장음표시 사용
251쪽
Prisium, qui Pit sciri posse quicquam,' hoe dixit
dinquam st, omnes sciant. Deinde, u etiam quae clara μn dubia conatur efficere; boepumuit ese clarum , quod illi esse debuit uel maxime dubium; omsapienti Ommuo fisum est. Quu,inqvit nescit ' Ego vero nescio. Doceat me si potest) quae sit illa uis, qui fatus isse, qui restatus. Turpe igitur est,homnem maeni m dioere id, quia, si neges, probare uonpossit. Postremo, quod is,qui dicit, asensis elye retinen des,quod stulti sit hominis,rebus incognitis temere af sintiri: is inquam plane uulgi, imperitorum opinionibus eredidit,qui fortunam putum esse,quae ho-nibus tribuat bono, er mala nam simulachrum eius cum copia, gubernaculo fingunt; runquam haec ρο
opes tribuat humanarum rerum regamen obtineat.
cui opinioni O' viryliisue asenti qui fortuna omnipotentem uocat: historicus, qui ait. Sed prosicto foris tuna in omni re domnatur. insidergo eaeterh diis loci Derest'Cur Gn aut ipsa regnare dicitur, si plus postst; aut sola colitur,si omnia Ue siruntum mala km ttit aliquid muse proserant,cu si dea sit, homιπι-bus inuideat, eos sperditos cupiat, cum ab his religiosi
colatur:cur aequiorsit malis,iniquior uutem bovis. inr
lam seueris hominum uexatriam perpetuam congi tuerit: cur denique tum mulam Fortim sit pol 'tem utres cunctas ex libidine magis, quam ex uero celebret, obscuret s . Haec inquam philos ophos inquirere oportuit potius, quam temere inmorensem actusere friu-
m. quae etiam si sit aliqua nihil remen agerri ab hu
252쪽
DE TALs A SAPIENTIA. potest, cur homnibus rem imimm sit, quini putrefur. Ires ille omnes orationes, quibus iniquitatem fortunae laceran βι sues uirtutes contra Iortunam Aperbissime tamini, nihil aliud μη quam deliramenta inoo γα deratae leuitatis. Quare non inuideant nobis ; quibus
aperuit uerire tem Deus qui sicut scimus, nihil esse serintunam ire scimus,se prauum, ae Abdolum stiritum, qui sit fini cus bonis, bosbsq; iugnae qui contraria
sciat, quam Deus. cujus inuidiae musam in secundo libro explimu M. Hie ergo insidiatur umuersiis: sed eos,qui ne sicisit Deum errore impegit; flat titia obruit; tenebris circunfudit; nequis ponit ad diuini nominis peruenire motitiam: in quo u sapientia continetur,m uidi perpetua. Eos autem, qui deum siciunt, Iis,m allatia an ditur, ut cupiditure,ae tibidine irrefiat:ae petram blandimentis deprauams, impellat ad morte uel si dolo nihil profecerit, vi et uiolentia δεῆ-erre conatur. Iocirco enim in primord3s transgressionis non 'tim ad poenam detrusius Deo est ut homnem malitiae sua exerceat ad uirtutem quae lusi ante-tur,ni assidua uexatione roboretur: non potest esse perfecti siquidem uirtus est perferendorum malorum fortis,ac inuisti patientia. Ex quo sit, ut uirtur a sit, si aduersarius desit. Huius istis peruersepexstitis eu
um stentarent virtuti repugnentem, uomens lucra
vene; ῖrtunae uombulum sibi inane finxerunt. Quod quam longe a sapientia sit remotum, declarat Iuve- lis his uersibus. Nullum numen abest. si sit prudentia sed nos Te famas Fortuna deam,carlob lommus .stultitia ill-
253쪽
duxit. sed ut aduersarium sitim nes vise nec uirin tutem quidem Ount; cuius scienti ab aduersarii u noue desinendit. in .esi contincta est cum sipietia,uel
