장음표시 사용
291쪽
in orbus. Cum enim peccatum, quod inserendo selso crimine, aut, proximi famae, & existimationi obtrectando, commissum sit, notas remittatur, nisi calumniator ei, quem criminatus fuerit, sitis fuci aginiuriarum; id aute in dissicile fiat ab hominibus, primo, ut antea monuimus, pudore, de inani quada dignitatis opinione deterritis s qui in eo peccato sit, hunc ab dictum eue aeternis inferorum poenis, duabitare non possumus. neque enim quisqualia speret, se calumniaris,.
uel obtrectationis ueniam consequi poste, nisi prius ei satisfaciat, docuius dignitate, & fama, aut publice in iudicio, aut etia in priuatis & familiaribus congressibus aliquid detraxerit. Praeterea, latissimo
patet hoc detrimentum, & in ceteros diffunditur, qua uanitate, lemendacio fides,ac ueritas tolluntur,arctissima uincula societatis hiumanae: quibus sublatis, sequitur se mina uitae confusio, ut homines nihil a daemonibus differre uideantur. Docebit porro, uitadam emeloquacitatem Parochus: cuius uitatione, & reliqua peccata fugiuniatur, de est magna cautio mendacii: a quo uitio loquaces si bi haud iacile teperare possunt. Postremo iis illum errorem eripiet Parochus , qui se in uanitate orationis excusant,& mendacium, prudenti uiuexemplo defendunt: quorum esse aiunt, mentiri in tempore. Diced, . id, quod uerissimum est, prudentiam carnis, mortem esse. Hortabitur auditores, ut in dissicultatibus, de angustiis Deo confidant neque ad artificium mentiendi confugiant. nani illi, qui utuntur
perfugio, facile declarant, se sua magis niti prudentia, quam in Dei prouidentia spem ponere. Qui causam sui mendacii conferunt in eos, a quibus sunt mendacio decepti, hi docendi sent, non licere hominibus se ipsos ulcisci, neque malum malo compeiandum esse, , sed potius uincendum in bono malum: quod si etiam fas esset, hanc referre gratiam, nemini tamen utile, se suo ulcisci detrimento esto autem id grauissimum detrimentum, quod mendacio dicendo facimus. Iis, qui afferunt hutnanae naturae imbecillitatem :& fragilitatem, tradendum erit hoc ossicii praeceptum, ut diuinum auxiliuinimplorent, nec infirmitati humanitatis obtemperent. Qui consu tudinem opponunt, admonendi sunt, si mentiri assueverunt, ut dent operam, ut contrariam consuetudinem capiant uere loquedi, praesertim cum, qui usu, dc consuetudine peccant, grauius delinquant, quam ceteri. Et quoniam non desunt, qui se tegant excusa tione ceterorum hominum, quos passim mentiri, & peierare cotendunt; hac ratione illi ab ea opinione deducendi sunt, non effe imitandos malos, sed reprehendendos, & corrigendos: cum autem ipsi,
292쪽
mentimur, minus auctoritatis in rePrehensione, & correctione alterius nostram habere orationem. A lios se ita defendentes, quod uera dicendo, saepe in comodo sint affecti, sic refellent sacerdotes, esse illam accusationein, non defensionem; cum sit ossicium Christiani hominis, quamuis potius facere iacturam, quam mentiri. Restant duo genera corum, qui scin mendacio excusent; alteri, qui dicant, se ioci causa mentiri; alteri se idem facere utilitatis gratia quippe qui
bene nec emerent, nec uenderent, nisi mendacium adhiberciat.
utro' a suo errore Parochi avertere debebunt. Ac superiores quidem illosa uitio abducent, & docendo quantum eo in genere peccandi consuetudinem augeat usus mentiendi, & illud inculcando, omnis otiosi uerbi reddendam este rationem. Proximos autem hos a G.ia. acerbius etiam obiurgabunt; quorum in excusatione grauior instillorum ipsorum accusatio, qui praeseserant, se minime illis Dei uerbis fidem, & auctoritatem tribuere , Quaerite primum regnum Dei, Maridis.& iustitiam eius, & haec omnia adiicientur uobis.
