장음표시 사용
501쪽
gorius M. Isidorus Hilpalensis
M. Tertia periodisa est eorum, qui e ruerunt post concilium sextum universalea, anno Christi 63 I. . usque ad annum Io OO. ut sunr Venerabilis Beda, Iiaannes Damascenus , Bonifacius Moguntinm, Paullus Diaeonm , Albinus Alculnus . Rabanus Maur- , Homo Balbesadensis. Videsia Medullam patrum Abrahami Sculteri, Criticum sacrum Andr- Riveti, opuscula Theologica Danaei.
I s. Patres prima periodi in dogmatibus preserendi Aunt patribus secunda periodi, hi patribus tertia periodi, quantum ad domi
I 6. Monumenta patrum certa,indubitata,
ct extra controve)siam posita ἀ dubiis , Jurtu Apposititiis prudenter disicernenda
sunt. Hic sagacissimus est censor Eramus Roterodamm, cui adjungimus viro ατ polisos & illustres, Iph. Ludovicum Uivem, Isaacum Casau bonum , Iosephum Scaligerum . Franciscum Iunium , Guil jelmum Perkinsum, Andream Riverum . Dan. Heinsitum , & D. Claudium Salmarium. novum decus Academiae Leldensis. 3 7 . Ouibus indiciis Critiei dscernunt --minos libros Arimulis, Ciceronis. Platonis
502쪽
mira a similis disternenda seunt. 8. Rhetoricati iones patrum a proprietare fremonii ct accuratiora loquendi forma eum judicis /sintuenda Aunt. Et in his scriptis . patrum evolvendis quidam suadent ut inlitum fiat, a Tertulliano Se Cypriano , quos sequatur Basilius Magnus & metianeenus , ω ab his eatur ad Hieronmum se Augusianum, aliorumque prolixiores commentarios. Praestar tamen, ut ordo chron ologliscus hic observetur; & ab iis, qui A postolorum dicipuli fuere, lectio inchoetur, Mper singula deinceps secula usque ad auctores aetatis nostrae contin stetur ad id eam cApocalypticam, que exhiber t. eos, qui Apostolos ipsos audiverunt a Christi aia sensu usque ad Trajanum: ut sunt Ephesini. a. Eos, qui sub tyrannis veritatem restati sunt a Vespasiano usque ac constantinum M. ur ; sunt m nenses. 3. Eos, qui a Constantino M. usque ad Carolum Μ. cum haereticis luctati sunt,ut Pergamenses. iq. Eos qui a carolo Magno ad Carolum V. sub jugo Paparus haeserunt ,ut Thrati. menses. D Eos, qui a caroli V. tempore, relicto Papatu, gratiam Euangeli amplexi sunt sub conditione Saνdensi, Apoc. t. dc 3 quemadmodum infra lib. v. Sanctae The logiae plenius cognoscerur. V 3 39. Pa-
503쪽
462 Luo. CROCH D. INSTR. I9. Patrum scripta omnia ad sacrarum literarum normam exigenda,is cum sere oecu menicorum Conciliorum decretis lymba sua receptis conferendusiunt.
α o. Ecclesiniicos scriptores, quos parreaunestamus, excipiant doctores scholastici , in sum quoquo tres atates prudenter distin
13. Prima alas seMIUicorum est eorum, qui floruerunt ab anno Christi Iooo. usique ad anuum Iaχo. Et invectos in Ecelesiam errores non tam sacrarum literarum testimoniis, quam patrum sententiis male intellectis 8e verbo Dei aequatia asse rere studueriint. Antesignanus eorum fuit Lanfrancus, quem secuti sunt Gain mundus, Anthelmus, Hugo de S. Victore. Gratianus juris canonici compilator, PetrauLombardus magister sententiarum & reliquorum scholasticorum. 22. In hane aetatem inciderunt quidam patres seu Ecclesiastici scriptores, ut Theophilactus, Oecumeniin,Berntardus Clare ἐ-DU . 23. Altera Masschstastisorum est ab anno Christi 12Σo. usque ad annum Q. qua philosophia secularis Theologiam ita
Conspurcare coepit, ut refert Iohannes Trithemius, Abbas Spanhemensis, ut ervrorea ac ritus a Pontifice Romano inve
504쪽
D E RAT. SYυ D. TH Eo Lo G. η6 ctos non e patrum sententiis in morem aeratis progressae, sed ratiunculis philosophicis palliaverint. Principes hujus aeraria fuerunt Gulielmus. Parisiensis , Alexander Alensis , Alberim M. Thomas Aquinas , Iohannes Duns Scotus. Bonaventura. Duro,
da , Guillelmus Oecamm, Meolam Lyranus. Gabriel Biel, Niesiasti de Orbesiis , Gregorius Ariminensis, Σ . Tertia alas est ab anno Chri iti II o. usque ad anuum is ι7. quo B. Lutherus graεia Euangelii armatus pro virili sua Romano ' Pontifici & scholasticae Theologiae bellum indixit. Hlaec aetas omni ues fuit pessima, & quae priori suerunt in quaestione, ea haec determinavit infelicissime. Vixerunt haec aetate labanis naes Capreolm , Purm de Attiaco, Iohannes
G - , Thomm V ldensis , Iohannes de Turrememata , Nicolam Gusanus , Dion in Carthusiantis, Iohannes ThaMIerus. Basibin sima Vrispim Graniniensis, lux mundi di-
s. Aholasticorum lectis e te instituta prodest iis dunt as, Di in saera scriptura is sana doctri .jam anis satis prebia confirmatiis potismum inseboia doctarisum. α 6. xvi vero scholasticos leges , is ex atate
505쪽
η6 Lu D. CROC ID. INSTR. Aquinatem. Scorum , Occamum , Lyra num : ' ex ultima Gersonem , Carthusianum, Iohannem Tha ulterum . Nesseium, Johannea Duns Scotus lib. . sentent.
