장음표시 사용
161쪽
corpus acciperent i, qui uero, id ficere neglexissent, ecclesiae aditu prohiberentur. Velum quamuis haec lex Dei, et Ecclesae auctorit te tacita, ad omnes fideles pertineat, docendum est tamen eos excupi, qui nondum rationis usum propter aetatis imbecillitatem habet. hi enim neque secram Eucharistia a protino & communi panesciui discernere, neque ad eam accipiendam pietatem animi ,&religione afferre possiunt. atque id etiam a Christi domini institutione alienisi simum uidetur: inquit enim: Accipite, & comedite. Infantes autem idoneos non esse, qui accipiant, & comedant, sitis constat. Vetus quidem illa fuit in quibusdam locis consuetudo, ut infantibus etiasicram Eucharistiam praeberent: sed tamen tum ob eas caulas, quae ante dictae sunt, tum ob alias Christianae pietati maxime cosentaneas iamdiu eiusdem Ecclesiae auctoritate id fieri desiit. Qua uero aetate pueris lacra mystcria danda sint, nemo melius constituere poterit quam pater,& sicerdos, cui illi confitentur peccata ad illos enim pertinet explorare,& a pueris percunctari,an huius admirabilis secrameti cognitionem aliquam acceperint, & gustum habeant. Amentiabus praeterea, qui tunc a pietatis sensu alieni sunt, secramenta dare minime oportet: quamuis, si,ante quam in intiniam inciderint,pia,& religiosem animi uolutatem prassetulerunt, licebit eis in fine uitae ex Concilii Carthaginesis d reto Eucharistiam administrare ; modo uomitionis,uel alterius indignitatis, & incommodi periculum nullum timendum sit. Quod uero ad comunicandi ritum pertinet, doceant Parochi tinclae Ecclesiae teste interdictum esse, ne quis sine ipsius Ecclesiae auctoiaritate, praeter iacerdotes, corpus Domini in Acrificio conficientes, sub utraque specie secram Eucharistia sumat. nam, ut a Tridentina Synodo explicatum est, quamuis Christus dominus in ultima cena altissimum hoc secramentum in panis, &uini speciebus instituerit, ec apostolis tradiderit: ex eo tamen non essicitur, hanc legem a Do mino seluatore constitutam esse, ut omnibus fidelibus secra myst ria sub utraque specie administranda sint. Etenim idem Dominus
noster cum de hoc secramento loqueretur, alterius tantum Ipeciei' saepius meminit, ut cum inquit: Si quis manducauerit ex hoc pane, uiuet in aeternum: &, Panis quem ego dabo, caro mea est pro muniadi uita:&, Qui manducat hunc panem, uiuet in aeternum. Multis
uero, & ijs quidem grauissimis rationibus adductam esse Ecclesiam patet, ut hanc potissimum sub altera specie communicandi consumtudinem no solum approbaret, sed etia decreti auctoritate firmaret.
162쪽
Primum eni in nraxime cauendum erat, ne sanguis Domini in ter ram funderetur: quod quidem facile uitari poste non uidebatur, si in magna populi multitu ine eum ministrare oportuisset. Praeterea, cum sacra Eucharistia agroti.' praesto esse debeat, magnopere timendum erat, ne, si diutius uinis ccies asseruaretur, coacesceret. Per multi praeterea sunt, qui uini saporrum, ac ne odorem quidem perferre ullo modo possint. Quare ne, quoci spiritualis salutis causa dandum est, corporis ualetudini noceret, prucintissime sanci tum est ab Ecclesia, ut panis tantummodo speciem fideles acciperent. Accedit ad alias rationes, quod in pluribus prouincijs summa uini penuria laboratur . neque id aliunde sine maximis impensis, ac noni nisi longillimis,& diis cillimis itineribus convehi potest. Deinde, quod maxime omni uad rem pertinet,co uellenda erat corii haeresis, qui negabant sub utraque specie totum Christum esse, sed corpus tantum exangue sub panis, sanguinem autem sub vini specie contineri asserebant. Vt igitur