장음표시 사용
21쪽
tam, Sine praejudicio, inquit, dicenaum ,
isti s Dominus neque hoc Sacramensum inissiluit, neque sententiam amplexus est, naventura in art. I. qu . i. & 2.. Item de .g trema- Unctior non omnes consenserunt Theologi , nam Magister Senti lib. 4..disi. 23. animat Unctionem infirmorum .esse ab Apostolis institutam, non ab ipso Christo.
Idem docet S. Eo ventura ad ea n m distinctionem qu. 2. l& ante illos Hugo a S. Victore denique Durandus negat M trimonium esse Sacramentum gratiae prinductivum et igitur hic numerus minus bene asseritur ubique in tota Mesesa receptus;
cum ab antiquis Scholasticis fuit publi
Resp. Ex illis Theologorum opinionibus nihil colligi posse adversus Ecclesiae
doctrinam de septenario Sacramentorum numero, quia Scriptores illi nec Confirmationem nec Extremam Unctionem ex albo sacramentorum ex Maeruluss' volu runt solum, quod minime verum esse puto ,
duo illa Sacramenta nota suisse a Christo immediate instituta, sed mediate, hoc est ab Apostolis ex instin hi Biritus Sancti, fassi tamen illa esse vera novae legis Sacramen is Dux diana. miratis.b-a dea-tia monio sentientem nemo secutus est .
Objicies: Hic numerus septenarius nec in Scripturis, nec apud M. Patres reperitur , tametsi occasionem sepe habuerint numerandi illa Sacramenta', ut quando varios Ecclesiae ritus data opera describebant in suis Catechesibus, non .Jullinus in sua Apologia, non Cyrillus Jerosely tanus infulacatechesibus: igitur &c. Praeoccupata objectione jam respondiamus hunc Sacramentorum numerum non
reperiri quidem explicite tum in .cripturis , tum apud SD Patres, qui clare Averbis .expressis..impserint septem sunt ramenta ) novae legis , , sed, reperiri implieite & aequivalentet, quod nimirum nullum est ex septem Maamentis nostris, quod recte non stabiliatur di ex Scripturis, & exi Patribus tanquam signum . Stern co uena vi propria gratiam sanctificantem , ac proinde verum novae legis Sacramentum a Christo institutum. Deinde.retorquetur istudargumentum adversus Novatores; neque enim & in Scripturi. & apud M. Patres expresse legitur duo esse vel tria Sacramenta. Jam vero quodlibet ex septem recensitis Sacramentis
veram habere rationem Sacramenti .iproprie dicti a Christo instituti, . praeter autoritates quas adducemus de illis sigillatim disserendo, id ostendi.nunc potest, s de
unoquoque proferamus saltem unum aut alterum Scripturae testimonium.
Pro Baptismo extat illud Ioan. 3. Nigiquis renatus fuerit ex aqua , Spiritu Sancto, non potes introire in regnum δε- . lorum, quae quidem verba sunt Christi D .mini taptismum instituentis & praxipien
confirmatio diserte commemoratur Α-ctuum Apostolorum cap. 8. ubi S. Lucas hunc ritum describit prout Samariae a Petro & Ioanne fuerat dispensatus , Tum imponebant manus super illos , accipiebant Spiritum fansium. Quod Sacramem itum non .administrassent cum ea fiducia , quod daret Spiritum sanctum, nisi a Chr - .uo fuisset institutum.
-- charistia quam nemo Christianus negat esse unum e Sacramentis novae legis,
habetur apud Evangelistas , Vatthaeum, iMarcum & Lucam , qui ultimam Christi Coenam denarrant , & aiunt illum cum Apostolis ducumbentem accepi se panem& dixisse: . Hoc es corpus meum hoc SD ieramentum promiserat, cum dixitJoan. 6. Panis quem ego dabo, Caro mea es pro mundi vita. Poenitentiam ad Sacrmenti dignit tem sisse. a Christo evectam asseritur ex potestate remittendi peccata , quam Ap stolis suis contulit his . verbis M.tth. I 6. Tui dabo cti s revi caelorum , er quod- lcumque dis ieris super te am, erit tig rum o ιn coctu, quodcumque I veris super rerram , erit solutum ora Maelis; &Joan. 2o. Accipite Spiriti auctum, quρ--m remiseritis peccato r. inutentur ess quortim retinuerit iis retema sunt . .
22쪽
Extrem Unctio hoc astruinir S. I e 1 testimonio, ubi cap. Epistolae se loquitur, Infirmatur quis in vobis νιη-Δcat prest te os tacissi Oreus supereum , Engentes eum oleo im mine Domi
rixμ, rmittemur ei. ordo his locis asseritur, Sacramentum in Dibus consecrari dicuntur Sacerdotes per irrisositioneia manuum qine dat gratiam, inad Timol. 4. Noli negligere patiam prae est in te , quae duris est tibi perret Miam , perinimpositionem manuum res terii j dc 2. mp-I- Moneo te utre.
