장음표시 사용
91쪽
rN so MNIVM sci plos Irtem eius prior corona st zonam terrae calida meat,supiora terrarum M inserio hra cingo,flexum circi aequinoctialis imitata. Ab oriete asto duos sinus resum dit,unu ad extremitate septentrionis,ad australis altem.Rursus* ab occidente duo parit enascunt sinus:a usqp ad ambas,quas supra diximus,extremitates refusi, currunt ab oriente demissis:& du ui summa & impetu immaniore miscent inuicem* se seriunt ex ipsa aquaim collisione nascit illa famosa oceani aecessio pariter Sc recesso. Et ubicunm in nosti o mari contingit idem,uel in angustis seeus uel in planis iste littoribus ex ipsis oceani finibus,quos oceanum
nunc vocamus,eueniunt,quia nostru mare ex illis influit. Cartem uerior ut
ira dica eius alveus tenet zonam pumim.Et tam ipse qui aranoetiale u sinus ex eo nati,q horizonte circulum ambitu strae flexionis imitant,omnem terram
quadrisdam diuidunt:& sngulas ut supra diximus habitationes ficiunt insu Vlas.Nam ine nos N australes nomines,means ille se calida zonam totam* cin
re at* inferiore terrae supucie insulas ficit. Unde Tullius hoc intelli uoles, non dixit,omis terra parua quaeda est insula: se omis terra q colitur a uobis, parma quaeda est insilia:aa & singulae de quatuor habitationibus paruae quindam efficiunt insulae,oceano bis eas ut diximus ambiente. Omia haec ante Mulos Iocare potest desctiptio substituta,ex qua H nostri maris origine, quae totius una est,& rubri ai Indici ortum uidebis,Caspium* mare unde oria tur inuenies licet non ignorem esse nonnullos,qui ri de oceano ingressum ne gent. Nec dubium est,in illam quo* australis generis temperatam mare de oceano similiter influere. Sed describi hoc nostra attestatione non debuit, cim MDe ructae ius stus nobis incognitus persemerat. Quod autem dixit nostram habitabi leni angustatam uerticibus, lateribus latiorem, in eadem descriptione i terimus aduertere. Nam quanto longior est tropicus circiis tentrionali circo, tanto zona uerticibus quam lateribus angustior est: quia summitas eius in adictum extremi circuli breuitate contrahitur.Deduetio autem laterum cum Iongitudine tropici ab utraque par De ex ta- te distenditur. Denique ueteres omnem habitabilem nostram extentae chlamydi s le ee dixeruta Item quia omnis terra in qua oceanus est, ad quemvis coelestem circulum quasi centron punc obtinet locum, necessario de oceano adiecit: Qui tamen tanto nomine qua si paruus uides. Nalicet apud nos Atlanticum,mare
magnum uocetur, de coelo tamedespicietibus non potest magnuuideri, cum ad coelum terra signit
misit in partes. ideo autem terrae breuitas tam diligerer assci itur, ut parvipen '
92쪽
dendum ambitum simae uir sortis intelligat,quae in tam paruo magna esse noε poterit,ut contentus potius conscientiae praemio, gloriam non requia at. Quod doctrinae propositum,non minus in sequentibus apparebit. N indum pidem esse aetereum. Caeteram inde non possierari perpetuitaremiseriae aes/
mae apud posteros φ .vita mundo isso nianente, eapuem ipso sint,mi litudine fiam,m ne occidant,mnem asoriantur. Caput .X.
