Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

461쪽

Torus enim homo,tanquam nova crea

8. Animi sianctimonia est, qua illius mens, cogitatis , assectus, voluntas ct studiumpu

m servantur,aut inquinata depurgantur. . Uaec enim ita cohaerent natura, ut unius

lmmundi cie caetera facit E contaminentur,

argumento Matth. 1 2, 3 q. s . 9. Mens, cuius est intellectus theoreticus, is quo σαυτήρη ς , t a qua propositiones majo

res suppeditantur ; is practicus, in quo conscientia residet, cujus judicisio e propo'. litionibus is assumtionibus conclusiones ex

i limpidiore legis disin fonte diluenda, anguineque Chrsi abstergenda est.

Haec enim non tantum a juventute vana est, Gen. 8, 2 i. Psal. si: T. 1Ο. 944 1i , sed M porro inquinatur 1. falsis persuasionibus. 2. ignoratione eorum, quae sciri oportet. 3. propensione in affetiuum sinisteritatem . q. consensus in peccatum. Cujus ἀρρωςτοις medelae. χ Cor. Α- 16.CH. 3. IO. sunt a quotidiana poenitentia, a lectione & canru pio psalmorum, ab oratione , quae a Deo impetratur & quod su

462쪽

BERAT. s Tu D. TH 1 o Loo. ε 391 C. Cogisatio est vel a Deo, vel diabolo, vel a nobis ipsis ar, A Deo est, quis emitamur ad agendum ea qua pia, Ialutaria is verbo Da i consentanea sunt. Haec fovenda est lectione verbi Dei, &precibus. I 2. A Diabolo, qua per doctrina Chrisiana

UAMionem durit in exitium.' Huic opponendum est Del verbum, Eph. 6. 6. IT. exempla & suffragia omnium sanctorum, Prophetarum Apostolorum, martyrum , aliorumque patrum, & seriae preces.

3 3. A nobis ipsis,qua , βω-km Bernha dum,vel ess oriola, is ab animo tam facile rejicitur,quam recipitur: vel violentior. qua ad natura necessitatem 'ectat ἱ veι immunda qua HI a labe originis.

Hae vero oriuntur vel a sensu , vel a memoria , vel a complexione, & expellendae sunt lectione Biblicaaaboribus vocationis, fuga otii, & cumprimis ardenti, anxiaque invocatione ejus, qui solus porta est cor novum creare, psal. I.v. 3 2.

'iq. Aserus , a quibus ne oncti quidem interris prorsus liberi fiunt, vel ab ipso eorpora

reccasionem trahunt, vel e rebus externis proveniunt.

3s. Illorum fons est immoderatus amor cor-

463쪽

16. Hisunt ira is concupisicentia. 37. Ira , qua est tita se facilis eommotis ob peccata Theologo est decora is necessaria, faciteque sedatur.

Iraeundia vero,quae est vehementior lediuturnior animi commotio, e recordatione acceptae injuriae nutrimen rum capiens,

a doctore verbi aliena sit, Eph. q. l. GL

curati animi spuma est, vindictam spirans, in sanctis diuturna esse nec potest, nec de-vet, Eph. q. 26. Rom. 2. 29. Remedium delenimentum capesse. t. A cogitatu offensi DEI, a quo rau- quam mitissimo patre, veniam petis. 2. A memoria praecepti christu, Matth. 6. 3q- 3. A consideratione tuaemet infirmitatis, Matth. 7. I t. damni, quod iratus reipse maxime laedis, GaI. I. 2 O. 2I. Σ. Ab aestimio malorum, quae trahit,

I s. Concupissentia, sive naturali 3 sit ζῶσα

nutritionem aut generationem, iυe non naturalis rerum alienarum appetentia, timore

464쪽

momini . liga DEI, ct recta νationes ρε- . nanda Θ reprimenda est.

