장음표시 사용
141쪽
petustatem Caroli ipsius aetatem antecedere ,
existimauit f . CAP. m. Lux exeunie VIII, cs in uni e I cuis Germaniae in litterarum Latiniqueis ffermonis studio augusto mis Caroli M. auspiciis oborta pausio pos ita δε-nuo ob curata e si, ut per Vamplius insequentia scula summa ubi exstiteris ibi Latinitatis pura casiaeque ignorantia e cuius haud obscura adferuntur specimina. in densissimis tamen tenebris ingenia quaedam puro atque eleganti dicendi genbre conseicua,
tamquam lucidissima effere sidera. Ipsi Fridericus II Imperator de litteris
eu f) Conring de origine Iuris Germ. cap. XIII. Nisi quis Saxonum leges a Carolo M. immutatas dumtaxat auetisque esse, statuerit serrasse, du- edum antea latas. Fuerunt enim inter eruditos, qui Graecos cosenias in Saxoniaran deduxisse, quendique rescribendi fisum eo intulisse, crediderunt; quum & Saxonum antiquae leges cum Platonis institutis conuenirent, & lingua eorum maximam cum Graecorum lingua haberet adfinitatem. Iudicium hae de re penes prudentiO- ires esto. vid. Hachenberg. German. Messi dissert. l
142쪽
IN GER M. FATIS CAΡ. III. s9. euehendis bene meritus es e cuius Cancesiarius Petrus de Vineis ingenio,
doctrina, F eloquentia praefantissimus aetate sua habitus es. Meuis
mul disquiritur, quo tempore Germanica lingua in publicis litteris tabulis ue conscribendis usurpari coeperit, quid indusin monachi in describendis fibris cosiocarint. Pauca δε- mum de carminum genere, siue risu
mis, quibus saecula sa mirissce delecta
ta sunt, enarrantur, nonnusiorum supra seculi mores Hegantium poetarum mentione iniecta.
QVod ad inuictissimi C A R O LI M.
tempora attinet, inficiari nemo poterit, diuinis ipsius auspiciis, & Aia crini, eruditissimi, ut tuin erant tempora, Britanni, quo praeceptore in disciplinis usus est Carolus, salutaribus consiliis, & in religione & in litteris obortam es e Germaniae lucem: quandoquidem non tantum de patrio, siue Germanico sermone R , bene mereri. F) Quum enim sermo in litteras nondum esset reia latus, multum operae in tam utili atque necessaria re collocavit Imperator. Exstiterunt quidem doctorum numero, qui adduci non potue-
143쪽
6o DE LINGUAE LATINAEreri studuit, verum etiam de Latino adiuruando sedulo cogitauit optimus Imperator. quip-
runt, ut crederent, Carolum proprios Germanicae linguae characteres primum inuenisso: inter quos Morhofius P. II, c. 6, de Germanor. lingua & poesi, P. 27 , & c. 7, pag. 282. Plerique tamen fateri necesse habuerunt, Carolo singulari curae fuisse, ut semmo Germanacus non solum in litteras pausio fusius referretur, sed re populus υniuersus ad legendi Ieribendique facultatem deduceretur e re na- timas luseras sero plane apud Germanos coepisse quum ipsa linguae ruditas, quae lummam spirauerit tum barbariem, non alta aut felicia admodum scribendi arguat initia. vid. Hachen berg. German. Med. disteri. VI, p. I92, & VII, p. 2 o. Alii Theotiscam linguam integre recteque ante Carolina tempora scribi potuisse, negare non dubitarunt : & quemquam eorumdem sententia fateri oporter, illud saltem Caroli M. studio effectum esse, si scripturarum initia, quan um fleri posset, complerentur. vid. ill Lynckeri differt. de Idiom. I inperiat. p. 6. 7. Equidem nescio profecto, utrum temere absurdeque quis acturus esset, si statueret, ante Caroli M. seratem Germanos. si omnino patrio sermone quid consignarunt, Graecis vel his similibus, & Langobardicis Latinisue litteris, uti supra doctorum te stimoniis confirmatum est, usos esse : Quid quod Auentinus lib. I. Annal. Boior. init. Germaniam
post Diaeeriei II fata suum sermonem Latinis litreris depingere didicisse, statuit. quae verba quo minus in uniuersum intelligi debere mihi persuadeam, Deterum Germanorum carmina a Carolo M.