Ascires Priatiam Dei qua est in te per im-
Matrimonium denique tametsi non ita elare astrui possit Sacramentum ex Scripturis, tamea id sibi, vindicare certo comstat ex perpetua Ecclesiae Traditione. quamquam non desint Theologi qui hoc dogma probent exi isto S. Pauli tellim uio ad Ephesios cap. 3. Sacramentum hoc maguum est , Ego autem d re in Cisso: in Ecclesia.
prie diei meit novae legis Saeramentum&quidem est ritis externus a Christo institutus & praeceptiis annexam habens Dratiae promtisionem . Primoia est ritus externus, ur per se patet. Νeeundo, est institutus & praeeeptus a Christo , nam Dan. Iῖ. Christis sic loquitur' suis Apostolis: Et vos debetis alter alterius lava re pedes. Tertio ,- vim habet producendi gratiam, Christus enim ait ibidem: Nisi vero re non habebis partem mecMm, ut dixerat x,an. 3. in Raptismi institutione, Nis quis renatu uerit ex aqua Spiria, non intrabit in regnum esurum .
- ant. & dico lotionetre pedum esse id in s um externum rei spiritalis non itara esse verum sacramentum quia Sacramentum debet esse signum per manens tandiu duraturum quandiu durabit ipsaniet Religio : seminio pedum non fuit Permanens , si Fidem finem saeculti quarti titio pedum non amplius erat in usu in Ecclesia Romana, quod manifeste evincit constantem omnium Ecclesiarum doctrinam fi isse, hunc ritum minime a Christo inititutum in ratione Sacramenti proprie. dicti Deindo lotio pedum non habet ann vim gratiae Dei promissiorum , illa enim
verba, nisi lavero te , M. non promittunt gratiam , sed miriantur poenam ob Inobedientiam se ut exponunt plerique Pa
Tertio, lotio pedum non fuit a Chri sto praecepta , ut ritus semper observandus , sed solum ut quoddam humilitatis exercitium , ad quod Apostolos exhortatur, ut docuit praxis h cclesii ax; neque enim,
ut, iam dixi, tam lotio diu fuit in usu in
Ecclesia Romana, ur colligitur ex testimonio S. Ambrosii , de quo mox nonnihil disseremus . Unde etiam eruitur discrimen quod est inter Baptismum & L tionem pisum . Obiicies: ΛS. Cyprianus, Ambrosus, & Bernardus docent ablutionem pedumniisse Sacramentum . Cyprianus lib. de ablutionoe pedum sic lamntur taberieruimmutabiliter semel stamias Hrema Miseri species quotiaianis expiatio nibus comm data commendaretur Melibus . . . Proptιν'
Mo rivignissime Domine pedes lavas Diascipulis, quia post Baptismum, quem Aire eremia non 'ritur iterari , aliud la crum procurasti quod nunquam daebeat is
Item S. Ambmsius lib. q. de Sacramenti& cap. r. haec habet: Vide omnem 1 tiatiam, vide humilitarem , vide gratiam , vide sanfiscationem ς Ais lasero, inquit, tibi pedes non habetis partem me cum . ignoramus, quod Desina R mana hane consuetudinem non habeat , ι jus inum in omnibus sequnmur .. Denique hare scribit S. Berilardus se nione de Coena Domini ti De tribus Scis eramentis , quae satis re rua sint huicumpori, dicentsim erit quia Dominus ipse donaverit ad L.FUituta sunt omnia Sacramenta, ad hoc Eueharisia participa-
23쪽
to, ad hoc pedum ablutis, ad Me deniaque i e Baptismus . . . vis autem nosse
is pro Geramento illud est non pro solo exemplo factum, illuci attende quod Petro distam est, Si non lavere te, non habebis sartem mecum . Ex illis patribus, primo, otio pedum fuit instituta a Christo; secundo , fuit Sacramentum ; tertio, ut ait S. Bernardus, fuit Sacramentum uti Baptismus Eucharistia; quarto, sandu ficabat & peccata saltem venialia delebat: igitur plura sunt quam septem Sacra men
Respondeo primo: Certo constare apud eruditos, librum de ablutione pedum qui tribuὰtur san Cypriano , eius non esse sed Autoris longe recentioris in item valde dubium esse, num Ambrosii sit opus citatum de Sacramentis, unde ex illo utroque testimonio inserti non debet SS. Cyprianum & Ambrosum inter Sacramenta numerasse lotionem pedum. Secundo, ex illis testimoniis certo non, colligitur lotionem pedum habitam fuisse
