장음표시 사용
481쪽
rum est enim possessionem detentionem esse, quia illius est species, ut ex dissi nitione conitabit,&ob id unumquemque qui possidet, etiam detinere. Et seruo tenente,dominum possidere,ac tenere,& consequenter duos in selidum tenere. Sed ratio Pau li ex hoc minime infirmatur, nam loquitur de illa corporali deten- ne,quam asininam dicunt,ut ex fine huius 6.co inprobaui. At in relata specie,al ter corpore, alter animo tenet. Corpus corpori impedimento esse potest, at corporalis detentio serui, non magis excludit domini detentionem,'uam sera Pindum circumambulans, quae&ipsa corporaliter insistens detinere videtur.
Ratio obuia est, quia corporis detentio ab animi detentione specie distingui- stur, ac propterea etiam numero. Actaeo t nihil prohibet secundum diuersas ecies detentionum duos aut plures in solidum detinere l .certe, 6.nam & Du- ct colonus,cst inquurnus sent inpro 'c et issen non possidenι, proρonamus aliquo tempore omnes abesse a funez,omnes AEnimo detιnere dicendum est, ct in solιdum . Quoniam hae detentiones velut specie distinctae in ius,quae sunt ad extra nullam repugnantiam faciunt,tanquam in fines diuersos, ac distinctos singulae dirigantu r, & id ed rectissime Paulus rationem attulit ex repugnantibus ad extra,vt ad intelligendam repugnantiam, quae lateret intrinsecus, nos a notioribus,ad minus nota descendentes recta methodo perduceret.Sunt autem in proprietario, vsufructuario, colono
i animi effectus, &intrab& extra distincti, finemque diuersum quaerunt. Ac possessio in dominium, velut finem suum semper dirigitur. Quod si darentur species possessionis diuersae, finesque diuersi,concederet Paulus plures similiter in solidum possidere etiam posse. co Ad tertium argumentum sumptum ex l .si finita g. si ' plures,supase damn .in L
solutio colligitur ex s.s ante vers.cum autem ex eadem Libi dicitur. Cum a tem plures mitiuntur in possessionem,arualiter mittuntur, non prorata damni quod unumquemque contigerit, di merito. Nam , O cum unus mιtriatur in Mosessionem,no proportione damni mιttitur,sed in solum. Cum igitur plures mittuntur, aequaliter omnes quasi in totum missi concursu partes habebunt . Non est ergo effectus missionis,ut in solidum detineant,sed ut per partes indivisas, quales habent, qui ad eandem rem coniunctim uocantur iuxta l.coniunctim .sside leg.3 .cum similibus.Sit ergo firma conclusio duos eandem rem insolidum possidere non posse, eaque recta ratione munita, quia contra naturam si,ut tu tenere videaris, quod ego teneam .i Subinisententia in tex.posita expenditur. a Precari' natura di Iigenter explicatur.3 L. Pomponius , s. sis qui ius eod. expenditur, O Bari. intellectus reiicitur,
Dubitatio proponitur adprecaris cognitionem.
Precario rogatus cur egeat accessione rogantis ad perficiendam usucapionem. 6 L.Quod meo. g. I .infra eo. penditur .
8 Animus dominandi adposseisionem se habet sub ratione finis, Osub ratisi s
forma as egones temporum iu sola aequitate confisunt. Io L. qui pignoris in feo .cxpenditur.
482쪽
erans serenda, & utramque esse translatam. Et si dixero eum , qui dat, animo a- possessione non discedere d. l. de habet f. t .quomodo fit,i ut usucapere non posisit, nisi rupto precario , accessione rogantis utatur λ Et tamen possessio solo animo retenta ad usucapionem prodetu quia cum debitore reditori possessione tradit, possidet tamen ad perficiendam usucapionem l . qui pignoris,in feod. Cur ergo obest precarij rogatio λ Et quomodo possidet is, qui rogat, si affectum dominandi non habet,quem ex Theophilo requirimus in s. item placet. Inllit. pers quas perfnob. acq. Scire t oportet cum quis de possessione rogat, fieri quidem
posse,ut is, qui rogatur, non corpore tantum, 1 ed animo desinat possidere, &ideo fine rogantis accessione usucapere non potest, secus futurum est, s animo a possessione non recedat d. l. & habet. f. I. sed quomodo in rogante transfert, si is, qui animo dominandi careat,possessionem formalem acquirere non valet λVel qua ratione eius accessio rogato quandoque proderit, si vere, & formaliter non possediti Respondeo, nec si quis formaliter de possessione roget,aliud consequitur, quam ut corpore possideat, d. l. dc habet g. r. & rogatus desinit animo possidere,quia ita constituit transferendo,non quia in eum transferat, sed quia 6 tranferre cogitat argum . text. t in I. quod me , g. I .in feod. v bi tradens furioso, quem sanae mentis existimabat, amittit possessionem, licet furioso non quaeratur. Fieri igitur potest , ut conced cns omnem amittat, rogans non omnem acquirat 3 quoniam ut ibi furor, ita hic natura precarii huic acquisitioni resistit squoniam preeario rogans ex precarii. natura nunquam possideat animo domi- γ nandi, quod pro sor possessionis exigitur. Quare Barioli ' intellectum ad d. f..si is qui,nulla ratione probandum censeo. Sed si rogatus animum dominandi retinetaquonam pacto possessionem omnem dimittit , si eius forma ex eo so- 1 lo constare videtur Anim ut dominandit se habet ad possessionem sub ratione formae,.