장음표시 사용
271쪽
& malos, & pluit super iustos, & iniustos. Postremo, explicada sunt
incommoda illa, in quae nos tum incidimus, cum iniurias, quae no bis illatae sunt, condonare nolumus. Itaque Parochus illis, qui sibi in animum inducere non possunt, ut inimicis ignoscant, ob oculos ponat, odium, non solum peccatum graue esse, sed etiam diuturniis late peccandi grauius inhaerere. Cum enim is, in cuius animo hic a
sectus insederit, inimici sui sanguinem sitiat; illius ulciscedi spe pie
nus, dies, noctesque in perenni quadam mala mentis agitatione ita uersatur, ut nuinquam a caedis, aut nefariae alicuius rci cogitatione cessare uideatur. quo fit, ut is uel numquam, uel maximo negotio ad id impellatur, ut aut prorsus ignoscat, aut aliqua saltem ex parta iniurias remittat. quare merito uulneri comparatur, cui relum ins xum haeret. Multa praeterea in comoda & peccata sunt, quae hoc una odii peccato, quali uinculo quodam, iuncta tenentur. ideoque D tabo. i. Ioannes in hanc lententiam ita dixit: Qui statrem suum odi , in te. nebris est,&in tenebris ambulat, &nescit quo eat: quia tenebrae. obcaecauerunt oculos eius: itaque saepius labatur, necesse est. Ete.
nim quo pacto fieri potest, ut dicta aliquis, aut facta illius probet,
quem oderit 3 hinc temeraria&iniqua iudicia existut , irae,inuidian obtrectationes, & alia eiusmodi, quibus illi quoque implicari soler, qui aut cognatione, aut amicitia iuncti sunt. Jtaque saepe fit, ut caeuno peccato multa existat. nequeiniuria licitur, soc peccatum esse
Diaboli: quadoquidem ipse an initio hoinicida fuit. Quamobrem Dei filius Dominus nostet Iesus Christius, cum libi morte ii pharisaeirbis. s. afferre cuperent, illos a patre Diabolo genitos esse, dixit. Sed praeter' haec, quae dicta sunt, unde sceleris huius detestadi rationes p tipos. sunt, alia quoque remedia, & ea profecto maximeopportuna, san diarum litterarum monumentis tradita sunt. Ac primum omni uiri remedium, & maximum est, Saluatoris nostri exemplum, quod ad imitandu nobis proponere debemus .is enim, cum ne nun ima qui dem peccati suspitio in eum cadere possct, uirgis caesus,: mis cor natus, & cruci denique assidius, eam habuit orationem plenis limam LM.,a. pietatis; Pater dimitte illis: non enim sciunt, quid fagiunt Cuius aspersionem singuinis, testatua Apostolus. minus loquentem qua A Del. Alterum autem remedium ab Ecclesiastic psopositum cri, ut mortem, atque illum Iuditutdiem rccordemi V. Mernorare; inoquit ille, nouissima tua, bcinine tum non peccata quai sentemtia eodem spectat, ac si dicat i Illud tam etiam atqus Alani cogita
.r ... breuisere, ut mortem obcas :iproindc, quia tali temporc tibx opo.
