장음표시 사용
251쪽
232. Pars II. Op. II Lhonestas supernaturalis talio exist imata, possit esse
idolaevio motivum acceptationis martyrij: alteruto an idem possit honestas dubia. Potest cnim contingere , ut propositio aliqua falsὼ existimetur Catholica, ac perimens ad fidem, quamuis ciuimodi non sit: dc tamen mors intente ur per tyrannum fidei hostem , nisi eius professio abiiciatur. Si ergo aliquis requio Christianarum non admodum peritus , sed spiritu seruens, mori mallet quam damnare propolitionem , quam per errorem inuincibilem existimaret ad fidei scita pertinere, esse ne numero martyrum eximendus, subsecuta idcirco mortis irrogatione Z Item pollet contingere ut propositio aliqua non estet aperte de fide : dubium tamen ei let alicui , an reipsa talis propositio definita sit, quamuis definitio non sit explorata. Vel certe dubium esset, an propositio nondum definita per Ecclesiam , contineatur inter reuelata a Christo , tantiimque non numeretur inter fidei dogmata, quia defuit propositio Ecclesiae, sine qua nihil apud Catholicos censetur uniuersaliter credendum. Qiu ergo sic affectus esset circa alicuius propositionis veritatem , si subueritus in reuelationem quamuis authentice non propositam impinugere, mallet mortem idcirco intentatam excipere, quam damnare propositionem de qua anceps est an ad fidem pertineat, essetne martyribus ann merandus λ In utroque enim euentu deesse videtur idoneum motitium acceptationis martyrij. Nam
in priore mors reipsa non excipitur propter fidem, quamuis falso ita existimetur , ob falsam & tyra ni persequentis & hominis fidelis patientis, persuasionem. At molistraulinus, acceptationem veri
252쪽
De acceptatione manyryper adultum. 2 3 3ri martyrij, terminandam esse ad fidem diuinam, quae sine non cadit in aliquod obiectum propter existimationem nostram falsd sic persuasam , sed quia reipsa obiectit in illud diuinae reuelationi substernitur, estque ea quasi perfilsum. In posteriore
autem euentu , non est exploratum quid fides serat. Improvide igitur certa mors pro incerta fidei veritate, videtur oppetenda, esseque proinde ad
martyrij decora insulsciens. Cur motivo existimato nixus, non si martyr,
cause i egitimae is altu prolatae.
11. Priori dubio satisfaciendum est , admittendo , posse aliquem inuincibiliter labi existimando propositionem aliquam spectare ad fidu, ad quam reuera non spectat: Q d negat Altissi orensis, meritδ improbatus a Maiore in .d. 2 3. q. t o. Improbandus etiam ipse, quatenus existimat, hominem posse diuina fide ferri in propositionem falsam , quae prudenter censeatur subiacere diuinae reuelationi: quasi sicut in humanis prudens existisma io sustollit opus ad honestatem in eo per errorem apprehensam , ut constat ex eleemosyna collata pauperi existimato, reipsa diuiti; ita ad fidem censenda sit susscere prudens existimatio quod aliquid ad fidem spectet, qualis esset quam rusticusserinaret, si a Praelato vel a coetu Episcoporum totius regni, aliqua propositio venditaretur tanquam articulus fidei, quae tamen a perito Theologo reuinci postet erroris. Hoc improbandum dico. Fabsum enim est, esse paritatem inter fidem , & prudentiam , vel virtutes morales prudentiae subordi- P s natas,
253쪽
natas, &per eam dirigendas. Aliae quippe virtutes cum sint in voluntate, non debent excludere fausim, quod est malum intellectus. Item prudentia eis praelucens debet tantum excludere errorem
fracticum: id est debet ita iudicare de agendis, ut pectatis adiunctis operanti notis, verum sit iudicium quod ab eo sertur: quamuis falsa inuincibiliter sit minor quae in syllogismo prudentiali laba-rnitur, nec est proxima vel remota regula operandi, sed tantum est notitia speculatiua , quae per modum conditionis admiscetur ad applicationem materiae, de qua uniuersale dictamen syntereseos remote, proxime autem & immediate prudentia in syllogismi propositi conclusione pronunciat. Vt proinde ea falsitas inuincibiliter irrepens in min rem syllogismi prudentialis , nihil incommodet veritati practicae quam prudentia consectatur, Aquam Virtutes pure morales ex prudentiae ductu sequuntur. Id quod etiam proportione seruata locum habet in arte , quoad errorem speculatiuum de conditionibus materiae, quas ars aliunde vestigatas& recte constitutas supponit. At fidei longe alia est ratio. Prout enim ad assentiendum alicui vero diuia nitus reuelato sertur, est in intellectu speculativo qui debet prorsus Alsum excludere : quia spectat verum simpliciter dictum , id est verum speculaestrum di, nec pronunciat de eo quod vere faciendum est posita hac aut illa cognitione adiunctorum, sed absolute attingit quod reipsa est in obiecto: atque ita nisi actus obiecto consormetur, elicietur assensus falsus , qui non poterit esse virtutis intellectum speculatiuum perficientis , cuiusmodi est scientia
& fides diuina. Sicut ergo qui ex pr*missis Alsis
254쪽
De acre atione martyr per adultum. 23
quas veras inuincibiliter existimaret , eliceret con- lusionem, non excuderet verum scientiae assem sum , ut recte notauit Caietanus a. a. q. I. art. s.