verum novae legis Sacramentum. I. enim
nihil emeit quia fuit a Christo praecepta ,
cratio enim & multa alia virtutum exercitia , quae non sunt Sacramenta , praecipiuntur,in. x sello
dicitur Sacramentum , sed late & vo sensu quodlibet signum rei' latentis est sacramentum . 3. Dicitur a S. Permian Sacramentum , uti Paptismus , & Em charistia eo quia hoe in sermone de tribus illis signis volebat dissesete, non quod existimaret eodem plane jure lotionem
dum esse Sacramentum , quo Paptismus Eucharistia sunt. Sacramenta .. Denique iuxta iIlos autores peccata venialia det bat, sed ex opere operantis, non vi propria & ex opere operato ut Sacramenta novae legis . Quapropter S. Bernardus , cujus potissimum urgetur autoritas in hacquiestione, lotionem pedum vocat Sacramentum peccatorum venialium , non ut
probet per illius vim & emaciam deleri peccata venialia , sed ut ostendat.illam esse Sacram tum remissionis peccatorun venialium quatenus indicat remanere
quaedam peccata venialia etiam insidiἰς per Baptismum. CAp UT VIII. De partibus. essentialibus Sacrame=rarum
Solemne est quod legitur in Decreto
Eugenii IV. . his verbis, Sacramenta tribus perficiuntur , videtioet rebus tamquam'. imaterιa , verbis tam im firma edi per sona Minfri.conscientis Sacramentum . Hoc nomine materiae intelligitur pars ritus in Sacramento, quae minus determinate significat gratiam quam forma , ut v. g. impositio manuum in Confirmati ne minus Uare denotat gratiam roboris,. quae consertur in . illo Sacramento , quam ioratio Episcopi quae tenet locum formae, unde per oppositionem , sorma est illa pars ritus, quae magis determinate signi ficat essectum smificum illius,Pacramenti. . Sacramenta igitur constant rebus ut ma teria.& verbis ut forma ,. & id patet enumeratione facta cujuslibet Sacramenti novae legis. Paptismus verbi gr. constat aqua tamquam materia, α istis verbi ς, te baptimo , dcc. tamquam serma . E.iebaristia sit ex pane & vino , quae tenent locum materiae per verba consecrationis , quae tenent locum formae . Confirmatio pro materia habet impotationem manuum & pro forma orationem
Episcopi., ut colligitur ex Ad i. cap. q.& ita de aliis Sacrameniis. Unde S. A gustinus Tract. 8α in Joan. Accedit ver bum ad . elemenitim o D Sacramentum. Hanc loquendi rationem jam a decim tertio saeculo usitatam apud Theologos consecravit Concit. Tries, cum sessi i cap. q. ait Sacramenti poenitentiae sermam in istis L erbis , Em te obsolvo , &c. postam , & in huius Sacramenti.materiam astribit tres enitentis actus, Contritionem , Confessionem , & Satissis onem. At, inquies, in Sacr mento poenitemtiae nullae sunt resi physicae, quae teneam
24쪽
Respondeo nomine rei in ista Ecclesiae doctrina intelligi id omne quod sensibile est & externum per modum materiae sub tectae verbis quibus utuntur Ministri, quo
sensu actiones quaedam morales sunt res, cujusmodi sunt actus poenitentis in Sacramento Poenitentiae. Unde etiam contractus duorum conjugum res est quae tenet locum materiae in Sacramento Matrim
nil . od si diras aliquando dari absolu-rionem sacramentalem Catholico moribundo qui nullum doloris externum praebuit signum, in quo casu nulla occurrit materia Sacramenti Poenitentiae , nulla scilicet Contritio, nulla Consessio, nulla Satisfactio. Respondeo, Sacerdotem, eunt in illis casibus absoluit, saltem praesumere aliquem praecessisse actum doloris & eontritionis ex parte illius moribundi . Praeterquam is quod contendunt Scottilae in sola absolutione Sacerdotis reperiri materiam & se mam huius Sacramenti.
Objici est Eucharistia sub Altari posita
non constat verbis: ergo Ene i lia in tuo iacto, ut aiunt,
spretata, C. in suo fieri. ,.N. quia nempe Eucharistia non fit nisi per verba Sacerdotis , vi quorum panis & vinum convertuntur in Corpus & Sanguinem Christi.