272쪽
erit, & maxime necessarium, summam Dei misericordiam impetet .i , ita re, eam tibi ob oculos iam nunc, perpetuoque proponas, necetae in. ita enim fiet, ut immunis illa ulciscendi cupiditas tibi exhauriatur; cum ad misericordiam Dei implorandam nullum aptius, maius u Eremedium inuenias, quam obliuionem Iniuriarum, & amorem incos, qui te, aut tuos re, aut oratione uiolarint. NON
Quoniam uiri, & uxoris uinculum arctissimu est,& nihil utrique iucundius accidere potest, quam intelligere se mutuo quoda &sm-gulari amore diligi; contra, nihil molestius, quain sentire, sedebutum & legitimum amorem alid transferri ; recte quidem, atque ordine illam, quae hominis uitam a caede tuetur, legem haes, quae de marchia, siue adulterio est, consequitur, ut sanctam illam 1enonorabi,
Iem matrimonii coniunctionem, unde magna charitatis uis existere solet, nemo ullo adulterii scelere uiolare, aut dirimere audeat. Sed tamen in hac ipsa re explicanda cautus admodum sitri ochus, & pr dens,& tectis uerbis rem Commemorer, quae moderationem potius desiderat, quam orationis copiam. uerendum est enit , me. dum is
late atque copiose nimis explicare studet,quibus modis hordines ab .i. Eu huius legis praescripto discedant, in illarum rerum sermonem serte incidat, unde excitandae libidinis potius materia, quam restingue 'dae illius ratio emanare selet. Sed quoniam hoc praecepto multa continentur, quae praetermittenda non sunt, ea suo loco explicabiri tur .ae 8 hil .et a Parocitas. Eius igitur duplex uis est, altera; qua disertis uerbis adii Lucrium uetatur: altera, quae eam sententiam inclusam habet ut antimi, corporisque castitatem colamus. Ut autem ab eo, quod prohibiti tum est, docem di initium sumatur; Adulterium est legitimi tori in- i, i Q ita iuria, siue ali nus, siue proprius ille sit. etenim si maritus cum imis liere solutare se habet, suum ipse torum uiolat: si uero se lutus uir- alienam cognoscat uxorem, adulterii labe torus alienus inquinaturi .. . in Hoc uero adulterii interdicto omnia prohiberi D Ambrosius & Augustinus auctores sunt, quaecumque inhonesta sunt, & impudicae. D- α ιΙn hanc sententiam haec uerba accipi cda esse, ex sacris litteris tum tapretis, tum noui testamenti licet colligere: nam praeter adulterium, alia libidinis genera apud Mosen puniuntur. Est Iudae in Genesi Gen. 1 f. iudicium in nurum suam. Est praeclara illa in Deuteronomio Mosi S Deutrixa. lex , ne de filiabus lirael ulla euet meretrix. Extat praeterea Tobiae ad Tob.
filiu elusinodiadhortatio: Attede tibi fili mi ab omni micationciam Α A Ecclesii
273쪽
Eetis. i. Ecclesiasticus ite, Erubescite, inquit, a respectu mulieris semicarim Mailh.i,. In angelio etiam Christus dominus inquit, de corde exire ad ultea xia, de sernicationes, quae coinquinant hominem . Apos lus uero Paulus hoc uitium saepe multis grauissimis q. uerbis detestatur: Haec
ii ra . est, ait, uoluntas Dei lanctificatio uestra, ut abstineatis uos a fortur .ad cor. s. catione.&, Fugite sernicationcm. &, Ne commisceanum fornicari in L. ad cor. 6. Fornicatio autem, inquit, de omnis immunditia, aut avaritia nec no. Acis. . . minetur in uobis. &, Neque Hrnicarii, ricque adulteri, neque inolles, neque masculorum cocubitores regnum Dei postidebunt. Praecipue uero ob eam rem adulterium diserti uetitum est, quia praeter .
turpitudinem, quae illi cum aliis intemperantiae generibus commam nisest, iniustitiae quoque peccatum non solum in proximum, ted etiam in ciuilem cietatem ad luctum habet. Est illud item certum, qui te a ceterarum libidinum intemperantia non abstinet, cum ad hanc, quae adulterii cst, incontinentiam facile labi. Quare hoe adulterii interdicto facile intelligimus, omne impuritatas, di impudici. tiae genus, quo polluitur corpus, prohiberi: immo,ucro omnem in timam animi libidinem boopraecepto uetitam esse, tum ipsius legis uis seni hcat, quam spirituale esse constat, tum Christus dominus db Maiib. . cuit illis uerbis, Audistis, quia dictu est antiquis, Non moechaberis: Ego autem dico uobis, quia omnis, qui uiderit mulierem ad concupiscedum eam, lana moechatus est carti in corde suo. Haec sunt, quae fidelibus publice tradenda duximus, si tamen ea addantur, quae a d a. s . semcta Tridentina Synodo in adulteros, & eos, qui scorta,&pellices alunt, decreta sunt, praetermissis multis aliis, ac uariis impudicitiae,
