장음표시 사용
401쪽
eum diligentia assisterent,de inseruirent, haberetq; Seraphin alas duas paratas ad volandum in exequedis mandatis Christi. Colligo praeterea hanc sententiam ex eo, quod Apoc. . Angeli non Agno,sed Deo soli gratias ep runt , quasi recognoscentes Ipsum ut proprium D minum, incinus obsequium , α gloriam per se primo conditi fuerant:& Christo, ut homini,quasi per redundantiam deseruiunt, quia videlicet in ipso seruiunt ipsi Deo Domino suo. Homines autem , etsi
secundum communem creaturarum rationem, Deus
propter seipsum condidit, specialiter tamen creati sunt Christo accomodati, ut eius ellent, de fratres,oc
serui: ut nimirum teruirent ei tanquam primogeni-
o, quem Deus Dominum eorum constituit: sicut Sanctus ille caecus Isaac Iacob electione Dei prim genitum Dominum fratrum suorum constituit. Ge.
ne . cap. 27. Et hinc est,quod licet ipse non confundetur nos vocare fratres suos,ut aduertit Pau. ad Heb. 2. nos tamen non regulariter eum vocamus fratrem,
sed Dominum potius: & ita Paulus quem Ecclesia in assiduis precibus imitatur, tertio quoque verbo Christum appellat Dominum nostrum. Et discipuli
quos ipse & sermone,&opere ut fratres tractabat,ut pa tet ex illo Matth.cap. vit. Nuntiare fratribus meis, e . Eum tamen spiritu Dei inspirati, eQ directi, v
cabant Dominum , agnoscentes se ad hoc vocatos, imo re conditos , ut ei seruirent, fraternali tamen amore ducti. Et notandum, quod etiam ante quam
Christus per passionem, S mortem homines redimeret, Apostoli ipsum vocabant Dominum , ut non solunt iure redemptionis, sed etiam & titulo prim geniturae intelligamus Christo deberi speciale d minium. Et ita ipse Ioan . I .dicebat, Vos vocatis me Magister G Domine, o benedicis is, sym etenim. Itaque homines conditi sunt, de praede urnati, ut Christo
deseruirent, quia sunt proporti nati eius ministri,dcita in negotio fundationis, de erectionis Ecclesiae noΑngelos Elegit Christus cum posset, sed homines, Ephes. . . aeuosdamque ex eis dedit Apostolos,quo a Evangelissas , se. in opus min. rii. Olim autem , Priusquam Deus esset homo in illa antiquiore E clesia , in eiusque fundatione Angelico ministerio usus fuit: lex enim per Angelos data est. Achoo. dc ad Galat. s. Ex his ergo colligo, rationabiliter dicendum esse, quod Angeli non a Christo ut homine, sed immeiactate , Deo de gratiam dc praemium essentiale suorumeritorum,& obsequiorum,quibus de rivum, re eeeerunt tanquam a proprio Domino, de cui per se primo dicata habet,& seipsos,& Omnia sua. A Christo vero acceperunt accidemariam gloriam, mel uti secundarium quoque,dc accidenta rum praemiu reo quod secundatio ei dati sunt ut ministri, dc ut ei in negotio salutis nostiae peragendae obsequia praestarent. Neque erraret,ut dix1,PI diceret: gloriam a
cidentalem,quam Angeli a Christo,ae ex eius meritis accipiunt, rationem sortiri accidentarii praemii, etsi probabilius oppositum esse crediderim: de quo alias. Homines aute in suo egentiali praemio a Christo Domino nostro pendemus, & omnia spi ritualla hona per ipsum accepimus: neque Pater benedicere nos voluit seirituali paterna benedullione ,nisi in primogenito traire nostro Christo, quem nobis prε-
fecit in caput de domi num. Hoe adeo verum est,ue
sit probabile,ut diximus,quod etiam gratia Adet Collata,etsi primum respectum habuerat ad solum Deutaquam ad uniuersalem totius ordinis gratiae aucto rem,non tamen sine Christo fuerit accepta , iuxtaia modum superius expositum. Altera N: posterior congruentia sumitur ex rati ne finis. Nam quia Angeli creati sunt propter Deu, ut propter finem praecipuum,de primarium. ChrIstus vero ut homo fuerit secundarius finis , dc minus principalis: idcirco congruum apparet, quod gloria praecipuam dc essentialem a solo Deo acciperent, , Christo vero minus principalem, de accidentariam. Qitae ratio fortassis haberet etiam locum in homini in bus,nisi tituIus interueniret redemptionis, propter quem omnia sua Christo ut homini debent: de tata gratia collata Adae ad Deum reducimus,& non ad Christum, per se loquendo. Nam Iicet ex meritia Christi fuerit collataι hoc vero non fuit,ut erat illius status gratia: sed quatenus reparanda per Christum. Ec in suis meetitoriis operationibus, in quas Adam in statu illo se exercuit,vivificanda . Et haec sufficiam vi
tertiae conclusionis corroborationem.
s. 6. Solutiones argumentorum in oppostum. AD argumenta a principio dubitationis huius
proposita, respondeamus deinceps oportet. Et quidem de intelligentia , de explicatione illius Paulltestimonii , ex quo tota 'vis primi argumenti conficitur, memini me perius dixisse. Vnde nunc bre niter dico, ibi de hominibus tantum fieri sermonem a Paulo: de illud verbum , Adduxerat, idem pollet, quod adducturus erat. More namque Prophetico loquitur ibi Pau. Prophetis enim mos est, ea quae s
tuta sunt praeterita nuncupare propter euentus ritudinem . Nam ea, quae druina sunt praeordinatio
ne disposita tam in fallibiliter euenient , atque si ex tarent olim facta, unde ab aeterno sunt diuino conis spectui prasentia. Ad secundam argumentum. Respondetur siemnis dum intelligentiam August. S.Tho. dc aliorum sacretpaginae interpretum , dictionem, mures, non eae ibi accipiendam comparative, sed positiue , ita ut sit
sensus: quod ex delicto Adae muIti moriuntur, dc ex Christi gratia multi etiam iustificantur: iuxta quod subdit statim Apost quod Sicut per emius inobedientiam peccatores conitituuntur multi, isa s per unius Chrsι obedinitium rusti consituuntur mulιι, respectu quorum abundat glatia Cnristi, supra delictu Adriquia peccatum Astae tantum se extendit ad pere
tum originale aliorum : gratia autem Christi e tendi i se etiam ad delenda pecca a actualia, ut expli- eat ibidem S. Thom. Si Ambros in comment. huius testimonii, eos appellat mortuos ex peccato Adae, qui eius praeuaricationem peccatis mortalibus imis mi tantur: sed haec intelligentia cum attentione est suscipienda, ne occasionem praebeat haereticis Pel granis,&alijs negandi peccatum originis, quod minime Ambro negauit, sed aflirmauit, praedicauit quam saepius: sicut dc alii Patres, qui quandoque
etiam peccatum Adae ad nos transfusum explicant per imitationem, qua nos ipsum peccantes imit
mur : quod ob id fecerunt, quia originis peccatu priri
402쪽
primum est omnium. peccatorum actualium semiis narium, primaque radix,sed de hoc alias. Posset secundo responderi iuxta praedicta, quod gratia Christi etiam se extendit ad plures comparariuῆ quam peccatum Adae: eo quod peccatum originis nullatenus attingit Angelos. Gratia autem, ecvirtus Christi , ad ipsos etiam se extendit Angelos, eorum gloriam accidentaria perfectione conssimis mans r quae licet comparative ad essentia Iem gloriam donum sit minoris momenti, absolute tamen, α secundum se considerata, magna persectio est,&
Ad tertium argumentum respondetur,Christum rationis ordine praedestinatum fuasse, priusquam praedestinarentur Angeli, & quam totius orbis machina metit a Deo praeordinata. Hoc autem non fuit in ratione caust meritoriae,sed miratione tantu causet finalis: quatenus omnia fuerunt ordinata,& dilpta.