Porro cum Sacramenta dicuntur con
stare rebus ut materia & verbis ut forma, hae voces materiae & sormae accipi non debent in rigore , sed secundum quandam Analogiam quam habent partes Sacramentorum cum materia & forma :kin Physicis eo nimirum quod in Sacrame iis , quaedam sunt res sensibiles & quae determinantur per verba Ministrorum ad tales & tales effectus , sicut materia in P si eis de se indifferens determinatur adessiciendum tale compositum physicum per
Quod s Uratur quandonam voces illae primum adhibitae sint& usurpatae a Theologis ad significandam
Diideo, id primo factum esse circa Tom. LI annum I 2I . quo tempore vivebat Guillelmus Antissiodorensis, ante quem nullus e Scriptoribus Ecclesiasticis voces illas usurpavit. Cum autem postea usust valuisset iis utendi, eas lubenter adoptavit Theologia, qRippe quae nihil veneni continent, & aliunde ad explicandam Sacramentorum essentiam non parum utilitatis habent . Eas smiliter adoptarunt Concilium Tridentinum & Eugemus IV in suo Decreto. Eo certe nemo clarius hune loquendi modum usurpavit, Omnia Sara amenta, inquit, rubus perficiuntur, videliset rebus tanquam materia, verbis tanquam forma , o persena miniseri conferentis Sacramentum eum intentione facienda quod Deit E elem , quorum si aliquod desit, non per 'itur Sacramentum . Neque vero inde sequitur veram antiquae Ecclesiae doctrinam circa essentiam Sacramentorum cognosci non posse, eum nempe sub illis materiae & formae nominibus non designetur ab antiquis Patribus& Conciliis . Respondemus enim mentem suam circa partes essentiales cuiusvis Sacramenti abunde declarasse antiquos Scriptores aliis verbis , aliis indiciis , puta cum res illas externa et testati sunt a
Christo fuisse inlli tutas in gratiae coli tionem , ad peccata remittenda, cum declararunt signa illa fuisse semper & ia omni aevo ubique usurpata in Ecclesia, hinc enim ritus qui solent dici sacrame tales, & minime pertinere ad essentiam Sacramentorum , differunt a Sacramentis proprie dictis, quatenus illi pro diversitate locorum ti temporum passura mutantur , Sacramenta vero utpote a Christo instituta , semper eadem essentialiter
25쪽
An o quomodo materia Sacramentorum, a Chrso determinata.
CErium in primo, ad solum pertinui Lis Chrillum Sacramenta nostra instituere, quia, ut ait S. Thomas I. par. quaeli. v. art. 3. Eius est solius res statuere & dc terminii re, quibus homo sanctifi etur, in cujus potestate est hominem sancti Mare. Certum est lecundo, Christum determinasse saltem in genere materiam uti& f,mam omnium Sacramentorum novae legis, quia fides d et Christum instina iste haee Sacramenta , an mediate sinium, vel immediate, id non suit definitum, ibi aperte sanxit Synodus Tridentina, Christum esse omnium legis novae Sa
Certum est tertio, non modo in genere, sed & in specie determinatam ruisse& fixam a Christo materiam ouorumdam Sacramentorum: nam π. g. clare & evidenter legitur in Scripturis aquam a Christo praescriptam pro materia raptismi, P nem & Viniun m materi. c d nsetendae
Eucharistiae: Sed quaestio est, utrum idem sit sen. tiendum de aliis singulis Sacramentis, an videlicet Christus non modo in genere, sed& in specie determinaverit materiam cuiuslibet Sacramenti . Quidam Theologi putant Christum nonnisi in genere dete minasse materiam quorumdam Sacra, torum, adeo ut penes Ecclesiam suerit illam expressius designare: in quos sit
Christus determinavit in specie materiam cujuslibet Sacramenti. Ratio est , quia essentiale est cuilibet Sacramento ut fit ritus a Christo institutus; hine enim Sacramenta distinuguntur a rebus sacramentalibus & in ratione Acramenti constituuntur : sed ritus merito censeri non potest institutus a Christo , nisi Christus expresse , & in specie determinaverit illius materiam , nihil est enim aliud quam materia lim-cta cum forma : non reputabitur v. g.
Christus instituisse Baptismum nisi expresse determinaverit in aqua non autem in vino baptisandum esse: quod si dixi ses et Christus solummodo in genere abluendum esse infantem, Ecclesia vero detem minasset iaciendam hanc ablutionem cum aqua, dubio procul non Christus sed Eeclesia censeretur instituisse Baptisma. Hanc autem sententiam clare astruit is Concilium Tridentinum , cum sess. 2I. cap. 2. ait penes Ecclesiam esse statuere& mutare quod voluerit in dispensatione Sacramentorum fatis illimini subsantia , his enim verbis supponitur solius esse Christi substantiam Sacramentorum
determinare , ac proinde eorum materiam.
Et certe Concilium Tridentinum st tuit sess. 7. Con. I. Sacramenta fuisse a Christo instituta , Si quis dixerit Sarramenta novae riis non fuisse omnύa a Iesia Chriso Domino nostra infrimis, anathema --i-Sed ibi sermo est de institutione immediata , ita ut non possit Ecclesia etiam agens autoritate Cmissi aliquod instituere Sacramentum , quia canonem illum ediderunt Patres Tridentini adve sus Calvinistas & Lutheranos, qui mini me negabant quaedam ex septem -stris Sacramentis tasse a Christo mediate instituta, quatenus ab Ecclesa suerant introducta, reiiciebant solum immediatam institutionemr ergo licet Concilium nori apposuerit vocem immediate ea tamen ea subaudienda r consule quae hac de re discimus in Tractam de ordine, cap.:3. Hoc posito quaenam princise sit mat ria essentialis cujuslibet Sacramenti. in particulari, habemus vel ex Scripturis ipsis quae clarius vel minus clare illas demmant , vel ex Tradition. a Christo ad nos usque transmisso ν Obii. Disiligod by Cooste
26쪽
Obiicies : Materia Matrimonii determinata suit de mitata ab Ecclesia ; nam ante Concilium Tridentinum contractus clandestinus erat materia sufficiens huius Sacramenti , secus vero post celebrati nem hujus Concilii: igitur a Christodeterminata non fuerat.
