Aristotelis Stagiritae Physicorum libri 8. Quibus adiecimus omnia illius Opera, quae ad Naturalem Philosophiam spectare videbantur. Quorum serie versa pagella indicabit ..

발행: 1560년

분량: 858페이지

출처: archive.org

분류: 철학

381쪽

aIia alterabilia.At vero M augmentabile, eum mutatur quatenus est augmentabile, non in sa nitatem venit, seK in mammiarnis excessum. Similiter autem & horum unumquodque, hoc quidem in qualitate, hoc autem in quantitare mutatur,& in loco, leuia quidem sursum, grauia autem deorsum nisi quod haec quidem in seipsis videntur habere princi phimmutationisidico quippe graue,&leue illa autem non, sed

extrinsecus,vc sanabile,ac augmentabile.quanuis quandoque & haec ex seipsis mutentur ,εc paruo facto in iis, quae extra sunt, motu,alte rum quidem in sanitatem venit, alterum vero in augmentum.Et quoniam idem est sanabile, re aegritudinis susceptruumini moueatur quatenus est sanabile, in sanitatem sertur:si autem quatenus aegrotabile, in aegritudinem Magis

autem his graueae leue in stipsis; habere videtur principiu,propterea quia proxime ad substantiam horum materia sitia signum autem est quod latio absisIutorum est,& generatione vutima motuum. Qirare primus utique erit, & secundum substantiam luc motus -

x. s. cum igitur fit ex aqua aeri& ex graui leue,vcnit ad ipsum sursum,hmul autem est leue,&non amplius sit edita est.Manifestium est ita quod potentia ens,in actum veniens, profici- scitur illuc,& a1 tantum,& tale,ubi est actus&quanti,dc qualis,& f ubi. Eadem autem causa

ter PM. est lea,quae iam existunt,atque sunt terra, ω ignis,moueantuc in sua loca,nullo impediente. etenim nutgmentun cum prohibens, & sina-

382쪽

Liber Quartus.

admodum dictum est in primis sermonibus, in uibus determinavimus quod nihil horum V sum seipsi mouet. Ob quam igitur causam fertur eorum,quae feruntur unumquodque, dirserri in suum locum quid sit,dimim est. mma Tmia.Ostendens quid Graeae sit, ct id Leue, O qua fini corpora, quibin hac ivsunt.

ι uotque numera Meuiantium orum caus- .enuntiam.

Caput Primum Desinis Grame, O Leue -- iuris Isi emias autem, & ea, quae accl- Tex.2gdunt circa ipsa, nunc dicamus. Primum igitur definitum sit, quemadmodum videtur omnibus, Grave quidem simpliciter id esse, quod omnibus subsidet. ue autem,quod omnibus supereminetisimplicito autem dico,& ad genus resticiens,&ea,in quibus ambo non insunt, ut insius quidem ignis quaevis magnitudo sursum ferri videtur, nisi quippiam aliud sorte sit prohibens,lerrae vero deorsum. eodem autem modo & velocius,quod maius est. Aliter autem graue, Meue, quibus utraque Tex.2ν. insunt.etenim supereminent quibusdam,& suta stant,quemadmodum aer, 8c aqua. simpliciter enim neutrum horum leue est, aut grave. nam terra ambo leuiora sunt:supereminet enim ipsi quaevis ipsorum particula, igni autem grauiora substat enim ipsorum quantavis utique fuerit particula. ad scipsa vero simpliciter unum quidem graue est.asterum auia leve. ais Enim, quantuscunque sit,simereminet aquae.aqua au- umquantacunaue sit,ai: ri 2bstat.