de libidinis generibus, de quibus priuatim unusquilque a Parocho
admonendus erit, ut temporis, & perὶ inarum ratio postulabit. Castitium Sequitur nunc, ut ea explicentur, quae iubendi uim habent. Do-ς- q p Φή ' cendi igitur sunt fideles, ac ueheinenter hortandi, ut pudicitiam, octiis Misit continentiam omni studio colant, mundentque se omni in quia nostriada. namento carnis, & spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. In primis autem admonendi sunt, quamuis castitatis uirtus in
eorum hominum genere magis eluceat, qui pulcherrimum illud, ac plane diuinum uirgini tatis propositum sancte de religiose colunt, tamen iis etia conuenire, qui uel caelibem uita agunt, uel matrimonio . iunisti, a uetita libidine puros se de integros seruantia Quoniam uero multa a sanctis Patribus tradita sunt, quibus docemur domitas lia . . . . t bere libidines, dc coercere uoluptates, ea Parochus studeat populo accurate caponere, atque in hac tractatione diligeriissime uertetur
274쪽
Haec autem eiusmodi sunt, partim quae in cogitatione consistunt, partim quae in actione.Quod in cogitatione remedium positum est, id in eo maxime uersatur , ut intelligamus, quanta sit huius peccati turpitudo, & pernicies; qua cognita, facilior fiet eius detestadi ratio. perniciosum uero scelus est e, intelligi ex eo potest; quoniam propter hoc peccatum e Dci regno pelluntur, atque exterminantur homines: quod malorum omnium ultimum est. Et haec quidem calamitas omnium scelerum communis est: illud autem huius peccati proprium, quod qui sernicantur, in sua ipsi corpora peccare dicuntur ex sententia Apostoli ita scribentis; Fugite sernicationem: omne. n. peccatum, quodcumq. fecerit homo, extra corpus est: qui autem sernicatur, in corpus suum peccat. quod ob eam causam dictum est,
uoniam illud iniuriose tractat, cum eius uiolat sanctitatem. quaere ad Thessalonicenses ita D. Paulus: Haec est, inquit, uolutas Dei,s mctificatio uestra, ut abstineatis uos a sernicatione, ut sciat unusquisque uestrum uassuum possidere in sanctis ratione & honore, non in passione desiderii, sicut&gentes quae ignorant Deum. Dconde id quod scelestius est, si homo Christianus meretrici turpiter se dedat, membra, quae Christi sunt, ea meretricis facit: ita enim D. Paulus ait; Nescitis quonia corpora uestra, membra sunt Christi3 tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis 3 absit . an nescitis quoniam qui adhaeret meretrici, unum corpus essiciturZEst praeterea homo Christianus, ut idem testatur, templum spiritus sancti; quod uiolare nihil aliud est, nisi ab eo spiritum sanctum eiicere. In adulterii autem scelere magna inest iniquitas. si enim, ut uult Apostolus, qui matrimonio iuncti sunt, ita eorum alter alterius potestati mancipatus est, ut neuter sui corporis potestatem, iusque habeat, sed mutuo quodam sint inter se quasi seruitutis uinculo ita deuincti, u t uir
ad uxoris uoluntatem, contra'. uxor ad uiri nutum, uoluntatemq.
se accomodare debeat; certe si alteruter corpus suum, quod est alieni iuris, ab eo, cui illud adstrictum est, disiungit, is admodum iniquus est, & nefarius. Et quoniam infamiae metus & ad ea, quae iussa sunt,
uehementer incitat nomines, & a uetitis magnopere deterret; doc
bit Parochus, adulterium hominibus insignem turpitudinis notam inurere . nam sacris litteris ita proditum est: Qui adulter est, propter cordis inopiam, perdet anima suam: turpitudinem & ignominiam
cogregat sibi, & opprobrium illius no delebitur. Verum huius se letis magnitudo ex lupplicii seueritate facile perspici potest . adiit teri enim, lege a Domino in ueteri testamento praescript obruebantur 2.. Α A 1 lapi
275쪽
lapidibus. quin etiam ob unius libidinem, non solum qui sceluisen.a . admisit, sed univcria interdum ciuitas, ut de Sichimitis legimus, d leta eae Multa diuinae animaduersionis exempla in sacris litteris prodita sunt, quae ad deterrendos a nefaria libidine homines Parochus colligere poterit, ut Sodomae,& reliquarum finitimarum urbium cen. ty. interitus; Israelitarum, qui fornicati sunt cum filiabus Moab in de