Nego ant. quod enim determinaverat Christus mutatum non fuit a Patribus Tridentinis , Christus statuerat pro materia Sacramenti matrimonii legitimum contractum duorum coniugum , id mutatum non est a Concilio ; sed ab eo do finitum est tantum quaenam conditiones requirantur ut contractus sit legitimus ,
quod pro diversitate temporum & locorum immutari potest. Objicies : Non eonsentiunt inter se Theologi de materia eujuslibet Sacramenti , uti nec de forma ; quidam aiunt,
v. g. materiam Confirmationis esse Unctionem, alii manuum impositionem, variant etiam circa materiam matrimonii.
Tum vero Graeci & Latini non consentiunt iii assignanda materia ordinati
num nec aliter conciliari possunt, quam si 8icatur materiam Sacramentorum in genere tantum a Christo determinatam , ab
Ecclesia vero in spee et igitur non fuit a Christo determinata in specie. Nego consis'. ex hac enim opinionum varietate colligi solum potest velut de fide
non constare apud omnes sane determinationem materiae singulorum Sacramentorum in specie factam fuisse a Christo ,
aut saltem non eonstare, quaenam materia
fuerit prae alia a Christo instituta pro illis Sacramentis, de quibus disputatur . 'sed non inde sequitur hanc nostram senten-
. tiam non esse opposita veriorem. Porro
licit dicamus non esse omnino de fide Christum Dominum instituisse immediare septem nostra Sacramenta , quia rem non definivit Conei l. Tridentinum consulto omittens hanc vocem immediate ne quorumdam Theolagorum doctrinam pi scriberet, meo tamen iudicio haec sententia temeritate non caret propter momenta mox a nobis adducta.
Quaeres utrum mutatio materiae reddat Sacramentum nullum.
Respondeo affirmative, Si mutatio sit essentialis, ut si quis v. p. baptiraret cum vino , quia materia essentialis Baptismi est Hua : secus vero si mutatio non sit e L sentialis, ut si quis loco panis Aetymi uteretur sementato ad conficiendam Euch, risitam. CApuT IX. o quae verba teneant locum formae
DIximus Sacramenta novae legis con-ilare verbis ut serma, ni patet ex facta enumeratione cu uslibet Sacramenti.
Addimus ejusmodi laris fuisse a Chrillo non in genere, sed in spetie determinatas , alioquin Christus iure non diceretur
Sacramenta instituit se tanquam verus e rum Autor, ut modo dicebamus, cum de
materia agebatur; quisquis enim instituit aliquem ritum perpetuo servandum, huius materiam & formam quae sunt eius partes essentiales, ipse determinat per se immediate , nec eas alteri determinandas relinquit. Iam vero fatemur non aeque clare &explicite contineri in Scripturis quaLs facta fuerit a Christo determinatio verborum , quae locum tenent formae in qu libet e septem nostris Sacramentis : clarius enim v. s. habeo tur serma Baptismi & Eucharistiae , quam caeterorum sed pro certo tenendum est sermas ali rum Sacramentorum pariter a Christo praescriptas Traditione numquam in te rupta ad nos usque pervenis te, ad quam Traditionem recurrendum est etiam ad asserendam formam Baptismi in his verbis, Ego re baptito, &c. esse positam, Christus enim expresse non iussit pronum tianda esse haec verba inter baptizandum,
sed sola Traditione colligitur id ita fuisse ab illo prescriptum.