. Adversus hanc dona spiritus exellanda sunt plis exercitii, A Ti. 2.6.ν 9. Voluntas, qua quia placet spetimuε .. φωή di*licet aversamur , non ex eogitationum, sectionumque nostrarum perturbatis

motibus, sed ad imparium verbi DEI νε-

. genda est. Renunciandum igi rur est propriae volunrati, Matth. 6.1O. 9 26. q. h. . , . et O. Studium est , quo quis omnium actionum

marum Acopum unicum sibi pratairuens famcti rationem nominii DEI , animi flui haν-moniam ita tuetur, ut, quod in

resistit, anismssedulo Dolet ; quod anim- rogitat , ad illud rapiantur assectus : quoiri . Me osectus Asadens , id voluntas feris

imperet expediat. α 3. Corporis sanctimonia es ea mediocritas a ita honoratur , ut neque molitis torposicat, neque duritie nimia frangatur. Procul igitur habe Epicureorum nostri

temporis saginam, conbennorum, combi φbonumque crapulam M ingluviem , quam pastoriria natio rusticatim M urbanatim. Proh dolor, cum auditoribus suis juxta consectatur. Procul habe pharisaicum monachorum ieiunium , quo se macerant, ut remissionem culpae M poenae merean

465쪽

ε αι Lu D. CROICII D. INSTR. tur. Ama temperantiam oeconomicam iapoliticam , ut res tuas conserves, aliis exemplo sis, valetudinem tuearis. christianum jejunium non raro celebra, si sorte pigreris & langueas circa desideria carnis. sed modeste & citra opinionem meriti Mpraecisae neccssitatis.12. Atque hae sunt media divina primi --dinis : sequuntur ea, fiuntsecundi ordinis, psa namhe natura dona. Haec Dei providentia exhibet, Matth. 6. ΣΑ. quibus inibi essicitur, fieri noo posse, ut quis simul Deo serviat, adeoque Theologiae operetur, kk Μammonae,ac proinde rebus βιωδικοῖς occupetur. Intellexit hoc prudentissimus syracides, qui ne prudentiam quidem juris civilis ei convenire autumat, qui ad stivam nrtus est , Cap. 38. a . 26. Quorsum etiam facit. militia,2. Tim. 2. 3. q. negotiis hujus seculi opposita. Est autem de his scitum illud Erieti Puteani. philologi excellentis , Suadae auspieialis Orat. Σ. ut naturam, i. e. ingenium serotis, verbis non praeipio. Id enim a Deo pendet : is a Deo hominibus datur ἱ eis coν - - rigere natura aliquem defectum ipsa exercitatione concessum est. Haec ad humana medi Alstedius noster refert compendio Theoti

pari. I. cap. 6.

466쪽

Hae instudioso 'Theologia sunt animi vel

corporis, va exteνna.

26. AH r M a sum ingenii 4exteritas, memo

i ria elisai, is assactus sincerisas. Illa sita est in apprehendendo& judicando e ista in imprimendo & retinendo: haec in constanti amore dc. impetu ad hoc studium ex vera causa. Haec animi dona D. Lutherus hac Germanica verborum

forma enunciat i Er sol eineia Dinei rithtigen bolas thabem hoc est, S. Theo luia studioqui sit dexter.

α s. CORPOR is runt statura dignitas,uo cis concinnitas, ct ρaritum studiis pracipuasrevientium, cerebri pina. cordiς, ventrisu i ,hepatis,hylenis is pulmonum bonum rem - peramentum , robur. Raetio haec est, quia assiduitas in precando, discendo, legendo. scribendo, meditando, commentando. docendo, spiritum ebibit, & corpus debilitat . Eeοι. 3 2 is nem : Et qui assidua lectione te meditatione notitiam Theologiae in hac via 8e extra parriam coelestem non alit & auget, in eo haec lux prorsus extinguetur, juxta illud. FOerae in alia re dictum: Vidi ea actatas mota face cresicere '-- sta vidi nullo rancutiente mori. a C EXTERNA, qua vulgo formno bona incuntur,vel propria μnt, vel βρ -

467쪽

ηαε Lu D. CROCII D. IN S R. tronis suppeditara , quibκε instrumenta aliaque acquirenda eruditionis theautea media comparentur: quibus Dei providentia permittit etiam accidere mala, quam crucem dirimus I quam ferre condiscat . -