In his duobus praeceptis, quae postremo loco tradita sunt, illud inprimis sciendum est, rationem sere costitui, qua cetera praecepta seruentur. Nam quod his uerbis praescriptum est, eo spectat, ut, si quis
studet superiora legis iussa seruare, hoc maxime faciat, ne concupiscat: quoniam qui non concupiscet, suis contentus, aliena non appetet, aliorum commodis gaudebit, Deo immortali gloria tribuet, fratias eidem maximas aget, Sabbathucolet, idcit quiete perpetuanuetur, maioresque uenerabitur: neminem denique neque re, neque uerbis, neque ullo alio modo laedet. Nam stirps, ac semen malorum omnium est praua concupiscentia; qua qui incensi sunt, praecipites feruntur in omne flagitiorum, & scelerum genus. His ani- . maduersis,&Parochus in iis, quae sequuntur, tradendis diliscntior,& fideles ad audiendum erunt attentiores. Sed quamquam haec duo praecepta coniunxerimus, propterea quod, cum non dissimile sit eoiarum argumentum, eandem docendi uiam habent, Parochus tamendi cohortando, & monendo poterit communiter, uel separatim, ut eommodius sibi uidebitur, ea tractare: sin autem Decalogi interpretandi munus susceperit, demostrabit, quae sit horum deorum r-ceptorum dissunt litudo, quidue una cocupiscentia ab altera
293쪽
haerebus tantum externis c5tentae sunt; illae uero, quonia animum
Deus intuetur, ipsius animi puram, sinceramque castitatem, atque integritatem requirunt. Est igitur diuina lex, quasi speculum quoddam , in quo naturae nostrae uitia intuemi ita quamobrem dixit Apostolus; Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret; Non concupi- ad Rom. 1ces . cum cnim concupiscentia, id est peccati semes, qui ex peccato originem habuit, perpetuo nobis infixus inhaereat ; ex hoc agnosci- Inus, in peccato nos nasci: quapropter supplices ad eu consuetimus,
qui lus potest peccati serdes cluere. Habent aute haec singula pr. certa illuὰ cum ceteris commune, ut partim aliquid uetent, partim iubeant . Quod ad prohibendi uim attinet; ne quis serte arbitretur, concupiscentiam illam, quae uitio caret, aliquo modo uitii esse,
ut concupiscere spiritum aduersus carnem, uel expetere iustificatio- ad GA. r.
nes Dei in omni tempore, id quod Dauid summopere cupiebat; Pa- Li i 8.rochus doceat, quae concupiscentia illa sit, quam huius legis praescripto fugere oporteat. Quare sciendum est,concupiscentiam csse commotionem quandam, ac uim animi, qua impulsi homines, quas nohabent, res iucundas appetunt. &quemadmodum reliqui animi nostri motus non perpetuo mali sunt: ita haec concupiscendi uis non1emper in uitio cst ponenda. neque enim propterea malum est, si cibum, aut si potum appetimus ; aut cum frigemus, si calescere; aut Contra, cum calemus, si frigescere cupimus. & qui de recta haec concupiscendi uis, Deo auctore, nobis a natura insita est: sed primorum parentum nostrorum peccato factum est, ut illa naturae si nes transiliens, usqueadeo deprauata sit, ait ad ea concupiscenda sepe incit tur, quae spiritui, ac rationi repugnant. Quin etiam haec uis, s moderata est, suisque finibus continetur, saepe etiam no mediocres utilitates praebet. nam illud primum essicit, ut assiduis precibus Deum