Deῖnde non contendimus hac in asse tione singula verba , quae loco sarmae
27쪽
runt in Sacramentis , a Christo suisse determinata , ipsa indiWidualiter quoad ipsas voces & syllabas , quae hodie usuris
pantor in adminisatione Sacramento-xum t neque enim Ministri Sacramentorum utuntur verbis in Ecelesia Latina in Gina , aliae sunt phrases, aliud idioma . Sed Me demum imtelligitur de verbis quoad significationem illorum essentialem, qua scilicet designatur prcrarius cujuslibet Sacramenti essectus . Dicimus v. g institutam suilla a Christo formam confirmationis , quat nus praecisit Christus ut Apostoli eorum- re successores Episcopi, baptizatos con-rmarent per orationem quae Spiritum sanctum , spiritum roboris invocarent ,& conferrent , neque vero satis esset si
diceretur solummon , Christum instituisse Sacramentum Confirmationis, praecipiendo in genere Apostolis ut aliquod
Sacramentum conferrent baptietatis , nee talis Meramenti determinasset materiam & formam , idem sit iudieium
de aliis Sacrament L. Quaeres an mutatio verborum licita sit , an vero reddat Sacramentum nub
Respondeo t. multis modis mutari posse formam alicui in Sacramenti in verbis positam , nimirum detractione , additione , transpositione , interruptione eorruptione. Item Mutatio duplex ; eL sentialis qua posita inverteretur significatio verborum& accidentalis per quam non tolleretur sensiis verborum; his positis , Resip. a. omnem Mutationem etiam accidentalem esse illicitam & graviter peccare Ministrum , qui formam alicurus Sacramenti immutat. Siquidem Minister qui nonnisi dispensator Mysteri
rum est, ea tractare aebet cum reverentia , non ad libitum , sed ut Minister
Ecclesiae accurate observando quod ab ea praescriptum.est , ut definivit Conc. Trbdent. sess. 7. Can. I a. his verbis, Si quudixerit , receptos o approbatos Ecclisiae etholica risis in stimui. Sacramcmoνrum approbasione adhiberi consuetus oreontemni , aut sue peccato a Miniseris
pro libito omitti, aut in novos alios per quemaeumque Ecclesarum risorem --
Resp. 3. ex mutatione accidentali non reddi Sacramentum nullum , ut si quis v. g. omittat in forma Eucharistiae particulam , enim , & dicat simpliciter ,
Hoc es Corpus meum , quia cum tunc adsit legitimus propositionis sensus, salva manet Sacramenti substantia . Secus vero si fiat mutatio essentialis quocumque ex praefatis modis, ut si quis bapti
Zaret in nomine Patris & Filii omittendo nomen Spiritus sancti . Et haeeuniversim servanda est regula in praxi , eaque diligenter applicanda in iis etiam omnibus casibus ita quibus forma usurparetur ambigua.
Quaeres,utrum & quando utendum sit forma conditionali in Sacramentorum administratione. Scilicet forma in Sacr mentis , vel est abibluta , quando absolute & nulla apposita conditione loqui tur Minister , dicens v. g. Bapti Eo te , Confirmo te , Absolvo te ; vel conditi
natis , uuando cum Bliqua apposita cor
diti otie loquitur Minister , ut si dicat ,
Si non es bapti ratus , ego te baptizo , vel Si non es ab lutus, ego te absolvo . Resp. ad primam quaestionis partem , legitimum esse formae conditionalis usum , quia,licet penitus incognita suerit & imusitata haec sorma prioribus Ecclesiae si culis, tamen in usu maxime suilla vid tur a duodecimo saeculo , in quo Al xander III. haec decrevit quae nabentur extra de Baptis. cap. 2. De quibus, dubium es. an baptizati fuerint, baptizaen- tar his verbis praemisis., Si baptizatus es , non te baptizo sed se nonnum bapti tus es , es' te baptis . Quamquam nonnulli Theologi. existiment non st
lim sed istum temporibus Gregorii IX. receptam & publicatam hane i em , quia
Petrus Cantor, qui ante ananc summum Pontificem vivebat, aliter sentiebat, sic
enim scribit , In Confirmatione, vel in
28쪽
Iatus , non approbamus conditionem apiamstam Ze , Si non es baptizatus,
i a Sacramenta non sunt conditio militeracmserenda. Porro non modo in administratione Sacramentorum quae iterari non possimi,& caracterem imprimunt; videlicet Baptismi, Confirmationis , & ordinis , se in cotiditionalis adhiberi potest, sed &iri collatione aliorum etiam Sacrament rum, sic v. g. invaluit usus sormae conis
ditionalis in Absolutionis collatione , si dubitet Sacerdos, num ipse antea protulerit verba essentialia, vel an subiectum sit Absolutionis capax . Ad secundam propositae quaestionis partem , dico formam conditionalem non
esse adhibendam, nisi in dubio legitimo& praehabito diligenti examine, an S cramentum de quo agitur, valide fuerit collatum ; siquidem summo studio semper in Eccleua cautum fuit , ut Sacramenta quae scilicet imprimunt earacteis rem, non reiterarentur, sic v. g. de B
ptismo I tur in tertio Concilio Carthag. Ptimis de 1 Duribus , qtioties non tuis πωntur certissimi reses, qui eos baptiza. tos esse fine dubitatione tinentur, neque ipsi sunt per aetatem idonei de traditis Hi cramentis respondere, absique ullo Hupulo ese baptizandos . Quis , ut ait S. Leo Epist. 3 . non potUt in iterationis crimen deisnire , quo Iactum 67. Omnino nescitur.