OVinetiam si cupiat proles illa suturoru hominum deinceps laudes uni
uscitius y nostis: acceptas a patribus, posteris prodere,tamen propter eluuiones exustion hi terrarum,quas accidere tempore certo necessse est,rion modo non aeternam,sed ne diuturna quide gloriam astri possumus. Virtutis Hietiam sapiens in conscietia ponit,minus perseehus in B gloria: unde Scipio pse monem cupiens infundere nepoti, autor est,ut contemtus conscientiae praemio gloriam non requirat. In qua appetenda,quonia duo
sunt maxima quae praeoptari possint,ut & Φlatissime vagetur, & Φdiutissimό persciteret: postst superius de habitationis nostrae angui s disserendo,totius
terrae,quae ad coelum puncti locum obtinet,minima quandam docuit a nostri generis hominibus particula possideri, nullius uero gloria uel in illam totam parte potuisse disiundi: siquide Gangen transeare,uel transcedere Caucasum, Romani nominis fama no ualuit: spem quam de propaganda late gloria,ante oculos poneta nostri orbis angustias amputauid uult etia diuturnitatis auferre: ut plene animo nepotis cotemptum gloriae,c5pos dissaaser insinuet. Et ait, nec in hac ipsa parte in quam sapientis sertis uiri nonae serpere potest,aete nitate nominis posse durare cum modo exustione,modo eluuione terrant,diu ς turnitati reiu intercedat occasiis qd quale sit,disseremus. In hac enim parte tractatus illa quaestio latenter abseluit,quae multora cogitationes de ambigenda mundi aeternitate silicitat.Nam quis sicile mundum semper Lisse conseritiat, cum H ipsa historiaRr sdes multant rerum cultum emedationem , uel imminuentionem recentem esse fateatur Cumhi rudes primum homines,& incinxia sylvestri non multum a sci arum asperitate dissimiles, meminerit,uel fabuletur antiquitas tradathi nec hunc eis quo nunc utimur uictum fuisse, sed glade prius & baccis alitos eia sperare de sulcis alimonia: Cum ita exordium rorum,& ipsius humanae nationis opinemur,ut aurea primu secula suisse cres mus:& inde natura per metalla uiliora dTenerans, serro secula postrema D dauerit Ac ne totu uideamur de fabulis mutuari, quis non hinc existimet mildum quando p coepisse,nec longam retro eius aetatem,cum ab hinc ultra duo retro annom milia,de excellenti rerum gestam memoria, ne Graeca quide eratet historia Nam sepra Ninum, a quo Semiramis secundum quoMam credi εprocreata nihil praeclarum in libros relatum est. Si ein ab initio, imὁ ante initium stat mundus ut philosephi uolunt cur per innumerabilium seriem seculo rum,non fuerat cultus quo nunc utimur inuentus non literarii ustis quo selo memoriae Licitur aeternitas Cur deni* multatin rerum expientia ad aliquas gentes receti aetate peruenit: Ut ecce Galli uitem uel cultum ole Roma iam adolestente didicerunt. Aliae uero gentes adhuc multa nestiunt, quae nobis inuenta placuaunt. Haec onata uidetur aeternitati rerum repugnare,dum opi
93쪽
o nari nos satiunt certo mudi principio paulatim singula quae* ccepisse. Sed hinundunt quidein suisse s inper,plailosophia autor est,conditore quidem deo.
sed non ex tempore Siquidem tempus ante mundum esse non potuit,cum nihil aliud tempora nis cursus solis essiciat. Res uero humanae ex parte maxinia saepe occidunt manente mundo,& rursiis oriunt, uel eluuione uicissim uel exustione redeute. Cuius uicissitudinis causae uel necessitas talis est: Igne aethereum physici tradiderunt humore nutriri: asser entes ideo sub zona coeli perim sta,qua uia sitis,id est zodiacus,occupauit, oceanu sicut stipra descripsimus a natura locatu,ut ois latitudo, i set clim quinoe uagis 5c luna ultro citrosii disi currunt habeat subie 'hi humoris alimoniam. Et hoc esse uolunt quod Homo rus diuinarum omium inuentionu sens & origo sub poetici nube si meti, uerum sapientibus intelligi dedit, Iouem cum diis caeteris, id est cum stellis, pro- sectum in oceanu, Aethiopibus eum ad epulas inuitantibus. Per quam imaginem sabulosam Homerii significasse uolunt,hauriri de humore nutrimenta u-deribus: qui ob hoc Aethiopas reges epulatu coelestium dixit: quoniam circa oceani oram,non nisi Aethiopes subitat,quos uicinia sellis us* ad speciem nigri coloris exussit. Cum ergo calor nutriatur humore, haec uicissitudo contingit,ut modo calo modo humor e uberet. Euenit enim ut ignis usti; ad maximum enutritus augmentu,haustu uincat humorem:& sic aeris mutata teperi es licentiam praestet incendio,& terra penitus flagrantia immissὶ ignis uratur. Sed mox impetu caloris absumpto,paulatim uires reuertunt humori,cum magna pars ignis incendijs erogata, minus iam de renascente humore consumat. dAc rursiis longo tempoRr tractam,ita crescens humor altius uincit,ut terris infindat eluvio. Rursiis. calor post haec uires resumit. Et ita si,ut manetite mu inter exuperantis caloris humoris* uices,terrarum cultus cum hominum genere saepe intercidat,&reducta temperie ruritas nouetur. Nunquam tame sitie eluuio sue exustio,omnes terras aut omne hominum genus uel omino operit,uel penitus exurit. Aegypto certe ut Plato in Timaeo fatetur nun* nimietas humoris nocuit uel caloris. Vnde Sc infinita anno ii milia in solis Aegy
ptiorum monumentis libris* relSuntur. Certar igitur terrarum partes internecioni superstites, ninarium instaurando generi humano sunt. Ato ita cotingit,ut non rudi mundo, des homines & cultus instit, cuius memoriam intercipit interitus in terris oberrent:& asperitate paulatim uagae seritatis exuit, nconciliabula & coetus natura instruente patiantur fio primum inter eos ma- li nescia,& adhuc astutiae inexperta simplicitas: quae nomen auri primis seculis Praestat. Inde quo magis ad cultum rerum at* artium usias promouet, lato iacilius in animos serpit aemulatio:quae primum bene incipiens in inuidia latenter evadit. Et ex hac iam natatur quicquid genus hominu post sequentibus soculis experitur. Haec est ergo,quae rebus humanis pereundi, at iteru reuertendi incolumi mundo,uicissitudo uariatur.
