장음표시 사용
581쪽
atque doctιsimum. Caselius vehementer Iaet tus est, quum eumdem exspectationi, quam de ipso conceperat, non tantum satisfecisse, sed eam superasse perspexerat: quippe quem doctissimum iuuenem cognouerat sa , qui ea, quae in patria didicerat, in Italiam profectus, in omnibus confirmauerit, ac mire ea auxerit. ubi inusitata quadam dicendi facti rate de obscuris dilucide, de confusis ac pe turbatis ordinatim ac disposite, de dubiis e- uidenter differentem admirati sunt Dali b, Quamuis vero indigna satis ceteroquin Bers inanus in Lipsiensi academia usus est fortuna; unde inuidia in Seruestanum gymnasium ipsum abegit: minus tamen infelix hac in re . is exstitisse videtur, quod non indignum in academia hac sortitus sit successorem, MATTH. DR ESSERUM, E ordiensem,
rhetorem atque oratorem celeberrimum, nec vulgarem historicum, magnum Romani sermonis asserendi patronum, supra eo nomine a me laudatum.
Talem eidem sermoni patronum isto tempore sese praestitit REGERUS REINEC-CIVS, Strinsemius, non minus iam a me lain datus Glandorpii discipulus. Nam etsi is do. histo-
b vid. vita lueerlinani in M. Adami vitis Philolaphor.
582쪽
IM GERM. FATIS CAP. VI. 499hsoria excolenda illustrandaque tam dili
genter cogitauit, quam qui maxime: sermonem tamen Latinum ut amare dc usum eius commendare cessarit umquam , tantum abis fuit, ut putida atque insulsa oratione faedimnihil in rerum explicatione statuerit: verba Henim rerum notas esse, de orationem iisdem lumen adferre debere, Germaniae iuuentuti
1edulo inculcauit c . quam ideo tum ad eloquentiae studia, tum ad principis & magistri illorum Ciceronis scripta, atque in his rursus vel in primis ad epistolarum lectionem diligentissime aetate sua alliciendam duxit:
notationibus in Ciceronis epistolas ad familiares adiectis, & extremo capite V a me pluribus collaudatis. tertia earum, pag. sio, scholarum, quae, ado Iescente ipso, siti exercitia de epistolarumstcicero nis imitatione auspicari ferme solebant, receptum morem praedicat ; postquam secunda praestatione p. 36o, docuit, quam necessaria sit eloquentiae & elegantiorum litterarum studiosis , ut reliquorum Ciceronis friptorum, ita, & epipolarum lectio i& quanta inter Erasmum & Longotium de recta Ciceronis imitatione fuerit contentio: subiungens e 'Interea hoc nos de Ciserone teneamus, quicquidiatiana tingua ornamentorum ae diuitiarum , quicquid neruorum habet, ea tamquam de Tantati, aut Pelopis talentis, opulentis aque gaza, peti ae decerpi est iptis illius posse: & quae de admirabiti atque inexhausta Ciceronis dicendi vi, qua omnes facile s
583쪽
quando nimirum earunt artium studiis, quae ab humanitate nomen tulere, passim denuo ruentibus, hoc ferme omnes satagere, cogno- Τ. uit, Vt, posteaquam modice initia horum degustarant, ac ne quidem plane degustarant, mox ceu illotis manibus ac pedibus in gran- diorum illarum disciplinarum tractationem inuolarente licet experientia magistra satis quemque edocere potuerit, absque artium stinguarum praesidio talem conatum felicem
numquam esse solere. Quapropter grauiter doluit,quum partim indiligenti petulantiam , nouas rursus tenebras intentare 'iam tum animaduerterat: postquam proxi- mae aetati e benignissimo coelestis numinis respectu, peculiaris quasi felicitas, peneque dis uina, obtigerat, Reineccii sententia, ut eruditae antiquitatis studia e superiorum temporum foe ia barbarie egregie eruta, atque in lucem sint reuocata. Priusquam ad sequens XVII saeculum progredior , duorum eximiorum Germaniae poetarum mentionem faciendam arbitror, .extremo saeculo XVI florentium , quorum alter funestissimum vitae exitum habuit, alter magnorum principum ad vitae usque finem beneuolentia ob praeclaras dotes suas
