Tractatus De virtutibus infusis ad mentem d. Thomæ [microform]

41쪽

In Seir si thesis potentia in re nere definitur: princi Piuni pro Yim una operationis an iniae, V et habitus: qualitas secundum quam inclinatur potentia ad actum. Igitur una potentia, tum habitus de genere sunt qualitatis et hunc aeque ac illani ad actuna ordinem habere manifesta res est, ut issicienter declaravitariis Supra. Nunc vero considerandum est in suo virtutes supernaturales conveniant cum potentiis et in qu ab ipsi disconveniant. Ib hoc incipiendum est, scilicet in quo lifierant.

a Virtus secundum sui ra mainis rationem potentia complenuntum designat. Et in hoc convenit cum aliis habitibus. Inre autem Terentia inter habitum et potentiam quod potenti possumuSaliquid simpliciter, habitus autem qu . . sumus illia thene vel male sicut intellectu quo consideramus et scientia qua bene con Sidera rarit S. Jam vero Sicut illa cluasi natura ad tuam virtutes inius se habent non est natura substantialis sed qualitas essentia animae supervenien ii iluoddam divinum Age eam elevans ita etiam praedictae virtutes non sunt absolute principia operandi. Red qualitate sul ervenientes potentiis quas elevant tantummodo ad aliquam formalitatem sive odalitatem operationis transcendentem naturae vires Ouare tiroximum supernaturalis actus principium non est virtus infusa. Sed potentia naturali R. primi infusa virtute informata. Porro ut ait S. Thomas. in a D. 24. q. I. a. habitus operativus secundum proprietatem

sui inominis, significat qualitatem quamdam. quae χμ t

42쪽

larinci tum actus ins armaritem et erficientem potentiam: unde oportet si Dr iliri accipiatur. ivo i sit sil perveniens Potentiar. icut eriectio periectit, ili. Et ideo. tuum rincipia de luibu loquimur. suScipiantur in potentiis ut erficientes eas debent simpliciter connumerari inter habitus Operativo A. Rul, quorum gerieralis Sima ratione continentur. bi 'otenti re se habent ad 1Onun et malum. virtutes autem se habent tantum ad honum. Iabitus enim supernaturales ita disponunt potentiam vitalem ut illam constituant in ratione nova potentiae ad actus doterminatae speciei sit 'ernaturalis sem sterque honos. c . Id mittunt insuper nia oris vel minoris intensitatis gradus sicut ipsa partici 'ata natura cuju sunt. At potentiae nec intendunt ii nec remittuntur.

l Demuin eum habitibus conveniunt in hoc quod

non necessitant ad usum sed tales sunt ut secundumi Pso qui agere possit u una voluerit.

II. Quoad a ' Partem. a Virtutes inius a conveniunt cuin potentiis ipsis

operativis in hoc quod quemadmodum potentiae operati ae non ac luirunt suam vim per actuum suorum exercitium, quam congenitam habent et praeviam actibus. ita et virtutes in suspe ut supra XPOSuilariis.

b Conveniunt cuni potentiis ipsis operativis in hoc quod potentiam vitalem in tormantes constituunt simpliciter et primo unu in princinium operationis supernaturalis in ii potentia vitalis quodammodo se habet

ut elementum materiale virtus inius tit elementum formale. Adeoque potentia vitalis quatenus insormata

habitu infuso est qua Ai nova potentia atque habet suum proprium objectu in formale toto genere ii versum ab

43쪽

il lecti, orna ali , tentiariam et Ial, illium naturalium. irtute maina in fugae sunt id qui, primo constituitur homo Potens acere secundum convenientiam illi iis nox conaturi clijus per cratiam particeps effectu est. Nam anteis iam iis intringe cis principiis instruatur anima. possibile sui lena est ut agat supernaturaliter sub influxu transeunti motionis Dei ipsa tamen a i Operati memsupernaturalem. 'a talem se a ah et mere ut instruia n- tum et ideo non possidet in se operativam potentiam. tu; Primo ex insusione pridie lictorum principiorum ei accidere intellicitiir. Et laoc est mi od consueverunt sieni ficare theologi, tuum dicunt virtute infusas dare non facilius posse sed sim I, licites pos Me pro quanto scilicet.

Π in ecus ac potentiae suam vim minime acciuirunt per e tuum uorum e Xercitium sed eam congenitam habent . actibus praeviam ut diximus supra.