De diuers ea moram, is pii uereamus umens est G nummis, se decim nostro
OVid aurem interest ab his qui postea nascetur, sermonem sore de te, cum ab his nae fieri qui ante nati sunt,qui nec pauciores,et certe melioressierunt
94쪽
ι luerunt uiri,praesertim cum apud eos ipsos,a vibus audiri nomen nosti u po' rest,nemo unius anni memoriam consequi pomi Homines enim populariter annum tantummodo sitis,id est unius asibi reditu metiuntur. Re autem ipsa, cum ad idem unde scines profesta sitnt,cune a astra redierint,eandem* totius coeli desci iptionem l s interirallis retulerint,tum ille uere uertens annus ainpellari potest,in quo uix dicere audeo,quam multa hominum secula teneatur.
an ut olim descere sel hominibus extingui. uisiis est, cum Romuli animus haec ipsa in templa penetrauitrita quandoque cum ab eadem parte set eodem* tempore iterum defecerit,ium si is omnibus ad idem principium stelli reuocatis,expletum annum habeto. Cuius quidem anni nondum vigesi' Amori, a mam partem scito esse conuersam. Idem agere perseuerat, instans dissuason ni gloriae desideradae. Quam cum locis aretam,nec in ipsis angus s aeternam supra docuisset nunc non silum perpetuitatis expertem,sed nec ad unius anni in ii metas posse propagari docet: cuius astationis quae sit ratio,dicemus. 'mus non is silus est,quem nunc communis omnium ustis appellacsed singulorim scit luminum seu stellarum emense omi coeli circuitu a certo loco in eundem Iocum reditus annus suus est. Sic mensis,lunae annus est,intra quem coeli ambitum lusti at. Nam Sc a Iuna mesis dicitur,quia Graeco nomine lima ita uocatur.Vergilius denim ad.deisiptione Iunaris anni,qui breuis est,am At metis. num qui cursu selis essest signiscare uolens,ait: Interea magnum Ibi circumuoluinar annum. sMagnum uocas Glis,comparatione lunaris. Nam curius quidem Veneris ate queMercuri j pene par seli est. Mariis uero annus se e bienniu tenet tanto emtempore coelum circumit. Iouis autem si ella duodecimn Saturni triginta annos in eadem circuitione cosumst. Haec de luminibus ac ua s,ut sic relata,
iam nota sunt. Annus uero qui mundanus uocatur,qui uere uertens est,quia
conuersone plene uniuersitatis inicitur,lamissimis seculis explicatur.Cuius ratio est talis: Stellae omnes,& sidera quae in coelo uidentur,quorum proprium motum nunquam uisus humanus tartire uel deprehendere potest, mouentur tamen,& praeter cocli uolubilitatem qua semper trahutur, suo quo* accessu tam se o.promouetur,ut nullius hominum uita tam longa sit, quae obis ua Arpis, istitione continua fultam de loco permutationem in quo eas primum uiderat,deprehendat. Mundani ergo anni fiala est, cum stellae omnes omniat sidera qaptanes habet,a certo loco ad eundem locum ira remeaverint,ut ne una quide coeli stella in alio loco st,quam in quo Lit, cum omnes aliae ex eo loco motae sinuad quem reueris,anno suo snem dedere: ita ut Iumina quo cum erraticis quin* in isdem locis & partibus sint, in quibus incipiete mundano anno sierunt.Hocaute ut physci uolunt,post annorum quindecim milia peracta contingit. Ergo scut annus lunae,mensis est:& annus selis,duodecim meiues:& aliarum stellarum hi sunt anni,quos supra retulimus: ita mundanum annuquindecim milia annorum quales nunc computamus Eliciunt. Ille ergo uere annus uertens uocandus est,quem non setis, id est unius astri,reditu metium vir:sed quem stellarum omnium in quocunque coelo sunt, ad eundem locum
reditus,sub eadem coeli totius desaiptione concludit. Vnde& mundanus di
95쪽
IN so MNIVM sc I plo Niscitur,quia mundus proprie coelum uocatur. Igitur sicut annum selis no s, klum a Calendis Ianuari js uis ad easdem vocamus, sed N a seqtiente post C landas die usip ad eundem diem, & a quocun cuiuslibet mesis die ul* in diem eundem reditus,annus uocatur. Ita huius mundani anni initium sibi quiuque facit quodcun* decreuerit. Vt ecce nunc Cicero a desectu selis, sub Romuli sine contigit mundani anni principium sibi ipse constituit. Et licet iam saepissime postea desectius solis euenerit,non dicitur tamen mundanu annum re
