Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

451쪽

anno, mense , die omnia, aut certe multa latque diversa simul legere atque addiscere velle. Certh librorum, auctorumque multitu- ὰdine Se lectionum varietate praestantissima quoque ingenia non raro obruuntur ac di strahuntur, ut eis tandem eveniat quod est in πολυλυλήlω : De omnibm aliquid, de toto nihil. 7. Bibliotheca non tam sumtuosa,quam selecta ex optimis , maximeque necessariis . auctoribus comparetur. 8. Loci communes, tum E sacris literis, tum e profanis scriptoribus , ad usus necessarios, matura diligenterque colligan

tur.

De quibus vide,si lubet, Hyperium no suum . ib. studii Thesi cap. a. 3. 6 I

9. Privatia studiis ne tribuatur illud tempus, quo vel publica lectio audienda, vel concio disponenda est. Neque his posthabenda est aegrotorum aut gravibus ten lationibus vexatorum visitatio,institutio, consolatio, si jam ecclesiae minister constitutus sis.

so. In omnibus studii theologici partibus vires corporis & ingenii expenda tur, ne plus minusve, quam par sit, suscipiatur. II. Ante meridiem mera Theologica

452쪽

DE RAT. STUD. ΤΗ1OLOG. qP9 raetentur , ira ut caput Biblicum ex U. k N. Testamento ex fontibus, siquidem eos tam imbibisti, Hebraeis Graecisque, aut versione Latina vulgata & vernacula tua, quo ridie perlegas, praecipua di ista ex eo memoriae commendes, & in obscuris vel interpretem consulas, vel praeceptores viis vos adeas: inde ideam Theologiae , locos Communes, controversias. 8e casus conis

scientiae quae ad praxin propius faciunt. justo ordine persequaris . dum in singuli a tibi habitum acquisiveris. Ιχ. A meridie &quidem horis duabus a prandia, ne concoctio impediatur. 8e ca- pur graretur, Incumbes. r. lectioni historictum divina, cujus finis est religio; tum naturalis, cujus finis scientia ἱ tum humana cujus sinis prudentia & ars , ut docet doctissimus Vossius , Artis histori cap. 7. pag. 27. 2. studio linguarum & artium di. cendi , ubi in Hebrais sufficit textum Biblicum intelligere. Neque hoc studio omnes

qui ad sacrum ministerium adspirant, onerandi videntur. Er in Gratis satis erit, si Novum Testamentum Graecum, etsi non ad criticas minutias usque, ad veram tamen interpretationem exacte intelligas. Siquis tamen ingenio valeat, otio abundet , de occasionem nanciscatur, in utriuiaque linguae adyta ulterius contendere

453쪽

43o Lu D. CRoc D. IN ST R. poterit, maxime si in icholis forsan linguas aliquando docere velit. Et huic tali paret universa antiquitas Hebraea, Graeca. E La. tinis potissimum legat veteres philosophos, Ora rores , po eras , historicos, philologos, Virgilium, Horatium , Ovidium. Lucretium , Terentium, Plautum , Cicereronem, Sallustium , Tacitum. Quintilia anum, Senecam, Scaligeros , Baudio s. Hein scis. Grotios, Vossios, Barlaeos, Lipsos, Purea nos, Mureros, Klrchneros,Pic carios, Barthios , Gruteros : hisque nonnunquam sepositis, ingenii vires scribendo& disputando experiatur. . 1 . Quia vero superforaneum suerit, fundamentum posuisse . nisi superstruxeris ' etiam atque etiam cogitandum est, ac

cuique serio statuendum, quod in studio feliciter coepto constanter progrediendum usque ad meram.

Hoc fiet, si studium theologicum dignis

preciis aestimaveris. Neque enim quisquam multum laboris collocaverit in eo , quod ante res alias non habet. caetera peritus & fidus praeceptor auditoribus su ancile suggerer, non insuper habitis lis, quae infra cap. x. de studiis sacri studii decurserendis ad metam cujusque docemus. Convsule ti Cassianum OL XL de Spirituali solentia Abbatis Nesserotis.

454쪽

Mediis,& quidem divinis in specie.

