Tractatus De virtutibus infusis ad mentem d. Thomæ [microform]

31쪽

sierunt. V a Cor. U. Iai. In Claristo enim Iesu neque circumcisio aliquid valet, neque m putium sint nova creatura. Galat. VI, 53. Ipsius enim sumus iactura creati in Christo Iesu in operibus bonis qua praeparavit Deus ut in illis mi u lenitis. V Ephes. II. Io. IV. 43. Quo licendi modo significatur quod gratia sanctificans virtutesque inlusae quae cum ipsa insunduntur, non educuntur e potentia naturali animae sed ex ejus potentia hedientiali quae ut jam diximus a Deo solo in actum reduci potest. cf. S. Thom de Virtut in comm . a. o. in corP. et ad 3 P. Billot de Virtut insII. ).

II abitus ex eadem causa augentur ex qua generantur. Unde, sicut virtutes acquisit et augentur ex actibus per quos causantur ita vi tute infusa auzentur Per tiram se 1 Dei a quo causantur.

lismo igitur rapi potest esse virtutum inita Sarum calys emciens sive quoad roductionem, sive quoad augmentum. PosSumus tamen earum esSe causae disponentes morales quoad serimam in iusionem, et causarmeritoriae quoad augmentum 'Actus autem nostri comparantur ad augmentum charitatis et virtutum infusarum ut disyonentes sicut ad charitatem a principio obtinendamu homo enim iaciens quod in se est ser reparat se ut a Deo recipiat charitatem ulterius aut cm actus nostri possunt esse meritorii respectu augmenti charita, tis, quia prae supponunt charitatem quae est principium merendi. V me viri in Comm. a II). Nota tamen quod quando dicitur homo sese disponere posse ad charitatem susciyiendam, agitur desupernaturalibus utique actibus de quibus loquens

Cone Trident. Cap. I, de Praepar ad grat justi fie)a1t Disponuntur autem ras ipsam Justitiam. dum.

32쪽

L trum cro id bitth virtutum infusaruna uiuolibet actu, etiam remisso augeantur non una est responsio Thcoli, Orum lii ne in e dicunt insusas virtutes hac in re sequi legem virtutum ac sui sitarum ideoque res Pori lciat negative ii verra respondent amrmative. Dicunt enim: omniem actus supernaturali. cum gratia sanctificante elicitus eqt certe meritorius alicujus gradusii terni beatitudinis Cur ico non esset maeritorius alicujus avn menti tum ipsius crat in sanctificantis tum etiam habituum infuso runa IIaec videtur sententia esse

meretur homo augmentum gratia sicut ut cratii consuminationem quae est vita . 'terna. I. I. q. CXIV. a.

8. ad 3μ . t. I. I. i. XXI . . , ait a ' Si ni nequivratur quando a Deo iniundatur illud augmentum. iterum dissentiunt Theologi Ouidam dicunt illud statim

dari. sive agat ira de atque intensis actibus. sive ieremissis. Alii vero cum . Thoina dicunt a Mementum non statina conferri, quando agitur de actibus remissis sed OPPortuno tem Pore. Acilicet ' quum quis sufficienter fuerit dispositus ad gratiae augmentum. Iare vero illi aestio

immorari.

Ch De amissione.

Conservatio uniuscujusque rei dependet a sua causa. Unde cessantibus unonis actibu A. virtus acquisita diminuitur ae tandem totaliter corrumpitur. Virtutes autem intusa non causantur ah actibus humanis. Sed solum a Deo unde cessantibus actibus harum virtutum. ipsae virtutes, propter hoc ne diminuuntur nec corrumpuntur nisi adsit peccatum mortale in ipsa cessatione ab actibus. Dicendum est ergo quod amitti non possunt

33쪽

Ex 1sTEXTI vi RTUTuri rusARUM 7 virtutes insta Riv nisi acti ipsis contrario. ei unus actus contrarius Susticit. irtutes ac suis itar lina in ut DResunt nullo vero modo virtutes risuq te. Deu enina ait S. Thomas nim plus se avertit ali laomine luam lacinaci avertat se ni ipso unde sui inordinate se habet circa ea qui uni ad inena non rareretur detrimentum pati in charitate per niam tardi natur ad ultimum finem unde cori Aequen est ad

charitas nullo modo diminui possit directe o tuendo ea dena ratio valet pro omnibus virtutibu infusis . Potest tamen in directe diei diminutio charitatis dispositio a corruptionem ipsius quae fit vel per peccata venialia vel etiam per cessationem ab exerciti operum charitatis. V II. II. q. XXIV a. O .