in fine ; ita neque qui assensum falsum ex inuinci . biliter falsa persuasione conciperet,circa rem quam ille spectare ad fidem censeret, liber quidem esset
a culpa propter erroris inuincibilitatem; non tamen eliceret actum fidei.
I 6. Ac proinde aliter satisfaciendum est dubio proposito, quam supponendo fidem polle esse de
re salsa, quae vera existimetur per errorem intiincibilem, qui erat modus quo Maior dubio praedicto respondebat & praeiuerat Hothot in I. q. I. ad 3. principale, ubi diserte admittit, limminem pro eo sesso articulo caesum, vere fore martyrem. Id quod etiam ex notabili quodam Doctore refert Nider 3.p.consolatorij c. 3 o. ad a.dubium, qui tamen sentit contrarium , nec satis enodat dis ficultatem cum ait, idcirco mortem pro salso articulo oppetitam non fore martyrium, quia ignorantia circa illum articulum non erit inuincibilis. Fore autem vincibilem , quia habitus fidei inclinat hominem ad assensim falso illi contrarium , eumque unctio docet de omnibus. Hoc nego satisfacere; quia inclinatio sael a per habitum, non est aliquid sensibile, aut quasi depresso vel degrauatio
potentiae ad actum suum, cum auersone a contrario , ut Nider videtur imaginari; sed tantum est potestas connaturalis efficiendi verum fidei actum: unde nihil habetur ad astruendam vincibilixatem erroris in assensu sitso intercedentis, de cuius fal sitate intellectus, nulla aliunde cogitatione pulsetur. Non item Lusiaciunt quae alij ad eandem vin- , cibilita
255쪽
Pars II. Cap. III. Hialitatem in eueniti proposito stabiliendam addit cunt; licentes, deeste ibi iussicientem & legitimatiirropositionem, eo quod priuata propositio, cuius. modi esset qua Episcopus rustico imponeret, obtrudens illi falsum articulum, non sit censenda suDficiens, nisi certo & indubie constare queat, eamelle coiisormem doctrinae Ecclesiae uniuersilis: itaque rusticus pro fit state illa cadens, martyr non seret, quia culpabiliter existimaret propositionem pro qua moritur ad fidem pertinere, cum deberet allenium circa eam sispendere, quoiis'ue illi constaret, eum bine sensim uniuersalis Ecclesiae. Ita Scotus in 3.d. a s.'. r. Ihem S. Eoque plane recidunt
recentiores, qui desectiim legitimae propositionis causentur, quod ficit Suares disp. 3. de fides in. 9. & Lorca ibid disp. io. a num. Io. Haec inquam non satisfaciunt. Nec enim aliter constat rustico de , sensi totius Ecclesiae quoad articulos verOS , quam
quoad falsum illum qui obtruditur: quod euidentius erit, si supponamus, Episcopum illum qui rustico imponit, falsum aliquem articulum propinnendo , simul proponere aliquem articuluin Virum , pro quo illamet propositio sussiciar. .Rustico enim, sussicientissimet este videtur propositio fusta per Episcopum cui subest: non enim aliter nouit quaesit uniuersalis Ecclesiae doctrina, debesque ut certum habere, quod ab Episcopo suo, ut certum , & ad fidem pertinens accipit. od si uniri Epis opus non fassicit ad legitime proponendum ru' ico res fidei,& iniiciendam ei obligationem
credendi, ponamus omnes totius regni Episcopos falsum illum articulum exhibere rustico , inuincibilitet ignoranti esIe alios praeterea Episcopos qui restagen
256쪽
De acceptatione manysper adultum. 237
refragentur. An etiam tunc, rusticus cui ne tenuis,
sima quidem in contrarium amatur cogitatio , dicendus erit vincibiliter assensum praesticis le , ideiaque martyr non esse , si moriatur pro eiusmodi a ticulo, quem sic propositum existimat ad fidem pertinere.
