De martyrio per pestem ad martyrium improprium, & proprium vulgare comparato, disquisitio theologica, Theophili Raynaudi ... Qua monstratur, eos qui proximis peste contactis, ex christiana charitate subleuandis, immoriuntur, esse non late duntaxat, s

121쪽

iendum exemplum quod in huius rei illustrationem extat in S. Francisci de Paula rebus gestis lib. I f. ii. Refertur eo loco, virum sanctum Neapolim cum venisset , a Ferdinando Rege non perinde ac priuatum aliquem vel tenuis sortis hominem , cuiuia modi externa specie erat S. Franciscus,) sed iisdem honoribus quibus magni Principes solent, exceptum esse , ipsius Regiae usum hospitio , negante Rege passurum se ut ad alium diuerteret vir san--ctus. Munera autem eo animo & principatu digna, cum Rex osserret in bonum religiosae familiae re

cens a viro sancto tunc constitutae, negauit se a

cepturum, satilisque Regi sore contestatus est, ali na si restitueret, quam si aded magnifice vel etiam prodige profunderet male paria. Suboffenso Regi,

&neganti quicquam apud se esse alienum , repo- suit Beatus pater, eas ipsas pecunias quas obtruderet, pauperum sanguinem esse, quem exaggeratis tributorum pensitationibus exsuxisset. Fidemque dicto secit, correpto nummo ex summa quae olf rebatur ,& diffracto in duas partes , e quibus pluiimus illico sanguis manavit. -- a vero ex causa , sanguinis nomen si s multatibus datum , variae causae coniectati polliunt. Nam & sanguis vitae symbolum est, ut propterea in Scripturis anima in sanguine elle dicatur: s -cultates vita ipsa quodammodb este videntur, cum per eas ueatur & exigatur vita. Adhaec sanguinis nomine veniunt plerumque labores grauissimi, at- . que pericula adita in rei alicuius comparatione: ut propterea Dauid libans Domino aquam e Bethleemitica cisterna haustam , dixerit nolle se strenuissu. morum militum sanguinem bibere: & Panegyristes

122쪽

stes imperatoitum paludamentουm idcirco rubrum esse dixerit, quod militum sanguine, id est iugibus periculis atque laboribus circundatum esset Imperatori. At opes no sine innumeris laboribus & perisculis parantur , vel etiam angoribus partus dolo es superantibus pariuntur. N am & inde dici:, parias ope S. Augustinus obseruauit. Fortassis otiam quod sanguis sit peccati symbolum , unde illae voces, libora me de sanguinibin ; dc sanguis sanguinem tetigit 3 transfusa es: sanguinis denominatio ad opes, quod ut plurimum sint partus iniustitiae & mammona iniquitatis. Omnis quippe diues, aut iniquiu aut innqui hises iuxta priscum effatum. Possis denique c*m Bernardo dicere in sententiis sub finem , sanguine desgnari summam votorum & desideriorum humanorum. Sanguis inquit)animae meae, voluntas mea. Naturae siquidem cognatus prae ca teris hu- moribus sanguis dicitur, & animae vita in volunta- te est. J Qu' autem alio collinaant studia morta- lium, quam ad opes parandas nullo itato fine exaggerandas Quaecunque porrb harum causarum placeat, aut quarti s alia, satis superque ust ad rem praesentem . quod facultates quibus erogandis aliena calamitas leuatur condolentia eslicax erapromitur, nomine sanguinis cum in sciipturis tum in communi usu atque sermone designentur.

Ubio opum , in Dei gratiam , sanguinis e

sto, atque mari yiom. F.Hinc perspic te eruitur ratio ex parte subuύti

nis& doni,cur a patribus quos proseiebam condo

letia de alieno uaeso, d illud subleuadum accincta,

123쪽

martyrium, notriinetur. Continet ei sim quandam iveluti sanauinis effusionem propter Deum. Neque verb plerisque mortalium charior est sanguis,quam opes ; sed eadem parcitate de venis suis languinem . profundunt,& aurum e crumena. Eodem doloris sensu , esiluere sibi saliguinem , & imminui res suasserunt. laudabilior , dc ut arduitatis sic gloriae plenior videri debet eoru generositas,qui alienam ςgestatem subleuare , rei sibi aded pretiosae profi sione non dubitanti de praesertim cum de sua tenusetate aliquid accisum volunt in alterius solatiu:qubda vidua Chi isto ipso praecone celebrata, δe a Tobiae

