Tractatus De virtutibus infusis ad mentem d. Thomæ [microform]

51쪽

eni in naturalis generationi vi Ν usquἰiu PM . ii ueneri in vutri ranuni aut edunt aut caput aut ali ilici riem Νcliaraia r. i. - licini inciri iii natura ci,n Dii t i Milarii tria tum ita et vis talitisini non est nisi ac conformula iuuaturnia nova in cum Durari lati ait l, ain con, Cliventiliis,

E ratione theologica.

R. Illo vero intrinΝ ca est luia in nos virtute insucae se alient ut licitentiae . O in naturaui qui P Νt alii Dialis gratia consequunt EA. Erco nulla earum lebet luci in eΝ se ante luam ΡΝ gratia ri ducatur.

anima etian amissa charita tale ita in anima esse Iu=ΝΝunt ante charitatem. Ratio ni in non concludit. Falsum ς enitia uod tu id quid luocum lue nodo in Ave connaturaliter 'erseverat sit emper connaturaliter produci hil in eo statum quo nunc Perseverat. Nain humanae animae in Myerseverant os se Parationem n corpor . et tamen ta in I KSunt con naturaliter in arati cinis a s ei e rear: Et cori Ura n ortua . Stiliit. luntrivi nulliin tale natura

pro 'ucat. Et quotidie videmu ruinas ex antiquis aedificus residi as quae sine dubio non fuerunt in statu quem nunc habent ab arte effectae. Ouo lis quandoquem illi principum cernantur fictiliae ruinae recenti molitione data opera construciae id quidem joco et phantasiae dulgendum sed pro certo habeas nihil similem eniri in Deribu natura vel Dei. Non ergo sequitur: habitus fidei et spei amissa charitate et gratia ex natura rei Possunt perseverare in es Se ergo sunt etiam con-

52쪽

naturaliter. Seorsum a gratia et charitate primo pro- cluetibiles Ratio est quia simul ac res quaepiam sui teducta in esse Remper exigit conservari secundum quod eapa est persistere, persecte scilicet vel imperfecte pro varietate ut ervenientium vicissitudinum quae ex parte cauSarum se tenent. Nunc igitur quum habitus fidei et spei non deνendeant secundum suam essentialem rationem a conjunctione cum gratia et charitate nec habeant eadem contraria seu corruptiva hinc est quod amissio charitatis non affert eis inhabilitatem ad perseverandum, et ideo necesse est ut in rei pSa maneant superStites non

tamen in statu perfecto sed sub ratione alicujus residui imperfecti quod ex destructione complet organismi nonnunquam relinquitur. Atqui nihil tale Deus primo inducit in esse. Billot. De Virtut Insus. c. I. thes. I Ui. Propositio 7 . Virtutes morales, tum ad invicem tum cum charitate, ita sunt connexae ut charitas sine ipsis et ipsae sine charitate esse non possint.

Hic non loquimur e virtutibus moralibus acquisitis. Virtutes nina morales prout sunt operativae boni in ordine ad finem, qui non excedit facultatem naturalem hominis possunt per opera humana acquiri et sic acqu ltae sine charitate esse Missunt. Sicut suerunt in multis gentilibus. V I. II. q. LXV. a. i. Idem virtutes morales acquisitae si sint imperfectae. inter se non connectuntur et una sine aliis existere potest. Virtus moralis potest accipi periecta et impe laeta imperiecta quidem moralis virtus ut temperantia

et sortitudo nihil aliud est quam aliqua inclinatio in

nobis existens ad opus aliquo de genere honorum taciendorum sive talis inclinatio sit in nobis a natura.

53쪽

DR CONNE IONν viaturuis a se Sive ex assuetudine et hoc modo accipiendo virtutes naorale S. non Sunt connexae videmus enim aliquem ex

naturali complexione ver ex aliqua consuetudine esse Dromptum 'Φ opera liberalitatis qui ai aem non est Promptus opera castitatis Periecto autem virtus moralis est habitus inclinans in bonum opus bene age ν dum et sic accipiendo virtutes morales dicendum est

prudentia haberi eo quod proprium virtutis moralis est iacere electionem rectam cum sit habitus electivus rectam autem electionem non solum sussicit inclinatio in debitum finem quod est directe per habitum virilitis moralis se etiam quod aliquis directe eligat ea, quae sunt ad finem quod fit per rudentiam quae est consiliativa et judicativa et praeceptiva eorum quae Sunt ad finem. Similiter etiam praulentia non potest haberi nisi habeantur virtutes morales. quum frudenti, sit rectarati' agibilium. tot cit. m. I, Jam ver, rectum judicium frudentior dependet rectitudinae appetitus, quia unu Squisque prout est affectus ad finem sic de eo