sita ad Clirilli gloriam , & Angeli praedestinati suerunt,ut Christo de serui rent. Etenim Christus, ut causa meritoria per se primo fuit datus humano generi in remedium originalis peccati. Itaque Angelis fuit finis,hominibus vero finis, & redemptor , causaque meritoria, & satisfactoria. Undenones conis cedendum,si formaliter,& rigorose loquamur, prς- scientiam meritorum Christi antecesiisse praedentia nationem Angelorum : nec quod Chiilli praedesti natio, qua ratione fuit praedesti natus redeptor , praecessit Angelorum praedestinatione me quoniam tota antecessio inter ea, quae ab aeterno fuerula Deo pr ordinata,& disposita,consideranda est secudum deinendentiam, quam res praeordinatae inter sese haem. Vnde quia Angeli non pendent a Christo, ut a causa meritoria,neque ut 1 redemptore,sed tantum, ut a fine cui subi jciuntur , , In quem ordinantur: Hine fit, quod Christus, ut redemptor humani generis revi causa meritoria calutis thumanae non antecessit praedestinationem Angelorum in Dei praestientia, sed solum antecessit secundum substantiam incarnationis mae. Et eadem ratione posset dici, quod praescientia originalis peccati non antecessit Angelorum prςd stinationem, eo quod Christus, quatenus fuit fir destinatus in remedium peccati,non attinuit ad A gelorum praedestinationem, neque fuit eius causaia, atque adeo neque praescientia peccati quicquam te tulit ad praedestinandos Angelos. Sed dicetur etiam satis probabiliter, quod licet Christus per se primo tantum fuerit eausa metit hia comparatione ad homines, in quorum redemiaptione praedestinatus est,sed nihilominus ipse Christus ut redemptor hum ani generis,& ut causa meritoria praedestinuionis hominum, nabuit ration finis gloriae Angelicae, & praedestinationis Angelorum: ita quod Angeli praedestinati sunt ad Christu,& propter Christum redemptorem hominum,ut ei deseruirent, assiduaq; praestarent insequia in opere redemptionis nostrae. Itaque ipsa ratio causae meritoriar intrat rationem finis praedestinationis Ang licae,veluti quaedam pars,seu conditio ipsius finis. Ex quo tamen non sequitur,quod Christus fuerit causa meritoria respectu Angelorum. Aa confirmationem. Respondetur non pertinere ad dignitatem Christi ea tollendam, & amplificandam,quod gratia,&gloria Angelorum habita sit ex Christi meritis,quoniam tota virtus gratiae,& metiatorum Christi consideranda est intra latitudinem redemptionis humanae. Est enim gratia Christi gratia redemptoris, saluatoris,& spiritualis medici, atqι adeo proprie vocatur gratia sanans. Et cassi in sanitate quam efficit gratiam remedio originalis peccati splendescit tota ipsa diuinae gratiae virtus. Tum ex re siue, quia totam integram humanam naturam respicit. Tum intensiue,qquia omnes e fleetias gratiae Possibiles attingit: Idcirco Christi gloria in ostentiones ct manifestatione sanantas gratiae pnsita est. In ea enim ostendet Deus in superuenientibus seculis superabundantes diuitias gratiae,& gIoriae suae. Ad quartum argumen. Mag. Med. sentire videtur Angelos non cognouisse per fide incarnationis mysterium. Sed iam dixi a principio huius difficultatis contrariam sentetiam communiorem ess : qua stupposita ad argumentum negatur antecedens. Estque aduertendum, quod fides infusa in duplici sensu potest fides Christi vocati,altero ex parte obiccti,quatenus,videlicet, per hanc fide creditur ipse Chritius, estq; Christus obiectum eius , altero vero ex par te
principii,idest,quod sit fides ex Christi viri ite, o meritis habita. In priori ergo sessi Angeli Christi n-dem habuerunt, minime tamen in sensu posteriori. Et quoniam antecedens argumenti hunc posteriore senium reddere videtur. Idcirco absolute id negauimus. Posset tamen claritatis causa distingui iuxta ,
ptaedictam fidei distinctionem. Hine sequitur,quod in illo signo rationis, in quo Angeli praedestinati sint adessentialem gloria Christus finis quidem fuit Angelotum,& ipsorum gloriς,
non vero fuit eorum caput, quia licet cognouerint Christum per fidem, ut finem totius Angelicae gratiae,nullum tamen in eis influxum habuit. Si autem quaeras, quando incepit Christus caput esse Angelorum. Resp. quod continuo,ut homo peccauit, Angeli,ut ministra Christi, tractare ceperunt de negotio reparationis humani generis: atq; adeo ex tunc cςperunt membra Christi vocati,de ei se, 6 Iunc acceperunt influxu pertinetem ad Christi m rita .Quo fit,ut si vera est illa sentetia, quam superius valde probabilem reputauimus, gratiam , videlicet, collatam Adae in statu innocentiae ex Christi meritis acceptam fuisse, consequenter dicendum esse apparet,Christum prius fuisse caput hominum, qua A gelorum : quonia Cnristus pro illo statu fuit caput hominu , influens in eos gratia ,de caetera sepernaturalia charismata . Non vero fuit Angelorum caput, quia nullu in eos habuit in fluxu antequa primi homines peccarent, & de remedio peccati ipsorum tractaretur. In fluxus est erum,qui ex virtute Christi de-imatus fui t ad homines in statu innocentiae constit tos,non pertinuit ad Angeloru ministerium, saltem v t erant ministri Christitquia totu ministeri u ipsoru Christo subordinatum , circa peccati remedium est considerandum. Etenim licet homines in illo statu gratiam ex Christi meritis acceperint,nullis tame legibus,& ceremoni js in illo statu utebantur specialiter dicatis Christi obsequiis, & cultui, sed omni , quae ad Christu pertinebant , peragebantur interius inter Deum,&hominem:atq; adeo cellabat necessi
tas Angelici ministerii erga Christum: quae tame
403쪽
eontinuo post peccatum incepit.
Sed iam ad mltimum argumentum respondeo, quod ut dixi mperius, S. Thom. multis in locis no stram hane apertissimὸ sententiam docuit: quamuis super Ioan . in contrariam opinionem incit uerar, quia probabilis sententia est , & visa tune fuit S. Th. idonea aa commendationem, & exaltationem gratiae Christi. Sed reuera masis ,&excellentius eam commendat nostra sententia , secundum quam
gratia Christi , ex vi praedestinationis ipfius Christi,
se explicat in omnes effectus gratiae possibiles, & iacuam cmnem excellente perfectionem: sanat enim, di factificat simul: quod in Angelis locun6 habuit. Posset dici secundo,S. Thom. nihil aliud docuisse, quam quod gratia Christi extenditur ad Angelos, quatenus eoru gloriam perficit,c consummat,iuxta modum 1 nobis superius expositum .