III. Quoad a ' Partem.

Ouemadmodum qu Telit, et potentia Dote t metaphorice dici acere cum delectatione actus ibi connaturales. etiam ante habitum acquisiit in quatenus agere actum proprium cuilii, et potentiae naturale egi sic potentia supernaturalis potest dici agere te lectabiliter suos actus. Ista vero facilitas et delecta hil ita est tota intrinseca et congenita nec quid tuam habet commune cum illa facilitate extrinseca et sensibili quae est aliquid mere accidentale ipsi potentia naturali et est omnino extrin- Secum et non necessarium virtuti superna trali insus te. Talis electatio ensi hi lis in exercitio virtutum supernaturalium potest Ase plerumque effectus naturalis dispositionis in parte sensitiva neque est semper inclicium majori virtutis. Ouod i aliciuando causetur a Deo per gratias actuales hoc fit non raro in savorem imbecillium in virtute ne deterreantur a sanctioris vitae institiito

44쪽

Utrum per frequentationem actuum virtutis inlusae generetur habitus quo facilitas κercitii eorumdem

acquiratur. Hac cle re a lest controversia apii dolae alogos. MaZZella ilia pluribus negat. De triti t. Dis Diat. I . a. δ' , ct ' ). lillo omnino cum non pauci amrmat. Iu jug, Sententia lilio solidiori 'His rationilnis videtur fundata: mlippe nina congiat sanctos pro secisse in facilitate exercendi per virtutum, latii theologa liuin tuam cardinalium per ipsorum operuin recluentationem et virilem exercitationem. demus praetere; quod maxime notandum , t eos sena 'er alniisse specialem exercitii

facilitatem in ea speciali virtute in cnia Deciali quoquen Odo sese exercebant a xt clui nulla est luijus acti quod legis cujusdam uni tormis et nusquam deficientis vim obtinet sum ciens explicatio nisi dicatur generari perirequentationem actuum, virtutis inius habitus ac tui SitUS. quo naturalis poteritia eidem infusae virtutinae lius subjicitur et semper magis magisque disciplinatur ad rompte operandium secunt luna ipsam. V De Uiri in tu S. P. I in . Insuper hae sententia magis consona videtur scripturis quae pacem quamdam et iacilitatem iis qui ad virtutes sese exercent repromittunt. Hebr. XII. II.

Timoth. IV. 7-8. Hebr. U. 5 . Quomodo autem id fiat bene explicat Molina Concord Disput. 38. paulo ante med. Super naturales inquit habitus fidei spei et charitatis a solo Deo infunduntur neque attingunture meienter ah actibus fidei spei et charitatis sui er-

naturali hus etiam quoad ipsorum augmentum. Ovia tamen actus illi eminenter continent naturales actu fi lei. pei et charitatis, e quod ad ipsorum productionem Concurrunt causae Omnes quae producerent actus illos naturales nisi a Deo P situm Rupernaturalem influxum

45쪽

evenit suo lori relucant naturales alii tu fulei spei et charitatis . ni re inanent in eo ni Per et liale iccatum anaittit charitatena supernaturale in at ni etiam in eo quille infidelitatis peccatu in amittit fidem. constat suod quid tu id hic asseritur de fide spe et charitate. ec dum prorsus modo valet de aliis omnibu in iugi virtutibu S. III. I i Mi qui Co X Ni XIONE UlRTU Tt M. Propositio 3 Virtutes morales consistunt in medio, justitia in medio rei fortitudo vero et temperantia inmedi rationi S.

Medium seu mediocritas virtutis definiri consuevit: ille modus seu illa men Sura actus virtuosi quo actus inter duo extrema exces Sum scilicet et desectum distat. secundum liod rectae rationi competit. V Duplex est. rationis nempe et rei. Hoc ex 'sa rei natura lavatum est: V. g. i quis debet centum nummos centum debet reddere Medium vero rationis G l est e natura rei taXatum sed e rationem juXta uniuscujusque dispositionem et attentis iam ibus circumstantiis temporis. loci et Q ut apparet in temperantia ejus enim medium non e t rta luantias sed variatur in diversi . juxta liver ani Oml,lexionem imo et in eodem pro diversiqtemporibus et circumstantiis

Omnes entini virtutes morales ait S. Thomas, in medio constitutae sunt Uirtutes scilicet morales Sunt circa passiones et operationes, quas oportet dirigere Accundia in regulam ratio itis. In omnibus autem regulatis.