petita desedito solis implesse sed tune implebitur,cum sel deficies in ηsdem licis N partibus,& ipse erit, H omnes coeli stellas omnia* sidera rursus inueniet,in quibus silerant,cu sub Romuli sine deficeret. Igitur a discessu Romili post annorum quindecim milia sicut asserui physici sol denuo ita deficiet,ut in eodem signo eademst, parte sit,ad idem principium in quo stib Romulo si yerat,stellis quoΦ omnibus signi sin reuocatis. Peracti enim fuerant,cum Scipio in Aseica militaret, a discessu stomuli anni quingenti septuaginta & tres. Anno enim ab urbe condita sexcentesimos timo hic Scipio deleta Carthagine triumphauit. Ex quo numero annis remotis trigintaduobus regni Romi Ihia duobus qui intra somnium Scipionis N consummatum bellum suere,angenti septuagintatres a discessis Romuli ad somnium us' remanebunt. Ergo rationabiliter uere, signauit necdum mudani anni uicesimam partem esse couersam. Nam uicesimae parti quot anni supersint a sne Romuli ad Asticanam militiam Scipionis,quos diximus annos suisse quingentos septuagintatres, sis quis in digitos mittit inueniet. G
Hominem non corpus esses ementem.Et nunquilin emunio vere interea accorrumpat . Caput .XII.
IV uero enitere,& sc rustieto te non esse mortale,sed corpus hoc. Nec enim tu is es,quem forma ista declarat,sed mens cuius*,is est quis :non ea sigura quae digito demonstrari potes .Deum te igitur si ito esse si quidem est deus qui uiget,qui sentit,qui meminit, qui prouidet,qui tam regit,ia moderatur,& mouet id corpus cui praepostus est,quam hunc mudum ille princeps deus. Et ut ille mundum quadam parte mortalem ipse deus aeter i nusse seagile corpus animus npiternus mouet. Bene & sapienter Tullis Scipio circa institutionem nepotis ordinem redie docentis impleuit.
Nam ut breuiter a principio omnem operis cotinentiam reuoluamus, primu i tempus ei mortis,&imminenteis propinquorum praedixit insidias, ut totum de hac uita sperare dedisceret,quam non diuturnam coperisset. Dei,ne me
tu praedictae mortis stangeretur, ostendit sapienti & bono ciui in immortalitatem morte migrandum.Cu eum ultro spes ista traxisset ad moriendi desideri succedit Pauli patris opportuna dissuasio,accensam siti sestinationem ab appetitu sse,ntaneae mortis excludens. Plene igit in animo Amniatis utrinque plantata brandi expectandi* temperie altius iam circa diuina erigendii
nepotis animum Atacanus ingreditur.Nec prius eum terram patitur intueri. v coeli ac siderum naturam motum,ac modulamen agnosciit,& haec omnia stiat praemio cessura uirtutum. Ac postΦ mens firmata Scipionis alacritate latae
Promissionis erigitur,tum demum gloria,quae apud in os magnum uirtu iis
96쪽
tis praemium creditur,contemni iubetur:dum ostenditur ex terrarum breuitate uel casibus, arista locis angusta temporibus. Asticanus igit pene exutus h minem,& desecata mete iam naturae hae capax,hic apertius admonetur,ut esse se deum nouerit. Et haec sit praesentis operis consummatio,ut animam no si Ium immortale,sed deum esse clarescat. Ille ergo qui fuerat ia post corpus in diuinitate receptus di Birus uiro adhuc in hac uita posito,deum te esse scito non Prius tantam praerogatiua committit homini, . quid sit ipse discernat. ne exb Atarii. stimetur hoc quo*diuinum dici,quod mortale in nobis & caducum est. Et quia Tullio mos est profunda rerum scientiam sub breuitate tegere uerboru, nunc quo miro compedio tantu includit arcanum,quod Plotinus magis Φ - α quisquam uerboim parcus libro integro disseruit cuius descriptio e: Quid aniv mal,quid homo. In hoc ergo libro plotinus quaerit cuius suat in nobis uolu-Ptates,ma rores,metussit ac desideria,& animositas uel dolores: postremὁ cogitationes Sc intellectus,utru merae animae,an uero animae utentis corpore. Et
