장음표시 사용
221쪽
uere Maxime autem dubitaciat reliquum ultimae diuisionis.e uiri enim,quae ab alio mouentur,haec quidem praeternaturam possiimus moueri,aIta autem relinquuntur opseni, quia natura. Haec autem sunt,quae dubitationem a Dierunt, a quo moueantur, ut leuia,& grauia. haec enim ad opposita quidem loca violentia mouenturiad propria autem,leue quidem sursum,graue autem deorsum natura.
A quo autem non adhuc manifestum, ut clamouentur praeter nariiram.etenim ipsa a seipsis 'dicere impossibile est.vitale enim hoc, & ani. maiorum est proprium.Et sistere possent seipsa. dico autem, visi ambulandi causa sit sibi, Mnon ambulanditiquare,si in ipso igne est sursum. Moueri Mistri,manifestam uuod in ipsis & deorsum. irra se animato tionabile autem est illud,vno motu moueri λ- rum estpreis tum a seipsis,si ipsa seipsa mouent.. prium. Amplius quomodo contingit continuum A md ex se aliquod & copositum ipsum stipsum mouere mouetur,no
atenus enim unum, & continuum, non ta- tantum unaehu,e tenus impassibile est. sed quatenus sepa- -tn -- ratum est,eatenus hoc quidem apta natura est Metur. facere,illud vero pati.Neque ergo horum Ulia Tex .ueo. ipsum seipsum mouet consilii enim sunt, neque aliud continuum ullum: sed nocesse est diuidimoues in unoquoq, -b sto, quod moueturivi in inanimatis viciemus, cum liquod animatorum mouet illa. sed acciait & haec ab ali-. x.3t, ouo semrir moueri. fiet autem utique manife- ' astum diuidentibus causas. Est autem & in mouentibus accipere quae dicta sunt. Alia enim
praeter naturam ipsorum motiua sunt,ut vectis , non natura ponderis motivus est:Alia vero na
tur ut actu calidum n ciuum est sindi potetri
222쪽
tia.similiter aute& in aliis huiusmodi.Simore hile quoque similiter natiira, quod est potentia
quale,aut quantum,aut ubis cum habeat prim cipium tale in seipso,& non secundum accides. eiit enim idem.& quantum,& quale, sed ait riam alteri accidit, & non secundum se inest. Ig nis itaque,& terra mouentur ab alio, violentia quidem,cum praeter naturam, natura auiticum ad suos ipsorum actus potentia exithium.
Ἀπ.32. Quyniam autem quod potentia est, multi-Poteria esse pii citer dicitur,liaec causa est, ut non sit mani- multifana festum a quo haec moueantuc ut ignis, sursum, & terra deorsum.Est aues potentia aliter sciens qui discitra qui habet iam,& non contempla-. . tur.semper autem,cum simul activum,& passi- uum sint,fit aliquando actu, quod est potentia, , , P . Vt ipsen discens.& ex eo,quod potentia est,alterum fit potentia. qui enim habet scientiam. non autem contemplatur, potentia est sciensi quodammodo,sed non ut & antea quam disi eis. rer.cum aurem sic se habet,si aliquid non pro- - hibeat,operatur contesatur,aut erit inco . tradimone,&ignorantia.Similiter autem haec
ι , . st habend& in Physicis. frigidumenim potentia calidum cst.cum aute fuerit mutatum, iam ignis emurit autem nisi,quid prohibeat, & i- pediarisimiliter autem ambet &circa graue, e leue .leuε enim fi t ex graui, ut ex aqua . V . hoc enim potentia primum, &iam leue est.&iψ- operabitur c festim nisi quid prohiBear.actus
Finisuu est aute ipsius leuis est alicubi esse,& sursum. pro alicubi esse, hibetur autem,cum in contrario loco esti& hoe similiter sese habet & in quanto, & in quali. . Attamen quaeritur hoc, quare ad suum locum mouet ur levia,ec grauia. cauia autem est,'
223쪽
apra natura sunt aliquo. & hoe inest ipsi graui,& leui esse,hoc quidem ipso sursiam,illud 'autem ipm deorsum determinatum. Potentia autem est& leue , dc graue multipliciter, sicut dictum est. eum enim est aqua potentia,quod1 modo est leue: Sc, cum aer est, adhue pMentia est. contingit enim impeditum, Sr non sursum esse. sed, si auferatur impediens, agit,& semper superius fit. Similiter autem& quale, ut actust, mutatur. illico enim contemplatur sciens.