fidei catholicae ueritas magis ante omnium oculos poneretur, lapientis limo consilio alterius speciei, hocest panis communio inducta est. Sunt&aliae rationes ab iis collectae, qui de hoc argumento disserunt; quae si opus esse uidebitur, a Parochis afferri opoterunt. Iam de ministro, quam uis id a nemine fere ignorari pos- iit, agendum est, ne quid praetermissum sit, quod ad huIus sacram ii doctrinam pertinere uideatur. itaque tradendum est, Iis sacerdo stibus potestatem datam esse, ut sacram Eucharistiam conficiant, ac fidelibus distribuant. Eum autem morem in Ecclesia in semper seruatum esse, ut fidelis populus a sacerdotibus sacramenta acciperet,
sacerdotes autem sacra facientes ipsi se communicarent, sancta Tri- Triare.S . dentina Synodus explicauit; ostenditque hanc consuetudinem tamquam ab apostolica traditione profectam, religiose retinendam ese
se; cum praesertim huius rei illustre nobis exemplum Christus dominus reliquerit, qui & sanctis limum corpus suum consecrauit, &apostolis suis manibus porrexit. Verum, ut quacumque ratione tanti se Matth. a 6.eramenti dignitati consuleretur, non modo eius administrandi po M A
testas solis sacerdotibus data est, sed lege etia Ecclesia uetuit, ne quis, nisi consecratus esset, sacra uasa, lintea, & alia instrumenta, quae ad
illius cofectionem necessaria sunt, tractare,aut tangere auderet; modo grauis ali ua necessitas no incideret. Ex quo tum sacerdotes ipsi, tum reliqui fideles intelligere possimi, quanta religione,& sanctitate praeditos esse oporteat, qui ad Eucharistiam ua consecrandam, uel administrandam, uel sumendam accedunt. Quamquam, quod
163쪽
antea de ceteris sacramentis dictum est, ea non minus per improbos administrari, si, quae ad illorum persectam rationem attinent, rite seruentur. idem ualet in Eucharistiae sacramento. neque enim haec omnia ministrorum merito niti, sed Christi domini uirtute, & potestate geri credendum est. Haec sunt, quae de Eucharistia, u t sacramentum est, explicanda crunt.
Nunc, quod restat dicendum, ut sacrificium est, explanare oportet; ut intelligant Parochi, quae potissimu in de hoc mysterio, que-τrid. γη. admodu sancta Synodus decreuit, Dominicis&festis diebus fideli populo tradere debeant. Etenim hoc sacramentum non solum the-1aurus est caelestium diuitiarum ; quo si bene utamur, Dei gratiam nobis conciliamus, & amorem: sed in eo praecipua quaedam ratio inest, qua ei pro immensis in nos collocatis beneficiis aliquam gratiam referre possimus. At uero haec uictima si rite , &legitime immoletur, quam grata, & accepta Deo sit, ex hoc colligitur. Si enim Ples. 33. ueteris legis sacrificia, de quibus scriptum est; Sacriscium, & obla-NM 1 tione noluisti: & iterum; Si uoluistes, fac rificium dedissem : utique holocaustis non delectaberis: ita placuerunt Domino, ut scriptura Gm. 8. Deum odoratum esse odorem suauitatis, idest grata ei & accepta fuisse, testetur. Quid nobis sperandam de eo sacrificio, in quo ille ipse
immolatur, atque offertur, de quo caelestis vox bis audita est; Hic Ma. 3. 17- est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui 3 Hoc igitur mysterium Parochi diligenter exponent, ut, cum fideles ad rem diuinam conuenerint, attente, de religiose sacra illa, in quibus intersunt, meditari discant. In primis autem docebunt, Eucharistia duabus de causis a Christo domino institutam esse . altera est, ut caeleste animae nostrae alimentum esset, quo uitam spiritualem tueri, &conseruare possemus: altera, ut Ecclesia perpetuum sacrificium haberet, quo peccata nostra expiarentur, & caelestis pater, sceleribus nostris saepe grauiter ossensus, ab ira ad misericordiam, a iustae animaduersionis seueritate ad clementiam traduceretur. Huius rei figuram, oesimilitudinem in agno Paschali licet animaduertere, qui ut sacrificiu& sacramentum a filiis Israel osserri, & comedi consueuerat. Nec u ro, cum Saluator noster Deo patri se ipsum in ara crucis oblaturus