l 'ost citiam divinati de virtutibus in communi jam dicendum de virtutibus inlusis. Et primo cluidem cleearum Xistentia. s)κ Exis TR Uri, VIRTUTUM INFUSARI M. I 'ropositici a Existunt ides, spes. charitas, quae sunt divinitus infusa permanentia, ab actibus distincta, eorumque principia proxiniata Etsi autem praeter illas nulla sit virtus Theologica, dantur tamen virtutes morales per se infusae.

i'. E Ecclesiae documentis. - --sa Illud vero quod opponentes inducunt fidem aut

charitatem aliasque virtutes parvulis ut pote non con--

34쪽

i rix vim uetivus COMMUNI sentientibu Ν, non insilii di a talorisque non e liuod illarat, Ssi lute cum pro Pter hoc inter lociores thetalogos sua filio reseratur aliis asserentibus per virtute ni aptis-nii parvulis qui leni culpam omitti sed ratiana non conterri nonnullis licentibus dimitti peccatum et insundi virtutes habentibus illas luciat habitum non luoad usum donec perveniant ad etatem adultam. Innocentius III. Cap. naj. de IlaptiSino).

secundam sententiana Inobabiliorem Ut les Enchir. i. 83 Tempore Inno rentii ΙΙ. disputabatur inter Octores utrum parvulis insunderentur habitus quando per baptistarii in illis remittebatur peccatum ui negabant 'a privsertim ratione lucebantur quod in parvulis qui sunt actibus incapaces hahitus illi vi terentur inutile R. Innocentius hanc quaestionem non definivit. Concilium vero Viennense uti probabiliorem sententiam affirmativam amplexum est Uerum in subsequentibus temporibus,

A. re Sententia ad plenu . . . unanimis conscia sus robur prC- ducta est ita ut post decreta Concilii Tridentini nullii in perseverantis controversiae vestigium unquam appareat.

Sed emi re Innocenti III et Concilii Viennensis, nullum habebatur dubium labitum virtutum infundi

adultis hoc communiter mi, omnibus tenebatur et quaestio erat tantium de I arvulis. suod ad rem nostram sum cit Uuaerimus eniim utrum lentur virtutes theologici et non utrum insundantur parvulis. Jam vero certe in his decretis. agitur de donis fidei. SP ei charitatis etc.. permanentibus et ab actibus distinctis nam sermo est de charitate et fide parvulorum. qui in cassa aces sunt actus et do donis fi lei et charitatis . . . divinitus insu Si S. Ridiculum prorsus esset asserere Innocentium II et Concilium Viennense voluisse parvulis, in haptismo, virtutes naturales et per accidens infusas donari.

35쪽

799. - .a'. I scripturis.' Sine fide impossit, te est placere Deo. V l Iebr. XI. 63. Sed alvuli post baptismum Deo placent attamen non Dossunt nisi ite habitum habere. Ergo' 'Charita nunc tuam excidit . . . Nunc autem manent fides. De R. charitas, tria i c. major autem horum

est charitas. r Cor. XIII, 8. 13

Hujus testimonii vis probandi non tam est in verbo' manciat oluam in pari ratione qua Apostolus loquitur de ite spe ac charitate. 'orro 'charitas nunquam excidit. ' Certe in his locis agitur de fide spe et charitate prout or linant ad visionem Dei intuitivam ut sati a Pparet ex toto contextu capitis. Jam vero vel accipiendu sunt ut habitus manentes vel ut actu in staturaiae jugit Crob. exercendi. Si prius habenius intentum si vero posteriu- , idem constat ob Suax en divini ovidentiae . economiani. 'iam jam exposituri sulariis.

Ex rati re theologica.