D vllimam tandem, &septimam nostrae relectionis quaestionem deuentum est, in qua id proposuimus ad disputandum , & demniendum, num habitualis Christi gratia ex vi praedestinationis ei
competat. Quam rem ut exacta resolutione definiamus, nece G-rium fuerit exponere, quisnam fuerit terminus prς- destinationis Christi ,&an unicus fuerit, an potius multiplex :& denique incidenter explicare oporte-hit,ea quae ad exactam intelligεtiam praedestinationis Christi pertinent. In tres ergo dubitationes to tam huius septimae quaestionis seriem distribuendam fore putaui . In prima tracta de obiecto praedestinationis Christi. In seeunda de pmprio. & formali eius termino. In tertia denique, ad doctrinae complementum do ipsius praedestinationis Christi virtute,& causalitate in nobis disserendum erit, unde duishitatio tertia illa erit,An Christi piaedestinatio cauta fuatit praedestinatiouis nostrae
s. I. Praemittuntur aliqua notabilia pro inteLIstentia quaestionis , ct explicatur quid Chrisi vox designet exprietu, ct quid P terminus uni nis hyposiatica . AD inchoatione ergo primi dubij, in cuius en,
datione tantisper erit immorandum, principio illud est animaduertendum,certum esse,& st tutum apud uniuersos Theologos, mirabilem du tum naturarum diuinae &humanae unionem,in una eademque persona praedestinatam fuisse ab aeterno, spectatique Dei consilio, & decreto praedefinitania, quod S. Thom. 3.par.quaest. et art. I. satis considerate animaduerti t. Cuius rei ea est ratio, quae ex e
sttina S. Thom. ibidem colligitur: quod ineffabilia
haec, &mysteriosa mnio maximum opus est, sumin meq, gratuitum,quod Deus ab aeterno efficaci voluistate decreuit in tempore acceptabili, & in die salutis e ficere.Hoc autem decretum,quid aliud esse potui quam aeterna praedestinatio Et confirmatur ex Pau. qui 1. Corin. 2.&ad Eph. I.& 3. vocat hoe sacramentum absconditum 1 saeculis in Deo,vocatq; praedestinatam sapientiam,quam Deus ante setcula in gloria nolitam praedestinauit. Secundo est notandum bisa iam aliquid praed stinatum dici posse: uno modo absolute, ita ut neq3 explicetur oblectum, neque terminus, sed res ipsa praedestinata,& praeordinata efficaci praeordinati ne aeterna. In quo sensuvnio duarum naturarum diis uinae de humanae in uno supposito, quae dicitur hyp statica unio, praedestinata fuit ab aeterno. Secundo modo dicitur aliquid praedestinatum , habito respectu ad oniectum, & terminum , ut cum dicimus, P trum esse praedestinatum ad gloriam. In quo sensu quatuor inuoluuntur, sicilicet, actio praedestinantis, subiectum praedestinationis, illud videlicet, in quo subiectatur praedestinationis actio,obiectum praedestinationis,idest,persona,aut res,quae praedestinatur, vocatur enim obiectum praedestinationis,qualenus est obiectum circa quod versatur ipsa praedestinationis actio. Et deniq; terminus ipuus praedestin tionis, puta honum illud, ad quod quis praedestin tur. v. G. in praedestinatione Petri omnia ista quatuor reperiuntur. Deus praedestinans, actio qua praedestinauit, obiectum praedestinationis, puta P trus,terminus denique,scilicet gloria. Et in hac secunda consideratione in praesentia tractamus de praedesinatione Christi. Et quidem de eius subiecto non est inpr sentia tractandum. Esset. n.valde uniuersalis,& extensia disputatio. Sed siupponendu est ex his, quae dicunt Theologi citS. Thom. I. par. q. ar. Subiectum proximum praed stinationis ipsum esse Dei intellectum d quoniam praedestinatio est actio intellectus practici diuini. Da
praedestinationis actione perpauca dicemus,&ea duntaxat,quae necessaria erunt ad exactam prae se
iis di utationis intelligentiam. De duobus ergo postremis de Obiecto, videlicet, de termino, in hac septima quaestione potissimum disseritur. Et inhoeptimo dubio de obiecto potissimum est disputan. dum,dixi, potissimum : quoniam non poterunt non aliqua intermisceri, quae terminum huius inena ialis praedestinationis attin*ant. Sed priusquam rem aggrediar,aliquot erunt dicenda de ipsa praedestinatione, secundum communem rationem confidemta: quibus explicabimus secundum illuci membrum factet distinctionis,quod pertinet ad ipsum praedestinationis actum.
Quocirca tertio est aduertendum cum Durand. in 3.d. .'. . Tria necessario requiri ad veram prmestunationis rationem. Primit, quod illud ad quod quis a Deo praedestinatur, sit in fallibiliter aliquando futurum . Alias. n. Dei praedestinationeque infalIibilis esset, neque vero efficax, quod citra magnum eri rem olei non potest. Nam praedestinatio, de praescientiam futurorum includit, & efficacem Dei v luntatem secundum rationis Idinem praesupponit.
Et sicut ex priori omnimodam habet in saltibilit te me ita di ex posteriori maximam calcacum so
404쪽
titur. Secundum est, ut id ad quod quis praedestinatur, non ex naturali debito, sed ex dono gratiae ei competat. Nam licet iuxta sermonis latim propri tatem verbum hoc Predestinato, tam ad ea, quae ex naturali rerum ordine, quam ad illa, quae ex speciali Dei gratia prouemum , potIet extendi: at scit plura sacra, alique,& ecclesiastici Authores limitatius hac utuntur voce, videlicet,ut Dei prouidenseriam,&praeordinationem eoruin bonorum den
rati quae ex Lberali Dei donatione,& gratia promanant. Ex quo χquitur, quod praedestinatus aliou ratione debet esse praede itinante inferior, eiq; subiectus,&subordinatust tum quia subeli eius prouidentiς ,&prςordinationi: tum praecipue, quia speciale be neficium,& donum ab eo siuscipit. Tertium
denique est,ut & praedestinatio, & pret destinatus, &praedestinationis obiectum anteceluonem aliquam
teriorem finem ordinatur ι cuiusmodi fuit prςel chio, N pr rdinatio, qua S. Petrus praedestinatus fuit a Deo in Apostolorul Principem , α maximum Ecclefiae pastorem . Nam hoc bonum particulare fuit incommunem Ecclesς utilitatem, atqI in Flumam animarum salutem uestinatum.
His ita suppositis examinare tentabimus in hoc primo dubio.Quodnam sit pi destinationis Chtisit
obiectain. Et quidem cum tria in Christo reperi mus,Diuiuum suppost una. humanitatem, atque idisum denique totum Christum diuino supposito
humanitate constantem. De diuino verbo nulla ρο-
teli suboriri dubitatio, sit secundum seipsum considoretur: cum enim sit incapax suscipiendae gratiet incapax quoque est pr destitiationis: deest em milli seiacunda conditio,ex his , quae diximus ad pr destinationem esse requi litas. Quocirca tota dubitatio elida quidem depi deliinatione satis eii mani testum: na Primum autem tractabimus de Christo: an,videlicum ut actus diuini intellectu , non potest non esse cet,st vere & proprie praedestinatus, sitque proinde aeternus de increatus: ac proinde nece itum est antece- praedestinationis obiecium. dat creatam honum , quod diu nς pr destinationis Sed priusquam hanc precipuam difficultatem agora ni subest. Sed & illa dictio, Prς, ex visuq signifi- grediaipur , oportet scire, quid Christi nomine inc zionis antccessionem denotat. Quod vero prede pr sentia intelligamus , quod licet explicandum crin tus, leu , quod idem est, proelii nationis Obie- videbatur a principio relectionis huius , consulto I ecum a Iiqua debeat ratione ad is sum prςdestinati meu ad hutic locum remisimus, quoniam disput IuHerminum pr supponi, facile ex eis, quς ad prς- tio depret destinatione Christi huius rei intellige destina .ionem diximus esse necessii ria, in ilianzΠ3O- tiain potri imum efflagitat. Et pretierea locus ille dum probatur zid ad quod qliis praede sicinatur, non non tam etat idoneus ad pertractandum id totumias excolanaturalitatis debito,sta ex dono,& gratia de- quod in praesentia circa hoc nomen Christus est dic t ei cnnuenire: ergo prcsupponit ipsum pr.edesti fetendum.