esset, ullam suae erga nos immensae charitatis illustriorem significationem dare potuit, quam cum nobis uisibile sacrificium reliquit, quo cruentum illud semel in cruce paulo post immolandum instauraretur, eiusque memoria usque in finem taculi quotidie summa cuutilitate ab Ecclesia per uniuersum orbe diffusa coleretur. Disserunt
164쪽
uutem plurimum inter se haeduae rationes: sacramentu enim conle- i . rura
cratione perficitur: omnis uero sacrificij uis in eo est, ut offeratur. Quare secra Eucharistia, dum in pyxide continetur, uel ad aegrotum defertur, sacramenti, non sacrificii rationem habet: deinde etiam, ut secramentum est, iis, qui diuinam Hostia sumunt, meriti cautari affert, & omnes ill as utilitates, quae supra comemoratae sunt: ut a tem sacrificium est, non merendi solum, sed satisfici edi quoque eLficientiam cocinet. nam ut Christus dominus in passione sua pro nobis meruit, ac setisfecit: sic qui hoc sacrificium offerunt, quo nobissicum communicant, Dominicae pastionis fiuctus increntur, ac satis-ficiunt. Iam, de huius sacrificii institutione nullum ambigendi locum sancta Tridentina Synodus reliquit: declarauit enim, in extrema cena a Christo domino institutu esse; simulque anathemate eos damnauit, qui asserant, uerum & proprium sacrificium Deo non offerri, aut offerre, nihil aliud esse, quam Christum ad manducam. dum dari. Nec uero illud praetermisit, quin diligeter explicaret, uni Deo sacrificium fieri . nam etsi Ecclesia interdum Missas in memoriam , & honorem sanctorum celebrare consueuit; non tamen illis sacrificium, sed uni Deo, qui Sanctos immortali gloria coronauit offerri docuit. Quare nec iacerdos u inquam dicere solet, offero tibi sacrificium Petre, uel Paule; sed, dum uni Deo immolat, gratias illi agit pio beatissimorum martyrum insigni uictoria; eoruque pM trocinium ita implorat, ut ipsi pro nobis intercedere dignentur in Caelis, quorum memoriam facimus in terris. Haec autem,quae de huius sacrificii ueritate a catholica Ecclesia tradita sunt, ex Domini uerbis accepit; cum extrema illa nocte haec ipsa sacra mysteria apostolis commendans; Hoc secite, inquit, in meam commemorationem . Eos enim , quemadmodum a sancta Synodo definitum est, tunc ti-cerdotes instituit, praecepitque, ut ipsi, et qui cis in sacerdotali munere successuri essent, corpus cius immolarent, &offerrent. atque id etiam Apostoli uerba ad Corinthios scripta satis demonstrant, cum ait: Non potestis calicem Domini bibere,& calicem daemoniorum: non potestis mensae Domini participes csse, & mensae daemoniorum. Vteniin pro daemoniorum mensa altare, in quo eis immolabatur, intelligendum est: ita etiam sui, quod Apostolus pro-3onit, probabili argumentatione concludatur mens a Domini ni
id aliud P nisi altare, in quo sacrificium Domino fiebat, signisca
re potest. sacra Hum- Quod si ex ueteri testamento huius sacri scii figuras, & oracula re figuris et proquiramus: primum quidem de eo Malachias apertissime uaticinatus
165쪽