36쪽

Sapient. III. Et di sim nil irinia suaviter. Multo

igitur iacis illis. iura movet ad On Me tuendum bonum supernaturale ii tori uiri infundit aliqua forma seu l litates supernaturales. Recundum qua suaviter et piompte ab ipso moveantur ad bonum aeternum con- aequendum. Jam vero quasi noviani esse et nova natura nol, is datur gratia sanctificans qua divini essici inur conscirtes naturae et nobis est principium remotu in actionummi pernaturali uiri. Illa vero quasi natura dei et quivdam liabere connaturalia principia proxima actionum si hi proportis natarunt i a vero sunt inprimi fides spes et cliaritas. Naturalia operationunt riticipia sunt essentia animii et Olentia ejus scilicet intellectu et volunt a R. citiae sunt princi Pia Ileration una hominis in irantum

hujusmodi ne hoc esς posset nisi intellectus haheret cogniti me in principiorum e quit in aliis dirigeretur et ni i voluntas haberet naturalem inclinationem a l honum naturii si hi proportionat una. Insunditur igitur divinitus honi in ad peragettilas actiones ordinata in finem vitae . uteria: Driinc, quidem gratia. Der quam habet animai si ita luam Dirituale esse et dein te fides spes et charitas. ut e fi lem illuminetur de ali Iuthus supernaturali hiis cognoscendis quae se hahent in isto ordine sicut principia naturaliter cognita in Ordine con naturalium opera-

37쪽

i iliai illam ille liliatio item in illiu l, nulla hi ponatural id tu , t voluntas liunia ita per natura uia inclinati urina non 1 unicio ter ,r liliatur.' I. . l. l. XH. . . . . l. t X. a. a. I e Virtut in cimini. P. I. a. O .

Tres esse tantuli virtutes theoli ilicas e vi stat tun ex supra citati testimi, nii Scriνturiae quae certe alias virtute thei, li gicas si ciuii essent ii on ririerisset silentio tuti ex rati in theologica Nam Deus finis supernaturalis, compar itur at mente in nostram

sub ratioris veri vel sub ratione boni. Si sub ratione

veri excedentis naturale rationis lumen sic est , , jectum ficiei illi: vhjectatur in intellectu si sui, ratione Oni. vel consideratur secundum 'lod est summum hi numimstrum in superiaciturali eatitudine ei in se Uiendum etsi est objectum spei vel secun luna tu ad est summum t Oniam ah si lutum in coin municatione ejusdem vitae Pri, set ei se amandum et sic objectu in est charitatis cluae, haud secu ac spes subjectatur in volunt Tite. Et nonro linquit m li1IL modii mi turg virtuosi circa Deu in lilia non sunt in anima spirituales potentiiP. sui, aliis rationibus attingentes hjecta sua. Numerantur ergo tres virtutes theol 3gicii et non plure g. cf. S. Thomam I. II. 1. LXII. a. 3. millo te irtut inius quiaest. I XII. 33. Nota Virtus religionis non est virtus theoli dica. quia objectum ejus materiale non est ipse Deus sed cultus ei dehitus propter suam excellentiam. In te est virtus moralis tantum cujus est esse circa ea quiae sunt

a i finem et est pars potentiali justitia . II. I. I. I. LXXXI. a. 5 .

III Quoad a ' partem.

38쪽

i' decretis Ecclesiae jam citatis. innocentius III supponit adultis in baptigmoidiundi si lem si em charitatem et alias virilites etiam morales. Idem supponitur a Cone illo

b Catechismus Romanus ii V cloe et inci, apti Q nrosimul cum Arati nobilissimum comitatum virtut una livinitus infundi. De Sacramento I: aptismi. n. I .a'. Ex Patribus. S. Aucustinus in Ps. 8. 3 ad illud 'thunt e virtute ui irtutem. numeratis quatuor cardinalibu pro se luitur 'Istu virtutes muni in convalle plorationi Per gratiam Dei donantur nobis. V et rael uem in Joan) Sanctitas sietatis, ait. incorrupti, castitatis

Diocle tia Sobrietatis semper hiaec tenenda sunt Uuia intus Sunt omnes cistae virtutes suas icit ni navi Uuis autem sum cit omnes numerare uasi exercito est in Deratoris qui sedet intus in mente tua. suomodo Uni in m Perator Per exercitum suum iacit quod ei placet Sic Donamus esu Christus incipiens habitare in interiori bona in 'OStro utitur istis virtutibus ua i

mini Stris suis.

