장음표시 사용
191쪽
te enim est transire illum. Q d igitur sic non est infinita mutatio λ ut non finiatur terminis L manifestum est . Tex-s4- Sed, si esse possit sic, ut tempore sit infinita, una dc eauem existens, conisderandum est. Nam una quidem, si non fiat, nihiL fortassis prohibet. ut si post lationem alteratio sit,& post alterationem augmenta tho Tursus generatio sic enim semper quidem erit tempore motus , sed non V S, propterea V quod non est unus ex omnibus. Vt autem. fiat unus, non contingit infinitum esse tempore,praeter.Vnum.hic autem est unus, ipsa circularis latio.
192쪽
LIBER SEPTIMUS. sv MMAE LIBRI.
Summa prima declarat omne quia mauetur habere
Summa secunda proba omnia mota in Leo reduci ad primum,quod mouetur, quod a motore qui est ingso, mouetur, nec esse processum in infinitum in mouetissibuου, or motis. Eumma renia offendit primum mouens simul etiam cum eo,quod ab eo mouetur. Summa quarta quaeritυtrum omnis motin habeat cuomni motu comparationem. Mne,quod mouetur, necesse et ex testabaliquo moueri siligi' et
turante ipso non habet principium motus, mani testu est
quod ab altero mouetur. sis autem in seipso , accipiatur I in quo A B,quod moueatur, non exeo,quia partium huius aliqua mouetur. . Primum igitur, opinari A B a seipso moueri, propterea quod totum mouetur, Zc a nullo externorum,simile est,ac si quis ipso D E mouente ipsum E F,&.illo moto opinetur D Ε F a se ipso moueri. propterea quod non intuetur vitai ab utro moue rur. virum D E ab E F, an E FAristot. Physic. , M
193쪽
Tex.2. ab ipso D E. Amplius id,quod a seipsis m
uetur,nunqua cessabit moueri,propterea quod aliquid aliud stetit, quod mouebatur. Necesic est ergo,ii quid dclinat moueri ed, quod aliud aliquid stetit,hoc ab altero moueri .hoc autem, cum manifestum factum liti neccsse est omne, quod mouetur, moueri ab aliquo. Doniam enim acceptum est A B moueri,divisibile erit. omne enim,quod mouetur, diuisibile est. diuidatur igitur in C. necesse est igitur, B C quie- , . stente,quiescere & Α B.si enim non, accipiatur moueri. B C igitur quiescente, mouebitur utique A C. non ergo mouetur per se A B sed supponebatur,per seipsum moueri primum manifestum est igitur quod C B quiescente, quiescet& B Α,& tunc desinet moueri.sed, si quid
ex eo,quia aliud quiescit,star,& cessat moueri,. hoc ab altero mouetur. manifestum est igitur qubdomne quod mouetur, ab aliquo mouetur .diuisibile cnim est Omne,quod movet ac parte quiescente,quiescet totum. igumma secunia.Omma amiam loco educi ad
est 3c omne, quod mouetur in loco, moueri ab alio. & id igitur, quod moliet,ab altero, quoniam& ipsum. mouetur,& rursus hoc ab altero. non autem iri a infinitum abibit, sed stabit alicubi, 5 erit aliquid, quod primo causa eLit morus. γν ..
194쪽
SI enim non,sed in infinitum procedat, it A x. . vjdem id, quod ab ipso Bnwuetur, B vero ab ipm C, C autem ab ipso D, atque hoc igitur modo in infinitum procedat. quoniam ergo si ,
mul& ipsum mouens mouetur, manitimim est, quod simul mouebitur & Α, & Biciam. enimi mouetur ipsum B , mouebitur & A, ω cum mouetur B,oc ipsum cum C, ipsum
D. erit igitur siniur& motus ipsius Α, Si ipsius B,&ipsius C, bc reliquorum cuiusque.& accipere igitur unumq- ce ipsorum Poterimus.