naium .secundum aliquod este sibi naturale, & pro- Principio igitur si ad primaria huius vocis, Chrisprium e nam gratuita Δ liberalis donatio necelsum stus, significationem attendamus,vulsatum est, . est pre aprenat subiectum, cui fit. verum est, quod cunctis manifestum , vocem hanc, Chrisius, idem 1ige antecessio siue prςdestinationis,sive prςdestinati significare, quod 'octus. Unde striptura sacra . non oportet quod sit secundum temporis durati, Reges , 6 Sacerdotes, quia sacro ungebanturnem : possibile namque fuit Deo Angelum Gabrie- oleo Christos, quam Φpius appellat. Ob quam autem ab ς terno producere,& ipsum ad gloriam ei ab tem causam in Regibus,& Sacerdotibus usitata fue-aetetno simul cum natura conferendam pr destina- rit vitiatio: non vacat in pretistitia dicere. Dixit autere, qua hyporhesi data, nulla temporis ibi interue- pr sare Sanct.Thom. super caput primum. Episto. urret inlectui . ad Hebr. Ieci. . Quonia autem summa unctio, quae
Satis ergo fuerit ad rationem prςdestinationis de esse,& intelligi potest, e scilla qua Christi hamastruandam, ut hFantecessio secundum verum natu- nitas in hypostatica unione ad verbum unciam, iscrae ordinem melligatur: intellectus namque diuinus delibuta,idcirco verbum caro factum ,quasi per Αn ius opus est eraedestinario,potest praeordinare, M thonomasiam hoc nomen, Christus , sibi suo iure disponere ea,q ὲς non temporis duratione, sed natu atrogauit . Post eui in huius rei confirmationem in-rς Ordine inter se se comparantur. numera congerere Patrum testimonia I sed iudicaui
inarto notantum. Duplicem esse pr destinatim lectori sufficere ea, quae in suaest. r. relectionis ii nem . alteram simpliciter. alteram vero secundum his animaduerti: cum de Christi sanctitate tracta- qu. 8. Cuius distinctionis ratio ex terminoru diuer- rem. Et quidem in re tam manifesta non oportet sitate pensatur:illaque simpliciter,dc proprie prςde- subus non necessariis uti. Legantur Patres Iocis,instinatio censenda est,cuius terminus est bonum su- quibus interpretatur illud Ps. 3. Unxit te Deus Deus pernaturale,quod in supernaturali ordine ultimum tuus eseo istillae c. st super t.cap. Epist. ad i Iebr. rumum est,& maximum eorum omnium ad quς ra- Ubi Apostolus hoc Psalm. testimonium de Christotiona is creatura uixta communem Dei legem ordi. Domino interpretatur. V nde haec dixisse sufficiant nari potest,oc referri, cuiusmodi est vita ςterna. Lo- circa primariam huius nominis significationem ,&quor de bonis,quet intrinsecam in ipsa creatura per- de re ipsa deinceps agamus, & explicemus, quid aiectionem constituunt,& non de ultimo, re optimo parte rei hς vox, Christus, incarnato verbo ac millo bono extrinseco,quod est ipsa Dei optimi min. modata,designet. gloria: quς est ultimus& hominis,& omnium crea- Ad rem igitur attendentes, hete vox, Christus, to. tui aram finis . Ilia vero est prςdestinatio secundum talem , & integrum incarnationis, unionisque hy-
quid cuius terminus est quoddam particulare bonu, postaticς terminum importat: &idem pollet, quod quod ad bonum aliud excellentius , tanquam ad vita diuinum verbu in humavitate subsisteas. Hic enun
405쪽
fuit illius ineffabilis nouitatis terminus , quem Ioan . in primis verbis nostri prothematis diuino spirituat natua expressit. Verbum,inquit,caro factum Ita docuit S. Tl O. . par. q. a. ar. 6.& seq. S: clarius in
apud Theologos sententia in illa dist. quam etiam Scot.& Dur. re ipsa ibidem docuerunt, etsi in modo loquendi tantisper ab aliis Theologis discessisse videantur. Non desunt tamen Theologi , pr sertim ex iunioribus, qui ab hac communi doctrina recedunt: quorum ordinationem paulo post referemus; nunc enim breuiter probandam esse duxi, hanc communc Theologorum sententiam. Probatur ergo primo. In omni substantiali unione, terminus totalis, & per se primo intentus est i tum ipsum compositu ex unione resultans, seu unio ne constans, sed unio hypostatica fuit vera, de essen tiali sunto: ergo proprius eius terminus est ipsum totum, nimirum, verbum in humanitate subsistens. Maior inductione potest mam sellari, in generatione enim humana terminus subitantialis est homogenitus: in resuriectione terminus erit compositum substantiale ex animan corpore re unitis consilrges,
ct in alijs omnibus substantia libiis unionibus idem est omnino dicendum. Minor certa fide tenenda est: definitur enim in grauit limis antiquis Concilijs,c6tra Nestori, Eutichet, de alios haereticos, qui in mysterio incarnationis errarunt, sed potissimum definitur 6. Synod. Gene. actione T.cap. 2. Et in Concit. Tole. s.& i I. Docuit illam Cyril. Alex. Anathemate 3. habetur in tom .s . Actorum. Conc. Ephesi. ubi hae unionem vocavit,naturalem unitionem :& sua mentem exponens indefensione ab obiectionibus Orie- talium, dicit in eo sensu eam vocalle naturalem, i
quo naturaIe idem pollet, quod vetum di real , di non imaginatione confictum : atque adeo haec
unitio naturalis est, nempe vera , quatenus ex du
hus rebus dissimilibus, deitate scilicet, & humanit te unus factus est Christus. Est autem hoc loco aduertendum, quod Gri Concilia,hanc unionem dicunt factam fuit se sem dum hypostasim, quod latine saepius vertitur secun dum subsistentiam ,& inter dii secundum substantia, di aliquando substantiali ter facta dicitur. In Cocii. autem latinis communiter appellatur substantialis
unio. In Concit. Lateran . sub Martino I. consultat. 6.can. 6. ex duabus naturis substantialiter unitis,&e.& Cano. 8. vocat eam substantialem unionem ε& se. eundum substantiam. Vnum est,quod in antiquiori bus impressionibus non habetur secundum substantiam,sed secundum hypostasim: at in correctioribus impressionibus non secundum hypostasim, sed secundum substantiam dicitur unde Ioan . Maxe tius in confessione fidei, quae habetur in Bblioteca Sanctor. Patrum tom. s. secundum tradιtionem Patrum, inquit, duas naturas factanιιaliter confitemur
unitas, oc in hunc sensum interpretatur Cyi illum, Greg. Naetianginalios Patres, quorum ibi meminit. Dannast. lib. s. cap. I. nc unionem vocavit substan. tialem,iuxta Fabii versionem, nam in versione alia,
naturalis vocatur ista unio, sed idem prorsus est sensus,& ut ex ipso met contextu liquet, naturalis enim idem est,quod realis, veta,& non ficta unio. In quo sensu Cyril. vi nunc dicebam, vocavit eam naturale
unionem. Imo aliquando in eodem fere sensu voca. ta est ellenti lis: ita eam appellauit Petrus Damian. libr. de incarna. verti. cap. 3. dicitur essentialis, id est, veram habens essentiam. Sed me loquendi modus, veneratione potius, quam imitatione est suscipi e dus: quandam enim videtur improprietatem praese- ferre: sed est hic breuiter adsertendum , non ella idedictu,aliquam unionem iubilam talem esse , &esse sub Ilatiarum unionem . In domo etenim ex di irer sis partibus constructa reperit ut substantiarum umo, novero substantialis et de ratio huius discriminis est, quod substantiarum unioni hil importat aliud , quao istinctarum substantiatum ad unitionem, & pulationem, qualiscuoqi illa sit. Ad unionem vero substantialem requiritur, ut unita conueniant in uno, dc
eodem esse substantiali: unde duarum naturarum vnio in Christo, non ex eo solum substantialis diciis tur, quia est duarum substantiarum adunatio, S co iunctio : sed potissimum, quia uniuntur in uno ess substantiali personali.
Nola consentio quibusdam Theologis, quibus est
annumerandus Michael de Palati Osin 3. dist. 6. disp. 1. qui hanc unionem nolunt absoluid appellare substantialem,sed dicunt eam esse substantialem, de a cidentalem, quia utriusque unionis substantialis, maccidentalis naturam sapit: non, inquam, his The logis ulla ratione consentio,quia a communi modo loquendi veterum Patrum recedunt: constat enim excitatis te itimoni js,&ex alijs quam plurimis, qu
rum nonnulla referemus postea , hanc unionem v cari substantialem , dc nusquam de accidet arra rati ne meminerunt Patres, nili ut eam ab hac inenarra in bili unione rei j cerent
Sed ulterius sec udo probatur quod Christus sit icitatis terminus hypo Italicae unionis. Terminus uni nis substantials s non sunt partes, quae prae intelliguntur unioni,aut ea quae ad modum partium ad ipsam concurrunt, sed est ipsum totum ex illis constans: ergo huius substantialis ineffabilis unionis terminus totalis, Sc integer, neque verbum est, neq; humanitas,sed ipse Cliristus, id est, verbum in humanitate subsistens, qui eit Deus homo. Non desunt, qui dicant hanc mirabi Iem unionem non habere terminu productum,& factum, sed te minum terminantem,qui est ipsam et verbi personat
unde aiunt,quod totalis huius unionis terminus est ipsa persona Uerbi, quatenus terminat dependemtiam naturae humanae: ita quod non includit foris maliter ,&In recto humanitatem, sed quasi extrinis sece, de in obliquo con norat. Hanc sententiam alis ex nouioribus putant se manifestae falsitatis conuinc
re tali argu mento. Vnio haec substantialis non pro relatione accepta, sed pio immediato proximo rotationis fundamento, seu conditione fundandi relationem,est vera de realis actio, unde S solet quam s
pius a Patribus unitio vocari, ut cit. verbis eam arpellauit Cyri l. sed omnis actio suum agit, di efficit
terminum, seu, ut proprius loquamur, agens peractionem ipsum terminum efficit et qua enim proprietate vocari poterit actio illa,per quam nihil agi.tur, nullusque efficitur terminus: ergo necessum est dicamus,quod haec actio egit,& dc effecit suum tota. lem terminum, scilicet Chtallum. Verum haec argumen inuo, etsi contemnenda no
406쪽
fit, non tam emcax est,ut suis apparet authoribus.