46쪽

Ε itialitas autem media est inter majus et minus et i leo portet luc rectum virtutis consistat in medio ejus luod sul, orabundat et ejus quod deficit a mensura

II. Quoad a ' Partem.

irtus morali dicitur consistere in medio e con-sOrnaitatem ait rationem rectam. Sed tu an lo lue contingit quod medium rationis est etiam medium rei et tune oportet quod virtutis in oralis me lium sit radium rei, sicut est in justitia: luandoque autem mellium rationis non est medium rei sed accis, itur per cona Darationem ad nos et sic medium in omni lius aliis virtutibus moralibus. Cujus ratio e t quia justitia est circa operationes quae ccmsistunt in rebus exterioribus in quibus rectum institui debet simu liciter et secundum se et ideo medium rationis in justitia est idem cum medio rei. in quantum scilicet justitia dat unicui ni e ni Od debet et non tu nec minus. Llige ero virtutes morales consistunt circa passi me interiores in quibus non potest rectum constitii eodem modo propter hoc quot hominesu: versi inode se habent ad passiones et ideo oportet quod rectitudo rationis in passionibus instituatur per res Decium ad nos qui assicimur secundum passiones. I, I. q. XLIV. a. a. cs. II. II q. LVIII. a. I i. Propositi V irtutes intellectuales, tum speculativae, tum practicae consistunt in medio.

Nam virtus intellectualis ordinatur ad ora una sicut et moralis unde secundum ciuod bonum virtutis intellectualis se habet ad mensuram, sic se habet ad rationem medii.

47쪽

lii iiiiiii auteni virtutis intellectuali est verum. speculativae iiiii lem virtutis verun ahsolute pri icti carautem virtu is verum secum luna conformitatem ait appetitum rectum. Uerum autem intellectus nostri alis alii te confiideratum si sicut mensuratum a re. rc enim estniensura intellectus nostri. Sic uitur Otium virtutis uitellectualis speculaticae consistit in suo lana mellio percontormitatem ad ipsam rem eculi dum luoi dicit esse luod St. vel n m esse luod non est in tuo ratio veri consistit. Excessus autem est secundum amrmati tu in salsam per quana dicitur esse niod non est deiectus autem accipitur secundum negationem falsam per cluam dicitur non esse quod est. Uerum autem virtutis intellectualis practicae On comparatum I iidem ad rem trabet rationem mensurati, et Sic et dem modo accipitur medium per contormitatem

ad rem in virtutibus intellectuali hiis practi eis sicut et in speculativis sed respectu appetitus habet rationem regula et mensurae unde idem medium quod est virtutis moralis etiam est ipsius prudentiae scilicet rectitudo rationis sed prudentiae quidem est istud ne dium ut

regulantis et mensurantis virtutis autem moralis est mensurat; et regulatae . loc. it. a. 33.

Ilaopositio ' Virtutes theologicae per se non consistunt in medio, sed per accidens tantum ex parte nostra. Probatur Propositio. Medium virtutis accipitur e conformitatem ad Suam regulam Vel mensuram secundum quod contingit ipsam transcendere vel ab ea deficere. Virtutis autem theologicae duplex potest accipi mensura, una quidem secundum ipsam rationem virtuti A et sic mensura et regula virtutis theologicae est ipsi Deus fides enim nostra regulatur Sectandum veritatem divinam charitas

48쪽

in agilitii liii in iiiiii potenti: et pietati ejus et si ivst niuiis tira excedens omne in iii mana in acultatem. Unde nunc luani sit ΟΝ licam , tantu in litigere Deum cluantum dilix debet ire tantum credere aut perare ini ΠΝ uin tua latui a debet unite multi, minus Pi test ibi cs Aue cc i, et sic homini talis virtutis non con i tit in medio sed tanto est tellus tua auo niaci acceditur a l

. lia vero regula vel mensura virtuti soli eo loci et c-tEX l arte ita tra cluia etsi non Ossumus serri in Deum

credendo. lierando et amando secun luna mensuram nostri conditionis unde per accidens i)otest in virtute theologica considerari me lium et utrema ex ,arte

tionem. X l arte nostra in cluantum cilicet aliqui Apraesumere dicitur e eo tuo list, orat a Deo honum iu deX cedit uana con litionem vel testierare cluia non si erat quod Aecundum suam conditionielia iterare ita ΝΝet. Non aute in I Otest esse superabundantia l) i tarte Dei. cujus honitas est iii finita. Similiter etiam fides e t inedia inter contrarias haereses non ier coirila arati , ne ira ad Objectum qui id est Deus cui non 3otest ali sili ni in i credere sed ii quai tum ipsa opinio humana est Meilia ita ter contrarias opiniones. S. Thomas. De Cit. n. 44.