oremus, lupplicesque ab eo petamus, quae maxime cupimus. oratio enim cupiditatis nostrae interpres est. quod si recta haec cocupiscendi nis ab effet, non ta inultae preces essent in Ecclesia Dei. Essicit praeterea, ut chariora sint nobis Dei munera: quo enim uehemetiori alicuius rei cupiditate flagramus, eo charior illa nobis res est, atque iucundior, cum eam adepti sumus: tum uero delectatio ipsa, quam ex re concupita sentimus, facit, ut maiore pietate gratias Deo agamus. itaque, si concupiscere aliquando licet, fiteamur necesse est, non omnem concupiscendi uim prohibitam esse. & quamquam D.Pau- adum 7. Ius concupiscentiam peccatum esse dixit; id in eam tamen sententia
accipiendum est, in quam Moyses locutus est, cuius ille testimoniu
294쪽
M. io. affert id, quod ipsius Apostoli oratio declarat . nam illam carnis eo ἀ- .s. cupiscentiam uocat in epistola ad Galatas: Spiritu , in ciuit, ambul te, & desideria carnis non perficietis. Naturalis igitur illa cupiditatis uis, & moderata, quae fines suos non egreditur, non uetatur, mulitoque minus spiritalis illa rectae mentis cupiditas, qua ad eorum appetitionem incitamur , quae carni repus nant. ad hanc ipsam enim casa p. 6. ciis litterae nos adhortantur: Concupis ite sermones meos.&; Tranticis. Α, si te ad me omnes, qui concupiscitis me. Itaque hoc interdicto non ipsa cocupiscendi uis, qua tum ad bonum, tum ad malum uti licet, sed ulus prauae cupiditatis, quae carnis concupiscentia, & peccati H-mes uocatur, ac, si animi assensionem adiunctam habeat, semper in uitiis numeranda est, omnino prohibetur. Ergo ea tantum so iacuis piscendi libido vetita est, quam carnis concupiscentiam uocat A pom siM si olus , illi scilicet concupiscendi motus, qui nullum rationis moduhabent, neque finibus a Deo constitutis continentur. Haec cupiditas damnata est, uel quia malum appetit, ueluti adulteria, ebrietates,
homicidia, &alia et ulmodi nefaria scelera, de quibus ita Apostolus,
et .ad cor. io Non simus, inquit, concupiscentes malorum, quemadmodum de illi concupierunt; uel quia, etsi res natura tua malae non sunt, causa tamen aliunde extat, quare illas concupiscere nefas siti quo in gen
re sunt ea, quae ne possideamus, Deus, aut Ecclesia prohibet: non enim ea nobis appetere licet, quae possidere omnino nefas sit, qualia
olim in ueteri lcge fuerunt, aurum,& argetum, ex quibus idola coamure. 7. flata erant, quae , Dominus in Deuteronomio uetuit, ne quis concupisceret. Ob eam praeterea causam haec cupiditas uitiosa prohibetur, quoniam, quae appetuntur, aliena sunt, ut domus, seruus, an cilia . ager, uxor, bos, asinus, & alia multa; quae cum aliena sint, ea concupiscere uetat diuinat . rerumque eiusmodi cupiditas nefaria est,.&in peccatis grauissimis numeratur, cum illis concupiscendis animi praebetur assensus. na tum peccatum natura existit, cum post malarum cupiditatum impulsum animus rebus prauis delectatur, atque his uel assentitur, uel non repugnat: id quod D. Iacobus, cum Iacob. i. peccati originem,& progressionem ostendit,illis uerbis docet ;Vnusquisque tentatura concupiscentia sua abstractus,&illectus: deinde
concupiscentia cum conceperit, parit peccatum; peccatum uero, cum consummatum se erit, generat mortem. Cum igitur lege ita caueatur; Non concupisces; haec uerba ad eum sensum reseruntur, ut nostras cupiditates a rebus alienis cohibeamus. alienarum enim rerum cupiditatis sitis immensa est, atque infinita, neque umquam, satiatur,
295쪽
satiatur, ut scriptum est, Avarus non implebitur pecunia: de quo ita gessi se est apud Isaiam: Vae, qui coni ungitis domum ad domum, & agrum Isa. s.
