Gerardi Io. Vossy et aliorum Dissertationes de studiis bene instituendis

511쪽

47o Lu D. CRoc I 1 D. Ius s. Sicuti Theologiae studiosus a teneris 'adsuevit Iecuoni Biblicae simpliciori: ira

in aetatem omnem ad ἀκεμβολεξίουν usque pam cum Timotheo continuare debet ,

illi, qui, extra scholas de disputationea

eum haereticis,rudem populum institutu, rus, aut suae suorumque duntaxat conscientiae privatim consulturus est , cum

simplicissima catechesi Christiana selectis

scripturae textibus quibusdam comprehensa, catholica recepta, vel sola sufficere potest, omisso M scholasticis relicto armario, qΠod cap. 7 .aph. 6. 7. de sequentibus instruximus,argumento, 2 ram. . 1 f. 6. 7.& Heb. i . 8.9. 1 Cor. r. II. & 1..q. Et haec lectio Biblica est instrumentum apprehensionis principiorum, quibus placita verae Ecclesiae nituntur, Persuasissimum igitur sit unicuique, maximε s. Theologiae studioso, plane necessarium esse . ut in sacris Bibliis aliquot quotidie perlegat capita.' Mare enim est scriptura , teste Gregori Magno homil 6. in Ezech. in quo agninpeditat , ct elephas natat. Neque est dubium, si quis vel semel in anno Biblia uni-Versa evolverir. eum hoc ipso postmodum g visurum , hujusqae diligentiae fructum m3ximum percepturum. Hac propter si- ne mora quisque sibi hanc legem serat, ei-- que

512쪽

D E RA T. ST ty D. TH EOLOG. 47eque omni cura, quoad vixerit, parere studear. Nemo enim melius ad ossicium exstimulatur & in eo retinetur, quam qui

sibi ipse lex & judex ultro exsistit. Qui

que, ubi ordo lectionis per negocia ex improviso interruptus fuerit , confestim id animadvertar, Ze poenas a se ipse poscar. a. Diquepartim gnostic sive epissemonica, partim monemonica, partim initim. D GNos Tic A seu epictemonica est, qua seeundum regulas quasdam,remotis im edi- mentis is adhibitis mediis eonisnientibin , germana semiurarum fiententia percipitur. Primaaenim tam docentium, quam dimeentium Theologiam cura sit,ut boni fiantu EX TUALE . ut D. Chytraeus & alii cordati Theologi loquuntur, quod obtinebunt , si calida prece. sancta intentione, adhibitis adminiculis jam propositis, te 'tum Biblicum quotidie certo ordine evol vanr, resolvant & ex eo conciones de articulis fides , histortas omnes , de insigniora dicta sibi familiaria reddant, & quantum pote memoriae infigant: quod longe satius est,quam siquis per omnes hominum commentarios Votiret.

513쪽

472 L u D. CROCI D. INSTR. . Primo ossici une intelligentiae , 1. Sapientia de prudentia carnalis, Rom. s. 6. 7. 2. Naturae depravatae caecitas' 1 Gr. .v. Iq. . Ignorario necessariorum' adminiculorum , nempe Catechismi Heb.

s. v. . 2. Philologiae M philosophiae, quae sunt famulae studii Theologiel. q. Negle Elio lectionis Biblicae. s. omissio mediorum necessariorum , quae sunt precari. devota, collatio dictorum scripturae Se similla, de quibus partim antea diximus, partim postea dicemus. 6. Inrer prerum inaeitia aut malitia. 7. Anticipata apprehensio placitorum anre apprehensionem principiorum, quae sic per alienas interpretationes & majorum dictamina infici pos-

Secundo appetentiae sive ametui nostro obstant. 1. . Impieras, I Pet. 3. υ 6.e, I 8. a. odium te fastidium veritatis propter amissem 8e studium rerum mundauarum, praeceptae opiniones, di indocili λε, quam parit praejudicium , t Theg. 2.

Tertio utrique simul Obsuur, 1. Con- temtus sacrae seripturae & ejus plorum, doctorumque interpretum. a. Immodica disciplinarum externarum lectio de tracta tio praepostera humanorum scriptorum.

3. Ingratitudo in Deum, cum quis pro tu

514쪽

D E RA T. Set υ D. TH EoLoo. 273mine sibi in lectione sacra incenso non agit Deo grarias , neque rebus credendis de alendia illud accommodat.

s. Media in lectione biblica adhibenda hi se

ctant assectum aut intectinum. 6. Assectum lectant hae octo. I. conversio seria ad Deum. a. amor 8e desiderium coele stis veritatis. 3. docili ras. q. firma' Persuasio, scripturam esse a Deo prosectam . He verum scripturae sensum a ne- 'mine ex proprio aut alieno sive humanosve angelico ingenio posse inveniri, sed ia solo Deo revelari 2 Per. 1. 2 P. 21. s. Precatio devora. 6. voluntas faciendi voluntatem Dei cognitam, Iob. 7. 7. 7.