Nam primo posset quispiam vim eius effager ,
dicens, per hanc actionem vere . Sciata realiter effici quenda in modum realem pernaturalem inhumanitat e assumpta: secundum quem ipsa naturae humanae dependentia realiter est terminata 1 diuino
verbo , qui modus saltem formaliter ab ipsa humanitate distinguitur . Nam est passiua ipsius humanitatis terminatio,passivumque suae dependentiae complementum,& naturalis inclinationis, & appetitus, qui inest naturae ad propriam personalitate in , AC subsistentiam , plena satietas , intrinsecam habens dependentiam ab activa merbi terminatione: sic adeo, vis verbum s quod timendum non est, in ab humanitate recederet, haudquaquam modus isto terminationis passiuae in ipsa humanitate per man ret. Et hoc satis fuerit, vinari: umo veram sortiatur
Haec solutio non facile poterit impugnari: verum
insui Eciens apparet, quoniam mnio lita non tendit pet septa mo in hanc humanitatis terminationem, in ii umque passiuae terminationis modum,qui con sequenter,& concomitanter se 'videtur habere ad terminum primario intentum , qui est verbum in
humanitate subsistens. Unde non est id, quod pethanc unitionem agitur , & efficitur .
Sed aliud est quaerendum , quod ipsam unionem
in ratione activae unitionis per se primo terminet. Uideo solutionem se in sinuantem, nimirum, quod primatius unitionis terminus , scilicet, diuinum verbum , ut communicat personaliter humanitati subsistentiam suam, non eli utcunq; terminus,sed prout inducit in humanitate praedictam terminatione passivam,& hoe est satis, ut unio, prout actio, ad ipsa terminetur. Propter hanc euasionem dixi, non facileexpugnari posse solutionem praecedentem, Sed revera non satisfacit. Posset autem alia forsan probabiliori uolutioneia
factum argumenti dilui. Nam dicerem ego, ex pr pria sententia loquens, illam propositionem , omnis actio agit,& efficit, non esse uniuersaliter veram. Sunt enim aliquae actiones non factivae,sed um-tiuae,ex quibus non resultat aliquis terminus productus,&de nouo factus. V. G. visio,&aliae immane res actiones exteriorum sensuum, quibus iuxta communiorem,& veriorem sententiam , nullus prod citur terminus, neq; etiam sormaliter ab ipsis actionibus distinctus,& similiter actio voluntatis hum nae, iuxta probabilem non paucorum Theologorum opinionem, nullum intrinsecum efficit terminum. Sed sunt istae aetiones,& aliae similes tantum vniliuς:copulant enim,&vniunt potetias cum suis obiectis,
α ex potentia, & oblecto efficiunt unum , non sim pliciter , sed ordine unum rita diceret quispiam in , praesentia,quod haec substantialis v mo actio est uni Dua humanitatis ad verbum,& non est productiua . termini cuiuspiam. Sed haec omnia veritate costare non possint, nam licet haec nunc assignata solutio satis sit vetosi mitis, quatenus de actionibus potentiarum viventium immanen tibus procedit, inter quas & ipsarum obiecta sola unitas secundum quid constituitumat in praesentia locum non habet: verbum enim, & humanitas
in Clitisto non habet unitatem secundum quid, τ
rdine tantum,sed veram,& propriam mitatem, se ob id Cyril. Damast.& ali i Patres,ut retro dixi, hanc
unionem naturalem appes laverunt,quia vera est, de Propria,ac veram proinde ,& propriam unualer Inter extrema,quae uniuntur,constituit. Et quidem
dicere,quod Christus est unus ordine, de non unus simpliciter haereticum est. Praeterea urgeo Theologos,qui nunc commemoratam adstruxerunt sententiam , de termino termiis
nante. Totalis terminus huius substitialis unionis est Christus,Christus autem,non solum connotat in Ob liquo naturam humanam , sed illam &rmaliter in . cludit: Christus enim importat suppositum subsistenet in natura humana, ficut Petrus,aut Martinus. Et ob id Christus uni uoce dicitur homo cum Caet ris hominibus: ergo terminus totalis huius unionis non est lolum verbum terminans, re complens h manitatis dependentiam.
Confirmatur. Ex opposita senteria sequitur, quod Christus non fuerit per se primo, de principaliter i tentus per banc ineffabilem unionem , sed potius se
habuerit consequenter ad eius primarium terminum:consequens videtur falsissimum : ergo HI a est illa praefata sententia. sequela apparet euidens, quo mam Cnristus, ut nunc dicebam, includit intrinsecti& formaliter naturam humanam: terminus autemper se primo intentus, dc assequutus per hanc uni nem , non formaliter includit humanitatem , ut ininquit , praedicta sententia: sed est ipsa diuina personaeon notans humanitatem, cuius dependentiam te
minat. Cum ergo Chri jus non sit primarius h
ius unIonis terminus, necessum fuerit, quod sit teraminus secundarius , dc primarium terminum conis sequens. Falsitatem vero consequcntis, probo ex verbis paulo superius ex Cyril. citatis, quibus dicit, quod in hac ineffabili unitione, ex duabus rebus dissimilibus unus tactus est Christus. Ecce primarium mmiationis terminum, ipsum , 'videlicet, Christum , factum οῦ quem terminum S. Ioannes illis designauit verbis. Et verbum caro factum est. Haec dicta sint de totali unionis termino,de quo adhuc paulo post plura dicemus.
SEd nunc breuiter explicemus oportet, quis fit
unionis huius formalis terminus, in omnI Daqν substantiali unione, oportet signare terminum, qui
in ipso termino totali locum habet formalem, qui proinde formalius per unitionem intenditur: sicut
in generatione naturali,etsi totalis terminus, & vltimate intentus sit homo, ex humana carne, de rationali anima constans: formalis autem terminus ipsa est rationalis anima. Res i ita difficultate non caret. NI ex una parte via detur,quoa formalis terminus fit humanitas. Christus enim formalius humanitatem importat, quam- verbum et importat enim verbum ut suppostum, Se humanitatem,ut naturam in ipso suppositatam. Natura autem comparata ad suppositum rationem habet formae: ergo humanitas sor maliter terminus
407쪽
fuit hypostaticae unionis. Secundum argumentumer hanc unionem per se primo intenditur, ut Ucrinum, quod suppositum erat diuinum,esset per inca nationem suppositum humanu , ab humanitate autem tanqua in a forma habet diuinum Veibu , quod si suppositum humanum , loquendo formaluer de supposito humano, ut est humanum , et go humanItas formatior fuit huius unionis terminus. Sed pro alia patie ratio diab. tandi se offert, videlicet quod di itinum Verbum in hac unione est quid praecipuum,& principalius in letum:ergo formatior
eius terminus est. Praeterea S. Th. tum allas, tum prPsertim s. p. q. a. art. 6. videtur praesupponere tanquarem certam, principalem,cti primarium huius uni
nisterminum esse diuinam Verbi hypostasim, cum ergo hoc non si intelligendum de termino totali, uia hic terminus est ipse Christus, ut ex dictis conat, necessum est , inteIligatur de primario, dc sor-
BReuiter huic dubitationi respondeo, primarium
terminum, de formale ineffabilis huius unionis non humanitatem esse,sed ipsuin diuinum Verbum, quod probant argumenta pro secunda parte posita ,& ex solutione argumentorum contrariae sentcntiae magis elucescet ista vcritas. Unde ad argumenta pro parte contraria facta in communi, primum respondeo, quod si haec unio tantum consideraretur in ratione lubstantialis unionis, per qua constituitur nu- manum suppositum , secundum formalem humani