nisi aliquid prohibeat:& ipsum quantum eXtenditur, nisi quid prohibeat. Qui aurem id, quod
sistinet, & prohibet, mouit, est ut moueat. est vero ut non. Vt qui columnam diuulsit, aut qui 'Iapidem remouit a Vast in aqua. secondum ac . .cidens enim mouet: sicut reflexa'spli aera non a pariete mota est, sed a proiiciente. Quod igitur nihil horum ipsum mouet seipsum,manifestumesh sed motus habet principium, non mo- uendi, que faciendi,sed patiendi .. sirigitur omnia,quae mouentur, aut natura Tex. . . 'mouentur; aut praeter naturam, & violentia:&quae vi Sc praeter naturam,omnia a quodam, &ab alio:eorum autem,quae natura rursus,& quae
a seipsis mouentur,ab aliqDo mouentur, & quae non a seipsis,ut grauia,&lecita: aut enim ab eo. quod generauit,& fecit leve; aut graue: aut ab eo,quod impedientiao prohibentia χhiloo mnia inique,quae mouentur,' ab aliquo mouecbuntur. Hoc autem duuliciter. Rur enim nouper seipsum mouens, eo per alterum, quod monet mouens, aut pes seipsum: . Et hoc, aut priamum post ultimum, alit pei plura. Vt baculust mouet Iapidem;& mouetur a Uanu mota ati hominessite autem fioti amplius, ex eo, quia ab ' Aristo Physie. O
224쪽
alio mouearur. Vtraque igitur dicimus,& primum vltimum mouentium, sed naagis, primum. illud enim mQuet Vltimum, sed non hoc primum.& sine primo quidem Ultimum non mouebit, illud autem sine hocάYthaculas non mouebit non mouente homine. . caput Teritum. Suod necesse sit deuenire a i , primum aΓ3Mod, quod .isi si tam ea vel . moueat se sum. lτη -Η- Q Ι ergo n ecesse est omne, quod mouetur, ab aliquo moueri,&aut ab eo, quod mouetur ab alio aut non,& si ab alio quide,quod mouetur : neceste est aliquid elle primum mouens, quod non ab alio.Si autem huiusmodi est pri- Inum,non necesse est este alterum impossibileo enim est in infinitum abire mouens, bc ipsum, δε tum quod mouetur ab alio. infinitorum enim nihil nihil spn' est primum. Si ergo omne quidem, quod Π O. - uetur,ab aliquo mouetur, primum auuem mouens mouetur quidem, non aytem ab aiio nocesse est ipsum a seipso moueri. x. I. . Amplius autem & sic ipsam hanc rationem est aggredi. Cmne euim moues & aliquid mouet, & aIiquo. aut Aim seipso mouet ipsummouens,aut alio. ut homo stipin, it baculo: dc ventus deiecit fit ipse, aut. Iapis, quem im-.pulit. impossibil est autem mouere sine eo,
quod se ipso 3 uel id , quo movet'. Sed, si ipsum seipso mouet,non ne iis est Aliud ede, qμo mouet. ero sit a terum iri. quo Ino taest aliquid uod moliebit , .non quodam, raseipso, aut in infinitum abibit. i igitur aliquid, quod mouetes mouet, necesse e stare.& non
225쪽
in infinitii mire. si enim baculus mouet exeo,. ruta mouetur a manu,manus mouet baculum.
aurem & hanc aliud mouet,& hunc aliud aliis quid mouens est. Cum itaque aliquo inoueat semper alteriim necesse est prius i plum este se ipso mouens. Si igiciar mouetur quidem hoc, non autem est aliud mouens ipsum, necesse est ipsum seipso mouere. quare& secundum hanc rationem, aut mox id, quod mouetur ab eo, iquod ipsum seipso mouet, mouebitur, aut ve- , nil aliquarulo ad aliquid tale. Postea autem, quae dicta sunt,& sic consΥ- Texagderantibus accident haec eadem. Si enim ab eo.
quod mouetur, mouetur omne, quod mouetur,.
aut hoc rebus ipsis inest secundum accidens, Himoueat quidem id,quod mouetur, non tamen propterea qubd mouet ipsum semper, aut non,.