I. Itaque ego quidem facile admitto, in pra dicho eventu , hominem quamuis non possit fide Diuina ferri in obiectu ni falium , siue in articulum qui perperam existimatur verus, eo quod dest ratio fidei motiua ; tamen quamdiu diuiniim lumen liquidius de uberius non adulget , teneri e Hem prorsas modo se gerere circa falsum illum artici tum tam authentico exhibitum , ac si reipsi verus esset. Proindeque prudenter iudicaturum , t numelle credere fide diuina articulum sic propositi in, ct ex eius leni iudicii dii tu, voliturum credere. Tale namque iudicium, quamuis ellet spiculative falsinn, praehice tamen ellet verissinuam: via de non repugnaret Deum specialiter mouere ad illud sicut .
mouet specialiter ad simile iudicium prudentiae iu- fuse , de Linda propter Christum Ueemo ita pauperi fieto , quem homo falsδ egentem existinacta
Consequenter vero praeterea admitto, posse hi minem pro articulo falio, te quo liniincibiliter praedictum iudicium tulerit: velle mortem oppetere tamque si oppetat, Hre verum martyrem , quia
morietur ne mutet anel um i espectu articuli quem prudenter existimat reuelatum; atque aded ne con-pra diuinum mandatum, aliquid aduersiis conicien- , tiam
257쪽
238 Pan II. Cap. III tiam admittat: quod liquet esse honestissimum, ac praelucente fide suscipi, de sussicere ad martyrium. Nee dissicile etiam δ demonstrare, hominem sic
morientem vero martyrio defungi, non tantiim ratione virtutis in tuendo falso articulo proditae, sed etiam ratione verae fidei: quia regulariter qui mortem pro Christo oppetit, idcirco mortem deligit, quia fixum habet, fidem suam retinere illibatam, nec arctat se ad unum peculiare obieetiim materi 3e, cuiusmodi esset salsus articulus in euentu proposito, sed uno veluti impetu fertur in omnia,quia apprehendit omnia tanquam connexa & aeque a Deo dicha; ita ut indubie sentiat, si eum articulum expungat, assensum quem reliquis praestabit, non ore ulterius veram fidem. Itaque quantum est ex parte sua, non pro solo falso articulo moritur , sed etiam pro fide vera, quae uno secundum prudentem existimationem conuulso ,circa nullum ex aliis firma perstat. Propterea enim , qui in euentu pro. posito, refugeret se habere eodem plane modo quos crederet, fieret haereticus, ut Valentia recte vidit 2.2. disp. I. q. a. p. s. in sine. Caeterum quamuis Catholicus , pro veritate fidei tantum existimata caesus,posset ad modum praedictum esse verus martyr , tamen haereticus alidsve infidelis, qui per e rorem inuincibilem putaret se veram religionem tueri, & oa ex causa mortem acceptaret, & oppeteret , non esset habendus verus martyr ob des
ctum omnimodum fidei, sine qua impossibile est placere Deo. Et ita luculenter S. Augustinus lib. I.