collecta, aliaque medii aeni monimenta, inter quae Ofridi Euangeliorum versio, prohibent. quae Ο mnino faciunt, ut, Aventinum verba ista de monis
144쪽
quippe quem, quum monachos animi sui sensa per negligentiam discendi lingua erudi
mentis, litteris, epistolis iisque Imperatorum forsitan nomine scriptio legibus, tabulis, diplomatibus,
intellecta voluisse, exillimem: quae omnia tingua Romana scripta prius adseuerarat, quam Germaniam sermonem suum post Friderici demum II fata litteris Latinis depingere coepisse , confirmauit. Quomodocunque seres haber, omni saltem dubio carere, puto, Carolum M. de commodioribus atque peculiaribus characteribus inueniendis & de dissicultatibus , quae Germanice icripturis sese osserebant, tollendis sellicitum fuisse. Huc sane Egin-harti verba pertinere videntur: Tentabat Carolus) rescribere, tiaulasque re corio stos ad hoc in Lectulo sub eerurcatibus circumferre solebat, requum Facuum tempus esset, manum effingendis litteris adsuefaceret. secet parum prospere successit
labor praeposterus ac sero inchoatur. Verba haec de Germanica utique lingua intelligenda puto, quamquam varias variorum huius loci interpretationes a cl. Schminckio, qui Egin hartum superiore anno cum diuersorum animaduersionibus in Bata. uis emisit, adferri scio: inter quas is am de Ce manica lingua sententiam legere me non memini: quae tamen plane non incongruens mihi videtur. vid. Lehman. Chron. Spir. lib II, c 3', p. m. Ios, dcc. 6s, pag. I69. ubi Trithemium patrii sermonis Gr mmasicae, quam Carolum M. inchoalle, Egin-hartus cap. 29 scribit, partem, ac miros linguae Germanicae characteres vidisse, ostendit Lehmannusia cons. Mart. Crusii Annal. Sueu. dod. IJ, pag. 13, &' Hachenberg. Germ. Med. differt. UlI, p. 2 s. De
dissicultate Germanorum linguam scribendi Othidus etiam, Monachus Weissenburgensis, quam ma-
145쪽
ta exprimere sine reFrehensione non valere, co
gnouisset g), leges tulisse constat, quibus episcopis serio imperauerit, ut per singula
monasteria scholas instituerent in Germania, in quibus Halmi traderentur, nota, cantus, computus , atque grammatica. Sed tamen
neminem etiam negaturum puto,id quod Ol. Borrichius adfirmauit h : Conatus hamum
xime aetate sua est conquestus, qui istis Caroli Imperatoris rudimentis usus est. vid. Boecteri Commentar. de Reb. Saec. IX & X p. ia3 & ill. Lynch ruinc. l. qui ad plures Iectorem ablegat, &diuersos. saeculi IX viros nominat de lingua Teutonica excolenda meritos. it. Mich. Hertati Biblioth. Ge man. P. I, sect. s. g) sunt ipsa Caroli M. verba ex epistola ad omnes episcopos missa, quam integram ex T. II Concilior. Call. desumptam dedit Conringius in supplem. 3s, Antiquit. Academ. pag. 3οῖ seqq. cons eruditam &supra iam citatam Dau. Chytraei orationem a. IS7 in Scholae Prouincialium Ducatus Stiriae introductione hab. B. q. & luculentam cel. Henr. Leonii Schurafieis chii praefationem, quam Notitiae Bibliothecae Vinariens. praemisi, p. 6. seq. in primis uero etiam ct,nsuras velim Conr. Sam. Schurasset se Disput. XXIX de Alberti III vita, pag. Iss. in notis, ubi plures citantur auctores. h i Cogitat. de Variis linguae Latinae aetatibus pag. 22. . vid. Gerh. Io. Vos iii praefat. de Vitiis Sermonis lib. praef. ubi scribit: Carolus M. Fariis in locis schoiai: erirendo, praeclare est meritus de studiis oniuersis; melius tamen de rerum doctrina, quam cingua
146쪽
temporium infra operis molem fuisse, re cognitioni rerum aliquid, linguae Latinae cultui parum esse attributum. Hoc si quis reputarit, eum haud derisurum puto illos, tamquam ineptos homines, qui in dubium vocarint, an EG IN HARTUS, Caroli M. Cancellarius, & deinceps Abbas coenobii Selgenita diensis, illius, quem de eiusdem Caroli,. Imperatoris,uita habemus, libri verus sit auctor, propterea quod is tanto dictionis conscriptus fit nitore, ut auctor aliquot etiam saeculis ante vixisse videri queat i). Quum vero posthac dilucide latis ab aliis demonstratum sit, Eginhartum elegantissime pro Leculo suo locutum, haud infelicem C. Suetonii Tranquilli imitatorem sese exhibuisse ch): licet Herminum Comitem Numarium multa in opere isto, quo floridius passim loquentem
induceret auctorem, mutauisse, negare non queant: eo magis in exprimenda veterum dictione industriam eius mirandam censeo,
quum primus sine dubio fuerit, qui inter Germanos tale quid tentarit; inter illos salutem, quorum monimenta ad nos peruene
runt. Cuius exemplum & acre in legendis imitandisque bonis auctoribus studium si
147쪽
populares postero tempore secuti essent, non haberent forsitan doctis sinu viri quod quererentur l), in Chronicis rerumque Germanicarum annalibus condendis operam insium Aselum homines sine prudentia, με facundia, qui euentus solos in oculis habuerint, caussu srationem parum commentati: quamuis non
ignoro, Eginhartum nostrum praeconem potius, quam historicum quibusdam videri. Verum quantuscunque huius in Suetonio, aliisque bonis scriptoribus imitandis exstiterit ardor, & quantuscunque ipsius Caroli M. in linguam Latinam praedicetur favor: qua aeque ac patria lingua orare ipsum solitum esse, tradit Eginhartus m): successores eius acceptam in prouehendis litteris gloriam haud obtinuerunt ; nec de Latini sermonis cultu, cui egregie satis praeluserat Carolus, promΟ-Dendo ita, Vti par erat, cogitarunt. Nam a JCaroli M. filium & successorem LUDOVI- CUM PIVM quod attinet: ipsum quidem Latinam linguam, sicut naturalem, aequaliter loqui potui se, scribunt n): sed tamen nimis forsitan superstitiosa in sacris muneribus administrandis sollicitudo eum impedivit, quo
m) cap. XXV. n) vid. Conring. Antiquit. Academ. supplem. Iubi Thegani edducit testimonia.
