장음표시 사용
121쪽
minus transrhenanae Germaniae populi in Galliam & reliquas prouincias praedatum
creberrime exeuntes, vastarint eas, sibique F
demum subiecerint. Haec, inquam, si ita pronuntiassetn, plurima paucis comprehendere potuisse mihi videor. Quod vero latius paullo, sed tamen ne sic quidem fisse dia igneque, bella ista enarrauerim, eo spectat, Vt facilius coniici possit, Latinae linguae usum tribus saeculis, primum a nato Christo pro xime insequentibus, in Germania non fuisse intermissum, sed credendum potius esse .Rquum non minus grauia ac formidolosa, , quam superiori tempore, gesta ibi sint a Romanis bella, usum linguae in Germaniae po pulis Galliae, Rhetiae, & ceteris Romanis pro uinciis confinibus aeque frequentem fuisse, ac priori saeculo eum supra cognouimus , praemsertim quum Germaniae populi continue in
prou1ncIas,quarum incolae Latinae, tamquam vernacula, lingua utebantur, excursiones fecerint atque latrocinia. P, se Quin vero etiam Germani per eadem ista d
saecula in Romanis castris stipendia aeque ruerint, ac antea ab ipsis factum esse, retuli, nemo dubitauerit. In Alexandri Seueri exinercitu , quem contra Germaniam ducebat,
Germanos fuisse, ex superioribus appare ubi Imperatorem hunc Germani huiusmodi,
122쪽
IN GER M. FATIS CAP. I. Latinae linguae non ignari, gladio occisum,
quum modo commemoraueram, Mar-
eum Antoninum a Germanis auxilia emisse, quibus in belle contra ipsam Germaniam ge-
' diuersas Romanorum prouincias sparsa esse adfirmaui, nihil dicam. Non omnibus 'ubdem Imperatoribus militasse temere Germanos, sed vidisse prius, quisnam esset, 'ui au-
:), quam cum Bonoso & Proculo esse μ). Germanos praeterea inter corporum custodes sti- passe porro Romanorum Imperatores, tem- porum istorum monimenta latis declarant. singularis enim fidei ac virtutis opinio, quam excitauerant gentibus, tum nondum erat diminuta. quamuis eo tempore quo G ntim in Germania bellum administrabat, Germanos quosdam , quibus honoratioris militis
ira in exercitu eius commissa fuerat, in suspicionem incidisse, narrant scriptores Γ, ipsos popuLires suos constantii consilia per
stantius est, qui Siluanum, Francum natione,
Vopiscus in Probo c. yb Ammian. Marcellinus lib. XIV, c. I
123쪽
summam imperii in Gallia adfectantem Co-ploniae Agrippinae trucidandum curauit in quem quidem calumniarum metu, quibus f οῦ , liniquorum factione absentem se irretitum senserat, ut salutem suam tueri posset, ad ex- p praedicantes ducem& ingenio blandissimo hominem, qui quamquam barbaro patre geni-.tus, institutione tamen Romani Hori ' euaserit atque patiens; & euilis pater Boniam rus pro Constantini partibus iis bello ciuili C i:
Contra Licinianos saepius sit versatus ): SE
. Tantum de & re militari, quae ut Latinae linguae usus, superiori tempore in Germania inchoatus, aliquantum continuaretur, efficerε potuerunt. Neque consuetνδε &commenta, quae Rheni Danubiique ripae a colis pacis tempore frequentia satis cum pro uincia libus intercessisse supra a me probatum est, intermissa tum erant atque sublata. His effectam puto, ut domicilia sua Romano ritu curatiuου pauliatim conpruxerint Germani re r
'', praeter Ammian. Marc. d. l. vid. Sext. Aurel. victori de Caesarib. extr. huiusque Epito
124쪽
Ia potius, fuerat olim, quum ne caementorum quidem aut tegularum Psus in eos esset, sed informi ad omnia materia Nerentur, citra θ eisin aut delectationem e re quum subterraneos etiam decus aperirent, o oneratos, ve ,
' h mi suffugium essent M. Nec vero dom cilia modo Romano ritu exstruxilia tum Germanos, eg' mihi persuadeo, sed reliquo
...... etiam Vitae cultu Romanos quodammodo
idque, si, Germanos utrumque fluuium acco . . lentes 4inguam etiam eodem tempore co
formalle aliqua ex parte, Latino sermone in quotidiana ferme cum finitimis consuetudi
ne multum usos, adfirmauero, me non gra- riter admodum erraturum esse, confido.