Aristor.De coelo. A. A

383쪽

376 De Coelo

caput Seeundum . Causam aliqua compositorum corporum sint I uiora in υ- loco' quam aliud corpin, O Grauiora eodem , in

τςx, Voniam autem & aliorum haec quidem

se habent grauitatem, haec autem leuitatem,manifestum est quod horum quidem omnium causa est,quae in compolitis est, diuere tia.secundum enim quod sortita sunt illa, hoc quidem plus,illud autem minus, erunt corrD- tum alia leuia,alia vero grauia. Quare dc illis dicendum est alia cnim, sequentur prima.quodnuidem dicebamuς oportere facere & eos, qui ob plenum graue esse dicunt, & ob vacuum Tex. . Ime. Accidit itaque non ubique eadem grania esse videri.&leuia propter primorum ditia

serentiam,dico autem ut in aere quidem grauius erit talenti unius lisnum plumbo unius Iibrae,in aqua autem leuius. Causa autem eidquia omnia grauitatemhabent, praeter agne:&leuitatem, praeter terram. Terram Igitur,&uuae terrae habent plurimum, ubique grauitatem habete est necessarium. Aquam autem ubique,praeterquam in terra. Aerem vero, praeterquam in aqua, & terra. 're et in In sua enim regione omnia grauitatem na- bent, praeter ignem, etiam aer ipse. Sygnum a tem est,quia trahit plus inflatus uteriqu im vacuus. Quare,si aliquid plus habet aeris, quam

terrie,& aquae,in aqua quidem contingit leuitis esse in aere vero grauius .aeri enim non supereminet, aquae vero supereminet.

Caput

384쪽

- & simpliciter leue, ex liis est mani se itum. Dico antem limpliciter Leue, quod sen per sursum,& Graue,qtiod semper deorsum natum est ferri,non prohibitum. talia enim sunt aliqua,& non,quemadmodum putant quidam, omnia grauitatem habent. Graue enim esse videtur quibusdam etiam Tex. 3M alligo semper ferri ad medium. Est autem similiter & Leue. videmus enim,quemadmodum di istum est prius,qubd terrea omnibus substat, di seruntur ad medium.at vero determinatum

est medium ipsum. Si igitur est aliquid, quod

omnibus supereminet, quemadmodum videtur. ignis etiam in ipso aere sursum serri,aer autem quiescere, patet quod hic fertur ad cxtremum ipsum. Q re non est possibile ipsum grauita tem ullam habere:substaret enita alii. Si autem hoc,esset utique aliquid aliud,quod ferretur ad extremum ipsum quod omnibus, quae feruntur, superemineret . nunc autem nullum videtur. Ignis *Rur nullam habet grauitatem , neque terra leuitatem ullam,si substat quidem omnibus,& quod substat fertur ad medium.

At vero quod me diu sit,ad quod latio fit ha Tex.33bentibus grauitatem,& a quo leuibus, manifestum est ex multis. Primum quidem,quia in infinitu ferri cotingit nihil. quemadmota enim non est ullum imDossibile,sic neq, fit. Laeto auis rem generatio eu alicunde aliquo. Deinde ad

similes videtur angulos ignis quidem sursum

385쪽

De Coelo

serri,terra autem deorsum,& omne, quod grauitatem habet. quare necesse est ferri ad me. dium. Hoc autem virum accidit ad ipsum terrae medium, an ad uniuersi, quondam idem ipsorum est,alius sermo est. Caput Suartum.causam ostendit, 'a danda sunt caraue,ct Leue s sciter.ct etiam in eo a

ratione,tradisque illarum disserenita , materie in . rem,ormaramque ratione.

Tex.34. roniam autem 1 quod omnibus substat omnibus supereminet, ferri ad extremum regionis , in qua faciunt motum. contrarium enim est medium extremo. quod autem sit stat, ei,q-d silpereminet. Quapropter & rationabiliter graue, Sc leue duo sunt.etenim loca duo sunt, medium, dc extremum. Est itaque quippiam & inter haec medium,eod ad utrunque ipsorum dicitur alterum. est enim Vt exintremum, & medium amborum,quod inter medium est.ob hoc est aliquid etiam aliud graue, di leue, ut aqua, dc aerimet.R. 'Dicimus autem id quidem, quod conis Φc imos tine formae esse, quod autem continetur, is in omnibus generibus haee fidima O dissurentia. etenim in qualitate, & quantitate esthoc quidem,ut χrmaminis,hoc autem, rimatori . mater a. an Ias,quae secundum locum, urniliis

ter, sursum quidem determinati est, deorsum vero materiae. are & in ipsa materia, quae est ipsius grauis,&Ieuinquatenus quidem tale est. Potentia, est ipsius grauis materia : ouatenus vero tale,leuis.& est quidem eademesie autem fertur ad medium, necesse est id, quod non