Quaeres an liceat in Sacramentorum administratione uti materia vel sermadubia & incerta. Res p. i. id lieitum esse in casu extremae necessitatis , & si agatur de Sacramentis necessariis necessitate medii qua-- sunt Baptismus & poenitentia , ita enim censent permulti Doctores prudentissimi , duid enim periculi , ut aiunt
num quod in vanum ministretur aliquod Sacramentuαὶ sed uti reponunt, Sacramenta sunt propter homines , non au tem homines propter Sacramenta. Resp. extra casum necessitatis e tremae id non esse licitum, quia senes, tim loquendo ac praesertim in adminill ratione Sacramentorum non licet sequi opinionem probabilem relicta tutiore, ut definivit Innocentius XI. in censura propositionum 63. a Ciero Gallicano ren
Uerum alia hic proponitur dissicultas , An verba quae tenent locum sermae in Sacramentis, snt consecratoria, vel solimini lo protrustaria vel concionatoria tkilicet. Triplex est verbum, promitarium quores promissa continetur, Marc. I αerediderit o baptizatus fuerit , DIυvs erit. Concionatorium quod per modum instructionis ad alios edocenans profertur, quales sunt omnes Conciones. Denique consecratorium quo significatur rem aliquam sensibilem fieri sacram , ut haec verba , Hoc est Corpus meum, prolata enim a Sacerdote, qui prae manibus tenet panem, indicant panem fieri Corpus Christi . Contendunt Calvinistae & Luthera niverba Sacramentorum esse promitsoria &concionalia , non autem consecratoria , non quod putent in administratione Sacramentorum necessario utendum aliquae concione, vel promissione, fatenturentianvalidum esse Baptisma collatum insantibus nulla praehabita concione , sed quia volunt verva sacramentalia ad instar concionum eo tantum fine pronuntianda , ut fidem & pietatem excitent , nequa quam vero vim habere quicquam consecrandi ut scilicet, quod in eorum doctrina fami liare est, vim & efficaciam verborum sacramentalium elevent , quippe quae , ut aiunt illi, in eo solum posita est , ut fidem excitent , non quae sindoperativa iustitiae: in quos MC GN chus Io.
Verba Sacramentorum vere simi conis secratoria, non promissoria, nec conci natoria. Primo sunt consecratoria , quia tum
in Baptisino, tum in Eucharistia, quae duo
29쪽
duo pos Timum Sacramenta agnoscunt Har-tetici , verba invocationis , consecrati nis adhibentur. In Baptismo quidem per haec verba , rar nomine Patris , dcci invocatur Trinitas , haec-oue ver . non respiciunt actum docendi , sed actum bapti et anili, quia Christus
non ait , Docete Centes in Ncmine Patris: in Euchari ilia vero haec verita, Hoc est Corpus meum manifeste sunt consecratoria , his enim cnunciatur panem
fieri Corpus Christi , unde Apostolus
J. Corinth. io. Panis benedistionis tui benedicimus , nonne communicatio Sanguinis
Idem vero colligitur ex SS. Patribus qui verba Sacramentorum ubique appellant verba Invocationis , Benedictionis, Consecrationis . Tribus Mersonibus, inquit S. Basili iis lib. de Spiritu cap. II. ac totidem Nomen elaturis sue invocati nibus mae um Baptismatis nil serium temficitur , & S. Aughistinus lib. I..de Bapt. cap. I. Non es a tia profana er adnitera , I per Uliam Aomen Des invocatvr .& lib. R. cap. I . Si Evangelicis verbis ,
har, inte rum era Nacramentum, quam
et is ejus fider stib eisdem ierbis a iud
inantis , quam Catholica veritas docet,
non esset lutegra, sed fabulosi, falsitatibus
inquiuata . Scilicet ratio non habetur doctrinae ministri inter baptizandum, v. g. ted verborum invocationis , quae in Baptismo insantibus collato non usurpatur. Qiro plane modo loquuntur alii Pa
Secundo , verba sacramentorum non sunt promissoria ; ut a rte constat ex verbis sacramentalibus Baptismi & Eucharistiae mox relatis , qu. ae n In continent promissionem: certe si per promis sones fierent illa Sacramenta, h utpote expressiora usurpari debullisint, scilicet pro baptismo, Marci i5. crediderit oι Ptietatus fuerit, Divus erit, & ista pro
Eucharistia, Ioan. 6. Qui manducat meam Cararem , CT bibit me Sanguinem. in me manet . Igitur verba quae locum tenent formae in Sacramentis minus bene censentur esse promissoria. Tertio, verba Sacramentorum non sunt conciona toma, ut clare demonstrant allatae sormae Bapti mi & Eiicharistiae, quae ne vel minimam prae se serunt concionisspcciem . Unde haptismus consertur infantibus qui concionis non sunt capaces& quando nulli sunt astantes ad quos dir gi possit concio. Obiicies: Maith. 28. c. Christus aequaliter praecipit instructionem , & Baptismi collationem cum ait : Be , docetecmnes Gentes baptizantes eos in Nomiue Patris, &c. ergo verba concionalia sunt necessaria. Dist. ant. ut necessariam per modum dispositionis, & cum Paptismus conser- tur adulis, C. per modum Sacramenti,&, respectu cmnium , N. Solutio non eget explicatione, & abunde intelligitur ex perpetua Ecclesae praxi , quae docet nulla concione praemista ubique semper baptietatos fuisse parvulos. Obi. Ex sancto Ambroso lib. de Ini itandis c. 3. Aqκa LapDymi sne pradj-