Pro13ositio ' Virtutes fidei et spei sicut virtutes morales, primam gratiae infusionem nunquam antecedunt. sed tanta est earum cum gratia et charitate connexio ut haec omnia cona simul inius in justificatione accipiantur.

49쪽

cliu Post gratia in il iniit cum ipsa in ne theolliciti confit at ex locu inenti et rationibu M lmi,u ito in Ora uel ravimu liarum virilitum infusa ruiti cxistentiani. sanctificati te ui iniundi. locent ati A

rima ententia tonet sile in ut pena iusti tuli antenratiam ai ctificantem. tatim nempe ac licitur et u silet ita uar 'χ. Vasciue κ. Valentia Ut alii. Dicui toni in si labyrii fidei et lici conservantur si a citaritate ni i h stant ac tu ιγνpso iti cur etiam nota possi ut intro luci in hi mino jam credente et sporante 'Secunda Putentia est se Oti et alior uilici,aucorii in 'ii tenent habitu fidei et spei licet cin iniundantur sine cliaritia. extra acramentum in unu amen in alitis mitSu-miniculi fide tui lem et spe actuali. ccl imul viii obice ad uratiam. Ita eniti aruulant: a Diluemus consert, uti in effectunt iis ii secanenti hic em . . t tu laona , crederi, ac 'erans it Deum iamia ponit Ohioena sile ae spei licet illum ciliat cliaritati. Ergo alieni in haytismo insun illitatur lati inini fide ac 'es in cliaritate- luemadmo luna tuqe character ina Primitur quum et heu non

se matur. Tertia sententia est D. Thim ae . inrem conii muniuria lictores equuntur et negat hahitias fi lei et spei sine gratia sanctificante infundi Hanc pro I3ugnabimus

1' Ecclesiae Documentis. Dicitur enim in Clementina de Summa Trinitate tam parvulis quam adultis conserri in Baptismo informantemeratiam et virtutes.-Et in Trident. Sess. m. cap. 7.

50쪽

llicitii catechii metu in ante baptismi sacramentum Petereati l celegia siclem. iiii lii habitualem in baptismo cotis

e ciuenciam.

Ex his sa ex clii litur i, rima sententia Quum enim, in a luitis fides et itali sit lis positio necessaria adiri ictum , ac ranunti ut iii Opinione adversarior uni fides instinueretur statini ac actus fidei elicitur. Se lueretur

iii in tuam adultis iniundi habitum fidei vi baptismi sed

tantum alaceri Osso. duod est contra documenta priuilicia. ibi Excluditur pariter secuntia sententia. In ei Allela et in illi cum Pnti declaratur. r.eparati Ditem luco incise ita fide quae ex auditu mcipitur et ini: per varici gradus Pervenit ii, lue ait prosei sit uni aptis uritia su cipiendi et ni, vana vitam inchoandi declaratur in nra in PraePara tione n liatio j iistificati me ni ipsam con et tui quae none Νt illa Peccato ira re inissio sed et anctificatio et renovat ira interioris raminis per voluntariam usce 'tionem grati; et i moruna. Unile cinaci, injusto fit justuqet ex in iiiii co amicus ut sit haeres secundula spe ni vitiae ceternae. ' Haec vero it ma pi:unas i in Loncilium lectarat ' in ipsa justificatione in i iit cum remissione peccatorum . ec omnia sinuat illius accipit homo per Jequia Christum cui inseritur fidem spelai et charitatem nani fides nisi a i an spes accedat et charitas, ne nio uti it 3 iecte cum Christo, neque corporis ejus vivum inenati m efficit qua ratione verissime dieitur fidei a sine operibus mortuana et otio Sam S se . . IIane item iii te baptismi sacramentum ex Apostol rum traditione cataphumeni ab Ecclesia Perim t. quum petunt fidem vitam e ternam praetantem. Jam vero suscepti onanium lonorum a Triclentino

refertur ad justificationis instans ipsique justificationi

inseparabiliter annectitur non solum extra sacramentum