Num.1 r. serto, suppliciu iii ; Beniamitarumdclctio. Qui uero mortem ess ιι ιδ φ giunt, intolerabiles tamen dolores, ac poenarum cruciatus, quibus saepe plectuntur, non effugiunt. nam mente caeci, quae poena grauiusima est, ita fiunt, ut neque Dei, neque famae, neque dignitatis, neque filiorum denique, uitaeque suae rationem habeant: hocquς pacto adeo nequam,& inutiles fiunt, ut nihil graue committi eis debeat, & ad nullum fere ossicii munus idonei sint. Huius rei exempla a Dauide, & Salomone Petere nobis licet: quorum alter postquam adulteratus est, repente lui dissimillimus, ex mitissimo crudelis exibiit, ut Uriam optime de se meritum morti obtulerit; alter cum se totum in mulierum libidinem profudisset, ita a uera Dei religione seleost. . auertit, ut alienos deos sequeretur.' Aufert igitur, ut Oseas dixit. hoc peccatum cor hominis, saepeque obcaecat. που uioletuν Nunc ad ea remedia ueniamus, quae in actione consistunt. quo- castitas,qua- rum primum illud est,ut otium maxime supiamus: in quo Sodomi-
ἴ-ώ-' tae homines, ut est apud EZechielem, cum hebescerent, inspurcissimum illud nefariae libidinis scelus praecipites lapsi sunt. Deinde cranipula magnopere est uitanda. Saturaui eos, inquit Propheta, & moechati sunt: quoniam uenter expletus, ac saturatus, libidinem paritatue. 3 i. hoc ipsum illis uerbis Dominus significauit; Attedite uobis, ne sorte grauentur corda uestra in crapula, & ebrietate. hoc item Aposto-λεμ. . lus; Nolite, inquit , inebriari uino, in quo est luxuria. Sed maxime animus ad libidinem oculis inflammari solet . quo pertinet illa Chriadis h. ia. sti domini sententia Si oculus tuus scandalizat te,erue eum,& proij
ce abs te. Multae praeterea sunt prophetarum de eadem re uoces, ut
DL, i. est apud Iob; Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidede uirgine. Sunt multa denique, ac pene innumerabilia exempla inati lorum, quae ex oculorum aspectu ortum habuerunt. sic David, sic sta 3 rex Siche peccauit, hocque ite pacto senes illi Susannae caluntatores i3- deliquerunt. Elegantior item ornatus, quo oculorum sensus ualde excitatur, occasionem libidini non paruam saepe praebet: ideoque
li. s. Ecclesiasticus monet; Auerte faciem tuam a muliere compta. Cum
igitur mulieres in nimio ornatus studio uersentur, no alienum erit, si Parochus
276쪽
si Parochus aliquam in eo diligentiam adhibeat, ut eas interdum moneat, obiurgetque uerbis, q uae hoc de genere grauissi naa Apostolus
Petrus ita protulit, Mulierum non sit extrinsecus capillatura, aut circundatio auri, aut indumenti uestimetorum cultus. D.Paulus item, Non in tortis, inquit, crinibus, aut auro, aut margaritis, uel ueste
pretiosa. multae. n.auro& margaritis adornatae, ornamenta mentis,
ct corporis perdiderunt. Hoc autem libidinis incitamentum, quod e uestium exquisito ornatu existere Blet, alterum sequitur, quod est turpis obscenique sermonis. nam uerboruin obscenitate, quasi face quadam subiecta, adolescentum accenduntur animi. Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala, inquit Apostolus ; hocque ipsum cum maxime essiciant delicatiores, & molliores cantus, ac saltationes, ab iis quoque diligenter cauendum est. quo in genere numerantur item libri obscene& amatorie scripti: qui ita uitandi sunt, ut imagines, quae aliquam turpitudinis specie praescferunt: cum ad t urpes rerum illecebras, inflammandosque adolescetum animos uis in illis sit maxima. Sed Parochus in primis curet, ut, quae de ijsa sacro sancto Tridentino Concilio pie, religioseque constituta sunt, ca sanctissime seruetur. Haec uero omnia, quae commemorata iam sunt, si magno adhibito studio, curaq. uitentur, omnis sere libidinis materia tollitur. sed ad illius uim opprimendam maxime ualent frequens Confessionis, & Eucharistiaeuius: tum assiduae, ac piae quidem ad Deum preces, cum eleemosynis atque ieiunio coniunctist Est enim castitas donum Dei, quod recte petentibus no denegat, nec patiturnos tentari supra id quod possumus. Corpus autem no ieiuniis ino. do,& iis praesertim, quae sancta Ecclesia instituit, sed uigiliis etia, piis peregrinationibus, atque aliis assiictationum generibus exercenduest, tensuumque appetitiones reprimqndae: in his enim, atque aliis eiusmodi rebus maxime cernitur temperantiae uirtus: in qua lententiam ad Corinthios ita D.Paulus scribit; omnis qui in agone cotendit, ab omnibus se abstinet: & illi quidem ut corruptibilem corona accipiant, nos autem incorrupta. & paulo post, Castigo, inquit, compus meu,& in seruitutem redigo, ne forte, cu aliis praedicauerim, ipse reprobus essiciar. Et alio loco; rnis curam ne soceritis in desideriis.