&etiam sub ratione finis. Dimittitur eo casu Lb ratione formae,& retinetur sub ratione finis . Dissicilis est explicatio, sed animi operationes solo intellectu distinguuntur. Prodest accessio rupto precario, non tamen ea uti cΟΠ- . cessum est, quasi rogantis propria, & vera possessio fuerit,qualis ad usucapios nem exigitur l.sine possessione in f eod. Sed quia accessiones t in sola aequitate consstunt,non in subtilitate iuris civilis l. de accessione in fide diuers. 8c tempo. Praescript . Cum vero admittitur precaria possessio , quamuis non prosit roganti , Ut iure accessionis prosit concedenti ad usucapiendum, aequitas in eo versatur, quia cum genus liberalitatis sit precarium l. I .ffprecar .l. interdiditam eo.titu lo , si aliter diceremus liberalitas concedenti noxia foret, & homines ab ossidio huius nocumenti ratione reuocarentur, nam quod roganti minime prodeLset,id concedenti noceret, quod aequitas non patitur. At cur precarij rogatio impedit usucapionem, non autem a debitore facta creditore possessionis pi- Iognoris nomine traditio 3 l. qui.pignoris i in s. Qui precario concedit, sponte a se possessionem abdicat, quandocunque voluerit recuperaturus. Qui pignus creditori tradit, primum tradit,ut sibi credatur,nec si velit pignus liberare,semper paratam pecuniam habet.Igitur hoc casu constitutum est,ut tempora continuentur, & interim debitor ad usucapionem possideat. Nam,& creditori intem est debitorem effet dominiim,ut in alitone hypothecaria, non modo in Salui no interdicto p ssit obtinere. At precarium concedenti,quia semper reuocarε potest , 8c potuit non concedere,quia nemo cogitur ad liberalitatcm exercendam, ius Concedentis nullatenus ruit conseruare necessarium. Hac Sabini re-
II lata, Paulus Trebatia sententiam subiicit in quarta huius s. parte. In qua t ili1 lud
483쪽
s respicis iustitiam, & iniustitiam, nihil magis differre potest, quia nihil maris
contrarium,si respicis summam possessionis, non multum interest. Sumna iero pro substantia possessionis usurpatur, ut docui c. I .nu. 23. adducens Rot. Rom. - Dec. I. num. 7. de restit. spol.in antiquioribus. Eaque ratione summa possessio-
. nis substantiainsignificat, quia substantia, si accidentia remoueantur: simina - rei est, videlicet illud, quod in quovis compositio potius habetur. At quid hoe is est quod non t multum esse Labeo ait Boni homines a malis multum differunt l. i .ff. de iust. & iur. Si bonitatem ipsam, uel nequitia respexerimus; caeterum si subitantiam hominis non multum. Explicat id Arist. in praedicamentis in ipso xo praedicamento substantiae. Proponit ibi subitantiam i id proprium habere, uecontrariorum sit lusceptibilis, ut cum Titius e fano aeger fit,ex studioso prauus, vel e contra.Idem Titius est sanus,& aeger,studiosus,& prauus,& manet substantia eadem. Nam haec mutatio accidentium, ut philosophorum uerbis utamur alteratam reddit se bilantiam,sed non alip m .Quod substantiam alteretur,& ni hilominus eadem maneat, efficit, ut Titius sanus ab at Froto in eo, quod attingit substantiam Τiiij non multum differat, quoniam Titia sani, & aegroti substantia eadem maneat. Ita plane accidit in possessione, cum quis bona fide possidens certior fit rem esse alienam,qui iuste possidebat. incipit iniuste pilsidere. Aliquid interest in summa possessionis, sed non multum, quoniam dum contraria
suscipit,alteratur quidem; verum enim vero eadem possestio manet,quae dim astaceidens iustitiae,& illud iniustitiae suscepit,sed quia semper eadem posi essio
est, ideo in summa ipsius verum est non multum interesse. Vnum in hac Labeonis ratione aduersus communem sententiam necessario diffinitur,possessionem, quamuis ex iusta esciatur iniusta, manere specie , & numero unam, quae differt ex sola susceptione contrariorum qua differentia accidentalis, non autem substantialis inducitur.Ηpc tamen comparatio iustae,& iniustae possessionis fit non respectu duorum sed unius duntaxat possessionis:&ab uno possessore per tacitam consequentiam ex sententia Labeonis transfertur ad duos. Consequentalia talis est,si is qui iuste possidet mala fide superueniente incipiat iniuste posti