agro copulatis. sed ex singularum vocum explicatione facilius intelligetur nutus peccati Deditas, & magnitudo. Quare Parochus docebit, domus uocabulo non locum modo, quem incolimus, sed uniuersam hereditatem significari, ut ex diuinorum scriptorum usu, cosuetudineque cognoscitur. In Exodo scriptum est; obstetricibus ilia. ba Domino domus este aedificatas. sententia eo spectat, ut illarum i cultates ab eo auctas esse, atque amplificatas interpretemur. Ex hac igitur interpretatione animaduertimus, hac praecepti lege uetitum nobis esse, ne diuitias avide expetamus, neque alienis opibus, potentiae, nobilitati inuideamus, sed flatu nostro, qualisqualis ille sit, siue
humilis, siue excelsus, contenti simus. alienae deinde gloriae appetitionem uetita esse, intelligere debemus . nam hoc item ad domum pertinet. Quod uero sequitur, Nec bouem, no asinum ; id ostendit non solum, quae maῖna sunt, ut domus, nobilitas, &gloria, ea cum aliena sint, concupiscere nobis non licere, sed etiam parua, qualia illa sint, siue animata, siue inanimata. Sequitur deinceps; Neque seruum. quod intelligendum est tam de captiuis, quam de rcliquo genere seruorum; quos, ut cetera alterius bona, concupiscere non debemus. liberos uero homines, qui uoluntate seruiunt, uel mercede conducti, uel amore, obseruantiaque impulsi, nullo modo neque uerbis, neque spe, neque pollicitationibus, neque praemiis quis corrumpere, aut sollicitare debet, ut eos deserant, quibus se ipsi spon te addixerunt; immo uero, si ante id tempus, quo se in illorum famulatu tare promiserant, ab illis recesserint, huius praecepti auctoritate admonendi sunt, ut ad eos ipsos omnino reuertantur. Quod autem in praecepto mentio fit proximi, id eo pertinet, ut hominum uitium demonstretur, qui uicinos agros, aut proximas domos, aut aliam rem eiusmodi, quae secum continens sit, appetere solent. Vicinitas enim, quae in parte amicitiae ponitur, ab amore ad odium cupiditatis uitio traducitur. Hoc uero praeceptum ij minime uiolant; qui res, quas proximi uenales habent, emere de illis cupiunt, aut iusto pretio emunt. ij enim non modo proximum non laedunt, sed ual)e adiuuant, cum ei pecunia maiori commodo, usuique sutura sit, quam res illae, quas ipse uenditat. Hanc de re aliena non concua piscenda legem altera sequitur, quae prohibet, ne alienam concupiuscamus uxorem.qua lege cocupistendi libido non ea quidem latum prohibita censetur, qua adulter alterius uxorem appetit, sed etiam.
296쪽
Remedia a uersus nox as concupiis
qua assectus aliquis alterius uxorem in matrimonium ducere coc piscit. eo enim tempore, cum repudii permittebatur libellus illud iacile euenire poterat, ut quae ab uno repudiata esset, eam alter uxore acciperetiat noc Dominus uetuit; ne aut mariti ad uxores relinquendas sollicitaretur; aut uxores maritis dissiciles se, ac morosas ita praeberent, ut eam ob causam quaedam quasi necessitas uiris imponer tur illas repudiadi. nunc uero grauius est peccatum, cum mulierem, etiam si a uiro repudiata sit, alteri in matrimonium ducere no liceat, nisi marito mortuo. itaque qui alterius uxorem concupiscet, facile ex una in aliam incidet cupiditatem: aut enim illius uirum mori, aut
adulterium admittere cupie atque hoc idem de ijs mulieribus dictitur, quae alteri desponsatae sunt. neque enim has item concupiscere licet, cum ij, qui haec pacta rescindere student, uiolet sanctissim umfidei foedus. & quemadmodum, quae alteri nupta est, ea concupisc re omnino nefas est: sic, quae ad Dei cultum, religionemque est consecrata, nullo pacto licet illam uxorem appetere. Si uero quis muli rem , quae nupta est, cum ea innuptam es le opinetur, uxore sibi dari concupiscit, neque, si in matrimonium alii collocatam intelligeret,