suppositi rationem,argumentum conuinceret intentum : verumamen haec mirabilis vitio est simpliciter , & formali ter assumptio: per quam humanitas assumitur,&trahitur ad ipsum esse personale Ue hi,in quo praeclaram, dc excellentem dignitatem ac quirit. Unde terminus primario,& mr malis lime inistentus est ipsum esse personale diurni Uerbi: no quidem absolute consideratum,sed ut terna: nans,silitentans, com plens, pei ficiens, dc eleuans ipsam hum
Ad primum igitur argumentum respondetur,
quod hγ vox Cluilius,incarnato Verbo accommodata, ut illam accipimus in praesentia, impotiat quidem humanitatem per modum naturae, ac proinde
per modum formae: dc importat diuinum Verbum , ut eius suppositum e & ob id homo vni uoce de Christo, dc de caeteris hominibus pr*dicatur . Et hac ratione humanitas irmatiorem locum tenet in significato huius vocis, Christus. Sed nihilominus simpliciter, de absolute Verbum est principalius, dc for malius significatum huius vocis, quoniam Christus importat quidem de mimali naturam humana, non
utcunque,s bd ut assumptam,& eleuatam adesse perinsonato Uerbi: de hoc vel ex ipsa primaria vocis significatione colligitur, secundu quam Christus unctum fgnificat. Ex hac enim significatione conitat,quod
haec vox Christus, importat quidem humanitatem, ab luteaed ut diuino oleo exilitationis,& leutiae unctam, fic delibutam . i. ut eleuata adesse personale
Verbi,ex quo ipsa valde perficitur,eximi 1 q, dignHatem comparat,bc excellentiam: multoq; formalius,
dc actualius esse,qua ei possit com petere ex proprijs,
dcestentialbus principiis itaque Verbum scoli. dum rationem humani suppositi praecise cosi de latum, Scin ipsa unione, de in significatione vocis huius Ciuiissius, se habet quasi materialiter,caeterum consideratum,ut ad eius excellentis Iimuin,& Ioritialisiimuine me alium pia est, de ellecta hutnam cas, contra reo se habet,& humanitas materialem, aut quasi materialem de in unione,& in vocis significato locum tenet. Ad secundum argumentu respc dei ut, hanc ineffabilem hypostaticam umonem eo quidem tendere, ut Ucrbuin, quod tantum erat diuinae naturae suppositum , timui esset suppositum humanum : eleuans tamen,de trahens ad se,ad suamque dignitatem ipsam humanam naturam, a qua.habet focinalitarem humani stippositi,ut humanum est: quae tamen forinalitas,comparata ad eam persectionem, quam ipsa natura humana accipit ex unione ad Veibum, potentialitas est de materialitas: utide tandem ipsu in diuinum verbum prout suppositum perfecimum,dc cleuatiuum humanitatis rmalius est, di perfecti ubii
goifiearum huius vocis Christus. Pollut pretietea ad utrunque argumentum dici, quod licet secundum mod sena significationis huius vocis Christus, formalius signiticetur humanita , e quod per modum naturae, ac proinde per modii ioseniae significatur: significamus enim nos Uetbum inhumanitate iubIistens,ad euin inodum, atque si esset suppositiani pure hirmanum; dc ad eum modum,quo sigiDficamus Paulum,aut Martinum : eo quod diuinum verbum perfectilitare lapplet totu, quod pertinet ad humanu suppositum,etsi altiori,&eminentiori m do illud exequatur. Caeterum si de re ipsa fiat sermo,e contra res se habet, multo enini p incipalius, & ser malius est ipsum dἰuinu in suppositum,
non solum entitatiue, de materialiter consideratum, hoc enim non vertitur in dubium sed etiam,nostr more loquedi, eudum quod intrat compositionem Christi, qtri est totalis unionis hypostaticet terminus.
An terminus Onionis hπο Iaticae creatum qui sit, an increatum.
Ex his facile potest crini resolutio ad ii Iam dubiis
tione, quet multos malε vexat: an videlicet, te ininus uni Dials hypostati ,creatu quid sit, an increatum. Cui dubitationi contentanee ad superius dicta, primo rest deo , quod si de termino totali sermo fiat, nec creatu quid eli,neque increatu, si rem ipsam attendamus, quoniam includit Verbum, & human, talem, quoria alterum creatura est,ec alterst Creator, suntq; si nul in unim diues,de pauper. Dixi l fi secun dum rem, nam si ad praedicationem atted alnus, vin
Chiistus sit Deus, imo δc ipsa deitas, vere de illo dicitur, quod est Creator, de stibinde quid increatum , in huiusinodi enim prςdicationibus,Christus accipitur quasi materialiter pro supposito, quod sine dubio increatum eit, de ipsis linius terum omnium
Respondeo secundo, quod si de termino forma. liori,dc principaliori ferino fiat,absolute fateri oportet, quod huius unionis te iminus increatu quid est. In quo sensu intelligendus est Caiet. I.p. . . art.Q
408쪽
RE LECTIO DE CHRISTI GRATIA.38 6
S ii Helligendi sint alij , qui cum Caiet. absoluid dicunt, terminum huius unionis increatum quid esse.
Loquuntur enim , non de totali, sed de formali termino: & quidem hic loquendi modus nullam habet
improprietatem , satis enim usitatus est apud Phil sophos, qui cuni Arist. a. lyhvsic. formam tetminum,& iinem generationis appellant. Habemus ergo ex omnibus dictis ad nostrum intentum, quod obiectum praedestinationis ChrisJ,est ipse totalis hypostaticae unionis terminus, scilicet, Christus. Verum non adhuc quiescit animus. Nam rogat nos quispiam , an totalis hic hyeostaticae uni nis terminus, quem vocamus praedestinationis obi ctum, sit aliquid in ipsa unione resultans: nam vide tur ita esse, si vera sunt quae diximus : affirmauimus enim paulo superius , quod haec ineffabilis unio est vera actio, per quam ChristuS, ut est totalis eius terminus , factus est: quod etiam apertis verbis docuit Cyrii l. supra citatus,& ratio manifesta suffragatur, nam Christus nouum quodda est a Deo factum, non habens esse ab aeterno, secundum quod ex diuinitate, de humanitate constat . Haec est enim illa nouitas de qua dicebat Hieremias c. s l. Novum creauιι μώmιnus super terram , multer circundabit virum . At uod nouum est, & factum est, creatum est: Chrius ergo prout totalis terminus hypostaticae viaionis per ipsim mel unione factus est, de ex conseque ii resultauit ex eadem unione. Confirmatur,na haec
propositio, Deus factus est homo, est vera in Catho. liea, ergo similiter &ista, Deus factus est Christus,
antecedens est communis πheologorum sententia cum S. . s. p. q. 16.ar. 7.ad lino & habetur expresse in symbolo Concit. Niceni. Sed in oppolitum pugnat, quod non satis apparet intelligibile, quid sit illud unum, quod resultat ex
praedicta unione. An videlicet sit aliqtudunum tertium distinctu ab humanitare, de diurnitὲ te, an vero
ipsa diuinitas, & humanitas tantum . Nam si primu dicamus, vix explicare poterimus quid sit illud tertium, Creator ne sit, an creatura, creatum,an increa
tum potius. Si autem secundum dixerimus, tunc cibis stat nobis, quod licet ex illa unione resultare possct humanitas,ellatque ipsius unionis effectus: id tamen de diuinitate minime dici potest: atque adeo neque potest dictiquod resultaui t ex unione totalis eius teris minus, sed pars eius diin taxat . Ut huic dubitationi satisfaciamus, ct radicitus cxplicemus, quisnam fuerit totalis unionis hypostaticae terminus, quodve Christi praedestinationis Obiectilin, oportet grauem illam , & dissicilem disputationem dis Ieramus, cuius S. Tno m. meminit in s. p. q. 2. art.
composta . g. r. Proponuntur aetumenta pro
P Artem negativa sequentibus ostendo argum Etis.