est, his uerbis: Ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen mcum in gentibus, & in omni loco secrificatur ; & offertur nomini meo oblatio munda: quia magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus exercituum. Praeterea, haec hostia tam ante, qua post latam legem, uarijs sacrificiorum generibus praenuciata est. Etenim bona omnia, quae iis secrificiis lignificabantur, haec una uictima, tamquam omnium per stio, & absolutio, complexa est. Verumtamen nulla in re eius imaginem magis expressam licet uidere, qua in Melchisedec iactificio. ipse enim Saluator sacerdotem secundum ordinem Melchisedec se in aeternum constitutum declarans, corpus, Sianguine suum in extrema cena sub speciebus panis ,& uini Deo patri obtulit. Unum itaque & idem sacrificium esse fitemur,& haberi debet, quod in Missa peragitur, & quod in cruce oblatu est: que- admodum una est, & eadem hostia Christus, uidelicet dominus noster, qui se ipsum in ara crucis semel tantummodo cruentum immolauit. Neque enim cruenta, & incruenta hostia,duae sunt hostiae, sed una tantum: cuius sacrificium, postquam Dominus ita praecepit; Hoc secite in meam commemorationem ; in Eucharistia quotidie instauratur. Sed unus etiam, atque idem sacerdos est Christus dominus . nam ministri, qui secrificium ficiunt, non suam, sed Christi personam suscipiunt,cum eius corpus & anguinem coficiunt. id quod& ipsius consecrationis uerbis ostenditur . neque enim sacerdos inquit ; Hoc est corpus Christi; sed, Hoc est corpus meum: personam uidelicet Christi domini gerens, panis, & uini substantiam, inueratri eius corporis, de unguinis substantiam conuertit. Quae cum ita sint; sine ulla dubitatione docendum est, id quod etiam lancta Synodus explicauit, sacrosanctum Missae acrificium esse non solum laudis,&gratiarum actionis, aut nudam commemorationem secrificii, quod in cruce fictum est: sed uere etiam propitiatorium sacrificium, quo Deus nobis placatus, & propitius redditur. Quare si puro corde, Maccensa fide, & intimo nostrorum scelerum dolore aflecti hanc sanctissimam Hostiam immolemus, & osseramus ; dubitandum no est, quin misericordiam a Domino cosecuturi simus, S. gratiam in auxilio opportuno. huius enim uictimae odore ita delectatur Dominus, ut gratiae, & paenitentiae donum nobis impertiens peccata codonet.
Quamobre & solenis est illa Ecclesiae precatio; Quoties huius hostiae
comemoratio celebratur, toties opus nostrae salutis exercetur, nimi-ru uberrimi illi crueiae hostiae fiuctus per hoc incruentu iacrificiu ad nos manat. Deinde uero huius sectificii eam uim esse, Parochi doc bunt, ut no solu Imolati,& sumeti prosit, sed omnibus etia fidelibus,
166쪽
siue illi nobiscum in terris uiuant, siue iam in Domino mortui, no . dum plane expiati sint. Neque enim minus ex apostolorum certissima traditione pro his utiliter offertur, quam pro uiuorum peccatis, poenis, satisfactionibus, ac quibusvis calamitatibus, &angustiis. Ex quo facile perspicitur, Omnes Missas communes censendas csse, ut quae ad communem omnium fidelium utilitatem, & salutem pertineant. Habet autem hoc sacrificium multos, eosque maxime insignes, ac solemnes ritus, quorum nullus superuacancus, aut inanis existimandus cst; verum omnes eo spectant, ut & tanti sacrificii in testas magis eluceat, & salutaribus mysterijs intuendis ad rerum diuinarum, quae in eo sacrificio occultae sunt, contemplationem fideles excitentur. Sed de his nihil est ut plura dicamus; tum quia hoc argumentum logiorem explicationem postulare uidetur, quam pros,ositae institutioni conueniat; tum quia innumerabiles pene libelos, & commentarios, qui de hac rea piis & doctissimis uiris conscripti sunt, sacerdotes in promptu habebunt. Hactenus igitur satis fiterit, earu rerum, quae ad Eucnaristiae, tum quia sacranientu, tum quia sacrificiu sit, pertinent, potiora capita, iuuante Domino, exposuisse.
