & Posthumianistimo palam faciet,quae huius colloquin ues origo ruerit, uel ordo processciiti
conuiuidis Duus sermotiis origos erit π ordo. Caput .II.
Enianu mihi Posthumiane aditus tuos, mollissima cosultandi tempora,cum modo adsunt i quas indulget magna pars mensis Iano dicati Caeteris em serme diebus,' causis opportuni porandis simi, horaomnino repiri nulla potest,qn tuoRt clictium negotio uel defendas in sero, ues domi discas: Nunc aute Eo te em no ludo scit serio seriari si est comodum AEdere id qd rogatum uenio,tibi ipsi Qtum arbitror no inhicundum, mihi uero gratissimumieceris. euro aute abs te idyrimum, interfueris ne couiuio pC pluisitos dies cotinua comitate renouato,cil Θmoni γῆ pdicare in primis, quem* apud omes maximis ornare laudibus diceris: quem quide ego ex patre audissem,nisi post illa couiuia Roma prose stus Neapoli moraretur. Alijs uero nua intersui admiratibus memoriae tuae uires,uniuersa q tunc die a sunt per ordine tam reserentis. Hoc unum Deci nobis cui N ipse utum tua sinit adolescetia,uibere,& ex pis Albino audire potuis dira omi uitae cursu optimuuiliam est,ut Θum cessise a causanr defensione licuisset,im ad erudito 1 hoim mihi similium messum alique sermonem* coferrem. Nem em roste institutus animus reaescere,aut utilius,aut honestius usqua potest'in aliqua opportunitate dodia ac liberaliter colloquendi,interrogandi* H rndendi comitate.
o Sed quodna istud couiuium An Po dubitandu est,qn id dicas,quod doetissimis proceis: caeterlahi nim apud Ueetium Praetextatu fuit,& disciurens istinter reliquos grata uicissim o uariauit: in hoc ipse quaesitu uenio, &G-plices uelim,quale illud couiuium fuerit a quo te absitisse propter singularem
omium in te amicitia non opinor. Voluissem eadem,nem id illis ut existimo ingratum fuisset. Sed cum essent amicorum esplures mihi causae illis die-hus pnoscendae,ad coena tum riCatus,meditadi, non tacdi illud mihi tempus esse respodi: hortatusin siim ut alium potius nullo inuolutum n tio,at cura liberum quaereret. Itis faetum est. Nam secundum Sc eruditum uim Eusebium rhetorem inter Graecos praestantem omnibus id est nostra aetate prinsessis,do strinae latialis haud inscium, Praetextanis meum in locum inuitari imperauit. Unde igitur illa tibi nota sunt, quae tam iucude & comiter ad instii tui tin