etenim,si unumquodque ab Vnoquoque mouetur, non minus imus numero eit cuiusque mo-r
mouetur, omne ex quodam cin quiddairi mouetur. Aut enim numero accidit eundem esse motu aut genere,aut specie.Numero igitur dico cundem motum , qui ex eodem in ide '
numero in eodem tempore numerosit. ut ex
hoe albo, quod est unum numero, in hoc nigrum secundum hoc tempus, quod est unum 'numeris.li enim secundum aliud, non amplius unus erit numero, sed specie. Genere autem iidem es motus, qui in eodem praedicamento
substantiae, vel alterius generiς est. Specie autem, qui est ex eodem specie in klam specier ut ex albo in nigrum,aut ex bono in malum. haec autem dicta sunt & in prioribus
Accipiatur igitur motus ipsius A , & sit in Tex . quo E N ipsius B, iii quo F,&iμus C, , D, in
quo G ac tempus in quo moueatur Α, sit Xdeterminato amem motu ipsius Α, determinatum erit & tedapus , & non infinitum, quod est Κ:sed in eodem tempore mouebatur Α,& B, di reliquoruni unumquodque . accidit ergo M . A
195쪽
, amotum E F G H,infinitum existentem . in tem pore finito moueri, quod esh K. in quo enim Amouebatur, dc quae post A consequenter sunr, omnia mouebantur infinita existentia. quare in eodem mouentur. etenim, aut aequalis erit motus ipsius Amotui ipsius B,aut maior.refert. autem nihil. Prorsus enim sinfinito motuit in te ore finito accidit moueri. hoc autem im-τς - possibile est. Sic igitur videbitur demonstrari id, quod ab initio diximus: non tamen demonsratur , Propterea quod nullum incon .
ueniens accidit. contingit enim an tempore finito infinitum motum meis no autem eundem,'
sed alterum,& alterum,multis motis, & infinitis.quod quidem accidit & in ijs , quae nunc di- X. . dicimus. sed, si id , quod mouetur primo se- icundum locum , dccorporali motu, necesse cst .etangere, aut continuum esse mouenti, Ut videmus in omnibus hoc contingere, erit eX omnibus πnum ipsum torum , aut continuum. HOC ,
iginiet possibile accipiatur. , & sit magnitudo quidem, aut continuum, in quo A BCD. huius autem motus E F G H. refert autem nihil. finita sir,an infinita. similiter enim in tempore :finito Κ moue,tur, aut finita, aut infinita. horum autem utrunque impostibile est. - Qτφη-'- Manifestuin est igitur quδd stabit aliquando, dc non in infinitum abibit quod semper aha - . A alterd,sed trit aliquid, quod primum mouebitur.Nihi lautem reserat,supposito quodam,hoc , demonstrari. eo enim quod esse potest, posito, . - η-- nullum inconueniens oportebat acciore. Pri- νη ο--M autem mouens,non ut id uius causa ,sed . pq sit unde principium motus simul cum eo est, - --φης - mouetur. Simul autem dico , quia nihil .
196쪽
inter ipsa est. hoc enim commune est in omni, quod mouetur,& quod mouet..