dere, possessionem non mutat, sed eandem retinet,non multum a se ipsa differentem,verum est iusti,iniusti rationem in eodem possessore non facere possesssionem aliam, sed alteratam, si id in uno eodemque posi est ore recipitur ergo respectu eiusdem rei, etiam in pluribus idem admittendum est, ut ex sola iusti, vel iniusti ratione reddatur alterata, non alia.Ergo penes plures in solidum esse nequit, quia constat unam eiusdem rei esse possessionem contrariorum quidem susteptibilem,non autem ex hac iusti, & iniusti differentia a semetipsa spe- cie,& numero distinctam. Nam iusti,& iniusti susceptio constituit differentiam accidentis, non substantiae. Ad contraria responsio patet ex praedictis. Quod ai dicitur in l. t nemo C. eod.de legitima possessione accipiendum est, ac ideo ldicit non intelligi possessionem eum, qui de iure suo uacilici, ik dubitet, quia 'non est possessor legitimus , id est licet uere possessor sit, a iure tamen ciuilia 2 non habetur pro possessore.Duo etenim t pronunciantur authoritate iuris ciuilis circa possessionem. Primum si quis vi de possessione deiectus sit, proinde haberi debere,ac si possideret,cum interdicto; unde vi recuperandae possessionis facultatem habeat l. si quis vi ins eod. Alterum, ut non uideatur possessionem adeptus, qui ita nactus est, ut eam retinere non possit l. non uidetur. in feodem. Neque tameu fingit ius possidere deiectum, aut non: possidere de ij-cietem, sed alteri negat ciuilis possessionis effectus.Neq; iniustus possessor eo
484쪽
Iabeo uti Trebatium,ita Sabinum reprehendat. Nam qui id negat, quod Τrebatius distinguendo tentabat,multo magis Sabini sententiam negaturus est,qui nihil aliud concludit,quam duos iusto possidere posse. Sextam nunc atque postremam partem explicandam aceipio, in qua Paulus,& Labeonis sententiam,&propriam confirmat his verbis . Non enim magis. σ28 ciet.t Est argumentum ex comparatione ab eo qui stat,uel sedet,ad eum qui pos. sidet. Vt enim is,qui stat,uel sedet in loco al iquo, ita stando,aut sedendo locum illum implet,& occupat,ut alius eodem loco stare,aut sedere non valeat ; simili Certe modo,qui locum aliquem vere possidet, ita possidet,ut alius possidere non possit. Dubitari potest ne non procedat comparatio, quoniam sumatur velut a pari. At longe maior repugnantia est, quod in quo loco ego sto, tu stare videat is,vel sedere in quo loco ego sedeo, quam Vt, quod ego possideo,tu possidere videaris.Nam in exemplis,ex quibus comparatio sumitur,adest corporis impedimentum naturale, ac visibilo in termino,ad quem fit comparatio non ita . De illis nemo dubitat, in hoc Sabinus, & Trebatius contrarium opinati sunt. Sed haec comparatio a pari quidem desumpta est,& regulare est a notioribus esse desumendam, ut ad notitiam eorum, quae minuS nota sunt, noS perducere v Ieat . Ideo exempla sunt magis nota, sed conclusio est aeque vera. Quia ut exempla sine distinctione, aut limitatione aliqua semper eodem modo se habent, sic Labeonis, & Pauli conclusio sine ulla prorsus limitatione admittenda est, alio quin comparatio minus recte posita uideretur. Comprobatur ueritas compa. rationis ex iis omnibus, quae capitulo a. ad muniendam Pauli rationem adduxi,quae hic pro repetitis haberi volo. Quibus addendum est,t quod ut statio,& sessio positiones quaedam sunt, & ad aliquid ut declarat Boe. apud Arist. in praedicamentis, in praedicamento ad aliquid, ita possessio quasi positio dicta est ex Labeonis sententia l. i. supra hoc tit. recte ergo ab iis positionibus ad hanc duci uidetur argumentum . Et quam in statione, & sessione repugnantiam oculis corporeis intuemur, ut duo eundem locum teneant in solidum, eandem
. in ipsa possessione intellectu ipso dispicimus, de it verit tem comparationis assequimur. Et haec ad tex.dixisse sufficiat,
r Possessio an a pedibus, vel af dibus dicatur.
a Possessio unde dicatur fecundum Grammaticos.
3 cu sisionis proposita diuisio.
6 Positio est terminus ad aliquid. 3 La.f. de acq sis. ei penditur. 6 Alciati error in possiesonis ethymologia. 7 Argumentum ab ethymologia quando valeat ex eommuni: Authoris senten
Ii Ioannis Bologneni de eadem re notatur error .
