장음표시 사용
361쪽
Echotuis lai aquam, illi vero aerem, alij autem ignem, nonnu Ili aqua quidem su
tilius,acre vcm desius. quod,cum sit infinitum, omnes coelos continere aiunt. Quicunque igitur unum hoc faciunt,aerem,aut aquam, aut a Pa quidem subtalius,aete autem censius,deinae ex hoc raritate,' densitate alia generant, latet eos se ipsos aliud quippiam prius ipso elemento facere.est enim ex elementis generatio, compositio,ut aiunt. quae autem est in ipsa elementa, remiticio. quare necesse est id prius esse natur quod est lubtiliu magis partium. Quo niam igitur aiunt omnium corporum ignem subtilisumum esse, primum utique erit natura ignis.refert autom nihiLMoeila enim est unum aliquod aliorum esse primum,& non medium. Praedere a raritate quidem,ae densitate alia Te 43. generate nihil refert, an subtilitate,& grossitie. subtile enim ratum : crassum vero volunt esse densum.rursus vero subtiΗtate,&crassitie idem est, quod & magnitudine,&paruitate. Subtile enim est, quod paruarum est partium:Crassum Vero,quod magnarum partium quod euimextensum est ad multum, subtile est.tale autem est, quod ex paruis partibus constat. quare ipsis accidit magnitudine, & paruitate diuidere aliorast bstantiam. Sic autem determinatibus, omnia accidet dicere ad aliquid. 5 non erit simpliciter hoc quidem ignis, hoc Vero aqua, hoc auteaεr,sed idem ad hoc quidem ignis,ad aliud vero quippiam aer. Qiisd quidem & iis accidit.
qui plura quidem ipsa elementa dicunt, ma. gnitudine vero,ac paruitate disserre alui. nam. cum quantitate determinatum sit unum quod- que, erit aliqua ratio magnitudinum ad sei uiczma
362쪽
nicem. Quare eorum, quae hanc habent rati nem ad seinuicem, necesse est hoc quidem aE- rem esse, hoc vero ignem , hoc autem terram, hoc autem aquam, propterea quod maioribus rationes minorum insunt.
φη ΑΑ Quicunque autem ignem supponunt elementum νpsum,hoc quidem esiugiunt, alia vero ipsis irrationabilia accidere est necessarium. Quidam enim ipsorum figuram coaptant igni,
ut ii,qui pyramidem faciut. hi horum alij quidem umplicius dicut quisd figurarum quidem
maxime incisiva est,corporum autem ipnis.
x. s. Alis vero persuasibilius dicunt quod corpora quidem omnia componiatur ex eo, quod est subtilium maxime partium, figurae vero solidae ex pyramidibus.quare, quoniam corpora quidem ignis subtilissimum est,figurarum vero pyramis maxime paruarum est partium,ac prima,prima autem ngura primi corporis est,pyramis utique erit ipse ignis.
Alij autem de figura nihil enuntiant, sutatilissimarum autem partium solum elementum faciuntideinde ex hoc composito aiunt fieri alia, quemadmodum si ex conflata auri are . Utrisque autem eadem accidunt dissicilia. si enim indivisibile primum corpus faciunt,rursus venient prius dictae rationes ad eandem hanc x. 7. iuppositionem. Praeterea non contingit hoc dicere naturaliter volentibus co derare. Si enim omne eorpus corpori comparabile sit se indum quantitatem, habent autem sic proportionaliter magnitudines, &similium partium ad seinuicem, & elementorum, velut omnes a- , quae ad omnem aerem, & elimenti ad alementum, similiter autem & in avis: ari autem ma lux
363쪽
lor est aqua,& omnino id,quod est subisiorum partium, eo, quod est crassiorum: manifestium est quδd &elementum aquae minus erit quam aeris. Si igitur minor magnitudo inest maiori. diuisibile utique etit afris elementum. similiistet autem & ipsius ignis,3c omnino subtili orsi. si veto diuisibile sit, iis quidem,qiii figurat Tex. Rignem , accidet ignis partem non esse ignem,
propterea quod non componitur pyramis ex 3yramidibus. Praeterea non omne corpus este aut elementum, aut ex elementis. pars enim ignis,neque ignis est, neque alterum elementum ullum. Iis vero, qui magnitudine deis Tex. . terminant prius aliquid elemento elementum
esse, & hoc in infinitum abire, si omne corpus diuisibile sit, & quod minimarum est parrium elementum. Praeterea & his etiam accidit x-so dicere quod idem ad hoc quidem ignis est, ad
aliud vero afla,& rursus terra,& aqua. Commune autem iis omnibus peceatum est,qui unum elementum supponunt, unum so .lum motum facere naturalem dc omnium eundem. Videmus enim omne naturale corpus motus habere principium. Si igitur omnia corpota unum quid simi, omnium Vtique erit unus motus & eodem necessarium est, quanto quiadem maiora fiunt, moueri magis,quemadmodum & ignis,quanto quidem utique maior fit. fertur velocius sursum sua ipsius latione. aecidit autem multa deorsum ferri velocius. Quare.& propter haec,& praeterea, quoniam deteris minatum est prius quδd plures sunt naturales motus , manifestum est quia impossibile est unum es lamentum
364쪽
Summa Sexta. G ueratiω1em in simplici si es e comporibuι umenti cilicet hoc secundum partes.