'Oualis unusquisque est talis ni videtur ei. Sed appetitu rectitudo in consortio inanium virtutum moralium haberi nequit cum proprius effectus illarum virtutum sit rectificare appetitum circa finem et materiam Propriam. Ergo nec rectum judicium rudentiar. His

I. Ouoad partem scilicet charitas esse nequit sine aliis virtutibus moralibus, seu cum charitate simul insunduntur omnes virtutes morales. Curiis ratio e tquia Deus non minus perfecte operatur in operibus gratia quam in operibus naturae: sic autem videmus in operibus naturae quod non invenitii princi Di una aliquo mina operum in aliqua re quin inveniantur quae sunt nece S-

54쪽

saria ad iijusmodi opera perficienda sicut in animalibus

inveniuntur organa quihus Perfici possunt opera ad quae peragenda anima habet potestatem. Manifestum est autem quod haritas in quantuna ordinat honainem ad finem ultimum est principium omnium t onorum operum quae in finem ultinatim orilinari possunt unde oportet quo cum Charitate inuit in undantur omnes virtutes morales, quibus homo erficit singula genera honorum operum. Et ideo dicitur I Cor. XIII. 4. Charitas patiens est henigna est. etc. lOc. it. R. 3. cf. de Uirtut Cain. q. unici. a. ). II. Ouoad partem virtutes morales infusae non possunt esse sine charitate. Secundum quo sunt operativae boni in ordine ad ultimum finem Rupernaturalem virtute morale non possunt humanis actibus acquiri sed iniunduntur a Deo. Hujusmodi virtutes moralen in charitate esse non possunt. Dictum est enim supra quod aliae virtutes morales non possunt esse sine prudentia Prudentia autem non potest Ase sine virtutibus moralibus inquantum virtutes morales iaciunt bene se habere ad quosdam fines ex quibus procedit ratio prudentior. Ad rectam autem rationem rudentiae multo magis requiritur quod homo hene Re haheat ire ultimum finem quod fit per charitatem quam circa alios fineq. quod fit per virtutes morales. Inde manifeAtum fit quod nec prudentia insus potest esse sine cliaritate nec aliae virtutes

morales consequenter quae sine rudentia esse non

possunt. Patet igitur e dictis quod Rotae virtute infusae sunt persectet et simpliciter dicendae virtuteg quia eneordinant hominem ad fine n ultimum simpliciter aliae vero virtutes. Acilicet acquisitae sunt secundum quid virtutes non autem simpliciter ordinant enim cina inem bene reqpectu finis ultimi in aliquo genere non autem

respectu inis ultimi simpliciter Unde Rom. IU

55쪽

supere illud tam ne quod iron est ex fide peccatum est 'diei Glossa Aug. Ubi deest agnitio veritatis salsa fit

virtu etiam in optimis moribus. i

Ailo irati ovi lotitiam seisiadiani Mi ita ut iiiiii viiiii Rit ira tioiiiiii ni hi illitii aes ot i, is tu in iiiiiii ro lilit illii At virtu'm rs tu ili ra,erfecte ,piis lici inini boniani roditi si ipMiim boniani fiicit illa lutoni est imperi tu, inminem si pii ejus recidit Matium non simplicitor, sed quantii ni ad liquid. Onuni autoni Minis,lii iiDr iti titil,li lium an is iiivonitit per licio iiod pertinuitur ad togulani liii man ,rtim uetuit m quio iii loni os uian qua Riliommensa et propria fioni ini, selli t ratio octa alia autem est Ateiit rinia meti urn tranReon iis quod si Den . Ait ratiotiomuutoni Potam attingit homo por prudentiam quae est reeta ratio agit,ilii in Ad sum iit m attingit licinio por pharitatorii oeun lumillud Ioannis si Io. v. I i qui nantis in eliaritato in Do ma notot M ii iti m. 'Ni igitur est tripli x xi adu virtutum. Surit enim quaedam viriliton uinino imporio tae, quiae in prudentii Oxi 'tiriit ni,nattingentes ratiotism octum: leui uti inelinatione qua aliqui tutioni ad ali iii virtutum ι,pera otiam at ipsa nativitato A eundum illud Icili xxx. η . Ab infantia erevit moeum miseratio et dot tDira grD--α Ν mo iam. Hujusmodi autem inelinations non simul tiκlint tintilibu . od quidam aboni inclinationen ad uitiini. quidani ad aliud. Hae autona inclinati nos non in boni rutionem virtuti quin virtut nullii malo utitiir liuiusmodi nolinationibus poti si ii iiii male uti et nocivo si in disereti no uintili , iout militi 'iiii virili ear re taliti, si ,ritu impimio quantis mi titis curror 't. Undo rogorius dicit lib. xxii. Mixi ut cap i iicido tora virtutiss. nisi ii iii appetunt, rudontor agant virtuti ses- squa iiiiiiii νομμunt: unde ibi inclinati no qua, lint in prii dentia noti liabent Orsee te rationom virtutis. 'Noeundii nutoni radit virtut tim Og illi rum quu attigunt