584쪽
IN GER M. FATIS CAP. VI. soITHRAEVM d), exquisitissimae eruditionis
homines. Belgum istud grammatisale, quod inter Frisulinum. hunc & Mart. Crusum conflatum est, indicio forsitan esse potest,
Concordiam aureo isto Melanchthoniano saeculo tantopere inter eruditos adamatam 3 &
' d) Chytraei laudes Caselius passim in scriptis suis est
persecutus: in Laudat. Io. Atherii D. Megap. D. I, b, scribit: Qui ad incrementum academiae Rostochiensis prae aliis aliquid os eximia eruditione, o singulari opera contulerint, sunt fratres Cistrat. . maior theologus, alter poeta, uterque vir Eoctissimus, ver isti plurimum in scriptis veterum, iis quoque prae omnibus m omni bisoria: quibusdam adie his, pergit: habui proximum codegam Nathanem, qui e
tenebris protraberet artem poetaram, c&poetas diuinitus interpretaretur, non ad oblectati υπem,
. sed ad usum ciuilem. Cons Io. Petri Lotitati Bibliothecae Poeticae Part. III, pag. t o seqq. & Ol. Borrichii dissertat. de Poetis Latinis IH g i 8 seqq.
unde plures elegantissimos Germaniae Poetas, Fristhlini atque Chyt ei aequales, cognoscere pol es . per se quidem celebres satis ; inter quos D. Sehaserus, Paul. M Isus Schedius, clara utique no mina, & digna, quae in felicis limorum Poetarum refcrantur numero Ber Hani quoque atq ue ' libit,
paullo ante commemoratorum a me, merita, & lau
des Poetica arte aequisitas recenset Lotichius: de Frifcblino agit pag. isa seqq. cuius vitam conscripsi Georg Pyligerus, quae orationibus insignioribus Frischlini, coniunctim Argent. an. 16IS, 8, sditis. adiecta est, separatim antea una cum R. Agricolae, Io. Reuchlini, & D. Erasmi vitis ex Melanchthonis. Dcclamationibus depromptis, emissa.
585쪽
quam meliores litteras in Germania propagandas mirum in modum adiuvisse, supra vidimus, Vergente saeculo coli sensim desiisse, malevolentia, inuidia atque obtrectatione locum paullatim occupantibus. penitus enim unoque impetu concordiam profligatam
esse, nemo dixerit: id quod conciliationem, qua ipsi isti doctissimi viri coniuncti sunt ite
rum paullo post, comprobare quodammodo posse, arbitror. Notatu omnino digna mihi videntur, quae ipse Crusius de reconciliatio bac memorauit e): Anno cDDLXXXVIII Belgo Grammaticali finis contigit a scribente ex nundinis Francosordianis Nicodemo FrisAlino, praeter longas etiam litteras, in libello
quem dono mittebat , his etiam verbiis e D.
Mart. Crusio suo P ceptori, indignus discia fuluscin signum futura reconciliationis. Placidam
H Annal. Sueuic. P. III. lib. XII, p. 34, p. plo. p.796stripserat Crusius: Hoc tempore Ian. 1686 J usque inan. I 88 bellam grammaticale in M. Crusium 9 Nie. Fristbtinum emiantem flagrabsst. Quanta cum acerbitate id ge1tiam sit a Frischiino, Dau. Chytraeus nos docet, ubi p. 6o3 epist. ad Pancrat. Crugerium scripsit: Grammoleum besium inter 'Ochtinum 9 Crinum geri sinamus, quorum ide tanto animi impetu in aduersarium fertum, ut Gliscis non magi cura fuerit Troiam eapere, quam θή a ersarium amniabus probris des matum conculcare: Indigna pro
ficto ingenii FriseMini meellentia es, que in tali W-ιηρος to te ui ct operam perdat.