per magnin imitate deuotionis, ut loquitur Salvianus lib. i. ad Ecesespraecepta legis excedeme, ct indigentiabiti Ovie H indigen io fiam consuleme, per te pus tenuitatis suae factum reserebam , tanquam ad martyrium pertinens iudice Bernardo. Hoc enim perinde esse videtur, ac substantiam ipsam suam ini alterius gratiam perdere. Nam etiam Heultates, subitantia nomine venire liquet ex c. I s. Lucae, ubi adolescentior filius patrem poposcit substa tiae suae portionem : id est partem facultatum, quasibi Euangelista substantiae nomine , Graece μία, notatas voluit: quasi haec sit hominis substantia aut essentia, ut Lati ius scriptor Marius Victorinus eum locum allegat l. i. contra Arrium. Qiud quod paulo post in eadem parabola, additur in editione vulgata , ct diuisit sim substantiam. Graeca habent. και - ἀυτοῖι τὸ, βιον, quod ad verbum vertas , diuisit illis vitam. Quasi opes sint vita ipsa, quod haec sine opibus miserrime transgenda esset, nec vitae sed mortis rationem habitura, ut ex Antiphane dicere supra memini, Suam igitur substaii-.

124쪽

itim , suam ellentiain , de vitant , in aliorum quia bus eoi olent bonum , impendere videntur, qui aliis efficacitet condolent, ide ue non incongrue martyrum nomen reserre videri debent. Quod in sinuat s. Cyprianus in calce tractatus de opere de eleemosinis , ubi elargitioni facultatum suarum qua in agone iustitiae, Deo & Christo spectante eurritur,respodere ait, sine periculo persecutionis, carmen pacis,& huc esse verm insita vocat eo libro eleemosinas) agonem, & rum salutarium palmam,ad quam libenter ac prompte certandum sit.

tam comotu abero se cruciatu onerat, fit martyris. Alia ratio eiuslem denomhrationis , duci potest ex ipso condolentiae assectu, cuius ea est viri ut alienum malum refundat in condolentem,elimque in illomet statu aliquatenus collocet, in qua est is eui condolet. Qumi optime attigit S Grego

rius a o. morat. c. 26. docens tum demum aliquem

amicto persectὸ subuenire, si scum eo quod ami- porrigit, afflicti quoque in se animum sumit, is ut prius in se dolentis passionem transserat, & tunc mcontra dolorem illius per ministerium concurrat J mHancque subuenietidi & condolendi formam expressisse in se Christum Dominum, qui malum quod a nobis depellere aggrediebatur, mortem in quam reliquos peccati frutices, in se admisit. peccato & ignotantia seclusis. Et siles quod hom, nem mala assicit, per modum stimae Amorsus actualis, atque adeo formaliter & in, secundo

non est obiectum distonueniens, sed morsus ille G s doloris,

125쪽

ro 6 I. CQ. V. doloris , qui in appetitu ex perceptione obiecti

disconuenientis per externos internosque sensus, resultat. Vnde si admoto obiecto noxio, cultas perceptiua stuperet, vel appetitus obrige. iet , nec excuderet actum doloris; malum asmotum perinde se haberet ac si procul abestetmee homo male assici vel cruciari diceretur. Habet quidem obiectum disconueniens rationem principii doloris, nec aliud est dolor quam resultus appeti tus ab eo prineipio dc actu primo. Id tamen quo sermaliter & in actu secundo cruciat, siue angor ipse& cruciatus , in morsu doloris consistit. Qiij itaque dolore alieni mali volens tangi citransfert in se quodammodb alienum malum i, qu tenus sibi infert achum secundum quo alius sorioaliter constituitur dolens , quod est eius malo mori mali de ultimo communicare , & quod alteri soli inexistebat ad se transferre : praeter societatem in principio mali illius formalis , siue in obiecto quod per condolentiam velut suum apprehendit, pr

creata per charitatem quadam inter duos coniunctione & unitate. & sibi attributis iis quae alterum male habere & cruciare videt. Inde illa subleuatio

quam moerentes percipiunt cum alios condolentes experiniatur. Exonerant enim partem moeroris in alios quos condolentes aduertunt, ut est apud Aristotelem 9 Et hic.c. ii. ubi additur eam ob causam magno & serti animo viros, non pati amicos in partem secum doloris venire ; & idcirco nolle amicis mala sua aperire , aut simulare leuiora esse quam sint, spem vultu simulantes , & altum corde dolorem prementes, ne ducteo modo aerumn xum parte se leuant, ea amicum grauent, quod