distinch. et . quaest. I. scribit, Magistros fholarum philosophiam eum rheologia ma-xιmo cum fructu misicuisse. Verum Iohannes Aventinus, homo pontificius , sed historicus insignis , de Petro Limbardo, Magi strasententiarum, commemorat, quod sacrosanctae Theologiae veritatem fontemque puri stimum coeao quaestionum, rivuli 'ne opinionum conturbaverit. Ambrosius Catharinus libro contra Dominicum a So. to statuit, sentantiaνios, qui sacram scripturam suae rationi & philosophiae post posuerunt, a recta via saepius aberrasse.
Idem judicium est Iacobi Fabri S rapuleusis, Jodoci Clito vari, Ioh. Ludovici vivia,
Thomae Mori, ortho vlni Gratii, Alberti Pighii, Henrici Cornelii Agrippae, Augustini Stevehi Eugu bini, hominum in medio papa tu natorum. Melchioris Cani, episcopi Canariensis judicium de scholasticis Doctoribus dignum noratu est tib 8. L. C. cap. . p. 379. Intestigo, inquit, fuissa in schola quo am Theologos adstriplisios, qia universas quactiones Theologicas frivolis argumentis absolverint, ct mriis inυalidique ratiunculis magnum pondus rebus gravisimis de
506쪽
D a RA T. STUB. TH zo L o o- Α6sistrahentes , ediderint in Theologiam commentaria , vix digna lucubratione anicularum. Et eum in his sacrorum Babliorum test monia rariss a sint, conciliom mentio nuι-ia, nihil ex antiquis anctis oleant, nihil ne ex
graviphilosophia quidem, sied fere puerilibus instiplinis ; Scholastisi tamen si superis Macet, Theueti vocantur, nee scholastici sunt , nedum Theologi, quis bimatum faces in Aho
Iam inferentes O ad risum viros doctos incia rami , is delicatiores ad contemtum. Verba Cani sunt, quid si Calvini aut Lutheri Sed ia proba est cautio Alsonsi Salmero
Historiam proleg. 9. Cum, inquir, Mego nus Theologia scholasticae commendo, no-um ut qui1stiam in illis studiis cansenescat: se
moderatum ac certum tempus illis di tali nibus imendat ; ut ad meliora & luaviora sacrarum literarum studia rem pestivε perveniar. Quidam enim ita in illis diis immodice harent, ut ad meditandas scripturas
ct tardi aeredant, is aridi prorsiusin'juni
iuveniantur. Et votum Leon harsi Marii. nuperi professoris Coloniensis , nostrum facimus , Tom. 8. commenta super uni versam scripturam S. proteg. quaest. 8.f. 3. Vniversit ter quoque o studia ρublica pro utilitate Christiana re'. facerent, sipau, inligentinam haberem rationem divini, V verbi
507쪽
supra Arsotelem, S Thomam,imo ct B. Auguctinum , pulpita Θ pubsellia Chrictum odi. scripturas sed reni, prout in laudatismis Besegii nostri universitatibiti hodie si, ut diu
17. Historia Eceles. stiea, partim'sareis bibliis , partim ex Iosepho, esino , E ebis.
Nicephoro, Hi Horia tripartita, Socrate, Zozomeno, Theodoreio , Sulpitio Severo . Cedreno, Haymone,Centuriis Magdeburgensibuι,eat Iogo tectium vetitatis, Martyrologiis, compendio Osiandri, Medulia Paret, M. Matthai Vo- gelii tum peregrinatione Ecclesi/, tum Ecclesia militante θntagmata historiarum Gelasia omnium Iohannis Micretii, T. Gesselu Hs. Sacra ct Ecclesiastica Vet. Θ Nov. Testamento Trajecti edito 16 s 8 similibus cognoscatur.