Primum in omni compositione nece .n est,ut
altera pars se habeat ut actus,& altera ut potentiata I hoc aut citi in pellona Christi locum non nabet,quinniam diuinitas nc que potentia esse potest, quς est res
collantissima, dc omnibus in propatulo , neque ver rationem potest actus fortui respectu humanitatis, non . n. informare valet,aut actitare ipsam, quia esset imperfectio magna diuinitar S, talis actuatio, de in formatio, non. n. nem pollet absque ipsius diuinitatis limitatione, forma. n. per potetiam quam informat,
limitatur,& coarctatur. Ergo neque in Christo reperitur vera,& propria copositio, atque adeo Christus nequit proprie dici persona coposita. Confirmatur. Omnis copositio imperfectionem inuoluit, tum in partibus coponentibus, quς sunt imperfectiores toto composito: & quia acl apsum ordinatur ut ad finem,& quia comparatione ad ipsum se haberit ut potetia les, totu enim est sitarum partium forma: tum etiam in ipso met toto composito, quia a partibus pendet,& ab eis accipit esse: h aute, dc omnis imperfeci Iopenitus est a diuinitate releganda , utpote triae cum sit ipse essentialis persectio, nullius est imperfecti nis capax ἰ ergo diuinitas non habet rationem partis componentis Christum,atqtie adeo Christus nequite de persona ex humanitate,& diuinitate composita. Secundum argumentum. Diuinum suppositu non potest habere rationem partis componentis Christum: at si Christus est persis a composita, necemum est componatur ex Vel bo diuino tanquam ex supposito,&ex humanitate laquam ex natura: ergo Christus ne qui t esse persona composita. Maior probatur. Suppositum est totum perfectum , ct completum. et non ergo potest compositio constare ex supposito
Tertium argumentum. In nullo composito altera pars componens est idem realitercu toto, quoniam totu addit realitatem unius partis super altera parte.
Vnde in philosophia,ut primum hλbetur principiu, quod omne totum est maius qualibet sua parte: sed Christus est omnino idem cum natura diuina, di realiter,& formali ter: haec enim praedicatio est veris sima, Christus est Deus: imo & ista, Christus est vGritas. hristus est deitas:&ita ipse Io. I 1. de semeti se dixit: Fgo sum Uia, veritas, T vιta. Idem autem est dictu, veritas, vita, quod deitas et ergo in Christo non vera,& propria interuenit compositio. Quartum argumentum. Istet propositiones sunt in rigore falce,&absolute negandς,Christus est factus, Clitistus est creatura, ergo Christus non est compositus. Antecedens asserit ut ex S. Th. . p. q. s. art. 8.& constat ex eo, quod istae propositiones pertinent ad sectam Arianorum,qui Christum factitram, a
creaturam esse dixerunt. Consequentia vero proba intur, nam omne compositum factum est.& creatum rso Ia enim simplicissima entitas, & persectio diuina increata est,& non factae ergo vera est pars negativa dubitationis propositae. In oppositum est S. Thom. in illo art. . a principio huius dubi j citato, ubi expresse fatetur,quod Christus dicitur persona composita, inquatum unum in duobus subsistit, idest unum
suppositum in duabus subsistit naturis.
. 1. Notanda pro dersone quaestoris.
AD huius controuersiae decisicnem praesuppone dum est, in praesentia non disputati e an Christus aliquam compositione includat. Constat enim
409쪽
quod humanitas Christi vere, ev realiter est composta,est enim Christus verus homo ex corpore, & exanima rationali constans, ut in symbolo Athanasii definitur. Et similiter fatebimur omnes , Christum vi hominem, genere & differentia constare, quae est metaphysica compositio, constat enim ex animali, ac rationali et est naraque Christus animabationale se ut Petrus. Unde huiusmodi compositiones , quae ad solam Christi humanitatem referuntur, minime ad praesentem attinent disputationem . Quocirca in Praesentia de illa tantum copositione disseri tur, quae Pertinet ad persona in Christi, prout in gemina sub-tistit natura, diuina scilicet,& humanaia . Secundo est notandum, quod cum inquiritur de compositione personae Claruli, prout in duabus sib- sistit naturis, utraque natura, in qua Christὲ persona subsistit, consideranda est sol maliter , dc intrinsece in ipsa Christi persona o alias enim nulla ratione poterit appellari compositarct grauiter errant,qui Oppositu censent. Hoc animaduerterim propter quosdam S. Tho m. discipulos, qui arbitramur, quod, ut
Christi persona composita dicatu t,no portet, quod hamanitas formaliter intret in ratione compositionis tanquam alterum extremum componens, sed
ipsam et Christi subsisten tia censetur com posita, quatenus gemina induit subsistendi rationem. Alteram
per ordinem ad naturam diuinam,& alteram petr spectum ad natura humanam, quam actu terminat:
rade hoc actuali respectu loquunt ut docti hi The Iogi, dicuntque quod quatenus persona Christi hanc
duplicem subsistendi ratione includit, persona cora posita vocatur, itaque humanitas in hac compositi
ne non intrat formaliter, sed terminamur tantum .
Sed & dicunt praeterealii Theologi, quod illa subsistendi ratio, quae in Christi per Ibtia conliderat ut per respectum ad naturam humanam , in qua subsistit, non aliquid reale est, sed respectus rationis. Unde tandem allarunt, quod illae duae rationes subsistendi in Christi persona dicu tur ad eum modum,quo ma teria prima, & priuatio appellantur ab Arili. tib. i.
nanc sententiam vera esse probant ex cincta Synodo generali c.7. decernente, quod hypoliasis Christi sola c6sideratione multiplicatur. Sed haec duo mihi apparent falsa: ct ut ab hoc secundo incipiam, illud, nili fallor , laborat manifesta aequi uocatione: aliud
est enim considerare distincti item inter duo exire isma, aliud utriusque extremi realitatem contingit enim quod duo extrema sint realia, dc tamen quod eorum di itinctio sit ens rationis formaliter sumpta. Homo enim, & animal in Petro sola ratione diiunguuntur,& ita eorum distinctio formalitur eit ens Tationis, sed tamen utrunque illud extremum est ensreale: de his similia reperiemus innumera cxempla.
Ad propositum ergo dico, quod in Christo,etiamsi
humanitas non intrinsece consideretur in humana
Christi sibilitentia, sed tantum extrinsece eius habitndinem terminans, duplex est nihilominus ratio subsistendi vera,& realis, no tamen realiter,sed sola ratione distincta. Eteni in eadem personalitas Uerbi, quae est realiter stib silentia diuuia com parata ad diuinitatem , est etiam subsistentia humana ad humanitatem relata, quatenus supplet vicem subsilientiae humanae in Christi humanitate eius dependentiam
terminans, Ne complens, dc se ipsa, suaque emitate relativa diuina Uerbi pio prietas, i inperfectionibus sublatis, exequitur in omnibus officiu humanae su sistentiae. Et quamuis ex hoc consiligat impia quidem respectus rationis ad humanitatem, non tam euex illo respectu formaliter habet, duod sit humana subsistentia: et si explicari non possit ratio subsistentiae humariς in Christi personalitate, nisi cum tali re spectu: etenim vel bi personalitas seipsa,eo quod infinita est in ratione personalitat;s comple Koc terminat humanitatis dependentiam, atque humanae existentiae olficium exequitur: respectus autem rationis concomitanter, & consequenter se habet : neque
formalem humanae subsisten tiae ratione ingreditur. Quemadmodum Deus non per respectu aIi quem rationis, sed per suam Omnipotentiam, & per diui num intellectus siti praetici imperi u creatura S pr
durit, &creauit quamuis rationem Creatoris nodi possimus explicare, neque vero mente nostra conciis
pere , nati adhibito respectu rationis ipsius Dei ad creaturas. Et hoc exemplo creationis amplius explico rem illam: dico enim quod sicut Deus per eandem omnipotentiam, per quam ita semetipso Omnipotens est, creaturas produxit, & creauit ex nihilo rita diuinum Verbum per eadem personali talem rein
latiuam, qua in seipso,& ex semetipso est diuina per sona, terminat uaturam humanam, eiusq; dependen iam complet, unde de rationem humanae subsit letis sortitur. Quae quidem ratio veraeit, de realis, quia ea ipsa Verbi petibnalitas terminans, de com plens humanitatem , quod totum est reale et erraret enim in
fide, sui diceret, hoc quod est Uerbi personalitatem
terminare,& complere humanitatis de pedentiam, esse tantu respectum, & habitudinem rationis: qu niam verbum non esset vere, Sc realiter homo, iacui Petrus: nam suppositum, quod realiter no terminat
naturae alicuius dependentiam, non vere,&realiter
in ipsa subsistit natura. Igitur sateri tenemur, quod illa duplex subsistendi ratio, quam S. Tho. I. p. q. a. a. s.& 4. Contra gemes,c. 49. de alijs in locis in Chistipcrsona comentatur, vera est, de realis, non tamen
realiter, sed sola ratione inter sese distincta. Et ita intelligitur doctrina ex sancta S nodo generali ad inducta . Non dico ad fidem pertinere, quod in Chrias o sit duplex ratio subsistentiae: nam qua concederet, Verbi personalitatem verε, 6c realiter terminare,dccom plere humani talis Christi dependentiam, aeque peris te, imo multo persectius, qi iam si ei Iet propria,&connaturalis eius personalitas non erraret in
fide, si negaret, reperiri ibidem geminam subsisteritiae rationem, ut affirmauit Dionys. Carthusianus in s. dist. 6. q. S. cui in hac parte consentit Medin. 3. par.