ME ia qua ad βορum suum conssequendum stadiastum Theologia per Dei gratiam prudenter eligere, aut fallem sibi concessa in hac ordinaria proficiendi ratione. qua hodie in Ecclesia Dei vitet, adhibere

. oportet, sicut divina aut humana. Illa spiritualla , haec naturalia fortassis non incommode dixeris. Vae autem illis. qui hic Diabolica aut quaerunt , aut aliis obtrudunr. Nam diabolus, omnium spiritualium tenebrarum , stultitiae malitiaeque fons , non sinit eos, qui diabolicos libros de industria legunt, in coelesti sapientia proficere. Libris enim superstitiosis &magicis, tanquam laqueis, lectores, cultoresque suos in nequitia detinet, ne sapientiae lux eis affulgere possit. Caveant ergo omnes sincerioris Theologiae amatoreS,ne

Spiritus familiaris & Aympicos. quos qui

dam nequam vendirant, tibi vel, median- re conjuratione , adsciscant, vel conjuratos ab aliis emant, quorum ductu erudian-rur ex pacto sive explicito, sive implicito: Sapientiam veram docere nequeunt, quoniam eam haud possident. Lux verae sapientiae tanta, tamque sublimis est,ut ma-S 1 Io-

455쪽

qix LU D. CR OC It D. IN ST R. lorum spirituum castra non subear. Ne

impari iuro e utimini eum infidelibus. quod enim consortium justitia cum iniistitia ' se qua communio luci cum tenebris ' Et qua concordia Christo eum Belial a cor. 6.

H. . .

Libris diabolicia jure annumerantur libri calumniarum 8e scommatum plenissimi Sc sycophantiose scripti , quorum hodie uberior seges est, quam muscarum in Armenia, cum caletur maximE. Et

plurimi hoc rempore sibi laudi dicunt, si

in pios di doctos invehaneut eorumque scripta conviciis proscindant de petulan ter carpant , etiamsi ea . neque perlege rint , neque sensum eorum prope perce- .

Iae. 3 .' sq. Symia si invidiam amarum habetis, ct irritationem in tarde vestro, ne gloriamini, is ne mendaces estote adversus

veritatem.

1s. Non es enim ista sententia sivernὶ desceniani, sed terrena , animalis., damo

i 6. Vbi enim invidia est, is rixa, ibi in

quieta vita is omne opus pravum i ι - . ' .

I .ma autem superne est sapientia, primum quidem casas, deinde pacifica'. aqua, obsequens , plena misericordia ct fructuum

456쪽

: D E RA T. STUO. ΤΗ Ε o Lo G. ηι bono um, absque disceptatione , ct minime simulata. 8. Fructud autemjustis seritur eum pace iis qui dant operam pacr. Jac. q. v. ir. Ne arti aliis obloquimisi.

fratres , qui obloquitur frotri, quique damnat fratrem suum, obloquitur Legi, damnat Legem : quod si damnas Legem, non esebserυator Legis, sed judex. 3 1. Vn- s Legislator qui potes servarao perdere : tu quis es qui damnas alium t

Consert Thomam Campanellanam , lib. q. de sensu rerum, cas. I. S. 2. Media DIVINA sunt,qua omni narura Θ mdustria humana vi severiora , ad Aeovandam mentem, qua in principium theo-i tigia in Ras partes historice dislocatumrnis θ' volet, is formandam Dei noιionem ac cultionem divinitus conceduntur.3. Eaquesunt vel primi ordinis, ut precatioo, vita sanctimonia ἱ vel seeundi ordinis,ui ipsa naturae dona. . Deus enim non tantum gratiae , sedia naturae auctor est , In Principio creavit Deus coelum od terram, Gen. r. I & hane per illam perficit, &' lapsam tollit & elevat. Haec aure elevario mentis fit per operationem spiritus sancti s regenerationem vide-S 3 licer,

457쪽

qi4 Lu D. CR OC I D. ΙNsTR. 'licet , sanctificationem, & Consecrationem, seu missionem seu internam praepserationem hominis Dei.

q. PRECAT io e 3 medium divinum , quo studiosim Neotoria iuruminantem spiritus S.gratiam in suenter implorando, furem tiam ac scientiam sivernam indipiscitur.

Cum enim oratio ad omata valeat, Matri 7. v. 7. Potissimum tamen ad divina dona consequenda, quae in summa Dei benignitate & gratia posita sunt , praecipueque ad hoc sapientiae ac scientiae donum impetrandum, maxime necessaria est,Luo. II. t . V. 2s-Α- s. si - 4 r s3Ist 12. 18.27. 33, 66 7 ruq IM. s. 164. Proxima enim hujus sapientiae causa

est flagranti stimum ejus desiderium. Flagrantissimum, inquam, quia ad hoc pigri& inertis hominis desideria nihil juvantaee

quibus Proυ. 1 . v. q. vult& non vult pl- geri cur ita ' quoniam, ut est Prov. 2I .v. x s. desideria occidunt pigrum : noluerunt enim quicquam manus ejus operari: Hinc sapiens Sap. 6. v. 18. Verissimum, in

quit, principium illius sapientiae ) est dis ciplina cupiditas. Et e. 7 V 7 . Et Syracides

c. 2 q. v. 22. Et Salamon eadem sapientia disserenS, Prou 2. v. q. ct . Si. inquit,qua sieris eam velut argentum , is tanquam abditos thesauros I rutatus fueris eam P tunc