VEMADMODUM humanae naturae fragilitas, & imbecillitas omnibus nota est, eamquc in seipso quisque facile experiatur: ita, quantam habeat neces litatem paenitentiae sacramentum, ignorare nemo potest. Quod si diligentiam, quae a Parochis in
unoquoque argumeto adhibenda cst, ex rci, qua tractant, magnitudine, & pondere metiri oportet: omnino fatebimur, cos numqua in
huius loci explicatione adeo diligetes futuros este, ut satis uideri possit: quin etiam de hoc sacrameto, quam de baptismo, eo accuratius agendum est, quod baptismus semel tantum administraitur, nec it rari potest; paenitentiae uero toties locus datur, ciusque repetendae toties necessitas imposita est, quoties post baptismum peccare conmtingat . ita enim a Tridentina Synodo δ ictum est, sacramentum paenitentiae non secus lapsis post baptismum, ac baptismum nondum regeneratis, ad salutem necessarium esse: uulgataq. illa sancti Hieronymi sententia ab omnibus, qui deinceps res sacras tradiderunt, magnopere comprobatur, paenitentiam este secundam tabulam. Vt enim, constam. naui, unum uitae seruandae perfugium reliquum est, si forte tabulam aliquam de naufragio liccat arripere: ita,
167쪽
isost amissam baptismi innocentiam, rusi quis ad paenitentiae tabu-am confugiat, sine dubio de eius salute desperanuum est. Haec autem non ad Pallores solum, sed ad reliquos etiam fideles excitandos dicta sint ; ne forte in eis rei maxime necessariae incuria reprehendatur. Primum enim communis fragilitatis memores omni studio optare debent, ut diuina ope adiuti, sine casu, aut prolapsione ali
qua in uia Domini progredi possint: quod si nonnumquam offen
derint, tum uero summam Dei benignitatem intuentes, qui tamquam bonus Pastor ovium suarum uulnera obligare, eisque mederi solet, hoc satu berrimum paenitentiae medicamentum numquain in aliud tempus disserendum csse cogitabunt. Vt autem rem ipsam aggrediamur, prius cxplicanda est uaria huius nominis potestis, & notio; ne aliquis amSiguitate uocis in errorem inducatur. Nonnulli enim paenitentiam pro satisfactione accipiunt. Alii, a catholicae fidei doctrina longissime remoti, cum arbutrentur paenitentiam nullam temporis praeteriti rationem habere, nihil aliud, quam nouam uitam, esse definiunt. Docendum est igitur , multiplicem esse huius nominis sisnificatione. Primum enim
paenitentia de iis dicitur, quibus aliquid displicet, quod ante placue
rit, nulla habita ratione huius cogitationis, bonum ne an malu se rit. Sic omnes paenitet, quorum tristitia secundum saeculum est, non secundum Deum: cui usinodi paenitentia non salutem affert, sed mortem. Altera cli paenitentia, cum quis ex scelere admisso, quod quidem antea placebat, dolorem non Dei, sed sui ipsius causa concipit. Tertia est cum non solum admissi sceleris causa intimo animi sensu dolemus, uel eius doloris externum etiam aliquod signum damus, uerum unius Dei causa in eo maerore sumus. Ac singulis quidem paenitentiae generibus, quae commemorata sunt, paenitentiae uox proprie conuenit. nam cum in sacris litteris Deum paenitere legimus, id per translationem dici perspicuum est. Eo enim loquendi genere, quod ad hominum mores accommodatum est, sacraeli terae utuntur, cum Deum mutare aliquid costituisse declarantiquod non aliter facere uideatur, quam homines, quos si alicuius rei paeniteat, eam commutare omni studio laborant. Sic ergo scriptum est, Paenituisse eum, quod hominem fecisset. & alio loco; quod Saul regem constituisset. Uerum inter has paenitentiae significationes in gnum discrimen obseruare oportet. Prima enim in uitio ponenda est: altera est quaedam commoti, & perturbati animi affectio: tertiam tum ad uirtutem pertinere, tum sacramentum esse dicimus. quae
168쪽