BONA propria sunr,quae Vel a paren-t tum superstitum liberali manu, vela defunctorum hae reditate obtinguur,Vel Pr pria indit stria in modum peculii castrensis acquisita sunt. Divinum certe amplissimumque studium jure quodam suo sumtus poscit amplissimos, si omni ex parte cultum velimus. A patronis suppedi rata dico, quae vel majorum pietate supersunt collegia ram ecclesiastica, tum scholasti- Ca, Cum egregiis impensis , stipendiis, bibliothecis, fundis ac reditibus, in quibus

olim deputabantur canonicorum Capi- ruta , multorumque coenobiorum sacraria , . t tum alibi apud doctissimos the logos , politicos & historicos fideles, tum tu opusculis rheologicis D. Andreae Hyperii olim Professoria Marpurgensis videre est : vel hodieque principum aliorumque opulentorum hominum benignitate Theologiae non minus qua Iuris, Medicinae & Philosophiae Doctoribus. ω studiosis beneficia decernuntur. & multo potius ex formula christianismi decer-

468쪽

Agno vir hoc illustrissimus ac potentissimus princeps ac dominus DN. WI L. A ELMus , Hessorum Landgravius, priu-eeps ae dominus msus clemenrissimus, cujus heroicae virtutes non solum in ut,

diam vicerunt , sed & mortale fastigium supergressis sunt, dum non tantum pro libertate patriae Se religione sortiter pugnat , sed & Capta . insertoria Hamae meo tropoli , Academiam nisam sandat , de maximis impensis dotat , ut , Academia Marpurgensi mutationem passa, Cels. ipsius auspiciis εe munificentia vel minimo sumtu, juventus bonia literis & religione imbuatur. Quapropter Cels ipsius non subditi modo, sed 3e externae nationes noualiter observant , admirantur. ac suspiciunt, quam beneficum & salutare quoddam sidus 8 coelo in retras demissum, ut o seculo everso succederet & rebus afflictis medeli posset. Ego inter cultores Celsi ipsius gradu&censu plurimia impar. a M. mo 8e affectu vix euiquam secundus a nullum majus ac melius donarium et os serre possum , quam simplex vatum , quo

uno vota universa bonorum omnium , Ω-lus Sc securitas patriae, spes dis opes subditorum ipsius , cumulata continentur.

469쪽

ηι6 LU D. CRoc I D. INSTR. Ego igitur Deum Opr. ΜaX. Principum ac principatuum custodem,ex intimis senis sibus veneror atque obtestor, ut pro pri cipibus PHILIPPO fortissimo, proavo, WiLHELMo sapiente, avo,& ΜΑυ-n r T Io doctissimo , patre , coelitibus, principem W1LHELMUM, fortitud nis, sapientiae & doctrinae jubar serenissumum , quam diutistimῆ mortalium coetibus interesse patiatur. Faveant propitia fata beneficio quod dederuor , tantoque muneri addant perennitarem l MALA

autem, quam crucem nuncupamus, opsepido bona & commoda esse huic studio non quidem per se, sed opta Maximi fae. vore , Apostolus suopte docet exemplo

a Cor. I. 6 Rom. y- . q. y. Et hic locum habet decantata trias , ORAT O, ME DITA Tlo . TENTATIO, quae de sen

tentia beati Lutheri iacti THEOLOGUM: . qua divina media claudo , quamvis de m diratione plura nunc sim dicturus usque ad caput X. hujus instructionis, quod ten- rationis vim Ostendet.

CAPUT

470쪽

Mediis humanis r & nominatim, de Philosophia. in

HAM d. m iis disinis quibus mos eleva

tur ; ut in apertum theologia principium imitaruν ; sequunturi HUMANA. diliganti operarum, ad pessiendum Theologum, curatione continentur. . Neque enim in morem Apostolorum. immediate induimur virtute ex alto , Luc. 26. 69. Act. 2. q. sed mediath per precario nem, Iae. I. 6. meditationem Sc lectionem diligentem sacrarum literarum . I Tim. q. 1 3. Iq. s. I 6. contemplationem rerum naturalium , M. IA. I 7. 6' I7. 27. 18. Rom. . 92O.8e in intentationem, I Cor. . η 1. I 3. . s. I Pet I. 6. 7. arcanae the

logiae cognitione imbuimur & elevamur. Haec vero elevatio mentis alla est . quam quae cap. . ad aphor. 3. jam descripta est, Se per traditionem hnmanarum disciplinarum, quibus omnibus ordinem δε h bitudinem quandam ad Theologiam chriastianismus induit. Et est mutua quaedam omnium disciplinarum κώ χώρη ς , meatis , quantum ad usum 8e gubernarionem. Sicut enim Logicus regit Rhet