I a Galeni semctia argumentu ab et mologia insem Ar ratio ex Quintis avo is Deci' de hac re sententia qualiter deficii queat. '
485쪽
is Possessionis origo inquiritur. IF Ius gentium an duplex sit.
17 Archidiaconus unicum censuit . 18 La. g.bulasstud i,de iust. iur.expenditur nu. 29 19 Dictio,i linc demonstrativa ad oculuin .eto Dicto,quoque, eis implicativa. at Authoris defensio pro communi quod ius gentium sit duplex. dii Causa ociens utriusque diuersaprobatur . 23 C.ius naturale diri. I. expenditur, terum n ι. 36. 2 C. ius gentium dist. t. declaratur. a s Dictio sere est modificatiua . 2 6 Capti in bello inter Cluistianos non esciuntur serui capientium .a 7 Diuisio iuris ex Aristotele in naturis, legitimum. 28 Diuisio iuris a Iureconfultis variὰ tractata. 3o Di nitio iuris naturalis ab υlpiam tradita damnatur . 3I Paulus in Lius pluribus,de iustitia, O iur. in diuisione iuris cum Ari totele confratri. 3 a Barioli sentctia, communis est, possessionem esse ex iure gentium secun
33 c.2. dist. a. pro Bariolisententia expenditur contra nu. 37. 3 q. reor cum gloss. verius opinatur possessionem esse de iure gentium pr
De nomine possessisnia an a pedibus,mila Uus rectius duci videatur ,sst de argumento ab ethymologia quaedam disiseruntur, post Vera origo possessionis adducitur, qua rati ne de diuisione iuris gentium contraria Doctorum sentenistia explicantur,c conciliantur. Cap. IV.
'Vicunque concordem Pauli, & Labeonis sentetiam accuratὸ perpendit,satis commode ut in praecedentibus di tum est colligere potest posscssionem esse facti,non iuris,unicam,non duplicem, ex quibus ad veram eius diffnitionem coniti tucndam, & iubilatiam - - -- aperiendam aditus cuicumque admodum facilis exhibctur. Sed quia utrumque dictuin multos, ut propugnatores,ita etiam oppugnatorcs habere constat ; ea propter,diligenti examine enitcndum est, vi non modo alii, legibus,3c rationibus confirmetur,verum,Sc contraria remoueantur. Verumtamen antequam de re ipsa quaeramus,vi l statuamus quid sit , quaedam circa nomen disebi ratio explica ida est arg. l.potuit. isde luit. &iur. quae ex hoc ipso textu eo
surgere magis, Quam dirutari videtur. Ambigitur apud nostros an posscssio di
486쪽
I eatrer a pedibus, ' vel a sedibus, &consequentei,num uerior si lectio in
rentina, vel vulgaris adtex. ini. I. supra eod. Vulgarem lectionem recipiunt glos Iac. de Aret.Bart. Aret. Alex.Soc.& nouissime probat Ludou. Mol de iust
&tur.tract.2.disput. I 2.veri. a nomine ergo.At ueris Franc.Connanus & Franc. Duarenus,alter in I. I. alter lib. 3. c. 8 .Comment. suorum neutram dχmnat, sed
utramque ait recipi posse. Lectionem hanc probari posse conspicio ex pluriabus .Primum ex l. quod meo. f. s P uenditorem,in feod. ibi, quasi pedem μι-bus ιntulissem . Secundo ex hac l. 3. in principio supra eod. ibi, Non vιιgua accipiendum ess , ut qui fundum postidere vetit,omnes glibas circumambulet. sed quamlibeι partem fundi introire. Itaque cum Paulus ex Labeone possessionem quasi positionem dictam referat, in dicta l. i. apparet positionem
ad pedes esse referendam,non ad sedes,quod actus introeundi,& circum ambulandi pedibus, non sedibus explicetur. Tertio adducitur locus Deuter. c. II.& Iosue c. I . ibi qmcquid calcabat pes tuus tuum erat. Quarto accedit Tullius
in tertia Philippica qui dixit in libertatis possisnem Ndem ι onere.