258쪽
De acceptatione ma tyriiser adultum. 2 3 9 de motivo non aperte idoneo aut dubio.i8. In posteriore dubio statuendum est, vitam temere nec absilue scelere, atque aded sine mari rij fructibus abiiciendam pro asellione alicuius propositionis, cuius veritas non sit in Ecclesia pro sus rata, ita ut non sit exploratum quod eius asensus a fide edicatur. Optime tamen faceret, qui satis guinem profinadere decernerct potius, quam in animum induceret,damnare propositionem de qua
ambigeret sitne ex fide tenenda: Et mors eam ob causam acceptata, Verum ac proprium martyrium censenda ellet. Imo quamuis cervum esset, propositionem aliquam non esse Ecclesiae suffragio sitin, tam , eum tamen ego pro martyre haberem, qui renueret talem propositionem suis ere : ne vel contra conscientiam ageret, qua censeret propositionem illam veritate subniti ; vel pietati quam assertione illius propositionis promouendam arbitra' retur , quoquo modo incommodaret , de sic redinuens, mortem ea ex causa exciperet, malens de
vita quam de ea pietate periclitari. V.G. Ecclesia nihil liquido edixit circa nitet ira conceptionis Dei parae; imo saepe contestata est, nihil in eo negotio fide sanctum esse, quamuis in confestis sit, admodum piam csse sententiam, quae nitelae illi astipulatur: nec dubitare liceat quin sit pietati Catholicae multo congruentior, quam sententia opposita,quae parentalem illuuiem Virgini affricat. Si igitur ai, cui mors intentaretur ut piam illam sententiam improbaret, isque mallet mortem potius acceptare eam ob causam, dc reipsa eam exciperet, mastyresset
259쪽
ellet vere ae proprie:etiainsi tantum spectaret quod auctior pictas ieri , dc lex priuata conscientiae , Claristo quoque probata, mandat. Nam si spectorei legem Ecclesiailicam qua sententiae illius su&xione interdicitur, malletque mori quam in legem illam delinquere , multo apertior esset martyrij v ritas , morte irrogata eam ob causam. Perspicue igitur monstratum manet,ih omni id Irea causa acceptationis martyrii inuolui ordinem ad fidem ; & omnem honestatem pro cuius altertione vel indemnitate mors subeatur quae ad martyrium sufficiat, debere per fidem proponi. Nam id in his quoque obiectis quae proxime discussimus,
eatenus cernitur , quatenus fides praescribit honestum esse occumbere , ne impetas veritatem illam quam existimes fide certam:& honestum elle malle mortem oppetere, quam aduersari veritati quae fortassis fide sanciatur , aut quam incommodare pietati auctiori. Cum eigo in his obiectis de qui-Dus res videri poterat minus explorata, cernatur
nihilominus ea quam dixi subordinatio ad fidem, perspicuum est idem multo magis de quibusvis aliis obiectis esse Hirmandum, ob quae possit homo mortem irrogatam acceptare cum fiuctu& d cotibus martyrii.
Martyr, acceptatio, debet supernaturalis esse.
19. Insuper yerb ex dictis perspicitur, martyri jacceptationem in qua sormanda versamur , tu pernaturalem esse oportere virtutis alicuius insece partum. De supernaturalitate res est explorata, ex
eo quod acceptatio de qua agimus,sibiungitur notitiae
260쪽
titia fidei. Volitio enitia proporGonem seruat cum notitia perquam dirigitur, ac cum motivo quod per notitiam illam obiicitur. Quia ergo inrepra lenti, notitia sidei praelucens, & motivum quo fidei acceptatio nititur , natum 'hes xranscendunt, necessarium est ut acceptatio quoque supra naturam attollatur. Et verb tanta est martyrij arduitas, tantaque vitae per martyrium prostigatae cupiditas in omnibus mortalibus, ut caecus videri possit qui non agnoscat , hominem naturae viribus rellistum, in bonaq in ocu is non sunt conspjeua , animo m-tentum , nequaquam delecturum e vita excedere per immanes cruciatust,ac proinde qui non perspiciat necestariam ei esse gratiam ad .recte & sicut oportet,expetenda, pulcsram per vulnera mortem; quod est allerere supernaturilitatem acceptationis de qua agimus. Agnquit eam graiiς necessitatem ad martyrii acceptatione,S. Augustinus bom .iq.ex So. obseruans , esse quidem illam in psal imo martyris
vocem , paratum, cor meum , id est, far,sta voluntas
mea, sed eam. voluntatem martyrij acceptandi, praeparari a Domino, de quo alibi in persona mar- tyris coluetatur Dauid , quonium ab Uspatientia Psal. 6 i. Subditque sortes quidem elle martyres ac firmo , tamen panem qui Christus est, &. gratiam Christi quam in dies tanqu. panem,
quotidianum mendicare cogimur, confirmare cor hominis. Pereleganter quoque in psal, II 8. Conc. a. 3. ait testimonia Dei acquiri liari editate aon enim parari a quoquam,& a multis quaerentibus non ob-,- tineri; sed obtingere a Patre, voluptatem praera 'rante& ad id roborante per gratiam. S. Prosper 2.