sed per se. Primum igitur,si secundum accides, non .in necesse moueri id,quod mouetur. Si au- , tem hoc est, manifestum est quod concingit aliquando nihil moueri eorum,quae sunt.no enim. necessarium est accidens, sed contingit non este. Si ergo ponamus 'possibile este,nullum im- . possibila accide t,falsum aute fortassis. sed motum non esse impossibile est.ostensum enim es prius hoc,qubd necesIe est motum semper esse. Et rationabiliter h acciditaria enim ne- Tex.3' cesse est, esse, quod mouetur, & mouens, di id, quo mouet. Id ibitur, quod mouetur,necesse est
quidem moueri ouere autem non necesse esti, id autem, uo mouet,& mouere,& moueri. pariter enim Inu atur hoc,simul,& secundum ide, cum .eo, quod. moueNr, existens. manifestanai autem est in mouentibus secundum locum.ta re
sint eoim:stinuicem necesse est sic usque -
226쪽
aliquid. mouens autem sic, ut sit non Id. quo mouet,immobile. Quoniam aute videmus vltimum,quod moueri quidem potest, motionis. autem principium non habet, dc quod moue- . tur quidem,ab alio autem .sed non a seipso,rationabile est yone necessarium dicamus M tertium este,quod mouet quidem,cum sit immo
bile. propter & Anaxagoras recte dicit meistem impassibilem inquiens, de immistam esse. quoniam motus principium ipsum facit esse. nc enim 'tique λlum nu3uebit,cum sit immo. bilis,& vincet,cum sit immistus. :x. s. At vero, si non secundum accidens, sed ex
necessitate mouetur movens,si autem non moueatur,non utique mouebit,necesse et moues. quatenus mouetur,aut lic moueri,ut secundum eandem speciem motus,aut secundum altera.
dico autem,' quale estaut calefaeiens& ipsum calefieri,& sanans sanari,& serens ferri,aut sanans serri,ferens autem augeri. Sed manifestuest quod impossibile est. oportet igitur usq; ad
indiuidua diuidentem dicere.ut ii quid docet Geometrice operari, hoc docet Geometrice operari secundum ideminui,si proiicit,proiicit secundum eunde modum proiectionis.Aut non sic quide,sed secundum aliud ex alio genere.o ' quod fert quidem augeri,quod aute hoe auget alterari ab aliis:quod aute hoc alterat, secundilalisi quendam moueri motum. sed necesse est stare .finiti enim sunt motus ipsi. Rursus autem reflectere,ic alterans dicere ferri idem lacere. est,ae si mox dicat ferens ferri c docer doeεs -
manifestu enim 'quod de a superiore movete mouetur id, quM mouetur omne, & magis λ primo mouentium.At vero hoc quide impossi-.
227쪽
bile est.docens enim accidit discere, quoru hoc quidem non habere: illud autem habere Rie tiam necessarium est.Amplius autem,his maisgis irrationabile est,quod accidit,omne moliauum esIe mobile,si omne,quod mouetur,ab eo, quod mouetur,moueatur.erit enim mobile. Vt, u aliquis dicat quod omne sanatiuum& sanas. . di sanabile erit:& aedificatiuum aedificabile, aut statim,aut per plura. dico autem, ut si mobile quidem ab alio est omne motivum,sed non secundum eundem motum mobile, quo mouet propinquutaed secundum alterum,ut salintiva distibile.sed hoc ascendendo perueniet aliqua-do ad eandem speciem,ut diximus prius . Alterum igitur horum impossiuile est alterum auia figmotum.inconueniens enim est alterativum augmentabile ex necessitate esse. Non ergo Tex.3'. necesse est semper moueri quod mouetur ab alio,leoque moro. stabitur ergo. quare aut a quiescente mouebitur id, quod mouetur primum , aut ipsum seipsum mouebit. At vero, si oportet etiam con*derare virum caula moistionis .sit, & principium ipsum seipsum mouens,an id, quod ab alio mouetur, illud omnis enim, quod per se est causa,
are hoc cons era si est, sumpto alio Tex. o. principio,si quid mouet seipsum,quomo in m et secundum quem modum. Neces.
semper Vtique ponet. Iastmper prius est& ipso existente.