quia ni in attingunt ad primam omitum quin si ultimiis siniκ undodoliolunt a vera rations virtutis. Ateiit et virtuto morato ut, quo pruili titia di solii ni vora ration virtutis. Tortiti gradu est virtutum implieitor portoetarum irae sunt sint ut iiiii charitato: ha, nim virtutos laetiint notum hominis implieitor tonum quasi attingent in 'quo ad ultimiim inom. Unde noeessse At quod quioumquo habet prudentiam habeat otiam virtute' moratos similitor otiana 'ille ini a to inlint oharitatom

56쪽

Sic etiam patet quod virtutes morales infusae non solum habent connexionem propter prudentiam se letiam roPter charitatem et quod qui amittit charitatem De peccatum mortale amittit omnes virtutes morales

infusas. V I. I. l. LXV, a. I. a. i. I 'mpositio ου'. Fides et spes remanere possunt amissalinaritate, fides quidem etiam solitaris, spes vero cum

fide.

I'. Ex documentis Ecclesiae.' 'Si quis dixerit amissa per peccatiani gratia simul et fidem semper amitti aut fidem quae remanet non es everam fidem licet no i ii viva, aut eum qui fidem sine charitate habet non , e christianum, A. S. Conc

a'. Ecipsa natura rei. Revera habitus fidei et spei secundum suam rationem CSsentialem non et endent ab aliis virtutibus inius is nec ea requirunt ut necessarias sui consequentias

L de juxta connaturalem providentiae legem des facto

57쪽

Deccatum eis plaositum. Consequentia patet quoad charitatem. Ictus enim fi te sunt ordine generationis Praevii ac chr. itatis actum. Insuper quotidiana constat experientia homines a charitate recedere qui tamen a fid non recellunt. Constat etiam quoad virtutes morales:

habitu enim fidei et spei ad virtutes morales e habent Potius ut Drancipia quam ut 'rinci litata uia te non ab ipsi

dependent sed potius e conversi, Insuper virtute morale non necessari , n equuntur ahitu fidei et spei hoc enim roprium est charitati. I. I. l. 65. a. 4 . Hinc charitati quilibet actus ieccati in ortalis contrariatur fidei vero et i ei contrariantur tantum actus Deccati mortalis I positi. Deus enim se habet in cin-Νervatione infusarum virtutum sicut sol in illuminaticino

aetas Jam Vero sicut lumen i Ora cessat suam diu ni iuponitur obstaculuna illurninationi Olis ita ae sue lumen fidei cessat quum actus graviter ei contrarius nono Onitur. Ira te autem abeunte eviden est et spem perire quae deii Iaradisupl Onit scir. II. I. q. XXIV. a. 2 . Nota '. tae et fides et Iies sine charitate 3os inta liqualiter esse perfectae tamen virtuti rationem ii recharitate non habere satis su Derque constat ex omnibuς dictis nam ait rationem perfectae virtutis tertinet ut non solum secundum ipsan aliquod honum operemur olet iam bene et quidem in Ordine a l vitam aeternam a. quam vocati sumus. II in dicitur: Et si habuero omnem fidem ita ut non te trai Si eram charitatem autem iton habuero nihil sum. I Cor. XIII a et 'l ides cinon habeat opera mortua est in semetii sa V Jac. Ι. 7 .

Nota '. videns etiam os charitatem os Ν ni in I O se sine fide et si, e . Charita en in rit, ii si luna si terrificat amore naDei. ed etiam amicitiam quam iam ad ipsuna quae qui temsu Dei amorem addit mutuam reclamationem cuin quadam

58쪽

com in unicatione militia. V Et quod hoc ad charitatem Pertineat at et e hoc tioi dicitur IIo. IV. I 6 'Deus charitas est et iiii manet in charitate in Deo manet et

Deus in eo. Oir dicitur Fidelis Deus perque ni vocati esti in societatem Filii ejus V liae autem Societas hominis ad Deum quae est quaedam familiaris conversatio cum ipso inchoatur quidem hic in praesenti per gratiam . perficietur autem di futuro per gloriam quorum strumque sum et is 1 e tenetur Inde Ricut aliquis 'aon posset cum aliquo amicitii in tabere si discrederet vel ruesperaret se posses haberes aliquam societatem vel familiare iri conversationem cum ipso ita aliquis non potest hahere amicitiam ad Deum quae est charitas nisi fide in habeat per qua in credat hujusmodi societaten et conversationem Oininis cum Deo et speret se ad hanc Societatem pertinere et sic haritas sitie fide et Spe nullo modo esse potest. I. I l. q. s. a. in .