586쪽
IN GER M. FATIS CAP. VI. . 3eidam vicissim manum dedisse Crustum, se cile ex his verbis D colligi potest i inmoeD D XC, Nouemb. XXIX, nocte ante diem S. Andreae proxima Nic. Frisulinus, conans ex Mnauracensi captiuitate erigere; a persdo fune, quem ex pannis confecerat, desertuae, de celso muro heu heuo in aliam atque aliam petram subiectam praecipitauit : partibusque
corporis miserabiliter confractis interiit. quem minam brachio extento excipere potuisse' s. aluae enim laus maior conseruatione istι- mihi contigisset 8 Misenus vero sit animae eius es mentissimus pater caelestis. Verumenimuero tantam animorum ad litoterarum decus tuendum cons rationem atque concordiam non exstitisse amplius eo tempore inter Germanos, quantam aurea ista periori aetate cultam esse, cognouimus, veliala haec Caselii verba edocere nos posse mihi videntur λ): minum, proh pudor, contra rimanitatis letes inimicitias exerceri, re o cium violari, iniustene dicam, an implest a certo hominum genere tum indoctis tum insanis scriptionibuι hodie videamus idi quid dubitemus , beneficio biserarum amicitiam fulcre s
Annal. Sueu. Crus p. 834. cir) in epistola quadam ad G. Bersmanum, quae inter
illas eruditor. viror. ad Bersmanmmepistolas reperi-
το, quae P. I huius Poematum subiecte sunt, pag.
587쪽
cothoe multa, qua osscii sunt, praesari Z Nos
igitur siue eam ipse ue eius umbram non nee gligemus, re magnum esse decus arbitratimur. in hominum eruditorum concordia, quam qui non tuerentur, re bifleratos tamen se haberi vesient, optaui saepe, ut tam honesto nomine carerent, quod isiis nulti ratione debetur, ne essent ordini nostro dedecori e sed idcirco scilicet contendunt, ut tyrannide honestissimum lo- cum occupent, atque do trinae ae virtutis veluti arcem vi teneant. Ipse hic Casilius etiamsi
concordiae pacisque fuit studiosissimus, in magno tamen inuidia telago postmodum grauiter est iactatus g . Acerbi simam etiam fortunam bonum Murmium, quum senectute prope iam confecitas erat, expertum esse, nemo ignorat. Eorum scilicet, qui M lanchthonis M, Erasmi, Camerarii, primΟ-.rum
se) vid. mea de Casilii meritis commentae. p. 6ci. b) grauiter inprimis Casp. Hosmanus cit. Orat. stu. . de Barbarie imminente D. 7, a, conquestus est de furios Iaeeuti barbarica prorsus ingratitudine, adis uersus tanti nominis virum, optime de studiis &studiosis meritum; cui omnem humanitatem, Omnemque Cermanorum ingeniorum cultum a ceptum referre debeamus. intolerabilem plane, fia-- erisque dignam audaciam putauit Hofmanus, ado- . .lescentulos vix tenui eruditionis umbra tinctos, &. - Latine adhuc halbutientes, beatos tanti praeceptoris manes illoto sermone allatrare ausos esse; & in eum,
588쪽
rum Germaniae nostrae signiferorum, memθ-riam damnatam vesie videbantur, eam fuisse impudentiam, Πonnemo conquestus est si , ut optimo Sturmio molestissimi exsisterent, maximos principes in caput eius concitan
tes k . Quorum scriptis nisi docti, coita
societate, certatim sese obiicerent, verendum
iis esse, idem iste eruditus vir existimabat, ne capitis velut caussa ipsis aliquando dicenda esset, qui omnis eruditionis parentes & primcipes deseruerint. Et Sturmius, qui Germa-
eui studiorum suorum fundamenta.& profectum debebant, ingratas acuisse linguas, ti) Georg. Obrechius, uti videtur, epistola ad Bersmanum, P. I Poematum huius p. χ48. Alan minimum confusionis Mesrinae 9 barbariei insu ciis secutura indicium Hosmatius cit i. censuit, quod summos istos rei litterariae duces in scholis loco mouere, &de gradu deturbare conati sint, homines. qui viventibus in conspectu prodire, eius sententia, non sustinuissent, aut certe confusi, ut ranae Seriphiae, obmutuissent.