Summa Tertia.Primu-mouemsimul esse cumre,quod ab eo mouetur. Bicipit autem propis intret uperiori,ibi, Primun urem. Uoniam autem tres sunt motus,& is, qui stcundum locum qui secundum quale. & qui stcundum
quantum, necesse esh ω ea, quae 1 mouentur, tria esse- qui quidem est mundum locum,Latio: qui vero secundum quale, Alteratio: qui vero secundum quantum, Augmemtio , & Diminutio - Primum, igitur de latione dicamus: haec enim primus m tuum est.omne itaque, quod ferrux, aut ipsum a stipso mouetur, aura, altero si igitur ast- ipso, manifestum est quod, cum in ipso mouens sit, simul erit mouens , Ze quod mouetur, atque nihil intex ipsa erit .. God autem ab alio mouetur, quadrilariam mouetur m tus enim ab altero quatuoT sunt, Pullio ,.Tractio, Vectio, Vertigo. etenim alios omnes ad hos reduci congruum est. Pulfionis igitur alia quidem est inisulsio, alia vero expulsio. Impulsio igitur en, cum mouens, id , quod mouetur , non relinquit. Expulito vero , quando expellens relinquit. Vectio autem in trimbus erit motibus.nam quod vehitur,non secundum se mouetur,sed secundum accidens. ex eo enim mouetur, quia in eo,quod mouetur, est, aut supra id,quod mouetur.id aute,quod vehit, mouetur aut pulsum, aut tractum , aut veri
197쪽
. in tribus erit motibus. autem, aut cum ad seipsum, aut alterum velocior est motu trahentis,non separatus a motu eius, quod trahituta etenim ad seipsumest tractio, & ad Qte Cumaer veliquaeetiam tractiones eaedem syecie ad has reducentur, ut Inspiratio, &,Expiratio, dc sputatio,& quaecunque corporum excretiuae
'Litera si aut inceptiuae sunt, & spathatio etiam, & Raha diatio. horum enim aliud quidem conEegatio heroauω- est,aliud vero disgregatio: c omni sit ue moris etiam ct tus secundum locum congregatio, & disgrega-
radiatis. Lio est. Verii go autem componitur ex tractione,& pulsione. id enim quod mouex, pellit hoc: trahit autem illud. Maniscitam igitur est quod. si simul pellens,&trahens est cum co, quod pel . litur, & eo, quod trahitur,nillil est medium i
ter ad ,quod mouet,dc id, quod mouetur. Hoc fa l. se ex autem manifestum est 'ex dictis. nam pulsiod,s1iiii ι- aut a seipso,aut ab alio ad aliud motus est Tra-bin. ctio autem ab alio ad seipsum,aut ad aliud. Ad hec autem Compulsio , & Depulsio. Proiectio autem,quando velocior motus filao, qui est se. ' aeundum naturam eius, quod sertur, νὰ eme liore facta pussione, & eousq; facta accidit ser-' iri, quousque vehementior sit motus eius, ouod sertur.Manifestum est igitur quod M.quod mouetur ιε mouens simul iunt, &nihil inter ipsa r. medium est. At vero neque inter id, quod alteratur,& alteras quippiam medium est. hoc autem manifestum est ex inductione. In omni- . bus enim simul esIe accidit alterans ultimum,& primum, quod alteratur. quale enim altera tur,ex eo, quia sensibile est. Sensibilia autem sunt, quibus disserunt corpora a se inuicem, ut grauitas,leuita edurities,mollities,sonus,silen-
198쪽
llum,albedo,nigredo,dulaedo, amaritudo, hu- .miditas, siccitas,densitas, raricas,& horum media. similiter aure & alia, quae sub sensibus sunt. quorum est 3c calor,& frigus, & lenitas, & asperitas.haec enim sunt passiones subiectae qualitatis.his enim differunt sensibilia corpora, aut secundum horum aliquid magis &minus.& quia
patiuntur aliquid horum . nam, quia calefiunt, aut frigesunt.aut dulcescunt,aut amaricantur,