S. Gregorius distinguens virtutes tres theoloeticas et quatuor cardinales numerat. libr. I Iorai . . e a. rlibr. XI. cap. 9). 3'. I ratione theologica. Inchoatur enim in nobis Supernaturalis persectio nererat iam et virtutes theologicas se l. nisi consequerentur artutes morale supernaturales persectio supernaturalis in romyleta remaneret sicut si periectio naturaliqhaberet tantum primas virtutes circa finem et non eas lilii 'unt circa media ad finem. eoo se quippo

39쪽

animam divine se irat, entem ad finem, divine etiam se habere ad amitae sim ait finem si proportio ta omnia esse deliciat. De Uirtut in communi . . . P et . II.

a Inter virilites morale inii Sas. I ili Or rin 1- I ales enumerantur quae ideo vocantur cardinales quia aliarum agmen ducunt aut potius sui, se continent ut

partes potentiales. Sunt prudentia justitia temperantia et fortitudo. Subjectum prudenti ae est ratio Aul jectum justitiae est volunta . De hoc omnes cim sentiunt. Sed utrum temperantia sit in concupiscibili et sortitudo in irasci hili an potius in voluntate duple est responsiotlaeologorum. Vii dicunt temperantiam et sortitudinemini usas non posse in facultatibus sensibilibu inesse. hinc eas esse dicunt in olim late Gone vero et alii dicunt virtutes inlusa appetitu sensitivo esse formaliter immateriales et eminenter corporeas. Unde sicut anima rationalis, etsi immaterialis sit et spiritualis quia tamen est simul corporea ut quo et virtualiter se eminenter in corpore recipitur, ita praedictae virtutes ob eamdem rationem in appetitu sensitivo Subjectari possunt. Nec est inconveniens formam perfectioris ordinis recipi in subjecto inferiori, ut illud evehat attollat et Orficiat. Gon et Manua l. Tom. III. Traci 4. AD 4).

h Si nunc quaeratur u lo modo virtutes morale iniustae et acquisitae inter sese disserant respondendum quod disserunt. I ratione causa, essicientis, quum virtute Sacquisitae ex actibus repetitis in nobis efformentur. infusae ero a Deo supernaturalis ordinis auctore nobi dentur ut supra exposuimus a ratione objecti formalis,

quod sic explicat . Thomas: Dupliciter ahitus distinetiuntur specie uno modo secundum speciales et formales rationes objectorum objectum autem virtutis

40쪽

D vinTUTI Bus i COMMUNI cujuslibet est bonum consiti erat uni in nrateria proraria sic ut crin Perantiae objectum est bonum lesectabili una inconcti Discentiis tactus cujus ut uiderim objecti dorinalis ratio est a ratione quae instituit O lum in his concupiscentus in ateriale autem est id luod est ex parte concupiscentiarum Manifestum est autem tuos alterius est rationis modus qui imponitur in hujusmodi concupis centri Secundum regulam rationis humani et secundum regula ira divinam. 'uta, in unal, tione ciboria in ratione humana Nodu statuitur ut non noceat valetudini coruoris nec ina Deilia rationis actum secundum autem regulam Iegi divitiae recluiritur quod homo castiget Crseu suum

' in Servitute in redigat per abstinentiam cibi et potus et 'liorum hujusmodi Unde manifestum est suod temperantia inius et acquisita disserunt si, ecie et alle in ratio est de aliis virtutibus. Alio nodo habitus di tinguuntur Specie Secundum ea ad ritu se ordinantur non enim est eadem specie sanitas homini et e sui propicrdi emas naturas ad quas ordinantur: et eode in modo

licit hilosophus quod liversae sunt virtutes civium Secundum quod bene se habent ad liversas 1γolitia; et per hunc tram modum differunt specie virtutes moraleqii ita Sae γer qua homines bene se habent in ordine ad hoe quod Sint cives sanctorum edi domestici mei et ali evirtute acquisitae secundum quas homo se bene habet in ordine ait res humanas.' I. II. q. LXIII. II MUNERE VIRTUTUM INFUS RUMPropositio a Etsi virtutes supernaturales proprie potentiae dici nequent, merito tamen potentiis aequiparantur: quum enim mom supponon nisi iotentiam radicalem quam informantes complent, simul cum illo constituunt unicum adaequatum principium actus salutaris,st eoque ipsam agendi potestatem conferunt. Inon

vero aliam facilitatem quam inclinationem specialem