386쪽

Liber Quartus, 373

non idem . quemadmodum & aegrotabiti . M sanabile,esse autem non idem. Quod igitur talem habet materiam, leue s. est, & semper surium, quod vero contrariam. ς 'λ tgraue,& semper deorium. quae autem diuerissas quidem ab iis, habentes autem sese sic adia inuicem,ut hae, simpliciteri& sursum,&deo sum seruntur. tappropter aer,&aqua habent εc leuitatem,& grauitatem, Utraque.& aqua quidem, praeter terram, omnibus substat, aer autem,praeter ignem,omnibus supereminet. Moniam autem est unum solum, quod o- minibus supereminet unum solum, quod Ο-mnibus sunstat,necesse est duo alia esse, quae de substant alicui,& alicui supereminent. Qirare necesse est & materias tot esse, quot haec siint, uatuor scilicet.sic autem quatuor i una quiem omnium sit communis, praesertim si fiunt ex stinuicem, sed esse alterum est. Nihil enim prohibet, ut inter contraria sie Tex. . di unum, & plura, quemadmodum in coloribus .multis enim modis dicitur quod est interi& medium ipsiam. . caput suinmm.Eumenta Om rar grainisaram h Hre in suis Aetiirarerignem. IN sua igitur regione unumquodque eorum, quae grauitatem habent, ac leuitatem, a uitatem habet. terra autem in omnibus habergrauitatem, leuitatem autem non habe nisi in iis, quibus supereminet. Quapropter si subtrahatur, sertur in id,quod deinceps est, deorium Fr quidem in regionem aquae, aqua au tem in eam, quae est terrae. sursum autem in

387쪽

3 De Coelo

ea quς ignis est,ablato igni,non seretur .aer,nisivi, quemadmodum & aqua trahitair , cum sue rit superficies una,& velocius trax it quis sursum, quam1it latio, qua fertur actua deorsum. neque aqua in eam, quae aetas, nisi uti nunc dictum est.terra autem hoc non patitur,quoniam non est una sit per acies. quapropter aq- quidem in vas i gnitum trahitur, terra autem non. ciuemadmodum autem neque terra sursum, sic neque ignis deorsum fertur, sublato acre . nullam enim habet grauitatem an sua regione, quemadmodum neque terra leuitatem. Feruntur autem deorsum duo, subtractis. quoniam hoc quidem simpliciter graue est, quod omnibus substat, hoc autem ad aliquid graue existens in suam regionem, aut eorum, quibus su-Pereminet,propter materiae similitudinem. caput Sextum. Deucrat mm dictvi ea

fas de Graui, o Levi simpliciter, O quia lmateria cumseque eommmimi oluuntur Eubitationes contingentes his , qua zmam. O .rim eorum esse materiam ponunt, veluti dicentes vacuum,ct plenum. l

x. o. Visa autem necessarium sacere aequa. L Ies disseremias, ipsis est manifestum. si

enim una est materia omnium, ut aut vacuum, aut plenum, aut magnitudo , aut trianguli, aut omnia sursum, aut omnia deorsum seren-.tur,altera autem latio non amplius erit. Mare leue nihil erit simpliciter . si omnia inclinantur magis, eo quia ex maioribus sunt corporibus, aut ex pluribus, aut uia sunt plena. hoc

Utem & videmus, di ostensum est, quod simi, liter

388쪽

Liber Quartus.