Vm autem neque infinita sint , nς γ virum , necesic est plura esie, atque . finita. Consyderandunὶ autem, est primum, utrum sempi terna sint, an genπata corrumpantur. hoc enim
ostenso,manitestum erit & quot, & qualia sint, Sempiterna igitur esse eli impossibile.vide ui enim & ignem, S aquam,.& vnumouodq. sim plicium corporu dissolui. Necesse euautem aut infinitam esse,aut stare dissolutionem. Si igitur infinita sit, erit S tempus disseisionis infiniatum,& rursus compositionis. Vnaquaeque enim lpartium in alio tempore disssiluitur,& componitur. quare accidet extra infinitum tempus a- 'liud esse infinitum, cum terripus compositionis infinitum sit, &insuper prius hoc , quod diGlutionis, ita, ut extra infinitum fiat infinitum.
quod quidem est impossibile .Si autem stabit a lieuli dissolutio aut i ivisibile erit cisrpua, in
quo statur: aut diuisibile quidem non tamenum iam diuidetur , quemadmodum videtur Empedocles velle dicere. Indiuisibile igitur noeris, propter prius dians rationes. Verum nesque diuitibile quidem erit,nunquam autem disti luendummimis enim corpus iacilius corruati bile est maiore.Si Whur & maius corru Nitur 1 bcundum hanc ceu ruptionem , ut diilouuatur in minora,adhuc quod minus est,hoc pati magis est rationabile. Duobus autem modis videmus corrumpi ignem. nam.&.a contratio corrumpitur extinctus, di ipse a seipsis marce
365쪽
scem .hoc autem patitur minor 1 maiore, A velocius, quanto vel que huc Iit minoria quare necesse est corruptibilia, S: generabilia esse telementa corporum. Summis Septingae. Elementorum generationem γλυex Mon corpore,nec ex alio corpore ,sed ex alterutris esse docens. . mam autem gcacrabilia sunt, ut Via Corpore, aut ex corpore erit eneratio.&, si ex corpore,aut ex alio, aut ex se inuicem. Qui igitur Tex.sa. ex incorporeo genorat sermo, facit vacuum. Omne enim, quod fit in aliquo fit, &aut incorporeum eritia, in quo est generat io, aut liabcbit corpus Et,ti habebit corpus, dito si mul erunt co1pO Rin eodem, id, quod fit, & id, quod prςexistit.Si autem incorporeum,necesse est vacuum esse lepararum .hoc autem quod impossibile sit,ostensum est 3c prius. At vero neq; eae corpore aliquo contingit TOX Ss,
scri elementa accidet enim ali id corpus ele. mentis prius este.bo autem, si graukatem ha- hcbit,aut leuitatem,elementoru in erit ali luod, nullam autem cum habeat propensio; m, immotale erit,& mathematicum. t talς ciuic cum ' corpue sit,non erit in lococin quo enim quiestir,in hoc mathemati& moueri potest.& I vi, Praeter nazuram:si au- eum non rem non vi, ccundum naturam. Si igitur crid in ita loco. Sed Ioco, dc alicubi, erit aliquod elementorum. Si huim opposatuem non exitis loco, nihil ex ipso erit. quod tum requιςnim fit,& ex quo fit, necesse est simul esse Qu0 re 4. Phasniam autem neque ex incorporeo ficti est pos- - .7σ-θαsbite,neque cxalta corpore,ex se inuicem fieri aer Ge. IςAH tm . . . V de contrio tam a
366쪽