Quemadmodum autem non cultum, sed leuem dumtaxat Latinae linguae vitam priori saeculo in Germania nostra deprehensum esse,adfirmaui: ita in sequentibus tribus sae. culis diligentiorem quamdam eiusdem lin-'guae culturam me itatuere, nemo arbitrabitur: utpote quae in ipsa Italia extremo alto
tempore quam maxime est deriderata. Eia quidem quum Vnaquaeque gens Romanorum facia, & verborum dc morum vitia una cum a Tacitus de M. G. cap. I6.
125쪽
opibus suis Romam transmiserit b ,&quum exteri & semibarbari populi Imperatores dederint urbi, mirati sunt nonnulli. qua ratio 'ineri potuerit, ut urbs non. ' reddita sit c): praesertim quum Cicero sua
iam conquestus sit aetate, multos inquinate
, si uentes in urbem confluxisse, si infusam eo esse peregrinitatem, s quidem Braccatis tum . letiam. salpinis nasionibus, ut nudum pe- iteris leporis apparuerit vestigium t. Quid ζ Vero temporibus Ciceronis aetatem sequenti- , Ebus acciderit L & quomodo res in deteriit, Al quotidie data sit, in praefatione paucis verbis a me iam est ostensum. Mores videlicet Una dum lingua tantopere demum: corrupti e- in generis maiorumque gloria celebres alias is erti ac luxurioso maxime otio, & turpissimis, quae proueniunt inde, vitiis dediti doctrinam tamquam venena detestabantur, & plebs o- mne tempus vino dabat atque tesseris, libidi- ne ad voluptates Jc spectacula deuocante e). ῖ Huiusmodi rerum in Urbe facies erat eo tatempore, in quam quo maior exterorum ho
126쪽
. inum fuit confluxus, eo plus sordium ac 'st .vitiorum illatum in eam recte existimatur. Quum igitur mala ex urbe in Italiam, & inde in prouincias demum manaverint', noni I mirum mea sententia videri dcbet , fuisse qui Romanam eloquentiam' exteris plus
nomine suspectum fore arbitror, quando Τ Gnstantiis, Constantini patris, auspiciis optimas artes in Gallia celebratas esse, praedi Q. cauit,liberalium litterarum sede Augustoduni reparata: & quando, nemini veterum prini cipum tantae curae, ut doctrinae atque elo-9 quentiae studia florerent, fuisse negat, quan- ' m. tete Constantio id fuerit, atFeHercuseos utpote quorum incredibilem erga Galliarum iuuentutem exstitisse adfirmat sollicitudinem, , quum litterarum honorem omni dignationis agenere cumularint g . . Hoc eo tempore, quo Romae do strinas, tamquam Venena, de M.
sitam f) Mothos de Patauinit. Liuian. e. II, I , Ty. g) orati pro restaura is notis, quae inter XIII istos Panegyricos est IV.
127쪽
sitatis arguet, spero, ubi Mosellam sua e am. .