post multa quae stib copiosa retu densitate disseruit, quae nunc nobis ob hoc talum praetereunda sunt,ne uso ad fastidii necessitatem uolumen extendant,hoc Postremό pronuntiate Animal esse corpus animatu. Sed nec hoc n*lediu uel non quaestu relinquit,quo animae beneficio quas ue uia societatis animet. Has ergo Omes quas praediximus passiones assignat animali. Uerii autem homine ipsam anima esse testatur. Eigo quod uidetur,non ipse uerus homo est,sed uerus ille est a quo rUitur quod uidetur. Sic cum morte animalis distesserit animatis,cadit corpus regete viduatum. Et hoc est quod uidetur in homine mo ς tale. Anima uero qui uerus homo est,ab omi conditione mortalitatis aliena Gadeo ut ad imitatione dei mundum regentis regat & ipsa corpus,dum a se animatur. Ideo physici mundum magnum hominem,& homine breuem munduelli dixerunt. Per similitudines igitur caeterarum praerogatiuarum, quibus deum anima uidetur imitari,anima deum N pristi philosophorum 8c i ullius dixit. Quod autem ait mundum quadam parte mortalem, ad commune opser nionem respicit,qua mori aliqua intra mundum uidentur,ut animal cxanimatum uel ignis extineius,uel siccatus humor. Haec enim omnino interrjsse creduntur. Sed costat secundum uerae rationis assertionem,quam & ipse non noscit,nec Uergilius ignorat,dicendo: Nec morti esse locum,constat inqua,nihil intra uiuum mundu perire,sed eorum quae interire uidentur,sela mutari specio em:& illud in origine suam at* in ipsa elementa remeare,quod tale quale suit esse desierit. Denim N Plotinus alio in loco,cu de corporit assiimptione disisereret,& hoc ditatui posse pronuntiaret,quiiud eluit obiecit sibi. Cur ergo elementa quorum flόxus in aperto est,non similiter aliquando Aluuntur: Ethreuiter tantae obicistioni ualido respondit: Ideo elementa,licet fluant, mquam tamen selui quia non foras effluunt. A coeteris enim corporibus quod esiluit recedit:elementorum fluxus nunqua ab ipsis recedit elementis. Eigo in hoc mundo pars nulla mortalis est secundu uerae rationis asserta. Sed qd ait, eum quadam Parte mortalem ad communem ut diximus opinionem paulu- Ium inclinare se uoluit. In sine aut ualidissimu immortalitatis animae argum
tum poni quia ipsi corpori mat agitatum: quod quale sit,ex ipsis uerbis Cice
97쪽
rN so MNIVM scipio NIsronis quae sequuntur inuenies. EDe tribus ratiochi indi modis, ιibus mimae immo itatem asperum Platonici. .XIII.
NAm quod se per mouetur,aeternum est: quod autem motum asseri alicui.quod istim agitatur alicunde quado finem habet motus,ubuendi linem habeat necesse est. Solum igitur quod scistim mouet, Mnunquam deisitur a se,nunquam ne moueri quidem desinit:quinetiam corioris quae mouentu hic sons,hoc principium est mouendi. Princim autem nulla in origomam e principio oriuntur omnia, ipsum autem nulla ex re alia nasci potest. Nec enim id esset principium,quod gigneretur aliunde. Quod si noorinar,nec occidit quidem unit: nam principium extinctiim,nec ipsiim ab alio serenascetur,nec ex se aliud creabit:siquidem necesse est a principio oriri omnia. Ita sit,ut motus principium ex eo sit,quod ipsum a se mouent r. Id aute nec nasci potest,nec mori uel concidat omne coelum,omnis* natura consistat neces se ia,nec uim ullam naciscatur,tqua a primo impulsu moueatur. Cum pato at igit aeternum id esse quod ipsum se moueat, quis est qui hanc natura animis esse tributa neget Inanimum est enim ome quod pulsis agitatur externo:quod aute est anima id motu cietur interiore & suo. nam haec est proprie natura animi at p uis,quae si est una ex omnibus quae tapsam moueat,ne F nata certe Π& aeterna est. Omnis hic Iocus de Phoedone Platonis ad uerbum a Cic rone transatus est, in quo ualidissinis argumentis animae immortalitas asseritur.Et haec est argumentorum flamma,elle animam mortis immunem,quoni- Gam ex se moueatur. Sciendum est aure,quod duobus modis immortalitas intelligitur. Aut em ideo est immortale quid,quia st se non est capax mortis: aut quia procuratione alichius a morte defenditur.Ex his prior modus ad animae, secundus ad mundi immortalitatem refertur. Illa em silapte natura a coditione mortis aliena est: mundus uero animae beneficio in hac uitae perpetuitate rei, netur. Rursiis,sema moueri dupliciter accipitur.Hoc em dicitur H de eo, id ex quo est,sema mouetur:& de eo quod isnper & est & mouetur.Et secudus modus est,quo animam dicimus stiraper moueri.