Assidua scri plurae meditatio. 8. Perpe tuus adspectus scopi ac finis sacrae scri- lpturae, qui est christus , ejusque gratia, '

7. Intellectum istinant hae septem. r. dili-

gens cousideratio verborum. 2. analo- .gia fidei. 3. considerario subjectae ma- teriae 8c scopi. q. consideratio contex itus ejusdemque vera & harmonica ana- ilysis ac dispositio. s. consideratio cirr lir cumstantiarum. 6. conciliatio locoram lmpo Iοφανῶν. 7. Usus classicorum scri- l

pturae interpretum. ' ij 8. Sunt autem hic tenenda regula ερρι δη- i tum generalii, tum stecialis. i

515쪽

DE RAT. STUD. THEOLOG. 67serirer intelligas , memoria tua firmiter ac prope veborenus Complectatur. Luc.. a I v. . 6. Quando nobis ignota sunt ea, quae prius cognosci debebanr, posteriora , etiam si velimus, intelligere non. Possiimus. Nam Deus vult omnia , ut - sunt certo ordine constituta, ita etiam ε certo ordine coguosti. Unde scite Amin. brosius. Diisris, air, sunt scripturarum

fluenta. Habes quo primum bibas , habes quod seeundum , habes quod ρostremum,

T. Lucem ab hominibus petitam scripturae ne inserto. N am sic tibi obstaculo . eris, ne scripturae lux insita in intellecta se tuo operari ad profandioris sapientiae latices te devehere possiti Er primelpiis hominum inbutus facile inflatur ,

ut etiam ad ea seripturam sacram metiri ausit. 8. Commentaria ante sacram scripturam ne legito.juxra regulam tertiam jam supra non temere traditam. Illa enim ante hanc lecta, animo opsenlonum sinisteritatem haud raro suggerunt. 9. Omnia te obscura, quae in scri - Pluris occurrunt, scire debere ne pura- ro. Deus vult tibi multa manere inco-- gnita, ut tuam ipsius agnoscas imperfectionem. Sicut enim haec omnia, quae in magno libro NATURAE latent, inevestigare non quivia tenetur i sufficie

enim

516쪽

η 6 Lun. Cnoc II D. INSTR. enim . ur pro vocatione de nece stirare sua quaedam expiscetur . & eaetera aliis relinquar : ita & nemo tenetur Oninia, quae in SCnt Petona obscura sunt

intelligere. Quis enim profunditarem divinae sapientiae exhaurire posset o. Postqu- sundamentum fidei & pieta- ilia e scripturis posuisti , commentarios fallorum quoque legere fas esto. conducit enim hoc ad deprehendendum con

sensum plurium in vero . 8e judicium de

. eo firmandum. xx. Si divino sacrarum literarum ne clare irrigari de refocillari cupis, mundanas delicias c Ruc E christiana atterito. Nam mmdanorum me

mor & amans, divina vix sapier. ιχ Et si unusquisque ipse de horis lectionis bibli

cae , pro ratione vocationis loci & temporis constituere possit : tamen matutinum & vespertinum tempus maxima commendari videtur. Deut.6.vers I . 39,

33. Curatio sit praecipua, quas quis ho-raa designaverit , eas constanter de sine interruptione . lege inviolabili . licet absque su perstitione , perpetuo observet. 14. Quod si ex inopinato aceidar, quo

propositus ordo interturbetur , Omilibus modis providendum est ut alio rem-Pore re farciatur. Is . Maxime consultum fuerit a Mosis Genesi de psalterioctio

517쪽

DE RAT. STUD. TH EOLOG. 477ctionis Biblieae initium fieri , & hoe seorsim legi lc aliquoties reperi , aut etiamsi pote disci. Scire enim Basilius Magnuo appellat υνο -μεἰων ἀγαθων δε- ει γυ-ην , commune promtuarium bonorum documentorum. Vide consilium do

ctissimi Hyperii , lib. x. de lectione casta Scriptura pag. 18o. Si psalmos seorsim

legendos non adnumeres , & unaquaque septimana perlegeris capita quindecim , singulis videlicet diebus bina de septim quoque tria, omnes vet. Τest. libri semel intra annum absolventur, exceptis tantum tribus diebus residuis. 17. . Libri apocryphi, in quibus tantum studii , quantum in canonicis non ponen dum est , omnes. usque ad unum intra anni sparium dextere perlegentur, si un qualibet septimana perlegeris tria capiara , duabus vero ultimis rredecim. , 18. Si

unaquaque septimana in novo testamento perlegas capita quinque , praecise anni

spatio absolves. 19. Id quod in siet Scriptura tibi faciendum legis, id agere l

tibi studiosε proponito. Iob. 7. I7. 2 a Vetus Testamentum E novo illustrari scio ;to , Hebr. 7. I 2, 16. I 8, 19, 2O 23. 21. 1