228쪽
omne,quod igitur est omne, quod mouetur, esse diuisibiIemouetur, o in semper diuisibilia . hoc enim ostensiam est diuisibi-- prius in iis,quae uniuersaliter de natura, quod
D. idem in- . Omne,quod per se mouetur,continuunt est. Im-
rex. σ. possibile igitur est ipsum mouens seipsum pCO nitus nisuere ipsum seipsum. feretur enim to tum,& seret secundum eadem lationem, unum ca. existens, & individuum specie,& alterabitur,& alterabit:quare docebit utique, & docebitur simul, & sanabit, &, sanabitur secundum ean dem sanitatem. Amplius aurem determinatum est quod mouetur id, quod mobile est, hoc au-.tem est potentia,cum mouetur, non actu. quod autem potentia est, ad actum pergit.est autem motus actus mobilis imperfectus:mouens auteiam actu est:vt calefacit calidum,& omnino id, . . quod habet sormam, generat. quare simul ide. .& secundum idem calidum erit,& non calidu.. smiliter autem & aliorum unumquodque eo rum, quae necesse est moves habere univocum.. eius ergo, quod stipsum mouet, hoc quidem GT.4I. mouet, illud autem mouetur. QOd autem non est ipsum seipsum mouens sic, ut utrunque . ab Vtroque moueatur, ,ex his manifestum est. neq; enim erit primu mcinens ullum, si utrum que,Vtrunque mouebit. quod enim prius magis est causa est mouendi, quam sequens, & moue- causa mois bit magis. Dupliciter enim mouere est, aliud
meno. qua quidem id ipsum, quod ab alio mouetur,aliud sequen . Ia autem seipso. proximius autem est quod lon- fra textu gius est ab eo, quod, mouetur a principio,
comst. quam quod in medio est. Amplius non neis . cesse est mouens moueri, nisi a seipso. secvn. dum accidens ergo contra mouet alterum. at
sumpsi contingere non mouere .erit. ergo aliud
229쪽
i idem , quod mouetur, aliud autem mouens immobile .Amplius non necesse est mouens co- cin quod tra moueri, sed aut immobile aliquid mquere mouet mo- necesse est, aut ipsum a seipso' moueri: si ne- viri eiu eAcesse quidem eth seniper mo um esse. Amplius hiscesse. secundum quem mouet more, etiam uriq; inObcbitur. quare calefaciens calefit. 'At vero neque ipsius primo se ipsum mo- Tex. 24 uentis aut una pars ; aut plures movebunt ipsa' seipsam unaquaeque. totum enim si mouetur ipsum a seipso, aut ab aliquo eorum, quae siunt ipsus, mouebitur, aut totum a toto. Si igitur. quia mouetur aliqua pars ipsa a seipsa,haec utique etit illud ptimum ipssam seipsum mouens. separata enim haec quidem mouebit ipsa selinlam, totum autem non amplius. Si vero totum a toto mouerur, secundum accidens hae niouehunt ipsae stipsas. Quare,si non necessario, Rccipiantur non moueri a seipsis. Ipsus igitur totius aliud mouebir,cum immobile sit, aliud audiem mouebstur: solium enim sic possibile est ali quid per seipsinii motivum esse. Amplius, si tota: rpia seipsam mouet, hoc quidem mouebit ipsius, illud autem mouebitur. Qnae igitur a B, seipsa mouebitur.&ab Α. Quoniam au' rem mouet aliud quies,quod mouetur ab alio, Tex. 43, aliud aues ii mobile ex istens, & mouetur hoc quide mouens, illud aute nihil mouens, ipsum Ripssum mouens, necesset est ex immobili esse;
mouente tame,& adhuc ex eo, quod mouetur,
no mouet aues ex necessitate,sed qualitercunq; euenit. it enim A mouens quidε, 6c immobile,s vero id,quod & mouetur ab mouet id, in quo Cinoe aues motum quide ab ipso B, moues autem nihil si enim de per plura veniat aliqu
230쪽
do in C, sit per unum solum torum ergo . B. C. ' ipsum seipsum mouet. sed , si aufero ipsum C., . ipsum quidem ΑΒ mouebit ipsum seipsum: ip
ium enim A est mouens, B vero, id quod mouetur. ipsum autem C non mouebit ipsum seipi sum, neque penitus mouebitur. At vero neque
B C mouebit ipsa seipsam sine ipsb A. nam
. : ,. mouet ex eo, quia mouetur ab alio . non quia a
seipso parte aliqua.i m igitur Α Β solum seipsum mouet. Necelle est igitur ipsum seipsunt
mouens habere mouens,immobile tame , c id, quod mouetur,nihil autem mouet ex necessitate ,tangentia autem aut utraque stinuicem, Rut . alterum alterum. Si igitur continuum, est id, . quod mouet: iquod enim mouetur continuum
esse necessarium est: manifestum est quod totum ipsum seipsum mouet, non eo, quod ipsius aliquid huiusmodi sit, viapsum seipsum moueat,sed totum mouet ipsum seipsum,& moueri& motum,eb ,qubd Ipsius aliquid est ipsum mouens,&ia,quod mouetur.non enim totum mauet. neque totum mouetur, sed mouet quidem
ipsum A, mouetur autem ipsum B solumapsum autem C ab ipso B non amplius impossibile di I ex. q. nim est. ε Dubitationem autem habet, si a i. serat aliquis aut ab ipso Α, si continuum est,id, quod mouet quidem, sed immobile est , aut inisso B, quod mode tur, an reliquum Vtique ipsius A mouebit,aut reliquum ipsius B moue, bitur.si enim hoc , non utique erit, quae primo mouetur a seipsa, quae A B. remota enim ab ΛΒ adhuc mouebit seipsamreliqua AB. An po tentia quidem utrunque nihil prohibet, aut auterum,id scilicet,quod mouetur,divisibila esse, actu autem indivisibile si autem clividatur,non vite