D Memoratu digna sunt verba, quibus Lan rauius Hasfige WEbelmus IV, ni tilior, Sapiens cognomia natus postquam ex Hochfeldero de Sturmis diligenter inquisiverat . iniqua huius fata doluit: ΟGoti, O Goti, quis is man mis iuem Mann um angau ιMonimentor. Pietatis & litterar, P. II, p. 99. Re a media, quae Sturmius doloribus suis adhibuit, ipse in epistola ad Bersmanum scripta, P. II Poematumhnius, p. 279, indicauit, scribens: His me consolor inmentis, religionis, conscientiae ct innocentia.
589쪽
norum, de quibus egregia ingenii, doctrinae, virtutis, sapientiae pietatiscipue fuerat existimatio, princeps antea habitus erat l : de Casiliuι, de quo nihil tam magnificum praedicari posse,. visum fuerat exteris th, quod
summae eius virtutes non exsuperarinis quum vir fuerit probitate & eruditione insignis, candore Germanus, stilo Romanus. optimi, inquam,hi duumviri haereseos erimine vivi a cusabantur : controuersia huic a nonnullis mota, an bonae litterae atque philosophia, quas aureo Melanchthonis aeuo firma rei Christianae praesidia esse, crediderant eruditi, ecclesia atque sacrarum litterarum cultoribus ornamento Ant, Niles, nec non necessaria: quod
isti negare videbantur m . Quae omnia demira humani iudicii varietate abunde testantur , qua e , quae priori saeculo probauit, &avide maxime arripuit, altero damnet atque respuat M. Quod si Erasis aetas in tale solidae eruditioni inimicum satis tempus inci
l) Camerarius in vita Melanchthonis, p. IV. il)Ios Scaliger Consulat. fabul. Burdon. P. Io, seq.
m) Commenti mea de Caselii meritis p. 6o. O id dilucide demonstrat cel. Perrionius in orat: su. periorib. capitib. cit. de Doctriane Studiis, nuper possispu am Barbariem diligentio me denuo cultis is a ueratis. nunc vero rursus neglectis fera b contermetis. Lugd. Batav. an. UOS,
590쪽
disset, minus sorsitan mirandum fuisset, situm scripsisset: mi Lutheνanismus, ibi litterarum es interitus d per Lutheranos languent , frigent, iacent, intereunt bonae liti
Accedit, quod in tanto studiorum conintemptu, Maec natibus non, ut ante, se offerentibus, & ingenia honore ac munificentia exstimulantibus, eruditorum animi deiecti ac trepidi esse coeperint. In qua ipsa Maecenarum paucitate Casp. Hota anus non leuem imminentis Barbariei caussam repetisse sibi visus est. Pauci videlicet tum in Germania numerabantur amplius Friderici, Saxoniae Electoris, similes principes: paullo etiam an te, quam Hosmanus querimoniam istam suam instituit, D. Aberatu, Dux Megapol. summus Musarum Patronus, diem suum obierat.
Nugii porro sensim desiderabantur atque Carolossicit. Eo aetate sua rem perductam fuisse, ostendit Hosmanus, ut, quum plerique, quos in primis decebat auctoritate sua apud principes honestos coetus tueri & orna. re, studia promouere, & discentes beneficentia sua pro viribus iuuare, aut exiguum, aut nullum studiorum habebant usum, locum suum tueri se posse diffiderent, si adhiberentur ad negotia peritiores & exercitati. Eos igitur maluisse, addit,sauciores esse eruditos, &