His praemissis,iam abus syllogismis de immortalitate animae diuersi sectatores Platonis ratiocinant,oportet aperiri. Sunt em qui o gradus *llogismorum ad unum sne probationis evadant, certa sibi propositionem secluentis ex antecedentis coclusione facientes:apud qs hic prior est Anima ex se mouetur: Hquicquid aute ex se mouetur,sema mouetur. Igitur anima semst mouetur. S eundus ita,qui natat ex prioris sine: Aia sema mouetur: quod aute se a m uetur,immortale est: igit ala immortalis est. Et ita in duobus syllogismis duae res probantur id est,& tana moueri anima ut in priore: N esse immortalem, ut colligit de secundo. Alin uero uis ad tertium gradum,ita argumetando
procedui: Anima ex se movet: quod aute ex se mouetur,principium motus erigit anima principiu motus e. Rursiis ex hac coclusione nascit propositio: ima principiu motus est: qd autem principiu motus est, natum non est igit anima nata no est. Tertio loco: Anima nata non est: qd natum no est, immortale est Est anima immortalis est. At a uero omem ratiocinatione suam in unia, ussyl-
98쪽
LIBER . n. si, in syllogisint compendium redegere. Am ma ex se mouetur: quod ex se move
tur,principium motus est: quod autem principium motus est,natum non est quod natum non est,immortale est igitur anima immortalis est.
Quabiurationibus Aristotcles coma Ptironem monillam uoluerit,ammam a seis nisueri non ris. Caput .XIIII.
Staliani omium ratiocinationum apud eum potest postrema coclusio de /HM AAM
animae immortalitate costare, qui prima propositione,id est ex se motio ue ui GD-ri anima non refellit. Hac em in side non recepta,debilia sunt omia quae sequunt. Sed huic Stoiconi quidem accedit assciaso. Aristoteles uero adeo noacquiescit,ut anima non selum ex se non moueri,sed ne moueri quidem penitus conetur asserere. Ita ei si callidis argumentationibus astruit nihil ex se in η ueri,ut etiam si quid hoc facere concedat, animam tamen hoc non esse consis mei. Si em anima inquit principium motus est,doceo n5 posse principium iamotus moueri. Et ita diuisione suae artis ingreditur,ut primum doceat in retra mobile tam natura esse aliquid immobile deinde hoc et se animam tentet ostendere. Necesse est inquit aut omnia quae sint,immobilia esse: aut omia moueri, aut aliqua ex his moueri,aliqua no moueri. item,si damus ait Sc motum Sc quietem,necesse est aut alia semper moueri,& alia nuna moueri: aut omia simul nunc 'uiescere,nunc moueri. De his,inal,quid magis uera sit rearamus. No esse omia immobilia,aspectus ipse testimonio est,sa sunt quoiu motum videmus. Rur sus,non moueri omia uisius docet, i immota cognostimus. Sed nec omnia dicere possemus modo motu pati modo esse sine motinua sent quotm p tuu mos tum videmus,ut de coelestibus nulla dubitatio e. Restat uit,ait,ut sicut aliqua sema mouentur,ita sit aliqd semper immobile. Ex his ut collectum sit,c:se ali- RG fibra quid immobile.nullus obuiat uel refellit. Na 8c uera diuisio est.& sectae Pl tonicae no repugnat. New em si quid est immobile,sequitur ut hoc sit anima. Nec a dicit anima ex se moueri iam moueri uniuersa cosrmat,sed modu astruit q anima mouet. Si 'd e aliud immobile, nihil ad hoc id de anima astruitur ptinebit. Qd N ipse Aristoteles uidens,postu docuit esse ali ad immobile,
hoc esse anima uult dicere. Et incipit asserere,nihil esie qd ex se moueri possit: sed omia quae mouentur, ab alio moueri: qa s uere probasset, nihil ad patroci alio ex semen Diu Platonicae se stae relinqueret. Quemadmodu em credi posset,ex se moueri, anima,si constaret nihil esse quod ex se possit moueri: In hac autem Aristotelica argumentatione huiusmodi diuisonis ordo contexitur: Ex omnibus si mo sim libres .