148쪽
minus Parenti vestigia persecutus curarit, ut litterarum studia propagarentur. In quibus subleuandis licet C ΛROLUM CALVVM maiorem deinceps curam in Gallia posuisse , adfirment: incredibilis tamen ac turpis plane monachorum inertia effecit,ut paullo post in eadem Gallia pariter , ac in Germania, ipsaque Italia nulla ferme apparuerint amplius eruditionis & Latinitatis purae vestigia, dc rusticus ide sermo locum denuo obtinuerit, ultro ubique A instauratus, Pt, insequentibus oculis per omnes fere libros, veluti lolium tritico eum adnatum esse, vere dicere potuerit Boeclerus o). Quamquam praeter plura alia
saeculi mala, quae Germaniam nostram adflixerint tum, Hunnorum in primis, aliorumque barbarorum irruptiones barbariem magnopere ibi ad auxisse credantur: Monachos tamen inertiae atque desidiae merito condemnari, arbitror. Nam quum in monasteriorum canonicorumque collegiorum scholis, praeter quas nullae tunc instituebantur, imgenia studiis& exercitationibus acui debuissent, monachi delitiis,otio, languore ac desidia animos suos inficientes, omne tempus Corporibus bene curandis dabant; non minus, quam superiori tempore in Boioaria ab iis factum esse, paullo ante cognouimus. Si E omni. Q de Reb. Saec. IX & X Commentar. p. s.
149쪽
omnino inter eos erant subinde, qui iners istud ac luxuriosum otium detestati in litteras excolendas incumbebant, reliqui apertissimo eos prosequebantur odio, tamquam inutiles nec frugi homines: perinde ac si optimarum rerum cognitio improbitatis flagitiique nomine esset notanda. Accidit illud praestantissimo clarissimique nominis Viro, Rabano Mauro,qui quum omnes ferme dc sua . aetate & aliquot taculis ante ac post viventes monachos eruditione ac virtute longissime lantecelleret, ita, ut merito suo monasterio. Fuldensii, cui, ipso isto IX taculo, Abbas pro .: erat, singulari ornamento esse potuisset: perditissimi homines ex contubernio suo eum
Quae tempora si respicimus, non temere F quis idem de Germania nostra adfirmare poΩ set, quod Guil. Malmesburiensis de Britan- inia Danorum incursionibus miserrime vas a-ta conquestus est p): Litterarum re religio- V nis studia obseleuerant e clorici litteratu stumulturiria contenti vix sacramentorum Pe
ba balbutiebant: stupori re miraculo erat ceteris , qui grammaticam nosset. Eo cnim , quis putaret, res in Gallia, Italia atque Germania deducta erat, ut saeculo iam tum Ix
150쪽
presbyteri constituendos episcopos interrogare necessa haberent, utrum Euangelia leg re possent q . Id quod an multi eorum praestare potuissent, nisi ad facra Latino sermone peragenda necessitas istos adstrinxisset, est omnino, quod dubito. siquidem scripturae S. interpretationes, conciliorum decreta, omniumque rituum instituta ac rationes, Latina lingua, ut inter omncs constat, erant
conscripta. Exstitisse nihilominus postero tempore Abbate r atque Episcosos, sermonis Latini ignaros plane, multis testimoniis confirmari posset Q. Cel. Mabillonius ostendit etiam s), homines sacris ecclesiae ordinibus addictos in tam supinam ignorantiam saeculis istis venisse, is nomen suumpingere non valuerint. Quae quum ita sint, quemlibet fidem mihi habiturum spero, si adfirmavero,' harbaram maxime dictionem quantivis habitam tum es e pretii: & fuerunt ideo IX saeculo, quibus Germani Latinae linguae excolendae nimium dediti patrium sermonem ne glexisse visi sunt. Insimulauit ipsos eo nomine supra nominatus olfridus , Rabani
Mauri discipulus : qui ipse parum eleganti E a dicen- q) ibid. suppl. 42.
0 vid. Scriptor. Brunsvicens illustrant. ab excet Leibnitio coli. T. II, pag. Ia, m. & T. III, p. 37a f