ut ipse dioint eadem ipsa sapientia test: e rene me respe est,in quibus rebus sim fit. Nemo enim potest ue
r. aruus instruis hoshm,spmra quem fuerit armandus,ignorat: nee aduersarium simare qui in Q mnia non bosim uerum,sed umbram petit. Proster netur exum,qhi alio intentus, sementem u.dilibus sui' m mepraeuiderit ante x mee crauerit. Domi, quantum mea mediocritaes tutit oue deuium philost phos irer P uerirete tens p. cio reme quam muta praeterierim,quia tum erat mihi propria non ra phi
t ostendere mi, Mnm ingenia in rebus fisis essem imo; quis forte a prauis religiorubus exclu-β ad eos si miserre verit,mnquam certi aliquid re perturus. V n Itur 's bomni,v salus in haed virima,quam defendinus,pom est. Omnia sapientia ianuis in hoc uno est,ut Deum inguo i, π, optat. ἡκ nostrum dogm,iae sintentia est. Quandi tres Mapossum 's mr,proclam denutio. Hoc est illud, quod philo hi omnes in missiua uitu quaesieruns , eremn inuestiore, comprehendere, tenere ualuerunt quia religionem aut praua aenuerunt, aut retam penitus sistiterum. Faces ans igitur illi omnes,qui humanom uirem non restruunt)ed turbant. Qu=id enim
cunis aut quem instruum; qui seipsos nondum m-
254쪽
li D E FALSA V ELa e I o N E. struxerunι Τ Quem sinare aegroti, quem regere caeci possum Hue erv nos omnes, quibus est cura sepientiae
confixa s. An expectdinim donee socrates aliquid sciat'aut Anaxalorata in tenebris lumen is ueniat ' due Demoeritus veritatem de putre e truseat'aut Emped eles dilatet anim Aisi restaut Arcesilas,etcarneam des Mideans, mans percipiatu Eae uox de coeti uerne, em docens,et nobis Fole imo clarius lumen 6kndis.
255쪽
L. COELII LACTANTII FIRMI Α-M DIVINARUM INSTITUTIO NUM, ADVERSUS GENTEIS, OBER Qv A R T V S, IN QUO DOCETUR QUA E REL 1-GIO, ET QUAE SAPI
eu animo meo saepe reputanti priorarem illum veneris humam storum; mirum pariter, indignum. videri Alet quod unius ficuli Diantia, relino s uarias fisopirens, Deosq; multos esse credetis,in renta sibilo Uuoratione sui uentum est,ut ablam ex oculis uerim te, neque relino Dei ueri,nes humaniretis ratio teneretur honumbus noin coelo Ammu bonum quaeretibus, d. in terra. Moasi musam prosim siculorum ueterum tam felicitas est. Ferunt. n. relicto parente, confinmtore omniuDeo, ensibilia diplarusioru figmeω uenerari. quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum attulerit, res ipsa declarat. auersi nanque ὰ si inmo bovo,quoditio beammae simpiber m est,quia uideri,dinn,co' prehendi non potest, ά uirrutibus ei bomo congrue tibM,quae sens aeque immorrules,ad hos corylipres,et
256쪽
D E UERA SAP I ENTIA. uia morti oorpus omne Abiectum est. Insiculae est imtur huiupedi religiones imu lina, impietas; sinusuerat Mase. deserui enim utilius sos in eoelum solis tire sid deorsum metes iamnum depressae, terretus ut religiombus,sie etia bonis inhaerebant.fecutum est disepirium generis humani, fraus,o' nefas omne quia strens aeterris,atq; incorruptis botrus, quae sola debens ab hor ne cono pisci; temporalia,et breuia maluerat; maiors hominιbus ad malum fides fuit; qui prauum recto quia praesentius fuerat,pretulerumersic huma nam iutam prioribus sindu in clarissima luce hersa- .rem ad v,ac aenebrae comprehenderunt.et, quod huic praguitati m ruens erat; posts Ablare silmitia est; tum demam sibi bo nes sapientum momen uendlicare