liter Ac deorsum semper, at ubique seruntur, &nirsum. Si vero vacuum sit, aut aliquid tale, uoci semper sursum, non erit ouod semper deorsum . & intermediorum itaque quaedam erunt deorsum citius, quam terra. in nrillio enim aere trianguli plures, aut solidi, aut paruierunt. non videtur autem ulla particula aeris.

deorsum serri. Similiter autem & in leui, si illud fecerit aliquis superabundare materia. Si autem duae sint, intermedia quomodo erunt facientia quae faciunt, ac d aquaὶ veluti, siquis dixerit este vacuum, & plenum. Ignem

igitur vacuum, quapropter & sursum: terram Vero plenum , quapropter & deorsum: aerem autem plus ignis habere , aquam autem terrae. erit cnim quaedam aqua, quae plus ignis habebit pauco ac re,&aer multus plus terrae pauca aqua. quare oportebit aeris qliandam multitudinem velocius ferri deorsum , quam aqua pauca. hoc autem videtur nullo modo vnquam. Nccesse est igitur quemadmodum de ignem sursum, quia hoc habet, puta vacuum, alia autem non ,& terram deorsum , uia plenum habet, δcaerem in suum ipsius, dc supe-xius quam aqua sit, quia hoc quippiam habet.

dc aquam deorsum, quia tale. Si autem sint aut unum aliquid ambo, aut duo, ambo autem in- 'it haec utrique, erit aliqua multitudo Vtriuique, qua excςdet ,-aqua oz rem paucum ipso sursum,&aer aquam ipis deo sum, quemad- .

389쪽

37G De Coelo

caput Septimum. Docenquamuisfigura nonsue' causa Gravis, O Leuis, evi ramen isticitatio O tarditati in nutu isam π.M - G urae autem non sunt cause, ut serantur simpliciter aut deorsum, aut sursum, sed ut velocius, aut tardius. propter quas autem causas non est difficile videre.Dubitatur enim nuccur lata ferramenta, & plumbum innatant super aquam, alia autem minora, & minus grauia,si rotunda sint, ut longa, ut acus, deorsumseruntur.Ε cur aliqua propter paruitatem na- ltant in aere,ut auri arena,& alia terrea, & puIuerulenta. De his igitur omnibus putare quidε causam esse, quemadmodum Democritus, non

recte se habet.Ille enim inquit ea calida,quq sursum serutur ex aqua,sursum pellere ex habentibus grauitate ea,quiet lata sunt,stricta vero decipauca enim esse,quae repugnant ipsis. A oportebat autem in aere adhuc magis hoc facere,queadmodum instat & ille ipse sed,cum

iustitit, soluit molliter. ait enim non in unum, limpetum facere Vocans motum eo trum, quae sursum seruntur,corporum.

Tex. 4. boniam autem continuorum haec quidεssint facile diuisibilia , haec autem minus, & diuisitia etiam eodem modo alia quidem magis, alia autem minus, has esse causas putandum sest Facile igitur diuisibile est,quod bene terminabile exiuit:& magis,quod magis. Tea. 4s. Αer autem magis,quam aqua,talis est:aqua

autem,quam terra.& minus itaque in Vnoauoque genere magis facile diuisibile esti& distrahitur facilius. Quae igitur habent latitudinem, quia multum comprehendunt, supra manent,

propitisa

390쪽

Liber Quartus. 3Ty

propterea quod no facile distrahitur quod malus est. Quae vero contrario modo sese habene figuris, quia pauca comprehendunt, feruntur deorsum, propterea quod diuidunt facile. & iα aere multo magis, quanto facit his diuisibilis estiquam aqua. Quoniam autem re grauitas habet quandam virtutem, secundum quam fertur deorsum,& continua Vt non distrahantur, haec oportet ad se inuicem Comparare. Si enim exiscedat virtus grauitatis eam,quae est in cotinuo, ad distractionem,& diuisionem, per vim feretur deorsum Velocius et sy autem debilior sit,supernatabit. De graui agitur . lauris iis,quae circa haec a cidunt , determinatum sit no-ρ his hoc

caelo Anis.

SEARCH

MENU NAVIGATION