qui significatio huius loci propria est. ac primum quidem de ipsa, ut uirtutis parte, agendum est; non solum, quia fidelis populus ad omne uirtutis genus institui a Palioribus debet ; sed etiam, quia huius uirtutis actiones tamquam materia praebent, in qua paenitentiae sacramentum uerlatur; ac nisi prius, quae iit paenitentiae uirtus, recte intelligitur, sacraincnes etiam uim ignorari necesse est. Quare in primis monendi, hortandique i unt fidcles, ut omni contentione,&studio in intima animi paenitentia, quam uirtutein dicimus, et Φο- .rent; sine qua ea, quae extritimus adhibetur, parum admodu profutura est. Intima autem pHttetitia est illa, cum ad Deum nos ex σ .animo conuertimus. 5 commissa a nobis scelera detestamur,& odici 'habemus: simulque illud nobis certum, de deliberatum est, malam uitae conluetud mem , corruptosque mores emendare non sine spe . ueniae a Dei misericordia consequendae. Hac uero dolor,& tristitia, squae perturbatio, & affectio est, & passio a multis uocatur, consequitur, ueluti comes peccatorum detestationi adiuncta. quamobrem apud complures ex sanctis Patre maenitentiae definitio huiusino di animi cruciatu declaratur. V viti in eo, quem paenitet, fides paennitentiam antecedat, necesse est: neque en ilia potest quisquam se ad Deum conuertere, qui fide careat. ex quo fit, ut nullo modo paenitentiae pars recte dici possit. Quod auicin intima haec paenitentia, ut antea diximus, ad uirtutem pertineat, aperte ostendunt multa, quae de paenitentia, adita sunt, praecepta. Lex enim de iis tantum actionibus, quae sudb nantur cum uirtute, praecipit. Negare praeterea ne mo potesse, quin dolere quando, quo modo, & quatenus oportet,
uirtutis sit. hoc autem ut recte fiat, paenitentiae uirtus praestat. Intem : ...dum enim euenit, ut ex admissis sceleribus minorem, quam par est, dolorem homineς capiant. quin etiam, ut a Salomone scriptum Prouer. a. est, nonnulli sunt, qui, eum malefecerint, laetantur. rursus uero
alij ita se maerori animi, &aegritudini dedunt, ut de salute etiam prorsus desperent: qualis sertasse Caim uideri potest, qui ait; Maior cin. ..
est iniquitas mea, quam ut ueniam merear: & qualis certe Iudas filii r aenitentia ductus, suspendio uitam,& animam amisit. Ut igitur Aratti . 1 .um in dolore tenere possimus, paenitentiae uirtute adiuvamur.
Sed idem etiam ex ijs rebus colligi potest, quas sibi tamquam finem
proponitis, quem uere peccati paenitet. Primum autem hoc ei propositum est, ut peccatum aboleat, omnemque animae culpam,& maculam abstergat. Alterum est, ut pro sceleribus admissis Deo satisfaciat: quod quide ad iustitiam referri perspicuum est. Nam etsi inter
169쪽
Deum & homines, propria iustitiae ratio intercedere non potest, cum tam longo interuallo inter se distent: aliquam tamen esse iustitiam constat, cuiusmodi est inter patrem, & filios, inter dominum,& seruos. Tertium est, ut homo in Dei gratiam redeat, in cuius οὐ sensionem,& odium propter peccati foeditatem incurrit. Haec uero omnia satis declarant, paenitentiam ad uirtutem spectare. myib iuifr Sed docendum est etiam, quibus gradibus ad nanc diuinam uir istam tutem liceat ascendere. Primum itaque Dei misericordia nos praeue
perueniatur. nit, cordaque nostra ad se conuertit. ouod cu precaretur Propheta; V V V σε o,nuerte, inquit, nos Domine ad te, α conuerten ur. Deinde hoc
lumine illustrati per fidem ad Deum animo tedimus. Credere enim
mmb.ci. Oportet accedentem ad Deum, ut Apostolus testatur, quia est, & inquirentibus se remunerator sit. Praeterea motus timoris c5sequitunde, suppliciorum acerbitate proposita, animus a peccatis reuocatur. ID. ra. atque huc uidentur spectare illa Isaiae uerba; Sicut quae cocipit, cum
appropinquauerit ad partum, dolens clamat in doloribus suis sic facti sumus. Huc deinde accedit esura petrandae a Deo misericordiae,