28. In Theologorum prassantium, imo se aliorum omnium . sicriptis, si qua durius aut incommodius dicta occurrant , qualia non pauca humana insirmitati multis de causis ,
praesertim in calore disputationis se studio
'artium fise excidere solent, ea neque exagitanda neque imitanda , sed notanda Θ υel commode interpretanda,vel, si commodam interpretationem non ferant, prorsus cavenda suisque auctoribus relinquenda fiunt. 29 . In Theologorum striptis descrimisentu dogmatica ab elencticis, irenica a polemicis,
508쪽
DE R. AT. STU . THEOLOG. 667 'optica a Lexodicis methodica ab oratoriis, praeepta is canones a commentariis. 3 P. Controversias, qua in Theologia a euriosis vel contra eos moventur, ne tractato, ne legito, ne attingito quidem, pri quam jundamenta vera fanaque doctrina Theologica mediocriter postueris, ut ne autequampraecepta
, Arincipia ejus bene intellexeris , simiserὸ de
iis judires. Praemirtantur igitur,face sar rarum literarum ubique praelucente, Om
nemque lectionem cynosurae ad instar dirigente dogmatica & historica elencticis , irenica polemicis : M sic quoque synopi i-ca diexodicis, methodica oratoriis, prae cepta & canones commentariiε.
- r. Quicquid in classicis Theologis aut alibi occurrit egregium, id in Ephemetides, si ve diarium .ranquam locorum Communium thesaurum recondas quam sim splicissime per numeros paginarum & Observationum distinctum , quos numeros index in capite aut calce appositu cum titulis rerum de verborum , quae jam rhesaurus tuus capit, usibua tuis exhibeat: ur lent libri rationarii mercatoribus Opesseas, earumque dispensationem exactissi
3 α. Si , quod graves Theol rei nune passim optast, divinae dispositionis & αἰ- ίας foret, ut ecclesia Christi lacera & in ' V 6 P-
509쪽
468 Lu D. Ca oe I I D. IN TR. par res scissa coiret, sublatis contentionibus & tyrannicis hominum additionibus , Praeter sacrarum scripturarum 8c historiarum ecclesiasticarum sedulam lectionem ministerii sacri candida rus ad principia sive carechesin Christianae religionis, nihil aliorum auctorum adjungere magnopere laborer , opusve habeat , nisi ad cognoscendum in vero consensum aut dissensum& donorum varios gradus. Id quod sapientissimus Germaniae praeceptor . Philippus Melanchion praefat. in L c. recte
observat. Etsi , inquiens hunc ordinem nimirum librorum propheticorum 8e Apostolicorum a Genesi Μosia ad Apocalypsin Iohannis animadvertentι non multum opud is commentariis aut noενis libellis , aut smilibu/: tamen, quia vult Demin Ecclesia vocem dorentium sonare, at dieitur de ministreio Euangelii non frustra Iaιον docendi si cipitur. Non gignimud novas res sim materias, ut Hesiodus aliud tradidit quam patres Sem, Iaphet : se haretici res novas comminiscuntur , non traditas ab Apostolis, sedρii interpretes acceptas a Deo siententιas in prophetica is Apostolica narratione , bona fide recitant, is quia rudes non ubique gan- sermonu intelligunι. non statim vident ordinem rerum , commonefaciendi sitimi voce interis
pretum degenere sermonu, o de rerum ordi
510쪽
Doctores fiunt testes vera sententia certa μή minate accepta, ct refutatores fiasearum i terpretationum. Propter has causas Dem mi
nissinium Euangelii, is studia in temptis ct in febriis fua ope servat is subinde restituit . ut
N I o H E s pugnantes eum doctrina tradita
per ρηορhetas, CHR3s τυ Μ Θ A stolas , ne exstinguastur lux Euangelii. Hucusque Philippus. Caru et VIII.
Lectione biblica, & quidem nominatim de Gesos TICA , seu
ticum,quo doctrina fama a su/issio Theologia e vero ae divino Riseisio.Bibliis sacris, est umque compendis , quod ab omnibus Chrisianis agnoscitur, decalogo videlicet, Ombolo Ahouolico, oratione dominica, difσiplina ecclesiamia,ctutroques r mentos solide alteque apprehenditur. 'N Sis