eam nuptam sibi dari cuperet, id quod Pharaoni,& Abimelech coimgisse legimus, qui Saram in matrimonio habere concupierunt , cum eam minime nupta, Abrahaeq. sororem, no uxore arbitrarentur; ille certe, qui eo animo est, eiusmodi praecepti legem uiolare no uidetur. Sed ut Parochus remedia pateticiat, quae ad tollendum hoc cupiditatis uitium accomodata sunt, explicare altera praecepti rationem
debet; quae in eo consistit, ut, si diuitiae affluant,cor no apponamus, easque pietatis, & diuinarum rerum studio abi jcere parati simus, &in subleuadas pauperum miserias libenter pecunia erogemus; si d sint facultates, egestatem aequo,& hilari animo feramus. & quidem si rebus nostris gandis liberalitate utemur, rerum alienaru cupidit tes restinguemus. De paupertatis autem laudibus, diuitiaru q. despicietia, in sacris litteris,dc apud sanctos Patres facile erit Parocno multa colligere,& fideli populo tradere. Hac item lege praecipitur, ut ardenti studio, summaq. cupiditate optemus id potissimum effci, non quod nos cocupiscimus, sed quod Deus uult, quemadmodum Domini oratione exponitur. Voluntas autem Dei in ea maxime est, ut
nos singulari quoda modo sancti essiciamur,animuque nostru sinceruiatque ab omni labe pum,integrumq. coseruemus,& exerceamus nos in ijs mentis, ac spiritus ossiciis, quae corporis repugnat sensibus; boruq. edomitis appetationibus, ratione, ac spiritu duce, rectu uitae cursum
297쪽
cursum teneamus; quiue praeterea sensus materia cupiditatibus nostris, libidini q. praebent, eorti uim maxime rcprina amus. Sed ad hunc cupiditatum ardorem restinguendum, plurimum etia hoc potest, si, quae in comoda ex illis accidui, ea nobis ob oculos proponamus. primum uero illud in comodum est, quod, quonia eius inodi cupiditati bus paremus, in anima nostra regnat sumina peccati uis, ac potestas. quamobrem monuit Apostolus; No regnet peccatum in uestro mortali corpore, ut obediatis cQcupiscentiis eius. Na quemadmodum, si cupiditatibus resistimus, peccati uires cocident: ita, si iisdem succu-bimus, Dominum a regno suo expellimus, & in eius locum peccatu introducimus. Alterum praeterea in comodum est, quod ab nac concupiscendi ui, ueluti sente quoda, omnia peccata manant, ut D. Iacobus docet. D. item Ioannes; omne, inquit, quod estua mundo,c5cupiscentia carnis est, occocupiscentia oculorum,& supcrbja uitae. Tettium in comodum in eo est, quonia rectum animi iudicium his cupiditatibus obscuratur.homines. n.iis cupiditatum tenςbris obcaecatio honesta,&praeclara putat omnia, quaecumq. ipsi cocupiscunt.Oppii initur praeterea cocupiscendi ui uerbum Dei, quod in animis nostiis a magno illo agricola Deo insitum est. sic. n. apud D. Marcum scriptum est: Alii sunt, qui in spini semihatur: hi sunt, qui uerbum audiunt,& aerumnae saeculi, & dcceptio diuitiarum,& circa reliqua co- cupiscentiae introeuntes, suffocat uerbum,& sine fructu essicitur. uero, qui prae ceteris hoc cupiditatis uitio laborat, quosque propterea Parochus ad colendum hoc praeceptuni diligentius cohortari debet, illi sunt, qui lusionibus no honestis delectatur,aut qui bidis i in
moderate abutuntur: mercatoresq. item, qui rerum penuria, anno,naeque caritatem expetunt, atque id aegre serunt, ii t alii praeter ipso sint, qui uendant,aut cinat, quo carius uendere, aut uilius cincta ipsi possint: qua in re item peccat, qui alios egere cupiunt, ut aut tredeado,aut emendo ipsi lucrentur.Peccant etia milites, qui bestiam expetunt, ut furari ipsss liceat: medici item, qui morbos desiderant: iuta, consulti, qui causarum, litium q. uitri, copiam q. mi cupiscunt: mortifices, qui quaestus auidi, omnium, quaead uictum, cultumq; et tinent, penuriam exoptant, ut inde plurimum lacriticiam . . in upraeterea genere grauiter ii peccant, qui alienae laudis,gloriaeque acidi, atque appetentes sunt, non sine aliqua famae alterius obtresti tione, idque praesertim, si, qui illam appetunt, ignaui, nulliusque pretii homines sunt: fama enim,& gloria, uirtutis, atque industriae, non ignauiae, aut inertiae, praemium est.