458쪽

DE RAT .sTU . THEOLOG. His intelliges revnentiam Domini, is agnitionem Dei consequerιν. Hoc autem desiderium, quod a spiritu S. proficiscitur, frustra esse nequir, juxta il- Iud Prov. Io. v. 3. M pios in oratione diu Perseverantes Deus miris consolationibu a ac deliciis oblectare , eorumque viscera aqua salutaria sapientiae rigare atque se cundare solet . Esa. 36 v. 7. Nec saporem modo, sed cognitionem quoque divinarum rerum precatio praeber, q. v. s. Deut. 33 v. 3 Iac. .v. s. Cujus rei locupletissimum exemplum sub V. T. reliquit David Pist. II9. toto quidem , maxime vero m. 38. Et sicut sacerdotesV. Τ.cum precibus Deo hostias quotidie obtulerunt pro se Se propdpulo. Exod. 29. 39.Lευ 9. 7. ita sacrarum literarum studiis dediti . assidudorabunt pro illius conservatione de propagatione, Mart. 9. 38. Eph.6. I 8, 9. Col. q. . a Thes 3. s. a. Et sub N.T. sub scholasticorum princeps Thomas Aquinati, qui infignem illam & admirandam sapientiam studio magis orationis , quam humano ingenio de labore se asseeutum suisse chari simo laeto fratri Reginaldo secreto reve lavit: quod secrerum , quamdiu in vita maneret, servari voluir. Ideoque in more habuit . ut quoties ei legendum , scribendum vel disputandum esset , ad te cretum S 4 Ora

459쪽

qi 6 Lu D. CROCII D. IN s TR. orationis locum prius confugeret , ut a Deo diiceret , quod homines doceret. Intelligebat enim quod est a I . Augustin dictum) melius interdum oratione solvi du-ιia. quam humana inquisitione: ut Lodo. vicus Grana tensis in laudibin D. Thomare fert. Ex adverso qui preces cultumque numinis spernunt , ii a spiritu sancto sperinantur, I Sam. 2. IO. Iob 12. s. Rom. I. 2I. 28. m. 7. Θ s. h. 6 18. I. 8 9. Apocal. 22.11. Quare

s. Precatio sit diurna ct noctuma: Ista matutina, meresiana, vestertina: hac, quoties sommm est intervigil: alias prolixa, alias breυis ct jaculatoria : alias eum gemitu Θἐacrymis , al/-s cum gaudio Θ Θmnis , Θ.quidem tum ante studia , tum post studia , tum denique inteν studia. Hoc firmat praeorum christi, ejusque

Apostolorum, monitum patrum , & exemplum sanctorum. Praeceptum Christi,& Apostolorum. Matth. 7. 7. 8. 16. Α . Marc. Iq. 28. Luc. t. 9. Io . I 2. I . 918. I. I NU .i7. Lmb. I. . 6. I Pet. L. 1. 2. Monitum patrum est apud D. Bern

hardum, fierm. de obedientia, patientia θ pientia: Θ in 8. punctis. Exemplum est Davidis, cum passim psalmorum , tum V. 3δ 9. toto,is Issi., iq2 e, I 3. Salom nis

460쪽

disinum, quo studiosis Theologia quotquot horis , ac momentis , seipso melior fieri co

natur.

Hujus praecepti auror est Apostulus , Tu. 2. v. II. ct 1 2. Tim. q. v T. 8.P . Iq. s. I 6. Ubi videsis paraphrasin Erasmi Rorerodami, ejusdemque πλυκλη-mν: item in ratione verae Theologiae sub finem, Quod ti Salomon luculente docet Prov. t .v. 7. quem in locum eruditissimus Theologus Doctor Cartvvlthus , Olim Cantabrigien fis Prosessor, commantario in proverbia, Leida edito Anno I 6I7. videatur. Huc etiam facit scitum illud Augustini : palato non sano poena est panis, qui sano es suavis ; Θ oculis agris odiosa lux, qua pu

ris an amabilis. unde εe idem alibi Deum .ppellar purgata mentissapientiam. Ita enim dulcirer sapir, qui purgatam animae Pala tum gestant. Vide Melchioris Breleri Vindicias mysterii iniquitatis . pag. Α9