aut secundum aliquid aliud praedictorum. .' si- Φ a Iasimiliter SI animata corpora inanimata, & a- alterarii nimatorum partes,qu unque sunt inanimaK. elmin.: Atque etiam ipsi seruus alterantur:patiun- Tex.is. tur enim.achiis enim ipsbrum motus est per corpus,patiente aliquid sensu. Secundum quae igitur inanimata alterantur,&animata secundum hare omnia alterantur : secundum autem, quae - animara alterantur, secundum ea non alterantur inanimata. secundum enim sensus, non alterantur:& latet inanimata,cum alterantur.ω-hil autem prohibet & latere animata,cum alierantur, quando non secundum sensus acciditissis alteratio. Si igitur sensibiles quidem pas--nes fiant,per has autem alteratio est,hoc iam uiani estum est, quM patiens, & passio sunt simul ,& inter haec medium nihil est. hula enim
aer est continuus, aeri aurem coniungitur cor
pus & sit perficies quidem ad lumen,lumen autem ad visum. similiter aute & auditus, & od ratus ad movens ipsos primum. eodem autem modo simul & gustus,& sapor est. similiter autem & inanimatis,& insensibi- Tex. I .libus.& id, quod augetur etiam M augens.appositio enim quaedam est Augmentatio. quare simul sum re quod augetur,& augens.&Diminu-
199쪽
tio quoque. diminutionis autem causa est abis' a.LMa- latio quaedam.' Manisostum est igitur quodnifestum ερ inter mouens ultimum, oc quod mouetur pri- igitur,qmd mum nihil est in medio consistens eius quoa
hil est. Tex.I . Vod autem ea,quae alierantur,& omnia a sensibilibus alterantur. & solum horum alteratio est,quae securedum se dicuntur pati ab his, ex his consyderabimusis iTex.Is. Aliorum enim maxime utique quis existimabit in figuris,& sormis,& habitibus.& in ho' rum remotionibus, & acceptionibus alteratio.. nem esse:videtur enim esse alteratio. Non est autem neque in his,sed fiunt, cum quaedam abierantur,haec.nam deviata,aut rarefacta,aut calefacta,aut frigefacta materia: alteratio autem
non est. id enim ex quo forma' statuae est, non dicimus formam,neque id,ex quo figura pyra midis est, aut lecti,shd denominantes hoc quit a. l. ter. aeneum, illud vero ' cereum, aliud autem να-. Pigneum, hoccine, qaod alteratur dicimus.aesenim humidum esse dicimus, aut calidum, aut durum.& no solum lic, sed & ipsum humidum.& calidum aes, aequivoce dicentes cum passio ne materiam. Quoniam igitur ex vo quidem forma, figura , &quod factum est aequivoce non dicitur cum figuris,quae ex illo sunt: quod
au em alteratur cum paruouibus aequivoce di-L citura
200쪽
cidiimmanifestum est quia in miis sensibilibus
alteratio est. Amplius . oc aliter inconue- Tex .isiniens est. dicere enim hominem alteratum esse, aut domum,quae accepit finem , ridiculum est, si perfectionem,aut domus parietem, aut tegulam dixerimus alterationem esse,&, cum parietibus clauditur domus, aut tegula tegituri alte-xari domum. Manifestum autem est quod Tex.in
alterario non est in iis, quae fiunt- neque enim in habitibus. habitus enim virtutes vitia sunt.virtus autem omnis,& Vitium eorum, quς Uiritu ο- ad aliquid , sicut sanitas quidem calidorum, nis, O viastigidorum commensuratio quaedamest, aut rium, inu eorum,quae sunt intra,aut ad concinens. simili- qua ada ter autem & pulchritudo, di robur eorum sit , quid.
quae ad aliquid sunt. dispositiones enim quoiast situs, quod praestamissimum est, ad os imum
sunt.dico autem praestantissimum,quod conservat,3c disponit circa naturam. Quoniam ergo virtutes quidem vitia sunt ad aliquid: haec autem neque generationes sunt, neq; ipsorum est generati neque omnino alteratio:manife- .stum est quia no est omnino ipsa asteratici ci ea habitus. Neque igitur circa animae vir-Tex. 8. . tutes ,& vitia. virtus enim perfectio quaedam
est. unumquodque enim tunc maxime , perie est, cum adeptum est propriam virtutem 'u' & maxime secundum naturam-Vt circulus tunc maxime secundum naturam est, cum maxime circulus est.vitium aurem corruptio horum,& remotio est. Fit igitur cum alteratait quip- Tex. Istoriam,& acceptio virtutis,& vitu abiectio:alteratio tamen horum neutrum est. Qubdautem iasteretur aliquid, manifestum est. virtus enim