coeperunt. Trum autem nemo sapiens uombatur,cu o
mnes erant. Ulutismi nomen illud aliquando publita quamuis ad paucos redactum tumen vim suam retineraret. Possiens enim forisse pauci illi uel ingenio,vel duo Horiture,uel asiduu horismetis liberare populis ni lii Cr erroribus. sed adeo in totum sapietia ceciderat; ut ex ipsa nomnis arroeantia milum eorMm,qui no- rentur,apparuerit fulse sapientem. Et tumen prius, quam haee , phil ophia quae dicitur ese, inuemreturintem uise tradu ntur; qui primι omnium,quia de rembus naturalibus quaerere,ae disturere sunt ausisti tes haberi,appellaris meruerum. G x erum, calam
ινμms siculum, quo per orbem rerum Diem soli Iue
rutu, qui bomnum uocabulo cierentur . nemo enim po
test iure dio homo, nisi qui sapiens s. sed si caeteri oes, praeter ipsos, Diti fuerunt, ne illi quide sapientes;quus
257쪽
LIB. Π, Τ. H, M sipiens esse uere, iudicis mirer iis postst. Adeo ab his abfuit sapienda ut ne po a quidem mcresiante doctrixus, multi magnis singenijs in id ipsam semper maehtis,potuerit ters'ici ueritus, et comprehendi. . . Nam post illorum septemsapientum gloriam, incrediribile est, quunm fladio inquirendae uerirens Graecia o-ninis exarserit. Aen in nomen ipsim sepientiae
arrvns putaverun se s Gnsapientes, sed rudisosylieti e uomuerunt. 4κο βλ ilus, qui temere sipientum sibi nomen asciuerarit,errori militias damnauerum, si quos ipsos ignorantiae quum quidem
non dissitebantur. Nam ubicuns, rern natura ingensis eor- Drisi manus opposuerat,ne rationepossim aliα
quam reddere,fe Umri Alebat, nihil scirest, nihil rernere. Vnde matto sapientiores inueni tur, qui si ab qua ex parte uiderut 3 illi, qui se spere credidersint. Quare,si nes illi fuere japientes, qui sum appellati vis poshriore qui no sibimuerunt Ansipien nam confiterit, quid sperest, nisi ut alibi sit quaeredasipientia, quundo non est, nbi quaeresatur, inventat Quid aute putumus fuisse musae, cur tot ingentis,stis aemporibus summo studio, o labore quaesim uon re periretur; nisi quod eapbiti vhi extra fines fidi quae. ferunt 'Qui quonia peragrans, m explorans omnibus, quum ustam sipientiam comprehenderum alicubi esse illam nerese emapparet,illic potissmu es vaerendam ubi stillitiae titulus apparet; cuius Mela- nundi Dein ue arm m diuini sit operis in prepat uest,thesurusipientiae,acueritans abfondit. Vno e quidem folia mirari,quod cum Pythagorarim pse
258쪽
DE VERA SAPI E NTI A. stea Plato,amore indagadae ueritutis aetensii,ad AC ptios, Metos re Persas Us penetrassetvi,ut earum gentium ritus, sacra oognoscerens si imbanturemm sapientiam in reliyone uersari ad Iudaeos tun- tum uon arriperint penes quos tune Alos erat; quo ficilius ire potui fient. sed auersos es arbitror diuina prouidentia,ne scire possiem veritutem: quia nondum fis erat alienigenis hominibus,relinonem Dei ueri,iu
gittamq; ognoscere fremerat enim Deus, propinquante ultimo tempore,ducem magnAm caelitus mirem
re,qui eam persido,ingramq; populo ablatam, exteris gentibus reuelaret. Quoa de re in hoe libro aurediar disturure; si prius eskndero sapientiam cum reliIone se cohaerere, ut diuesti utrumq; non possit.