298쪽
IN ops i CI o, & munere Pastorali cumprimis necessaria est ad salutem fidelis populi, praeceptio Christianae precationis; cuius vim, ac rationem multos necesse est ignorare, nisi pia, & fideli Palloris' dilistentia tradita sit. Quamobrem praecipua Parochi cura uersari debet in eo, ut pij auditores intelligant, quid a Deo, & quo modo
orandum sit. Omnes autem necessariae precationis numeros contunet diuina illa sermula, quam Christus dominus apostolis, & per itilos , eorumque succcsibres, omnibus deinceps, qui Christianam religionem sulciperent, notam esse uoluit. cuius uerba, atque sententias sic animo ac memoria comprehendere oportet, ut in promptu
habeamus. Ut autem in hac orandi ratione suppeditet Parochis se cultas instituendi fideles auditores, quae magis opportuna uisa sunt, hic proposuimus, sumpta ab iis scriptoribus, quorum eo in genere doctrina, & copia maxime laudatur: nam reliqua, si opus fuerit,P stores ex eisdem sentibus haurire poterunt.
Primum igitur docendum est, quam sit oratio necessaria; cuius praeceptum non solum cosilii causa traditum est, sed etiam necessarii iussi uim habet . quod a Christo domino declaratum est illis uerbis ; e. it. Oportet semper orare. Hanc orandi necessitatem ipse, etiam illo Dominicae precationis quasi prooemio, ostendit Ecclesia; Praeceptis la lutaribus moniti, & diuina institutione Hrmati, audemus dicere. Itaque cum esset necessaria precatio Christianis hominibus, & illud LM.ti. a discipulis ipse rogatus esset; Domine doce nos orare; praetcripsit eis orandi serinam Dei Filius, di spem attulit impetrationis eorum, quae postularent: & ipse documentum fuit precationis, qua non rario. solum utebatur assidue, sed etiam in ea pernoctabat . cuius dein, inde officii, iis, qui se ad Iesu Christi fidem contulissent, apost l. . . . li praecepta tradere non destiterunt. nam sancti & Petrus, Io annes, de ea diligentissime pios admonent: & cius rationis memor Apostolus pluribus locis Christianos hortatur ad salutarem orandi
necessitatem. Praeterna, tam multis indigemus bonis,& comodis, ad animum,& corpus tuendum necessariis, ut ad precatione cbnsegere oporteat,tam qua ad unam omnium optima, & indigetiae nostrae interpretem, & conciliatricem eorum, quibus egemus. Nam, cu nihil
299쪽
cuique debeat Deus, reliquum prosecto est, ut quae nobis opus sunt
ab eo precibus expctamus a quas preces tamquam instrumentum necessarium nobis dedit ad id,quod optaremus,consequendu: praesertim, cum quaedam esse constet, quae nisi eius adiumento non liceat impetrare. Habent enim lacrae preces praestantem illam uirtute, qua maxime daemones citciuntur. Est enim quoddam daemonioru r. senus, quod non elicitur niti ieiunio, & Oratione. Quare magnam sibi adimunt facultatem singularium donorum, qui hanc consuetudinem, exercitationemque non adhibent, pie ac diligenter orandi.
petitione enim non solum honesta, sed etiam assid ua opus est ad impetrandum , quod concupiscas. Nam, ut inquit S.Hieronymus, scriptum est, omni petenti datur. ergo si tibi non datur, ob id no datur, LM. imquia non petis: petite ergo, & accipi tIS . .