Veterem hunc Ecclesiae morem fuisse, ut huius praecepti uis, & ratio inculcaretur auditoribus, indicat illa apud Apostolum obiurgatio eorum, qui ceteros ab iis uitiis maxime deterrerent, quibus ipsi in i l AA 3 cumulati
277쪽
ad Rom. , . cumulati reperiebantur: Qui enim, inquit, alium doces, te ipsum non doces t qui praedicas non surandum, furaris Z Quo doctrinae bono non solum frequens illorum temporum peccatum corrigebant, sed etiam turbas, ac lites sedabant, aliasque malorum causas, quae surto commoueri solent. In ijs de delictis, & delictorum in modis,
atquc calamitatibus cum nostra etiam haec aeta misere uersetur; ad
exemplum Linctorum Patrum, &Christianae disciplinae magistroru, Parochi hunc urgebunt locum, de assidue, ac diligenter huius praecepti vim, ac sententiam explicabunt. Ac primum ossicium, & diligentiam suam conferent ad declarandum Dei infinitum amorem erga genus humanum: qui non modo illis duobus interdictis; Non occides , Non moecha Scris 1, quasi praesidiis, & uitam, corpusque nostrum,& famam, existimationemq. tueatur; sed etiam hoc praecepto, Non furtum facies, tamquam custodia quadam, externas res, ac facultates muniat, atque defendat. quam enim haec uerba subiectam habent notionem, nisi eam, quam supra diximus, cum de aliis praeceptis loqueremurὶ uetare uidelicet Deum, bona haec nostra, quae in eius tutela sint, a quoquam auferri, aut uiolari. quod diuinae le- gis beneficium quo maius est, eo nos in ipsius beneficii auctorem Deum gratiores esse oportet. Et quoniam & habendae, & reserendae Latiae, nobis optima ratio proposita est, ut non tantum praecepta luenter auribus accipiamus, sea etiam re ipsa probemus; ad hoc ic
lendum praecepti ossicium fideles excitandi, & inflammandi sunt. Est autem hoc praeceptum, quemadmodum superiora, diuisum in
duas partes: quarum altera, quae furtum uetat, aperte est annuciata;
alterius sententia,&uis, qua iubemur benigni,& liberales este in proximos, in priore occulta est,&inuoluta. de priore igitur prius dicetur; Non furtum facies. In quo illud animaduertedum est, furti nomine non id modo intelligi, cum occulte ab inuito domino alia quid ausertur; sed etiam, cum aliquid alienum contra uoluntatem scientis domini possidetur . nisi forte existimadum est, eum, qui fu tum prohibeat, rapinas factas per vim, & iniuriam non improbare; i ad caris. cum extet illud Apostoli; Rapaces regnu Dei no possidebunt. quorum omnem rationem,& consuetudinem fugiendam esse, idem seribit Apostolus. Quamquam uero maius peccatum rapinae sint, qua1M caris. surtum; quae, praeterrem, qua alicui adimunt, praeterea uim asserui, & maiorem imponunt ignominiam: mirandu tamen non est, quod
Ieuiori hoc furti nomine notatu sit diuinae legis praeceptum, non rapinae. id.n. lumma ratione sectum est: quia furtum latius patet, & ad
278쪽
plura pertinet, quam rapinae; quas tantummodo illi secere possunt,raotentia,& uiribus praestanti quamqua nemo non uidet, exclusis em generis leuioribus peccatis, grauiora etiam sicinora prohiberi. Variis autem nominibus notatur iniusta possessio, & usus rerualienarum, ex uarietate eorum, quae &inuitis, & insciis dominis auferuntur. nam si priuatum quid priuato adimitur, furtum dicitur ; si surripitur publico, peculatus appellatur. plagiatum uocant,si homo liber, uelleruus alienus inseruitute abducitur: si uero secra res cripitur, nominatur sacrilegium: quod ticinus maxime netirium, ac scelestum adeo in mores inductu cit, ut bona, quae ncces lario & tacrorum cultui,& ecclesiae ministris,& pauperum ustii pie, ac sepicterfuerat attributa, in priuatas cupiditates, perniciosis q. libidines conuertantur. Sed, praeter ipsum furtum, id est externa actionem, furandi etia animus, & uoluntas, Dei lege prohibetur . est enim spiritualis lex, quae