Ρauca remanent dicenda e virtutum aequalitate et

duratione 'ost morter a.

i Quoad aequalitatem dicendum a quo inter

virtutes eminent theologicae quarum objectum est ipse Deus et inter virtutes theologicas charitas est maxima: magnitudo enim virtutis Secundum suam Speciem consideratur e objecto. Cuni autem re theologicae virtutes res uiciant Deum sicut proprium objectum. Ioni test una earu iri dici Najor altera ex hoc quod sit circa majus objectum sed ex eo quod una se habeat propinquius ad objectum quam aliau et hoc modo charitas est maj i aliis nam alia important in sui ratione quamdam distantiani ab objecto est enim fides de non visis spe qautem de non habitis se amor charitatis est de eo quod jam habetur est enim ainatum quodammodo in amante:

59쪽

propter quod dicitur I Jo. U. 6 VOui manet in

charitate in Deci manet et Deus in eo ' I. II. l. 66. a. si . b Inter virtutes morales eminet rudentia. Manifestum est enim quod causa et radix humani boni est ratio et ideo prudentia quae perficit rationem seraesertur

in bonitate aliis virtutibus moralibus perficientibus vim aDpetitivam inquantum participat rationem. Et in his

etiam tanto est una altera major quanto raragis ad rationem accedit unde et iustitia quae est in voluntate praesertur aliis virtutibus moralibus et sortitudo quae est in irascibili praefertur temperantia'. quae est in concupiscibili quae minus participat rationem. loc. it. a. i. cir De Virtut Card. art. 3 . c Si nunc quaeritur utrum omnes virtutes simulm eodem existentes sint aequales reSpondet Angelicus: Omnes virtutes unius hominis sunt aequales quadam aequalitate roportionis in quantum aequaliter crescunt in homine sicut digiti manus sunt inaequales Aecundum quantitatem sed sunt aequales secundum proportionem quum proportionaliter augeantur. Augentur enim, sicut infundi iratur consequenter ad gratiam cujus sunt proprietates et cujus quantitati commensurari debent. Hoc tamen non impedit quominus unus homo magis sit promytus ad actum unius virtutis quam ad actum alterius vel e natura Vel consuetudine vel etiam ex gratia dono. Hinc unus sanctus laudatur praeci seu de una virtute et alius de alia propter excellentiorem 'romptitudinem ad actum unius virtuti quam ad actum

alterius I, II, . 66 a. 23.

60쪽

Uirtutum Theologicarum...i 'MVRiuit, unus remanere rates supernatu

ratis habitus adeo lue nec syes nec fides in fornii Ratio e Si quia Status la innationis est status ol, firniationis in malo, qui non Uin Patitur habitum operationis toraliter bonae multoque minus principium aliquod conversionisa 1 l eum ne in Nupernaturalem. a'. In antinabus urgatorii simul renianent fides, Pes et charitas . Non cluna enim vident Deu in iacie ad famem et consequenter fides et spes non excluduntur.3'. In beatis fides et spees evacuantur charita autem ion excidit Fides enim incompatibilis est uinvisione. 'Uuamdiu sumus in corpore peregrina inur a Doluino se fidem enim ambula inus et non per speciei ii ' a Cor. . . 7 . 'Uidemus nunc per speculum in aenigmate tunc autem acie ad faciem nunc cogn , coe Parte nunc cognoscam sicut et cognitus sum i Cor. XIII. Ia . 'rit autem fides sperandarum

S libStantia rerum argumentula non a Dparentiunt.'

Hebr. XI. i. Syes etiam incoinnati bilis egi cum possessione rei suae Speratur. Et ideo quando habetur divina ruitio ΝPes esse non Potest. Et iam respectu gloriae corporis ut ii otest esse Spes proprie loquendo sed tantum de Siderium. Non Des theologica sic enim ejus objectum est Deus cm autem aliquod honum creatum neque spes ecunduna quod communiter sumitur quia objectum s Dei est arduum hon uiri autem cujus jam inevitabilem causam habemus non om 'aratur ad iro in ratione ardui

unde non ri,prie dicitur aliquis qui ha het argentum sperare se habiturum aliquid ut ut statim in potestate eJUS est ut emat et similiter illi qui habent utrariam

amna. e. non proprie dicuntur perare loriani corporis. ed olum desiderare I. I. l. 37 a 4 .