126쪽

Martyrium Condolentiae. Iorest ab amicitiae puritate dissentaneum. Condolere igitur alteri aerum*s presso, est eius in se aerumnasci miseriam transfundere , & ei malo vittis subi cere, quod alterum serie reluctantem& inuitum cruciat. Unde sicut graues aerumnae ad martyrium late dictum sunt satis, ita & earum per condolei tiam transfusio in alium , non incongruE martyris appellatione honestata videtur. 7. Collaudat ex hoc martyrio Apostolum S. Chrysostomus tractans illud 2. Cor. ii. quu insimmatur, ct ego non infirmor' homil. in eam epist. ao. Ait enim. Γ Non dixit non communico moestitiae, is

sed quasi in ipsa passione ellem, de in ipsa infirmi- ωtate, sic conturbor & commoveor. Quis offendi- ω tur, & ego non uror vide quanta excellentia do- loris ὶ om d apparet ustionem nominans Accendor, uror, inquit ; quod certe omnium ma- ..

ximum est. Nam illa quidem licet sint violenta, in recedunt tamen statim , & voluptatem habent in immarcescibilem. Hoe autem erat quod tribulabatis ipsum & angebat, ac sauciabat eius mentem, quddin singulis infirmis haec pateretur quicunque illiellent. Non enim de maioribus quidem dicebat, minores autem despiciebat, sed etiam abiectum inter necesIarios ponebat. Ided dicebat, quis infirmatur, quisquis fuerit : Et quasi ipse esset Eccle-sa , quae in toto orbe, sic in singulis dolebat mem-

bris. Hoc ait suisse anima discerpi est mente dissecari, ac proinde quoddam animi nec leue martyrium subire, agique in crucem. Quod S. Gregorius hom. 3Σ. in Evang. illud Christi versans qui vult venire pori me tollat cocem suam, optimὸ expressit' verbis illis, i Duobus modis crux tollitur , cum a per

127쪽

. per abstinentiam assicitur corpus, aut per eonpacis sionem proximi affligitur an inius. Pensemus qua-- liter viri que modo Paulus crucem suam tulerat, vi qui dicebat: Castilo corpus meum &in seruituta tem redigo, ne serte aliis praedicans, ipse repro-- bus e sciat. Ecce in afflictione corporis audiuimus6 Crucem carnis. Audiamus nunc in compassionem proximi, crucem mentis. Ait enim : quis infirmis

. tur, & ego non infirmor i quis scandalizatur ego non uror i Persectus quippe praedicator Vt m exemplum daret abstinentiae , crucem portabat in eorpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. J8. S. Martinum seuerus Sulpitius episto. h. hoc martyrii genere perfunctum agnoscit. Multa enim praefatus de eius ad martyrium praeparatione,& v luntate subeundi pro Deo quaecunque tormenta,

subdit Sed quanquam ista non tulerit , impleuit

tamen etiam sine cruore mattyrium.Nam quas ille' pro spe aetemitatis hunianorum dolorum nor, per tulit passiones, iame, vigiliis,nuditate, ieiuniis,op- probriis invidorum, insectationibus in soborum, cura pro infirmantibus, sellicitudine pro periesitam tibus. - enim ille dolente non doluiiὶQuo stan dalizante non ustus est 3 quo pereunte non gemuitqSed dc Laurentius Iustiniatuis seim. de S. Martino, varia sancti Antistitis recensens martyria , hoe non

omisit. Erat pland inquid ex hoc singulare marty

rium,ut cum infirmantibus in fide . pariter infirm retur,& cum se scalidaligantibus ipse quoque com- passionis ureretur aisectu Audi sine serro martyrenai ex sola charitate molientem:quotidie t inquit Pau'

ius ) motior propter gloriam vestram fratres , quae est

128쪽

Muru, δε- condosentia. Iosest In Christo. Alibi etiam aiebat. Cupio impendiis& super impendi pro salute vestra. Moritb itaque ..