Dent,inat,alia per se mouentur,alia ex accideri. Et ex accidente,inat, moueturq cum ipsa no moueant in eo in sent qd mouetur. ut in iami sarcina seu uector quiescens: aut etia cum pars mouetur,quiescente integritate ut si quis stans pedem manum' ue uel caput agitet. Per se aut mouetur, id neci' ex accideti necpex parte,sed totu simul mouetur ut cu ad sepiora ignis ascedit. Et de his quidequae ex accidenti mouentur,nulla dubitatio cst,quin ab alio moueantur. Pr habo aute,inquit,etiam ea quae per se mouentur,ab alio moueri. Ex omnibus enim,ait,quae per se mouentur,alia causam motus intra se possident: ut anima-
Iia,ut arbores,quae sine dubio ab alio intelligiatur moueri a causa scilicet quae in ipsis latet: nam causam motus ab eo quod mouetur,ratio sequestrat. Alia ue
99쪽
ro aperte ab alio moti Rid est,aut ui aut natura. Et ut dicimus moueri ome staculu: quod cum de manu iaculantis recessit,sito quide motu serri uidetur stilorigo motus ad uim refert. Sic em nonun* M terram sursum,& ignem deorsum serri uidem Ad alienus sine dubio cogit impulliis. atura uero mouentur uel paula,cum p se deorsum: uel leuia,cum sursum serunt.Sed & hoc dico dum est ab alio moueri:licet a quo habeat incertu. Ratio enim ait,demendit esse nescio ad,qd haec moueat. Nam si s ante mouerent,siponise etia staret.Sed nec una uiam senap agerent,imo se diuersi mouerentur, si s laneo serrent agitatu. Cum sto hoc facere non pollini,sed leuibus semper ascensus,& descensus
grauibus deputatus st: apparet eoira motu ad certam 8c constituta naturae ne
cessitatem retari. Haec sunt 8c his similia, quibus Aristoteles omne qd mo huetur ab alio moueri probasse se credidit. Sed Platonici ut paulo post demone μή ς β strabit argumera haec arguta magis cp uera esse docuere. Nunc seques eiusdeiungenda diuisio est:qua non pon animam ex se moueri, etiam s lim alia res moueaurea, facere posset, laborat ostendere. Et huius rei prima propositionem ab illis muriis, uo ip9 tuatur,quae sibi existimat costituisse. Sic em ait Cum igitur ome quod mouet, constet ab alio moueri sine dubio id quod primu movet,quia non ab alio mouetur ne p em haberet iam primum,si ab alio moueretur necesse est,inquit,ut aut stare dicatur,aut seipsam mouere. Na si moueri ab alio dicatur,illud qu que quod ipsum mouet dicetur ab alio moueri: N illud rursus ab alio. In insi- . nitum inquisitio ista casura est,nuna exordia prima reperies,si semper aliud ea
quae putaueris prima,praecedit. Restat igitur, inquit,ut si quod primu movet Gnon dicatur stare,ipsim se mouere dicat A sc erit in uno eodem* aliud quod mouet,aliud quod mouet. Siquide in omi aio motu tria haec sint necesse est: id
quod mouet,& quo mouet,& quod mouetur. Ex his quod mouet,latum mouetur,G etiam mouet cum illud quo sit motus,& moueatur Sc moueat: illud
uero quod mouet,non etiam moueatur ut ex tribus sit commune,quod medium: duo uero sibi contraria intelligatur. Nam scut est quod mouet 8c no mouet,ita est inat 'id mouethno mouet: propter quod diximus quia cit omnedd mouetur ab alio moueat,si hoc quod mouet,& ipsim mouetur: quaeremus semper motus huius nec un* inueniemus exordiu. Deinde,si quid se mouere
dicatur,necesse est,inquit ut aut totum a toto, aut partem a parte,aut partem a toto,aut totum a parte existimemus moueri:& tamen motus ille seu a toto seu
a parte procedat,alterum siti postulabit autorem. Ex his omnibus in unum HAristotelica ratiocinatio tota colligitur hoc modo: Omne quod mouetur,ab alio mouenar.Quod igit primu mouet,aut stat,aut ab alio& ipsem mouetur:
hi Misi is sed si b alio,iam non Potest hoc primu uocari,& semper quod primu move