Habet autem haec necessitas iucundissimam utilitatem, quae seu Ehus ex se edit uberrimos, quorum copiam sument Pastores a sacris scriptoribus, cum opus erit illos impertire fideli populo .1nos ex ea copia aliquot elegimus, quos huic tempori accomodatos duximus: Primus autem fructus, quem inde capimus, est is, quod orates Deo honorem habemus , siquidem est quoddainireligionis argumetui noratio, quae in diuinis litteris thymiama lal comparatur: Dirigatur nil. o. enim, inquit Propheta, oratio ni ea, sicut incensum in cospectu tuo. Quare nos hac ratione Deo subiectos et Ie profitemur, quem bonorum omnium auctorem agnosti mus, S praedicamus , in quem solu .la 1pectamus, quod unum incolumitatis, Lalutisque praesidium atque perfiigiuita habemus. Huius fiuctus illis etiam uerbis admonemur; Inuocame in die tribulationis, erua te, & honorificabis me. Sequi tur fiuinus amplissimus, & iucudissimus orationis, cum a Deo preces audiuntur: est enim ex S. Augustini sententia, caeli elavis oratio. s. usi. Nam ascendit , inquit precatio, & descendit Dei miseratio: licet albia sit terra, altum caelum, audit tamen Deus hominis linguam. Cinius orandi muneris tanta uis est, tanta utilitas, ut ea re caelestitim donorum amplitudinem conseq uam ur. Nam & i inpetram us nobis, ut ducem, & adiutorem adhibeat spiritii in sanctum,& fidei alloquimur conseruationem,&incolumitatein, & uitationedia poenarum, α diuinu patrocinium in tentationibus,& ex Diabolo uictorii. omnino inesti precatione singularis gaudii cumulus. Quamobrς sic imquebatur Dominus ; Petite, & accipietis, ut gaudiu uestru sit plenis. Io . .
300쪽
Nec uero, quin huic petitioni praesto sit,& occurrat Dei benignitas, ullus relictus eli dubitandi locus. quod multa comprobant diuinae scripturae testimonia; quae, quia sunt in promptu, illa modo apud
hae s s. Isaiam exempli cauta attingemus: Tunc enim, Inquit, Invocabis,&Dominus exaudiet: clamabis, & dicet, ecce adsum. & rursus; Eritq. Ua.6s. antequam clament, ego exaudiam: adhuc illis loquentibus ego a diam . exempla autem corum, qui Deum exorauerunt, quia prop modum sunt & infinita, & posita ante oculos, omittimus. At intem
dum fit, ut quae petimus,a Deo non impetremus. ita est: sed tum maxime prospicit utilitati nostrae Deus, uel quod alia nobis maiora, &liora bona impertitur; uel quod nec necessarium nobis est, nec utile, quod petimus: immo uero sertasse superuacaneum id futurusit, si dederit, atque pesti serum. Quaedam enim, inquit sanctus Au August. gustinus, negat propitius Deus, quae concedit iratus. Nonnumqua etiam fit, ut adeo remisse, ac negligenter oremus, ut ne ipsit quidem, quod dicimus, attendamus. Cum autem sit oratio, mentis ascensus ad Deum: sit in orando animus, 'ui ad Deum referri debet; peregrinatur, nulloque studio nulla adhibita pietate, temere precationis uerba funduntur, quo modo inanem huius orationis sonitum,Christianam precatione esse dicemus 3 Quare minime mirum est, si Deus nostrae non obsequitur uoluntati; cum uel ipsi nolle id nos ; quod petimus, pene probemus, nostrae negligentia & ignorationepreca tionis; uel postulemus ea, quae nobis sunt obfutura. Contra uero scienter, ac diligenter petetibus multo plus tribuitur, quam a Deo
Dre. u. postulauerint . quod & Apostolus testatur in epistola ad Ephesios;& illa prodigi fili j similitudine declaratur; qui praeclare secum actu esse existimaturus fuit, si in loco mercenarii fimuli eum habuisset pater. &si recte cogitantibus, non solum postulantibus nobis cumulat gratiam suam Deus, non modo munerum copia, sed etiam cel ritate tribuendi. quod ostendunt diuinae litterae, cum illa utuntur Hal. p. loquendi formula ; Desiderium pauperum exaudivit Dominus. intimis enim, & tacitis egentium studiis, ne expectata quidem eorum uoce Deus occurrit. Accedit eo etiam ille fructus, quod orando animi uirtutes & exercemus,&augemus, maxime uero fide. ut enim ad Rom. ro. rite illi non orant, qui fidem Deo non habent: quo modo enim, inquit, inuocabunt , in quem no crediderunt sic fideles, quo studio ius orant, eo maiorem, ac ccrtiorem fidem habent diuinae curae, M
prouideriae, quae potissimum id requirit a nobis, ut ad se de ijs, quae
nobis opus sunt, reserentes, omnia postulemus. Post et uero Deus D non