ancho huic, martyrij non est deneganda corona, inqui eccletiarum Curam gerens , ac Prmimorum res lutem zelans,nee mori timuit, nec vivere recusa- .euit. J Idem perpulchre ad calcem sermonis de S. Laurentio, duplex sauctissimi illius leuitae martyrium distinguit: iterum quo tostus est corpore, i . 'positur craticulaea alterum quo resecta habendi copuit te,eoque igne amoris terrenorum quo pleri' que umer conii. grant, in se restincto, effudit in pauperes liberaliter quae eoncredita habebat:Vige re enim ait in nobis cupiditidis flammam quam qui non restinguunt eleemosinarum largitione, ignena a se diuinae charitatis procul amouent,exper, tesque sunt illius ut vocat. iosgnis martyrij, quod in cohibendis vitiorum motibus , resecandis c pidiatum pruritibus,situm est. 9. Nou omitto, quae de huiui spiritualis. marty rij gl iri ,tradit Petrus Damiani erua. de S Eleucha' dio Raucitatium Episcopo & Consessiore, cui mar tyri, titulum hoc modo arrogat. f Neque Vmo cre ce dunditio est fratres meid3. Eieuctradium dum adhuc QVideret martyri, caruule laboribus, etsi non fuerit

martyrio consummatus. Videbat nimirum Gentilia retatis nuper extinctae, nonnullas adhuc superessere-

liquias Dolebat in populo sibi commisse,vel extre- mma superstitiosi ritus vestigia remansisse. Atque

aded licet persequentiunt, manus Gladios non ex r. ceret, cruciabatur anima sancta pij teli ac patern e:

compassionis incendio concremata. Quid enim mprodest,si quisquam Catholice credat,& Gintillier It diluomodo credulit cta,cum vita con- Π

129쪽

IIo Pars I. CV. UL cordat haeretica Z Quid enim iuuat , si fide, adstra Apostolica,ubi conuersatio ducitur Arrianaὶ De iis re enim qui Catholice credunt, & haeretice vivunt,m conqueritur B. Apostolus dicens: O tentires no μμ Deam, factis autem negant: cum siue credendo, siue vivendo, Deum negare,nihil sit aliud absque dubio quam perire. Sapropter B. Pontifex Eleuchadius, non contemnendum pertulit in ipsa Ecclesiae pacem mart7rium: Quandoquidem etsi non eum 'perfidε crede ntibus, ised peruerse viventibus, intaderabi- lem probatur habuille conflictum. J Et scilicet , ut proximE dictum est,de proximorum maximo malo, tanta commiseratione tactus est. Iunxi condolentiam de spirituali egestate, & eius subleuandae voluntatem,qua Apostolus & Apostolici viri proximε adduisti flagrabant, cum commiseratione de tem porali egestate , & eius leuandae cura de qua primo loco: Quia quamuis eleaemosina corporea notior sit atque vulgatior, illam tamen quae spirituali seb- uentione continetur, lono pretiosissimam & Deo aceptissimam esse, demonstrat Richardus Victorinus Li.de erudit interio. hom. cap. 38. & breuiter smul ac optime S. Dorotheus dodii Imum. 1 F.qui

argumentatur ex tanto maior animae quam cor

potis pretio,& miserabiliore egestate.

Martyret seculi.

aeripportunum videtur quando martyrii latδdicti ambitus de communi sensu & vulgari ac plebeio etiam vocis usu ad aliquas item perpes'

130쪽

ur res seculi. I r I

ssenes spirituali fructu vacu. is porrigitur queis secitaris Christianorum vita abundat,imo quibus nihil

est in humani moris torrente frequentius, has quoque late dicti martyrij spccies non omittere. Quanquam non est nunc animus de praetense quorundam Diaboli mancipiorum martyrio cruento disserere,cuiusmodi est martyrium haereticorum,de quo insta commodiore occatione , quod illud sit veluti presse acceptum Satanae martyrium cum late dicto pietatis martyrio hactenus tractvo, analogiam non habens; qualem in propositis seculi martyriis, non dissicile erit agnoscere.

Devi huius seculi,martyressos habet.

Huius rei gratia praemittendum est,quod grauis

smi PP.Nazianzenus orat. i.de Theol. Augustinus lib. ,.qq. in Iosue c. a 9. Nyllenus hom. 8 in Ecclesii, sten, δε complures alii tradiderunt: nempe hominem a virtute in vitioritin deuia abreptum,statuere sibi idolum pro eo quod non est ipse: UG. auarus aurum dc argentum idoli loco habet. Carnis visco implicitus,venerem veneratur: Superbiae denique addictus, honorem & gloriam habet pro numine. Pereleganter ut caeteros premam, hunc Idololatriae multiplicis etiam num vigentis & uniuersum prope Orbem occupantis apparatum, exposuit S. Chrysostomus homil. , .in ad Rom. Confirmans enim nefas esse Christiano, Idololatrain dedocere errorem, quamdiu ipse deprauatos assectus, numinum loco& gradu habuerit,sacileque Ethiticum,tali Christiano ad abdicatulam idololatriam urgente, repostmrum , ipsi prius idola quae colit quamuis Christia