iis Aristotelis at requiremus: restat ut stare dicatur. Sint igitur quod primum mouet.Contra primi Platonem ergo,qui dicit anima motus esse principium in hunc modum com ponit syllogi linus: Anima principium motus est, principium autem motus nomouetur,igitur anima non mouetur.Et hoc est quod primo loco uioleter ob --. iecit.Nec eo P perstiadere contentus,animam non moueri: at is quoque rationibus non minus uiol perurget. Nullum inquit initium idem potest esse ei cuius est initium. Nam apud geometras principium lineae punctum dicitur esse,
100쪽
Ethno linea apud vicininicos principium numeri no est numerus. Ite,causa 6 nascedi ipsa non nascit,& ipse ergo motus causa uel initium non mouetur.E go anima quae initia motus est,non mouet. Additur hoc quo p Nun i inquit,sieri potest,ut circa unam eandest, rem,uno eode* tempore,conti ariciates ad unum idem* ptinentes eueniant.Scimus aut quia mouere facere est,&moueri pati est Ei igit quod se mouet,simul eueniet duo sibi contraria,& facere M impollibile est. Anima igit non potest se mouere. Item dicit: Quis Si animae ellentia motus esse,nun* quiesceret a motu. Nihil em est qd recipiat est,itiae sitae contrarietate. Nam i is nun* frigidus erit,nec nix una sponte sua calescet. Anima aut nonnun* a mot cessat: non em senast corpus uid mus agitari.Non uit animae e uia motus est,cuius conti arietatem receptatis Ait etia: Anima si alijs causa motus est,ilvia sibi causa motus esse non pote
rit. Nihil est em in t)qd eiusde rei sibi causa si cuius est alii ut medicus,ut ex 'crcitator corporu,sanitate uel ualetiam,quam ille raris,hic luctatoribus prinstat,non uti ex hoc etia sibi pstant. item dicit Omis motus ad exercitium sui instrumeto *et,ut singulatu artiu usus docet: ergo uidedum,ne'animo ad se mouedum instrumeto opus sit. Quod si impolubile iudicat,& illud impossibile erit,ut anima ipsa se moueat. Item dicit:Si mouetur anima,sine dubio cum reliqs motibus & de loco Sc in locum mouet. Quod si est,modo corpus ingredit,modo rursus egredit,& hoc sequeter exercet. Sed hoc videmus seri non possc .non igitur anima mouet. His quo additiSi anima se m uet,nec He e ut aliquo motus me se moueat. Ergo aut in loco se mouet,aut se-c ipsam pariedo se mouet,aut tapsam consumedo aut se augendo,aut se minuendo. Haec sunt em inquit motus gna. Hore aut sngula,quemadmodu possunt seri requiramus. Si in loco te mouet, aut in recta linea se mouet,aut sphaerico motu in orbem rotat.Sed recta linea infinita nulla est. Nam quae ncy in natura intelligit linea quocun* sne sine dubio terminat. Si ergo p linea terminata anima se mouet,n5 sema mouetur: nam cu ad snem uenit,& in rursus in exordiu redit, necesse est interstitium motus fieri in ipsa amutatione redeussi. Sed nec in oriam rotari potest. Quia ois sphaera circa aliqd immobile, quod centro vocamus,mouet tir. Si ergQ 8c anima sic mouetur,aut intra se habet qd immobile est,& ita sit ut non tota moueatur:aut si non intra se habet, sequitur aliud non minus absurdum,ut centron foris sit,qd esse no poterit. stat ergo D ex his alis in loco se non moueat. Sed si ipsa se parit, sequitur ut eadem & esse H n5 esse dicamus.Si se ipsa columit non erit immortalis.Quod si se aut auget aut minuit eadem simul & maior se N minor repletur. Ex his talem colligit syllogismum:Si anima se mouet,aliquo motus gne se mouet,nultu aut motus genus quo se moueat inuenit,non igitur se mouet.
Qitibus argumentis Platonici manstrum situm aDUM AHIlatetem tuemar, ostendet es iniste esse divi id cpiodastis O M-r,isi ηαessorio elle animam: iliuit vis obaris,einuata εna obiectio Aristotelis. Ops .XV.
Ontra has tam stibules & argutashuerisimiles argumentationes aecingendum est secundum stetatores Platonis:qui inceptum quo Arsestoteles tam ueram am* ualidam definitionem magistri sauciare ten