Saliis magne parens frugum queo virumque Te clari procereae, te belgo exerci a pubes, ' Aemula re Latiae decorat facundia linguae. α& quando idem Ausonius patriam suam Eum . degalam, tamquam inclitam adhuc littera rusti sedem, mirifice laudat, cuius cathedra, ut testatur i : ἰ de fora dedit haec iuuenes : bis mille se-
Vt de Narbonis, Tolosa, & reliquis Musarum m
Tedibus taceam. Nam Valens ac Grarianus Imperatores constituerant, ut in frequentissi-
mis per omnem Galliam ciuitatibus optimi I. quique erudiendae iuuentuti praeficerentur, liberalibus admodum e fisco stipendiis adfe- m. clarissimae in primis Trevirorum ciuitati fauisse videntur laudati Imperatores, quum profestoribus, quos alebat, Uberiora, quam
in reliquis ciuit bus, stipendia deferendam curauistent M. Sed quantuscunque habi
128쪽
tus tum fuerit in Gallia litterarum studiis ho- nor, eum aeque ac in aliis Romanorum proinuriciis non minutum ed sublatum paullol post esse, nemo est, qui in dubium Vocauerit.
t nusia, ut reliquae doctrinae re
tini a septemtriis spectat, exsitis e vestigia r cs isios, qui ex GEM, Lingua Rustica vitiisse, mon ra-
i . ἰ ιur, in au Iraum Germanicam
. sianam religionem stropagatum a uenerint, de tingua Latina bonis ' ueris excolendis parum cogitasse et .
Quidem hoc tempus, quo in Germaniam nihil, nisi inscitia, nihil nisi summa'int o moribus disciplinaque barbaria offende.
batur,ita praeterire potuisio mihi videor utar
gumentum nihilominus recte pertequaι licu
129쪽
isset, de ut rei, quam declarandam suscepi,m: hil decessisset forsitan. Superiori tempore' p A. litterarum iecreta dc viros pariter & feminas ignorauisse iri Germania, & nullum ferme. Vitae morumque cultum exstitisse ibi, fateri necesse fuit. sed tamen qualemcunque Latinae linguae usum fuisse tum in Germania, per bella ac commercia illatum continuatum que, intelleximus. Rheni dc Danubii acco- qas reliquis Germaniae populis humaniores cultioresque paullo per consuetudinem, quae ecum Romanis & prouincialibus ipsis inter is cessit, redditos esse ; eosdemque domicilia Romano ritu curatius exstruxisse paullatim , aduersari i testati fuerant. Iam vero, quunc
uam atque cultum ipsos nonniarant Germani, omnemque eorum cultuma a
splendorem sustulerant: a quo quaeso Latinam*linguam percipere licuisset deinceps iquum victores impariti, atque omnium fer Si litterarum rudes fuerant ignarique. Quare si quatuor ista saecula praetermitterem, ne minem, cur id fecerim, miraturum crede rem. At vero ne rerum ab ipsis primordiis breui hactenus enarratarum ordo turbetur, quam luctuosus in Germania status tum fue
130쪽
sima, immo nihil potius, quod ad doctrinam P subactam tandem ab iis esse, quis ignorat ZActum tum ibi erat cum urbano illo ac ele- . . modo, sed omnem etiam studiorum cultum, γ' sub iugum m ittere contenderunt initio Franci. Qui licet omnes Romanos in Ges lia eo tempore habitantes ita extermi na rint: . vi sub Hulderico iam ac Godoueo, Regibus, nullae ibi inuenirentur amplius istorum reliquiae: Romanus tamen isteΡrouincialis ser- mo deletus ab iis non est. Ad quem retinendum necessitate quadam adacti videntur et quum tantum abiit, ut armis belloque unice. s adsuetae gentis lingua in proprias relata iam tum fuerit litteras l), ut fieri hoc omnino
Ioach. ridianus de Monaster. Germ. lib. III in-
. .. ter GoIdasti Alaman. rer. scriptor. T. IIJ, pag. 3I. Francos, si quid patrio sermone consignarunt, sub Marconraro & Pharamundo Gallias subi-2- gentes, Graecis, earumve similibus, & sub istof - rum succesibribus Latinis usos esse litteris . a multis non ita otacure est demonstratum. vid. P.