Sed arguit quispiam : In Christo est gemina hypoliasis secundum rationem distincta , ut constat ex Verbis paulo ante citatis Synod. I. generat. Ergo fiderenemur credere, quod est m Chri sto duplex subsistendi ratio. Patet consequentia. Quoniam impossibile est, quod sit duplex hypostalis , id est, duplex
persona secundum rationem dii tincta, quinetia distinguamus ibi duplicem sibsistentiae personalis rationem . Subsistentia enim personalis est proprium
personae consti tui tuu m, quo sublato persona non remanet. Responde tur, de primum dico, quod hic mo-
410쪽
H tas distinguendi duplicis subsistentiae rationem, qui sistens, est tamen ibi alio, salia ratio fulsistendi, σ
habetur in S. Th. doctrina, en sine euhio valde con- se dicitur persona composita. Haec verba , nisi quid informis, dc consentaneus doctrinae fidei, etsi contra- piam adderet S. Thom. fundamentum praestare rius dicendi modus non simpl: citer fidei veritati possent praefatae sententiae, sed mox, de immediate opponatur. Doctor Sanctus addidit alia,scilicet, moatum unum sed secundo dicci, quod aliud est eons de rare ip- in duobωs subsistit. Ecce mani festam utriusque na- am Verbi subsistentiam ab humanitate Christidi- turae. &cuinae,&humanae inclusionem requisitamst metam, & aliud considerare, ut eandem humani- a S. Thoma,ut Christus dicatur persona composita. talem includit. Si quidem priori modo considere- Sed iam tertio notandum est, quod compositio, tur,etiam si intelligamus ipsam, ut actu complente, quae in Christi persona intelligitur, tripliciter potestae terminantem humanitatis dependentiam, non est conside rari. primo, quod extrema compo Onis necesse dicamus in ipsa reperiri geminam subsisten- sint ex una parte humanitas ,& ex alia parte diuini tiς rationem, eo quod Verbi per Ionalitas seipsa, pro- tas. Secundo, quod compositionis extrema sint ex pter sui infinitate m, humani ratis terminat depende- una parte humanitas,& ex alia ipsa perionalitas Uet tram. Caere rum s consideri ital ,ut tot maluer inciu- bi, qua eli proprietas reIatiua constituens ipsam didit ipsam humani litem,quam terminat , negari no uina in Verbi per nam. Tertio denique, quod h possumus, quin hac rat Gne appelletur subsistentia manuas sit unum extremum ,&ipsum suppositum . hutnana: atque adeo,quod ratione cli Ilinguatur a seis diurnum,scilicet Verbum,st extremum aliud.
metipsa, prout est subtinetia pure diu ina. Nam sicut Quarto est notandum . quod licet in re sint omni- ipsum Verbi suppositum in concreto consideratum, no idem persona verbi, seu Verbum, Filius Dei , α. prout includit sol maliter humanitatem,vere est la- Christiri, secundum tamen rationem, di modum si mo, de ratione dii Inguitur a seipso, ut est pute diui- gnificandi differunt. Nam verbum,& Filius Dei ex num suppositu ιincIuuir enim aliquid in suo formali modo significandi, significant suppositum diuinum conceptu, quod non includitur in conceptu ipsius praci se,ui subsiliit in natura diuina. Ciuistus vero Verbi, ut pure diuinit ita suppostalitas Verbi in ab- significat idem suppositum diuinum formaliter, stracto sumpta, prout humanitatem terminatam,& prout in duplici natura humana, &diuina subsistit. completam ineludit,non potest no ratione dis mgni Diximus superius nonnaIlla,quae valde conferunt ad a seipsa,pure considerata : & qui hoc negaret,quam intelligentiam significationis huius vocis Christus, tum opi nor,etraret in fide. Et in hoc polletiori se, sed adhuc amplius quid necessum est dici mus, quod su explicanda eit definitro ex Synod. 1. generali addu & significationem huius vocis magis explicabit, Mcta nos autem in priori sensu hactenus loquebamur, 1d prasentis dubitationis decisione valde conducet. ut ex ipso docti inae discursu liquet. Summopere ergo obseruandum est, quod vi S Th. Sed iam reuertamur ad illud primum,quod res . contra gentes cap. 49. in solui. ad 3. de F. dicit, rebarnus ex sente nita quorundam Thom istariinta, humanitas in Chrso trahitur ad ipsammet Verbi sub qui diccbatit in hrilii persona veram intelligi com sistretiam . Maorum verborum iste eit sensus, quod positionem , propter illam duplicem subsistendi ra- non debemus commetariex ipsa personalitate Ueristionem,ria quod ex una habet Cluilius,quod sit hu- hi,ut accommodata humanitati,&ex ipsa humanimana persona, ct ex altera, quod sit d itu na, quamuis tale consurgere nouum suppositum,atque consurge. inal ero extremo. subsistontia humana, non inelu- retex eadem humanitate, dc ex personalitate prodamus formaliter humanitatem, sed respectu dun- pria,& naturali ipsius humanitatis: haec enim ima- taxat rationis ad ipsam. Hςc doctrinamnii vera non ginatio esset omnino falsa, Schuius mysterii dignita apparet. Primo, quoniam Concilia grauisIirna, ti iniuriosa. Sed debemus intelligere,quod humani- antiqui Patres, ex quorum doctrina, . vel bis colli- tas ira unitur personalitati verbi, peri piamque teringitur illa sentcntia, quae constituit in Christi persona minatur,& completur, quod simul assuinitur ad Ip- vera compositionem , ad duas naturas, diuinitatem sum suppositum Verbi praeexistens, ita quod non m- solacet,& humanitatem recurrunt, ex qu: bus dictit tellisimus etiam secundum formatissimam rationis Christi pei sonam constare,& componi. Praetereari considerationem, quod exilla unione resultauit alia secluda inirs humanitatem a balteio extremo.scilicet quod nouum suppositum,quod esset,&appet Iaretura subsilientia humana , nihil manet reale in uno ex- homo. Sed i plum mei antiquum suppolitum diuini tremo, quod non lit in alio: nam humana subsilienis verbi est humanum, & est minac vocatur homo, tia in hoc sensiuco siderata, nihil includit reale,quod itaque Verbi personalitas non concurrit in hoc my-no includat subsistentia diuina, sed tantu superaddit necio per modum proprietatis costitutivae noui suin respecium ration:s ad humanitatem , quam termi- positi,quamuis vere terminet,& compleat,&Id quinat . ergo impostibile est, quod ibi intelligatur vera, dem excellenti sIimo , di ιneffabili modo humani ta-S reali Scompositio, de qua in praesentia loquimur: tis dependentiam,sed terminando, &compledo hu-rola enmt disputamus,an in Clytiito reperiatur com- manae naturae dependetiam, trahit per modum mepositio per intellectrum,& ratione faciam, sed quin clij formalis, quo, imperfectionihus sublatis natura Iimus, an sit ibi vera, ct realis compositio, sicut con. humanam ad ipsum Verbi suppositum: quo, illudqι
cedimus veram in Clitulo unitionem duarum naiu- verum hominem constituit,&ipsum hominem v rarum reperiri, ita ut Christus vcre,& realiter fit rum Deum. Et quidem si comminisceremur expet-pe Ilona composia. Nec oppostum docuit S. Tho- sonalitate Uerbi ,-ex humanitate constitui, quod ma S,cum In Par. loco cita lo a lxil hqc verba, ex qui- dam novium suppositum: atque constitueretur ex ea-bus graues qui iam eius discipuli praecitata in hause- dem humanitate, di ex propria eius personalitate. Iuni lemcntiam. Vnde lue , inquit, enumst ibιI - certe si rigorem sermonia attendamus, neque in esset