animum, sente cogitationum & cosiliorum, inspicit. De corde enim, inquit Dominus aPud S. Matthaeum, exeunt cogi ationes Maruli i s. malae, homicidi Madulteria, Arnicationes, furta, filia testimonia Sed quam graue scelus furtum sit, ipsa naturae uis, & ratio sitis ostendit: est enim iustitiae cotrarium, quae suum cuique tribuit. Na bonorum distributiones, &assignationes, iam inde ab initio iure gentium constitutas, diuinis etiam,& humanis legibus cofirmatas, ratas esse oportet; ut unusquisque, nisi humanam societatem tollere uelimus, ea teneat, quae ei iure obtigerunt. nam, ut Apostolus ait, Neque sereS , t .ad π.ε. neque auari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum. Dei possidebunt. Etsi huius sceleris importunitatem, & immanitate permulta declarant, quae furtum cosequuntur. Fiun t. n. iud Icia temere,& incola Ito, multa de multis: erumpunt odia: suscipiuntur inimicitiae: existunt interdum acerbissimae innocentium hominum danationes. Quid dicemus de ea necessitate, quae diuinitus imposita et tomnibus, setis sectedi ei, cui aliquid adeptum siti Non. n.inquit Au- Oculi. gustinus, remittitur peccatu, nisi restituatur ablatum: quae restitu ito, cum quis assueuerit ex alienis locupletari, quatam habeat difficultatem, praeter id,quod unusquisque & ex alioru cosuetudine,& de suo sensu iudicare potest, ex testimonio Abacuch prophetae licet intellia bacucta. gere: inquit enim: Vae ei, qui multiplicat non sua usquequo, & ag- grauat cotra se densum lutum. Lutum appellat densum, rerum alienarum possessionem, unde emergere, & expedire se homines dissicile possint. Furtorum autem tam multa sunt genera, ut ea dinumerare
sit difficillimum . quare de his duobus, furto, & rapinis, dixisse sitis
279쪽
De uariis furtorum generibus. S. August.
erit, ad quae, tamquam ad caput, reliqua, quae dicemus, referuntur Ad ea igitur detesiad. a, S: ad fidelem populum a scelesto ficinore deterrendum, conserent omnem curam, ac diligentiam Parochi. Verum huius generis partes persequamur. Sunt igitur fures etia, qui furto sublatas res cmunt, iaci aliquo modo inuentas, occupataS, aut adeptas retinent: ait enim S.Augustinus: Si inuenisti, & non reddidisti, rapuisti. Quod si rerum dominus nulla ratione inueniri potest, illa sunt bona in usus pauperum confercnda. quae ut restituat,
qui adduci non potest, ea re sacile probat se undique ablaturum omnia, si possit. Eodem se alligant scelere, qui in emendis, uendendi'.
rebus fraudes adhibent,& uanitatem orationis. horum fraudes uindicabit Dominus . Grauiores,&iniquiores in hoc furtorum genere sunt ij, qui fallaces, & corruptas merces vendun t pro ueris, & integris ;quiue pondere, mensura, numero, ac regula decipiunt emptores . est enim in Deuteronomio: Non habebis in sacculo diuersa pondera. & in Leuitico: Nolite facere iniquum aliquid in iudicio, in regula, in pondere, in mesura: staterat ulla, &aequa sint pondera: iustus modius,aequusque sextarius. Est & alio loco: Abominatio est apud Dominum pondus, & pondus, statera dolosa non est bona. Furtum etiam apertum est operariorum, & artificum, qui tota & integram mercedem exigunt ab ijs, quibus ipsi iustam, ac debita operam no dederunt. Nec uero distinguuntur asiaribus serui dominorum, rerumque custodes in fidi, quin etiam eo sunt detestabiliores, quam reliqui fures, qui clauibus excluduntur, quod furaci seruo nihil domi obsignatu, aut occlusum esse potest. Furtum praeterea face- .re uidentur, qui fictis, simulati R. uerbis, quiue sallaci medicitate pecunia extorquent: quorum co grauius est peccatu, quod furtu mendacio cumulat. Illi quoque in furii numero reponedi sunt, qui cu ad priuatu aliquod, uel publicu ossicium conducti sunt, nulla uel parua
opera nauates munus negligunt, mercede latum, ac pretio fruuntur.