qua erecti uitam,& inores emendare constituimus. Postremo charitate corda nostra accenduntur, ex qua liberalis ille timor, probis, &ingenuis filijs dignus, oritur ; atque ita unum illud ueriti, ne qua in re Dei maiestate taedamus, peccandi consuetudinem omnino deseriamus. Hisce igitur quasi gradibus ad hanc praestantissimam paenitentiae uirtutem peruenitur: quae prorsus diuina de caelestis uirtus existimanda est; cui scilicet regnum caeloru sacrae litterae pollicentur. nam Masib. . apud sanctum Matthaeuin scriptum est: Paenitetiam agite: appropin Execb. 18. quabit enim regnum caelorum.&apud Ezechielem: Si impius ege- Mysi a 3 tit paenitentiam ab omnibus peccatis suis, quae operatus est:&custodierit omnia praecepta mea, & fecerit iudicium, & iustitiam, uita uiuet. tum alio loco: Nolo mortem impii, sed ut couertatur impius a uia sua, & uiuat. quod quidem de aeterna, & beata uita intelligendum esse, planc conitat. De externa uero paenitentia docendum est, eam es lia, in qua sacramenti ratio consistit, habereque externas quas dam res sensibus subiectas, quibus declarantur ea, quae interius in . anima si unt. In primis autem explanandum fidelibus uidetur, quare factum sit, ut Christus dominus paenitentia in numerum sacramentorum reserri uolucrit. Huius au te rei illa omnino causa fuit, ut nobis de remi suone peccatorum, quam Deus pollicitus est, cum ait; Si impius egerit paenitetiam rei: minus dubitare nobis liccret .uch menter enim pendere animo de intima paenitentia opus esset, cum
170쪽
de suo cuique iudicio in iis, quae agit, merito timendum sit. Ut igitur Dominus huic nostrae sollicitudini subueniret, paenitentiae sacramentum instituit, quo per sacerdotis absolutionem peccata nobis reniassa esse consideremus, conscientiaeque nostrae ob fidem, quae sacramentorum uirtuti merito habenda est, pacatiores redderentur. Neque enim aliter accipienda est uox sacerdotis, peccata nobis legitime condonantis, quam Christi domini, qui ait paralytico: Confide Masib. y. fili: remittuntur tibi peccata tua. Deinde uero, cum nemo salutem,
nisi per Christum, eiusque passionis beneficio, consequi possit, consentaneum, nobisque utilissimum fuit, eiusmodi sacramentum institui, cuius ut, & efficientia Christi sanguis ad nos defluens, peccata post baptismum admissa elueret,atque ita reconciliationis beneficiuilli uni Saluatori nostropcceptum referre profiteremur. Quod uero paenitentia sacramentum sit, Pastores ita facile osten- P it tra dent: ut enim baptismus sacramentum est, quia peccata omnia, ac ra hic.
praesertim quod origine contractum fuit, delet: eadem ratione pae- iterari posse. nitentia, quae peccata omnia post baptismum uoluntate, uel actione sulcepta, tollit, uere, & proprie sacramentum dicendum est. Deinde, quod caput est, cum illa, quae extrinsecus tum a paenitente, tum a sacerdote fiunt, declarent ea, quae interius cssiciuntur in animat, quis neget, paenitentiam itera, & propria sacramenti ratione praeditam es leὶ siquidem sacramentum sacrae rei signum est: pecca-zor autem, quem paenitet, rerum,&uerborum notis plane exprimit, se animum a peccati turpitudine abduxisse; iteque ex iis, quae a sacerdote geruntur, & dicuntur, misericordiam Dei, peccata ipsa remittentis, facile cognoscimus. Quamquam hoc aperte indicant illa Saluatoris uerba: Tibi dabo claues regni caeloruna ;&quodcumque Marib. 16. solueris super terram, erit solutum&in caelis. Absolutio enim, cerdotis uerbis enunciata, remissionem illam peccatorum signat, quam in anima efficit. Neque uero solum fideles docendi sunt, pae-mtentiam innui ero sacramentorum habendam esse, sed eorum etiam, quae iterari possim t. Quaerenti enim Petro, num septies ue- Iaia peccati danda esset, Dominus respondit: Non dico ta Di usque Matth. is.
septies, sed usque septuagies septies. Quare si cum eiusmodi hominibus agendum sit, qui summae Dei bonitati, & clementiae dissidere
uideantur; confirmandus erit illorum animus, atque ad spem diuinae gratiae erigendus. Quod quidem facile consequentiu tum huius loci, & aliorum tractatione, qui in sacris litteris permulti occurret: tum uero ijs rationibus, & argumetis, quae ex sanctor si Chry solio mi s.chos s.