- Deorwm cultus,ut in priore libro docui, non babee sepientiam, non modo quia diuisum animi ho ne
ritur, quod proficiat ad meres excolendos, uitumque femundum,nec habet inquisitionem aliquum ueriretis, sed rentummodo ritum odiendi, qui non officio mentis, sed nillario oorporis constit. Et ideo non est ista reli-po uera iudicetnda quia nullis tu bive,uirtutisq; prae
reptis eruest,effat s meliores. Idis philo=phia,quia in illis reliyonem, idest summum pietutem non habet, tum est uera sapientia, Nam si diuinita quae Psernae hune mundum,incredibili benesinentia genus bo nufustenta et quasipaterna in ultentia fuet; is promfecto gratiam sibi referri, π bouorem dari. nte consere homni ratio pietatis potest, s carus bbus benesicissextiterit ingratur ; quod non est utiq; sapientis. Quφο- ep
259쪽
mam iptur ut dixi philos bia, resso Deorum, disiumi su ivi onus. di sirem; siquidem alijsivi pro- sessores sipienti e per quos utup ad Deos non aditur alij resiponis anti haes,per quos sapere no disicitur: mpare nec istam ese ueram sapientiam, nee bane reuis ponem. Iccirco nec philo bia potuit ueritutem comprehendere, nee rebIo deorumbratio m si, quia ατ-ret,reddere. Ubi autem sapientia oem reisone, insi par4bili nexu sphaeret, uir s uerm esse necesse est.
quia et in colendo sapere debemus,Mest scire,quid uobis, quomodo fit colendum; er in sapiendo colere, idestre, actu, quod scier M, implere. Ubi ergo siti
pientia oem relipone com Ituri Ibi scilice ubi Deus oblitur uoius,ubi uita, actus omnis ad -- c ut,
ad uram Ammam refertur. Denique uidem Fatis dochres sepientim, qui Dei sacerdotes. Nec remenmcueat quenquam,quia sepe fallam est,m feripum aes ut philosophus aliquis, Deorum Asiripiat se rerdon . quod cum fit,non tumen contumptur philosophia cum relipone; sid philosephia inter fera regabit;
relino, quando philosophia tractibitur. Ita enim relipo mρα est; non tantum , quia insitorura est; sed quia ritus eius is r na, diptis est non is cor de, aut linPa, sint uostra, quae uera est. Iccirco missapientia releo, in relinoue sapientia est. Ergo non potest segregiri; quia sapere tubit aliud est, husi
Deum ueram tu bs,ae pjs inhibim honorare. Multv risim autem Deorum cultus non esse sicundum naetura, etiam hoc argumento miliP potest, re comprehendi.
260쪽
ot DE VERA SAPIENTIA. olennes ritu Cr premtiones, patrem nuncupari, narentum bonoris gratia, uerum etiam rationis; p erantiquior est homine ; r s uirem,salute,uictumno Itit, ut pater. IreqM ut Iupiter ae precrentibus patere noratur, Satur sin Ian ' Liber, Er eae aeri deinceps, quod Lucilius in Deorum concilio irridet: ut nemo sit nostris,quin pater optimas diuum. ut Neptunus pater, Libe Saturnus pater, Mars, Ianus,Quirinus pater nomen dicatur ad unum.
Quod si xuitura non patitur,ut sime unius bonurispiares patres ex uuo enim procreatur ergo Deos etiam multus colere, eotra natura est,cotrasq; pietatem. Vnus
igitur colendus est, qui pots uere pater nomnari. Ide etiam domnus sit, rese est, quia sicut potest indulgere. α etiam coercere. Pater ideo appellandus est,quia nobis multu, T magna largatur: domnus ideo, quia insti Pindi, ae puniendi habet maximam poteDaem. Doimnum uero eundem esse,qui sit pater, etiam iuris ciuilis ratio demonstrat Q κου enim poterit filios edum ore,nisi habeat in eos domni potestitemtiqec immeriis re pareo lim dicitur licet Mntum Alios habeat. viis deliret uomen patris complectitur etiam feruos, quia similis siquitur. Er nomen se hae complemtur etiasbos,quia pater ance cedit. unde apparet, eunde ipsum er patrem esse simorum, num filiorum- Denis er silius mis immitur tanquam simus et sim uus liberatus,patroni nomen ampit, tunquam filius. μodsi propterea pates Ira no natur, ut appareat, eum duplici potestite praeditum, quia er indust re debet,quia pater; er ouercere, quia domuus: ergo