Contrariam tamen sententiam eruditiores probare videntur, 3c uereor egone hodie receptior dicenda sit. Quandoquidem probat eam lac in d. l.I. nu. I 4. Rip. nu. II. Beringvc. in I. not.Ioan. Bologn.nu. I 2.Sed praeter eos uiri hum narum literarum doctissimi Alc. nu. x. Iac. Cui . ad tit. C. de acq. & ret. poss. Vac. a Uacuna lib. a. var.decl. c. I. nu. 4.Matthaeus Ueffemb.in parat.ad hunc titulum Hugo Donet. lib. s .comm . iur. ciuil. c. s.&lectionis Florentinae authoritas adhaeret, cui saltem libentius Duarenus, 3e Connanus subscribunt. Scio etiain Clarissima Academia Senensi Hyeronimo Beneuolento viro eruditissimo praeceptori optimo,ac caeteris fere omnibus ibi ius interpraetantibus placuisse. Nuper vidi Muretum in Epistola, quam Antonio Costantino scripsit, qui post ieditas,Pandictas Florentinas miratur reperiri, qui pergant superiorem lecti nem defendere. Quibus suffragantur etiam plura. Primum l. qui agros. C.de omni agro deser.li. II .ibi,1ta tamen visi uacauti,ac destitutosti ηεuus cultor insederit. Secundo c. ius gentium ibi, sedam occupatio, dist. i. Tertio quod expensit Alc.& ind. l. i .& in l. in lege cenibrias . de verb. sign. Nam Grammatici hu-x ius t nominis derivationem ducunt a dictione, pos, & verbo,sedeo, ita ut is posisidere dicatur, qui potest sedere. Et ut diuidendo nomen hoc, possessio, ab una parte, sessio manifestὸ deducitur, ita a nulla parte pedum positionem per sep rationem inferri posse exploratissimum est. Et tacito Alciato ita argument tur Vaconius ubi supra ; qui vulgarem lectionem uitio impretarum adscribi oportere affirmare uerius non est. Quarto loco, di textus noster inducitur ibi, velin pso ego sedeo, tu sedere videat π. Sed hinc, & pro contraria parte argumentari licet ex his verbis, quam ut tu stare uideatis in Deo in quo ego sto. Sed ostendi sup.cap. secundo tenere, stare,& sedere ad asininam illam detentionem Iertinere ad constituendam cum possessione comparationem. Vnde, uel nutium argvinentum sumi potest, uel pro utraque parte, quod uitiosum esse Author 3 ad Ilerennium ostendit.Arbitror tandem duo esse quaestionis capita. t Alierum nominis grammaticalem derivationem quaerit. Alterum Pauli,& Labeonis sententiam in d.l. i. Si primum quaeritur Alciati,& vaconid argumentum conclu
dit, a uerbo sedendi sessionis nomen, ex quo possessionis postea conficitur, de scendere, & argumentis hanc partem propugnantibus hoc sensu Iocum libemtissime facio, de Donellus a Grammaticis confirmationem suae sententiae petit,
solus Muretus in d. Epistola opinatur, quod a uer passum derivetur uerbum
487쪽
sidere.Si uero de Pauli, & Labeonis sententia disceptandum sit, duo prImum
pronuncianda esse reor. Alterum est possessionem dictam esse quasi positionem, & de hoc nulla est controuersia, cum solunt quaeratur, an a sedibus, uel a pedibus. Alterum, quod potuit Labeo aliunde , qtiain ex Graium1ticali significatione hanc allus onem deducere . Ex eo quod primum nemitae contradiccn
te conceditur, existimo pro Labeonis sententia a pedibus magi , quam a sedibus positionem dictam esse . Quia statim ac possessio quasi positio assumitur, quod Donellus etiam perpendit, oportet alicuius esic positionem, & uerius,5 4 accommodatius dicitur positio pedum, quam sedium. Est enim positio i ad aliquid,ut Boet.apud Arist. notat in libro praedicamentorum in c. ad aliquid , &uel itatio,vel sessio,vel incubatio positio corporis est quaedam. At uere positione corporis, siue stantis, siue ingredientis, siue sedentis possessio qnaeritur; sedentis,aut stantis,ut in hoc textu;ingredientis,ut in huius lepis principio, & in L qiiod meo. f. si per uenditorem,in f eod. at non positione sedium. Et in corpol is statione, sessione,uel ingressu pedum positio necessaria semper est, sedes uero stationi, Sc ingressui nec inseruiunt quidem, sessioni tantum ad bene esse, quia humi jedendo possessionem quaerere potest. Tum secundo ratio a Paulo, subiecta id manifeste conuincit.Subijcit enim ideo ita appellatam,t quia nat raliter tenetur ab eo,qui io sistit. Si enim a sedibus dictam uoluit,haec corte ratio cum dicto non concluditinam insistere naturaliter non infert sed iam,sed pedum positionem. Τum tertio in acquirenda posse s sione rerum mobilium, quas proprie possideri non est ambigendum non sedes,sed, desiderantur. Nam statim , ac quis in litore maris lapillos, aut gemmaes inuenit, pedis positione insistit, ut appraehendat, & videmus pueros de rerum mobilium possessione certantes, saepe rebus ipsis pedes imponere, ac ea impositione se posses, ionem adeptos significare. Et rogo,si illam grammaticalem derivationem pavuna per omittamus, quid sedes afferunt necessitatis ad possessionenis nullam sane, quia sne sedibus lota pedum positione cuiuslibet rei possessio quaeri potest. Gare, si rem ipsam spectamus, lepide mihi uisus est Labeo allusionem hanc ex pedum positione confixisse. Nam cum c pore,& animo possessio acquiratur, non sodibus, hac l. in principio, cur denderat Labeo sedes ponere, quod non exigi nius & omittit positionem pedum, sine qua corpore possessionem acquirere