x .ssi igitur est con*derandunt usinam generationis ex seinuicεtra inre modus fit.virum,ut Empedocles di -cit,dc Democritus,an ut ii,qui in saperscies resoluunt, an alius praeter hos aliquis modus est. Empedocles igitur, &Democritus ignorant ipsi seipsos non generationem ex seinuicem faeere,sed apparentem vnerationem. nam Vnumquodque, quod inest. segregari inquiunt, tanquam ex Vase sit generatio , sed non ex quadam materia, neque ge-
x.s 7. nerari,mutato aliquo. Deinde, ' si sic, nominus sunt absurda quae accidunt.eadem enim magnitudo non videtur per constrictione fieri grauiori cesse autem est hoc dicant, qui alutaquam,quae inest, Uregari ex aere. cum ei aqua ex acte tacta est,grauior est. , 'υ. R. praeterea mistorum eorporum alteram is paratum non necesse est maiorem locum obti-
nere: cum autem ex aqua are fit, mai 3 moe-
. eupat locum.quod enim subtiliorum est paratu,' in malori loeo fit. Manifestum est autem hoc quidem dc in ipsa transitione ,euaporante enim
humido,ae intumescente,rumpuntur vasa,quae moles c tinent,propter loci angustiam.Qv re,si omnino nonest vacuum,neque extenduntur rorpora, quemadmodum aiunt hoc dicenis .
sananifestum est quM est imposississe. si au-
367쪽
rem est vacuum,& extensio,irrationabile est ex necessitate semper ampliorem locum id occupare,quod baratur. At necesse est & deficere eam, quae ex seim Tex.s uicem est,generatisnem, si in magiatudine finita no insunt infinita finita Cum enim ex terra actua fir, ablatum est aliquid ipsius rerrae, si .
ruicem stgregatio generatio:& rursiau, cum ex . erelicta, urnaliter. Si igitur semper hoc erisiaceidet infinitis infinita inesse. quoniam auteni hoc impossibile est,non utim semper fient ex se-- inuicem. Quod igiturnon erit segregatione imstinuicem transitio dictum esticaput Secundum. Inuehitur emtra parientis elimen in rerum compositisnem esse ex irianguis , in eos uehae ipsa reserui. .
R Elinquitur autem in stinuicem transinu rex. ἰ
tata neri.Hoc autem dupliciter-aunetam transfiguratione, quemadmodum eadem cera
fiet sphaera,& cuuis,aut diolatione insuperfi- cies, quemadmodum quidamaauntia si igitur transnguratione fiunt,accidit ex necessitate indiuisibilia diaere corpora diui ilibus enim existentibus,noerit ignis pars Ignss,neq; terrae, terra,propterea qubd neque pyramidis pars omnino pyramiis est,neque cubi cubusia si autem sit perficiei di latione , primum Tex.Q. quidem absurdum est non omnia generare ex sest inuicem quod quidem ipsos dicere est necesse,atque dicunta Nequeenim raticinabile est unum sesumexpeo fieri transstionis,neque videtur secundum sensum, sed similiter omnia transinutari in sest mui m. Accidit autem eos de auparentibus dicentes knqnconstrua ad
368쪽
cere iis, quae apparent. Huius autem causa est non bene sumere prima principia, sed omnia velle ad quasdam determinatas opiniones reducere. oportet enim sottassis sensibilium quidem sensibilia, sempiternorum vero sempiter na, corrruptibilium autem corruptibilia esset principia, atque omnino eiusdem generis cis natis, quae subiichintur. Hi vero propter horum amorem idem facere videntur,quod ij, qui positiones in sermonibus struant. Omne enim su-- stinent, quod accidit, tanquam vera habentes principia, perinde quasi nulla iudicare oporteat ex iis, quae eueniunt, & maxime ex fine.