Reliquam furtorum multitudine, a solerti auaritia, quae omnes pecuniae uias nouit, excogitata, persequi logum est, Mut diximus, difficillimum . itaque de rapinis, quod est alterum horum scelerum caput, dicedum uidetur, si prius monuerit Parochus Christian um populu, ut meminerit illius Apostoli sententiae ; Qui uolunt diuites fieri, incidunt in tentationem,& laqueum diaboli. Nec ullo sibi loco patia tur excidere praeceptum hoc: Quaecumque uultis ut faciat uobis homines, &uos facite illis. & illud cogitent perpetuo; Quod ab alio oderis fieri tibi, uide ne tu aliquado alteri facias. Rapinae igitur patet
280쪽
latius. Nam , qui debitam operariis mercedem non per luunt, sunt rapaces: quos S. Iacobus ad paenitentiam inuitat illis uerbis: A te Iacob. tinunc diuites, plorate ululates in miseriis uestris, quae aduenient uobis . cuius paenitentiae causam subiungit: Ecce enim merces operariorum , qui inestherunt regiones uestras, quae fraudata est a uobis, . clamat: de clamor eoru in aures domini fabaliot introiuit . quod Re- triti, inus rapinaru in Leuitico, In Deuteronomio,apud Malachia,&apud Deuter. . Tobia uehemeter improbatur. In hoc crimine rapacitatis ines udum
tur, qui, quae Ecclesiae praesidibus, &magistratibus debetur, uectiga- 'lia, tributa, decimas,& reliqua huius generis no dissoluunt, uel interuertunt,&ad se transferunt.Hucetia referuntur feneratores in rapienis acerrimi, & acerbissimi, qui miseram plebe copitant,ac trucidant usuris. Est autem usura, quidquid praeter sortem, de caput illud, quod datu est, accipitur, siue pecunia sit, siue quiduis aliud, quod emi, aut aestimari possit pecuniae sic enim apud Ezechiele scriptum est: Usura, Edcb.is.& superabundantiam no acceperit. & Dominus apud Lucam: Mu- LM.6. tuum date,nihil inde sperantes. Graui simu semper fuit hoc facinus, etia apud getes,& maxime odiosum. hinc illud; Quid senerari3 quid hominem, inquit, occidereὶ Nam qui fenerantur, bis idem uendiit, aut id vendunt, quod non est. Item rapinas faciunt nummarii iudices, qui uenalia habent iudicia, & pretio muneribu'. deliniti, optimas tenuiorum,& egetium causas euertunt. Fraudatores credito ru,&inficiatores, quique, sumpto temporis spatio ad soluendum, sua,
uel aliena fide merces emunt, neque fidem liberant, danabuntur eo- de crimine rapinarum: quorum etia deli etiam grauius est, quod mercatores, illoru destitutionis,ac fraudationis occasione, magno detrumento ciuitatis vendunt omnia carius. in quos illa Dauidis sentetia uidetur couenire: Mutuabitur peccator,& no soluet. Quid de locu- PIE. 36.
pletibus dicemus iis, qui ab illis, qui soluedo no sunt, quod comodarunt, exigui acerbius,& pignora etia ea aufer ut cotra Dei interdictu, quae ad eorum corpus tuendum sunt necessaria inquit enim Deus: Si pignus a proximo tuo acceperis uestimentum, ante solis occasum grad. Q. reddas ei: ipsum enim est solum, quo operitur indumentum carnis eius, nec habet aliud, in quo dormiat: li clamauerit ad ine, exaudia eum,quia inisericors sum. Horu exactionis acerbitate,iure rapacit te,atque adeo rapinas appellabimus. Ex numero eorum,qui raptores dicu tur a sanctis Patribus, sunt, qui in frugum inopia coprimunt fiu 'metum, faciuntq. ut sua culpa carior,ac durior sit annona: quod etiaualet in rebus omnibus ad uictum, di ad uitam necessariis. ad quos