non valemus Sed uerba sequentia recte a Iacobo de Arcn. & Cumano adnot lata esse uidentur ad idem probandum, illa videlicet, quia meturalιter renetur
.. eo. crus ansi ιρ. Nam hic actus insistendi pedibus, non manibus exhiberi videtur. Quod c. senior ibi secunda lectura,iniuria,ut mihi videtur repraehendit,
magis manus existimans expedire,quam pedes. Manibus cum aduersario certa
mus,ipsum deijcimus,uerum possessionem pedum insistentia consequimur.Infertur ex his male diffinire Donellum relato c. s. possidere esse sedes in re alia qua ponere, uel sedes in re aliqua positas habere,cum sedum positio ad possidendiim nulla sit ratione requirenda.Sic itaque cum possessio sit quasi quaedam Positio,&corpore non solo animo quaeratur,oportet corporis positionem esserat nulla potest esse positio, aut stantis, aut ingredientis, aut sedentis sine pedibus, ergo pedum positio eleganter appellata videtur. Et allusio haec magis quas illa grammaticalis ad rem accedit. Eare cauendum ab Alciato i cst in l. tabernae .lide uerb. signisqui censuit per allusionem, quod uerum est, a pedibus duci: at per ethymologiam a sedibus, quod neque secundum communem se
tentiam, neque secundum illam, quam magis probo, defendi potest : ineu
488쪽
τ labitur. Communis sententia thabet argumentum ab e thymologia ad nomen quod aiunt et hymologatum,negati ac dumtaxat,non etiam a firmative valere, ut ex Saly. Fili g. , Cum .sententia scribit Ias .in I. 1.f.app. latanu. i. supra si cer.p. t. Alc.in d. l. tabcrnae.11ysing. ins tutores num. 9. Inst. de tutet. At si quis di xcrit non est positio sedum,ergo non it possessio,noia recte argumentatur, quia excluderet possessionem rerum mobilium, quae vere possessio est l. i. sit p. eod. cui posscssioni ea positio conuenire nullo modo potest. Neque ex eo quod neglecta,& vilis sit ad improprietatem Polscssionis inferri ulla ratione valet. Nam falsu in est illud assumptum quod ex . t glos inl.si rem mobilem in feod.Soce.& alij in l. i . hoc tit. adnotasse videntur. Facilius amittitur possesso mobilium, idque ex mobilitate rerum non ex vilit rc promanat. Si earum custodia omittitur, vel negligitur,co festim possessio perditur, etiam si alius non inuaserit, ut hac I. in s. Nerva, Sed tamen in d. l. si rem mobilem,alterius contrectatio, magis quam neglecta cultodia aufert possessionem, qui enim deponit,non negligit, sed alteri cultodiendum tradit l. I .is.depos. At qua ratione possessio rerum mobilium perditur omissa custodia,decet etiam, Ut contrectatione perdatur,quia statim ac is, qui depositum accepit, illud co trectare incipit,amittit custodiam, & custodis ossicium, & ita omissa custodia, hoc etia casu possiessio perditur,quia ille,qui deposuit, nec ex propria custodia, quoniam alteri rem culto diendam tradidit,nec ex aliena, quoniam qui suscepit Contrectando custodire desinit,posscssionem retinere valet, ideoq; amittit omissa custodia. Igitur,& propria est rerum mobilium possessio,& minimi vilis , aut neglecta; & ad eam sedum positio negative non conuertitur. At ego quidems sentio hargumentum ab ethymologia,& negative, de afirmative valere. Si quidem ex Quintiliano lib. 8 .c.6.suarum Inst dicta est veriloquium,vel originatio. Boethius autem apud Tullium in Τopicis ait esse nominis dissinitionem, de idebs recte constituatur utroque modo veraenunciabit, ut in donatione patet , quae dicta est,quod doni datio sit,& utroque modo argumentum conuertitur, S: V o let. Sic locus Tullii t a notatione consti rutus ita firmus habetur, ut non modo λd rem,cuius est nomen, & notatio, sed is etiam ad coniuncta producat. Posita enim e thymologia,quod assiduus dicatur ab aere dando: , quasi ps das,cum lex AElia sentia iuberet assi suo vindicem assi duum esse est autem vindex prc curator,ut Boethius interpretatur Tullius infert eandem iubere, locupletem locu-Pleti vindicem esse. Ducitur argumentum eo modo . Assiduus eli qui assem dat, qui vero assem dat, locuples est, ergo assiduus locuples est. Ergo lux,quae deassiduo loquitur, & de locuplete accipienda el . Sic itaque constituitur argumentum,ut compertum sit etiam negative valere. Nec audiendus est Bolognet-II tu , t in d .l. i .num. 89. dicens e thymologiam esse veriloquium, sed non plenil quium,quod hoc argumentum,ut alia non pauca exhibeant ipsius commentaria multiloquio, magis quam eruditione est e reserta. Nam Boethius ita de notatione loquitur, Ex notatione locus vocatus, qura nomen omnem rem notat,atyH' sicati. Ergo totius rei notatio est,&consequenter utroque modo recte ducitur argumentum; quoniam non secus,ac diffinitio rei cum re di finita, diffinitio nominis cum ipso nomine conuertitur. Illud tamen filii, ut hoc argumenti ge-Ia nus Galeni testimonio infirmum t Dii arenus dixerit in d. l. prima quamuis ille huius infirmitatis causam praetermiserit quia nimiam in constituendis norationibus quique licentiam sibi praesumpserint ; quod Quintilianus Varro