518쪽

478 Luo. CROCI D. IN ST R. 1 O. Speciales vero regula sunt ista: r. Qua m. tum ad considerationem verborum die phrasium. l. In sacra Scriptura divinus est. sermonis character , hic autem positus est in styli simplicitate, majestate , evi-

dentia, essicacia, brevitate, plenitudine... Cohflerentia. 2. Sensus scripturae Pro-- Prie unicus est,nempe grammaticus seu - literatis. 3. Estque simplex aut com-- Positus. ψ. Simplex est vel proprius,

qui per excellentiam sileralia dicitur, ut a Chron. I 2.6. vel figuratus, qui & tropicus M allegoricus usitate dicitur, ut 'al. 2. q. s. Compositus est, cuju3 Par :- est in typo, padis in re Se veritate typo expressia, ut in iis locis, qvibus sub typo quippiam describitur. Valet hic regula:

Prostria scriptura significatio tam diu userenda est, dones nihil absurdi ex easeluseru' 6. Analysis grammatica & rhetori Ca sic instituatur, ut apparear, quid sty lv. scripturae proprium, quid cum aliis utoribus commune habeat. Illustre specimen videsis apud Dominum Matthiam Minimium -- in Psalmum . secundum. 7. Enunciata scripturae su ni , quorum signa 8e signata sunt manifesta, ut Gen. .v. 3 9. Vel f m , quorum signara obvia quidem. laut, At signa aliquanto sublimiora , ut Iob.

519쪽

ng RAT. STUD. BL o G. 479 Iob. vel μυς κοἰ, quorum signa comis muniter sunt obvia, signata non item, ut 1 Cor. II. I o. vel , quorum sena & signata sunt in abdito, ut Geu. 3 . v. q. 8. αναγκη intelia lectum cumprimis fulcir, si sumitur elingua originali 8e versionibus classicis. II. Quantum ad analogiam . regulae sunt istae. I. Omnia interpretatio scripturae sit analoga fidei, Rom. 2. v. 6. 2. Analogia fidei habeat adjunctam comitem analogiam charitatis. 3. Analogia fidelexhibeat principia credendi et analogia charitatis principia pie vivendi. III. Quantum ad subjectam materiamo scopum, regula unica e st. Interpretatio

scri plurae neque praeter scopum dicentis, neque contra naturam rei, de qua igitur. extendenda est. Iv. Quantum ad contextum, unica. Inriter pretatio rex tuum continuorum lucem foeneratur ab antecedentibus & consequentibus ς discretorum non trem : utrais rumque vero ab exactissima sacrorum librorum harmonia S dispositione literae, qua in sacris Bibliis Spiritus sanctus usus es V. Quantum ac circum laniim , unica. Interpretatio historiarum sit αλεατικὴ , . circumstant ιει. VI. Quantum ad cen Oiliationem locorum

520쪽

48o Lu v. c o CD D. IN aTR. tarum in speciem pugnaurium, unica. Interpretarionis conciliatricis norma est lex oppositionis. Vide sis parallela Francisci Iunii, Symphoniam Iob. Searpii. harmoianiam totius scripturae Mishaeis Gualtheri. VII. Quantum ad usium Se inspectionem classicorum interpretum sacrae scripturae , sit unica. Interpretaturus sacras lite ras, si pote, operam dabir, utrum unum aliquem eximium interpretem in universam scripturam , tum in singulas ejus partes nobilissimum quemque le praestanti simum norir, possidear, legar. Vide sis de his autor ua bibliothecam Gesueri Se Sixti Senensis. Ideam dispositionum Biblicarum D. Balduini , olim Prosessoris Witrebergensis, apparatum Posievini, bibliothecam Draudii , item compendium Theologiae Alstedii, pari. r. c. 0. M audi Prudens piorum praeceptorum consilium.

ic Apur IX.

Lectione mnemonica & critica.HAEc de lectione instea, qua intellectum

rebuε ae υerbis Loris e scriptura infremat : sequitur MNEN O ut CA : qua iisdem thesaurum memoria secundum certau