Finis autem Effectitiae quidem scientiae est opus ipsum:Naturalis verb id, quod semper proprie secundum sensum apparet. Tex.6r. Accidit autem ipsis terram maxime elementum esse,& solam incorruptibilem, si id, quod indissolubile est,& incorruptile sit, or eleis mentum. terra enim ista indisiolubilis est in
risu neque in iis, quae dissoluuntur.' Hi se triangulorum 'iuxta eleuatio rationabilis est. ' accidit autem & hoc in ea, quae in sese inuicem fit,etransitione, propterea qubd ex inaequalibus
multitudine constant triangulis. Tex.s4. Praeterea, necesse est iis,qui haec dicunt, no' . e corpore facere generationem.cum enim ex superficiebus tactu suerit, nO E corpore erit tactu. lCaput Tertium. Universalirar refellit dicenter essentiale: disserentiau, quib- diuersi cantur Hememta,
sonu . Tex. . R I haec necesse est non omne corpus esseri divisibile dicere, sed repugnare certissu
369쪽
His scietiis.Nam Mathematicae ipsum quidem intelligibile accipi ut diuisibile. Hi vero neque sensibile omne concedunt, propterea quod conseruare suppositionem ipsam volunt. Necessc enim est eos, qui figuram faciunt uniuscuiusque elementorum. hac determinant substantias ipsorti,indiuisibilia facere ipsa. pyramide enim,
aut 'haera diuisa aliquo pacto, quod relinquitur, sph a,aut pyramis non erit. quare aut pars ignis,ignis non est, sed erit quid prius elemento,propterea quod omne aut elemetum est, aut ex elemetis, aut no Omne corpus diuisibile est. Omnino autem tentare simplicia corpora Tex.ω. figurare irrationabile est.Primo quidem, quia accidet non repleri toto. nam in planis tres figurae videtur implere locu ,Triangulus & QD-dratum,& Sexagulus. in solidis verb duae solii, Pyramis,& Cubus. Necesse autem est plures his sumere,propterea qubd plura faciut elementa. Deinde omnia quia em simplicia corpora Tex.67.
figuram accipere a continente loco videntur, maxime autem aqua, & aer. Permanere igitur eleir enti figuram est impossibile. non enim to- tum tangeret omni ex parte id , quod continet. At vero si trafformetur , no amplius erit aqua,
si figura disserebat. Quare manifestum est quod
non sunt determinatae figurae ipsorum. Sed videtur natura hoc ipsum declarare nobis , quod 6c secundum rarionem est. quemadmodii enim& in aliis sine specie, & lbrma oportet sit biectulpsum esses maxime enim sic poterit formari, quemadmodum in Timaeo scriptu est, id, quod omnia sustipit sic & elementa oportet putare, ut materiam esse copositis. quapropter & poia sunt transmutari in stinuicem , separatis iis, Z a
370쪽
secundum passiones,disserentus. nem ,& Os,aut quodcunq; compossiorum corporummeque enim ex irsis elementis possibile est propterea quod notari conritruum ex compositioncineque ex QPeisiciebus copositis.ele. mentaenimi generantur compositione,& non ea, quae ex elementis constant- Quare , si quis exacte loqui voluerit ,& non in transitu ratio-
-nes siccipere 'elemeti, ipsas videbit generationem auferre ex emibusias At vero& ad passiones,& virtutes ,& motus figura: non sunt cogxuae corporibus, ad quae maxime resticietes sic distribuerui velini quoniam ignis tacite mobilis , 3c exustiuus,alii quidem secerut ipssim sphaeram, alhautem pyramidem.haec enim facillime quidem mouentur propterea quod minima lagur, iminimeq; stabilia sunta maxime vero calefaω-ua sunt,& maxime exustruae, quia illa quidem tota es angulus olo autem acutioni anguli exurunt autem,& calefaciunt taliun augulis. Tex Priinum igitur circa motum. Vtrique peccauellunt.nam et unt figurarum hae facillime . mobilesino tamen ipsius ignis motu faciIe m biles.suntanotus enim ignis sursum se,& secun- ldum rectam, hae autem facile mobiles circulo sunt eo motu,qui volutatio appellaturia αγα . De hade,si est terra cubus, propterea quδd stabilis est,ac manet,manet autem nonVbiuis, sed an io ipsius loco,ex alieno vexb sertur non
prohibitat ignis etiam,& alia similiter, patet . qudo & ignis,& unumquodo; elementorum in alieno quidem loco sphara est,aut rizamis, in proprio vex9 cubus.