nem redarguens,suppeditat his verbis.Sed cuin opore Varrone ι venia qui
489쪽
agrum,quod in eo agatur aliquid cst Vrateulos, qwagregauim volent iuctos CLeeroni per Mere voluit. linc Decius ind.f.appellata. ex sententia Hugon. in c. 13 priuilegia dist. 3 . recte dedux ita v idetur , tunc t argumentum ab ethymologia valere, cum ea non se habet in plus,vel in minus,quam stomen ipsum,quod qua-uis impugnet Socc. nep. in d. l. I. num. I93. non quatcnus supponit aliter et hymologias se habere posse probandum est, sed quod tunc constet vere esse et hymologiam, cum suo nomini adaeqtiatur,& quae se habent in plus, vel in miniis,nosunt dicendae ethymologiae. Et ut allusio non semper cum dissinitione consentit, quo casu nullum ab ea contra rei dissinitionem recte ducitur argumentum, ut probat Bar. in d. l. i .nu. .Fely. in tit .de fid .instr.nu .s . ita si vera sit ethymologia, i nunquam di finitioni repugnabit,quod non satis perspexit Aret. 1 ind. l. I.nu. 3. Sed forte nimis quam par esset digressi sumus ἱ utilis tamen circuitus vituperari non solet. Verum igitur est possessionem a pedibus quasi positionem dictam esese per allusioncm , quia neque omnis postio pedum posscssio est. Sed antequam ad rei dissinitionem descendam, pauca de pon)ssionis origine sub ijcienda sunt,
quae cognita maxime conferunt ad eius controuersiae resolutionem, qua quaeri-ritur,an iuris,vel facti sit. Origo possessionis, i aut in ius gentium primaevum, aut in secundarium referri solet.In primaevum retulit gloss. in d. l. t. in vers quia naturaliter. Sed in ius gentium secundarium refert communis opinio Bart. in I.si id quod nu. a.fnde cond. indeb.Soc.in d. l. I .nu. 3 o. qui de communi testatur.
6 Sed primum de diuisione iuris gentium t in primaevum, & secundarium ut ap-I7 pellant non modica extat controuersia. Nam unicum esse t censuit Archid. in c. omnis dist. t .cuius sententiam veriorem putat Aret. in da .nu. I S.SOc.nep.n . 3 7 8. Aluar.Vasc.Iuris emphyt. quaest. 3 .num. s.&6.&merum figmentum putat Ioan . Garz.de exp.& melior.c. 3. nu. 18. & quod doctis, & eruditis merito displicere debeat,alios refert Pine II in tit.C.de rest.uend.part. I .c. .nu. I a. qui tamen communem distinctionem num .i 3 .excusat .Primum adducunt l. I .cum ii seqq usque
ad textum in i .ex hoc iure, supra de iust.&iur. a ratione diuisionis,quia in I. I .f. I 8 huius stud ij,dicitur uniuersu in t ius tripartite collectum, ex naturalibus prsceptis, gentium,& ciuilibus,qμod si ius gentium duplex esset, non autem unicum, esset diuisio aut diminuta aut falsa,tum perpendit Aretinus tex. in d .l ex hoc iure, ait Hermogenianus, Ex hoc iure gentium introducta suns bella discreta Is gentes o eat. Dicito, hoc , t ad oculum demonstrare videtur idem plane ius gentium esse de quo supradictum cst arg. l. i. s. de nou. Oper. nunc. in quod r ligio erga Deum, ut parentibus, & patriae pareamus, de moderamen inculpatae tutelae, relata superius animaduertere licet. Secundo ad idem facit i. manumissiones. eod.tit .dum esit, Manumissiones quoque is gentium inint, expendendo di-ao et ionem quoque t quae implicativa est; l .seruum quoque g.de procurata .ex maleficijs.f. haeres. f. is quoque. in fide act.& oblig. cuius ergo iuris sunt religio, Sedefensio, eiusdem est manumissio, &consequenter ius unicum. Nam qui posterius, siue secundarium a priori discernunt, hoc nomine distinguere solent, quod religionem, defensionem in illud primarium reserant, contractuS, ma numissiones in secundarium. Si ergo constat ab uno iure haee omnia prodii Lis, falsa redditur ratio distinguendi, & unicum manet. Tertio Socc.ne p. inducit S. Se quidem naturali f. singulorum. Inst. de rer. diuis. I. I. supra de ac qu.rer. dom. quibus libris manifestissime probatur ius gentium , illud quod Primaeuuum dicimus, usurpari pro iure naturali,Seesse unum ,& idem cum illo; at non video quomodo ab eo , quod velut secundarium ponunt probetur
490쪽
non esse distinctum,nisi eoiungatur 6.item e qus ex hostibus; ut infertur eo ai tinuatiue idem ius esse. Sed haec t non me mouent,ut a communi sententia re cedendum putem,quam subtiliter potius defendere, quam oppugnare, nisi v ritas aliud postulet, laudabilius existimavi. Quam sententiam probauit Bartolus in d.I.si id quod .nu. r. isde cond.indeb. & ex mente Cyni praeceptoris idem sentit in d. l.ex iure, num . t o. & in d .l.si id quod. sequuntur Angel.8e Castr. tum Iaseos reserens num. 1. de de communi testatur, & in I. I. supra eodem, Soccin.