catin e dismae crucis, ad nullos es tisu, Inturae salutis. Igitur concio est Decessaria in Laptismo. Nego conseq. nam ex Ambrosio S cerdos mittit illam praedicationem in se t cm : sed concio non mittitur in sen
Deinde lib. 4. de Sacramentis Cap. q. sc loquitur idcm S. Dcctor: Parais die
ante verba Sacramento rum , uti accesserit
consecratis , de Pane fit Caro Christi di
putat igitur. praedicationem crucis esse necessariam eo quod Baptismus 'inae suam accipit a cruce.& meritis Christi, non quod ante Baptismum praemitti debeat concio seu praedicatio crucis. Obi. S. Augustinus Tract. 8 o. in Ioari aperte docet Baptismum fieri per verbum concionale , sic enim habeto Unde ista
tanta viritis aquae ut cor u rangar cor
abluas, nis faciento Herbo , non quia Hiacitur sed quia creditar 8 Nam in i ii
30쪽
cerbo aliud est sonus transiens , aliud vir tus maneres. Hoc est verbum fideι quod praedιcamus, ait Apostesus et unde in Miktis A solarum legitur . Fide mandans ria eo ιm hoc est verbum Mei quia praedicamus , quo sue dubio ut mundare possit , musecratur Baptismus . Totum hoc per verbam de quo D mnus ait , Iam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum visis. Ubi . S. August. ait verbum mundare in Baptismo, non quia dicitur sed quia creditur ; tale eit autem concionale. 2. Ait verbum illud in e verbum fidei quod praedicamus, & quod non operatur nisi excitando fidem ; tale autem verbum est conciotiatorium . 3. Mundationem quae fit in Baptismo tribuit verbo de quo Dominus ait: Iim vos mundi estis 'opter verbum , M. quod sine verbum erat concionale: igitur ex S. Aus. verba Sacrament rum sunt concionalia.
Resp. ab illa Novatorum Doctrina ne is minem magis distare quam S. Augullinum, vel etiam si ad nunc istum respiciamus locum , i. enim sic loquitur , Detrahe verbi is, quid est aqua nisi iSed detracto verbo concionali, aqua n est pura aqua, sed conlimrata, ut quan do baptizantur infantes nulla praemii Iaconcione , 2. addit , Accessit verbum ad Hementum oest Sacramentum , sed concio non accedit , non dirigitur ad aquam . 3. loquitur de verbo quia mundat insantem , Hoc verbum tantum v let ut mundet infantem. Quod dici nequit de verbo
Ad primum itaque cum dicit S. Augustinus verbum mundare, quia creditur non quin dicitur, sensus est, verbum ideo mundare in Baptismo, quia res est spiritalis continens invocationem Trinitatis, unde suam accipit virtutem, non Rutem praecise quia est sonus transiens, ut clarum est ex verbis sequentibus , In ipso verbo, inquit, aliud ut sinus transiens,
Hi- ωαπι --ns ; quia revera verba in Sacramenti sumundant , non quia dicim-tur, id est, quia praecise sent voces; iudquia creduntur, hoc est, quia certam habent virtutem ab institutionc Christi, docet fides. Ad secundum loquitur de verbo fidei quod praedicamus , quia nempe eo loci S. Augustinus disserit univerit ii de omni
verbo, vult enim probare omnem mundationem esse a verbo seu extra Sacramenta , seu in Sacramentis, exponens haec
Joannis verba: Iam iss mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis ἰ scilicet recte dieitur verbum mundare & in Sacramentis Sc extra 'acramenta . In Sacramentis , quo sine dubio ut mundare ροδit
consecratur oe Baptimus . Et extra Sacra menta, quatenus fidem excitat , ut habetur Rom. io. Fides exauditu, auditus
autem per verbum Christ. Unde solutio patet tertiae obj chionis, cum praesertim Christus locutus fuerit suis Apostesis, &verbum concionatorium, & verbum sa
CADUT X. Utrum Sacramenta producaut gyatiam
SAcramcnta prodncere gratiam ex Opere operato , est ea producere gratiam vi operis externi subiecto applicati, non autem vi meritorum quae sint vel in suscipiente vel in ministro, quomodo mox dicturi sumus Baptismum producere gratiam vi ipsius ablutionis, non vi fidei, pietatis aut aliarum dispositionum tum si scipientis, tum conferentis. Dixi vi ablutionis, non quidem quatenus est actionaturalis, sed juxta virtutem supernat
ratem quam accipit ab institutione Christi . Opus operatum se dicitur ad distincti
nem operis operantis . Duplex enim est opus humanum internum , seu operans, v. gr. voluntas elargiendae eleemosynae ,
alia externum seu operatum, ut actualis largitio eleemosynae. Nesant Lutherani, Calvinita, & S ciniani vim inesse Sacramentis nostris N