2 1 Probatur euidentissimὰ per locum a causa i efficienti. Nam illud esse constat, quod naturalis ratio inter homines aeque constituit, aliud quod gentes idiis sibi eonstitue mot. Ex quo constat unum a natura,aliud a gentibus prodijsse, re non modo in causa esticienti, sed in tempore apertam versari differentiam.
quod argumentum non tamen ita explicatum fecit Soccin. sen. & eo tacito sibi Iason usurpare tentauit. Veritas rerum in argumeto deductarum facile probatur . Nam primum illud agnoscit naturam,ut causam efficientem c. ius naturale,dist. a. Et ne quis putet eam diffinitionem pertinere ad ius illud naturale, quod Vlpiano Authore, natura omnia docuit, verba canonis expendat dicena 3 tis. Ius t nateriae es commune omnium nationum, O quod ubiσue instin natura, non conmtutione habetur aliqua. Excludunt Ulpiani dissinitionem illa verba, commune omnium nationum, Se quo loci Ulpianus adiecit, foemina coniunmo, ex industria, viri,'Demιna coniuncto subrogatum legimus, ut coniunctio secernatur animalium. Secundo ad idem pertinet tex.in s. sed naturalia. Instit. de iur.nat. gent. & ciui. Sed naruralia quidem iura, qua apud omnes gentes peraque obseruantis disina quadam prouιdemia confimra, semper*ma, atque ιmmutabilia dier manent.
Et hac ratione constituit ius quoddam solis gentibus,non eaeteris animantibus a Diuina prouidentia praescriptum,quod idem est, quod ius gentium,quandoque dicitur idem ut naturale 3 usurpatur d.f. de quidem. & 6. singulorum. led. l. . supra de acquir. rer.dom. Dari autem ius gentium quod diuersatin planε
causam esciente agnoscat,patet ex S.ius autem gentiu . Inst.de ivr.nat. gen .ibi. διιι autem gentium omnι humano genera commune est. Nam Uu exigente, O
humanis necessatibus genter humanae iura quadam sim constituerunt. Sic non natura constituit gentibus, sed gentes sibi ipsis constituerunt, secundo facit c. a 4 ius t gentium dist. I .ibi. Nec ιnde ius gentiu appellatur,quia eo ιure omnes fere sentes υtuntur. At iure illo primsuo Oes utuni,sine ulla prorsus limitatione. 1 s Dictio fere t ostendit quosda non uti,arg. 6.est aliud. Inst.de donat. Cum glo .in versserE. ergo mobile est,non,ut illud primaeuu,immutabile. Sic videmus mobilitatem in captis ab hostibus, i nam bello inter Principes Christianos ex omto,capti non eficiuntur seruised pretio redimuntur pignoris instar. Salyc.in l. ab hostibus.C.de postl .reu. late Didac.alios reserens in reg. peccatum. pai t. a. S.I1 .nu. 6.8c seqq.de reg. iuri S,in s. Quare ex eo etia maximε sequitur duplexa I esse,quod alteru immutabile sit,alterum mutabile. Tertio confirmatur t ex dia uisione Aristotelis s . Ethic.c. 7.diuidenti ius omne in naturale, Se legitimum,&usurpat tanquam immobile naturale ius,velut est ignis,qui apud Italos,& apud Indos urit, legitimu autem velut mobile, in quo legitimo ius omne positiuum, tam illud gentium quam ciuile recludit, de manifeste ratione mobilitatis ab iuis primaeuo secernit. Dissicultas omnis versatur in solutione contrariorum .
Proinde sciendum est, quaestionem hanc, ataus gentium sit unicum, vel diis plexa