De martyrio per pestem ad martyrium improprium, & proprium vulgare comparato, disquisitio theologica, Theophili Raynaudi ... Qua monstratur, eos qui proximis peste contactis, ex christiana charitate subleuandis, immoriuntur, esse non late duntaxat, s

521쪽

3. Similia praeclare Laurentius Iustinianus in ligno vitae trach.de fide cap. s. & illustrissime initio

sermonis de S. Laurentio , ubi sic dii terit. Martyres nouimus homines suisse, ut nos de eadem massa

conditos, pari conditione formatos, conceptos & genitos. Naturam lion alteram carnis habuere quam nos. Senserunt utique carnis aculeos, inna- tas concupiscentias , corruptibilitatem corporis,

Diaboli aentamenta, oblectamenta seculi, inordinatos motus , impudicitiae ardorem , & huiusmo- di millia, quae de semitis pullulatione proueniunt. Unde autem illis tam gloriosa victoria, magnantimitas tanta, atque inexpugnabile robur ὶ Non uti- que dixerim aliunde, quam ex illuminatione fidei, ac veritatis agnitae scientia certa. Fidei sqti idem irradiatione edocti, vicerunt seculum , spreuerunt

regna, tormenta calcarunt, superauerunt hostes, ' non exhorruerunt carceres, non ignem, non gla- dium, non poenam, non mortem. Poterant in G

dei lumine, futuris metiri praesentia, atque in aeter- ' norum concupiscentia flagrare vehementer. Quis

rationis compos, non commutaret lutum proau-

ro, pro gemmis petras , pro ornatis aedibus tento- ' ria vilia Z is inquam , ut immortale acquireret regnum, momentaneam potestatem non fugeret

Quis ut spirituales delicias possideret, voluptu fas carnis non abhorreret illecebras ὶ Deum planEV quisquis agnosceret, amori illius, uniuersa Post ' poneret: parui penderet visibilia, laudabilitErque' odiret se; Quamobrem ut ex ignorantia summi bo- ni, terrena delectant: ita ex cognitione vilescunt.JHaec autem summi boni nostri quod supernaturale est vera cognitio, in huius vitae scammat , non

522쪽

ontentio ei in utroque martyris. ς' F

est alia quam fides, quae proinde fuit in martyribus illustrissima. Sed quid testimonia Dochorum emendicamus , cum ipse Apostolus , in luculento illo fidei encomio quod pangit cap. t r. ad Hebr. fidei tribuat , quod sanisti martyres regna vicerint, sortes facti sint in bello, ludibria & verbera experti, insuper & vincula , & carceres, lapidati sint, secti sint,tentati sint,in occisione gladi j mortui sint, om- 'nem denique Satanae pharetram in se vacuatam, illaesi exceperint t

iuuandis piare contactis immorientium.

. Haec & alia magnifice, ac splendide , nec supra vertim, de fide Sanctorum in causa fidei vitam ponentium, dici non diffiteor. Sed poste non minus gloriose celebrari fidem eorum qui in ministerio charitatis occumbunt, ex eo liquet, quod aeque isti, quae videntur conculcantes, & dulcem vitam nihili ducentes prae Christo , suspiciunt sola

aeterna. quae fides exhibet. Imo cum martyr incausa fidei, plerunque excedat molli admodum exitu, certe breui, nec morae longioris quam machaerae exsertio & impactio deposcat,) sicque aerumnas suas abi umpens, illico educatur, ad eorum fructum quae fide percepit, usu ipso colligendum: E contra, in hoc ministet io , per longum saepe ac diuturnum tempus haerendum est , quotidie moriendo , imo in horas singulas ac etiam singulis horis multoties.

Quyd si iuxta S.Gregorij Nazianzeni insgne pronunciatum orat. r. in Iulia. Quod quisque pati cxtimescit, id passus est , etiamsi non patiatur:

523쪽

rs I R. Cap. I. . grauiusque a se fortassis quam ab iis qui suppli-- cium inserunt, torquetur: Euidentissimum pros id est, in iugi , nec intermisso plerianque ad longum tempus mortis metu , quis fidei vigur, quae eius persectio longe supra vulgarem sit necesi

saria , ut ostentatione aeternorum bonorum, Mpraemonstratione sanitatis nunquam temerandae,

iis a Christo repositae, qui vestigia ab illo impressa relegentes , posuerint pro statribus animas , firmentur in concepto per fidem sancto odio sui ipsorum ,&illis, quibus ingratissime plerunque

excipiuntur, semper alacres & vegeti superimpendantur, hebetato aut etiam discusib, mortis metu. enim timet , adhuc non credis , ut est apud Augustinum l. a. de consolat. pro mortuis c. . Clarius verb & apertius prodetur is quem in istis celebro fidei vigor, quod fidei martyres, cum periclitante fide ad martyrium stabeundum obfirmant animum, in eo sunt rerum articulo, ut nequaquam si eis liberum resilire,saltem maxima e parte,& stequentissime. Vel enim moriendum est sortiter, ad fidei indemnitatem retinendam, vel ruendum in voraginem desectionis.Et quanquam ea sortiter agem di necessitas , laudem suam ac meritum generosae voluntati non tollat, tamen multb apertius est, quo loco ac gradu sit apud hominem, fides, si indiscrimen certum mortis inuolare non VGreatur, nulla adaehus periclitantis fidei & alioqui euertendae necessitate , sed tantum ut prodat quanti apud eum sint, quae fide pr. aelucente, amplectenda cognostit. Qisi operandi modus, in maxima eorum parte qui ad iuuaridos ex charitate gros accurrunt,

iociam habet: cum scilicet seclusa iustitiae, & cha

524쪽

ontentio staei in utroque martyrio. 497

ritatis, & alterius cuiuscunque virtutis indeclinabili citra culpam obligatione , per fidem praesagientes aeterna bona tantae virtuti reposita , vltrbincurrunt in discrimina longe grauissima, & mo tis metum conculcant. Conitat igitur quam utrunque presse dictum martyrium, in nobile fidei virtute , quae ut est apud Salvianum epist. i. omnibin semper ornatibus, omamento est, quia sine hac nihil tam ornasin est quod Ornarepos

Fidei expromptio se temficatio vitabique.

s. Neutrobsque porrb ita interius abditur Sdes , ut ad externam professionem,& contestationem non prodeat. in potius utrunque martyrium quod componimus , luculentam continet doctrinae reuelatae testificationem. Et martyrium

quidem in causa fidei , non est dubium quin fidei attestetur. Modum verb attestandi S. Cyprianus sub initium libri de laude martyrij his verbis e posuit, agens de martyrio. fper hoc & testimonium nomini redditur, & maiestas nominis redam- pliatur. Non quod per seipsa minui possit, vel de scelere tractantis , magnitudo eius instingi; sed 'quod redundet ad gloriae cumulum , dum circum- Ustrepentis populi terror, impavidos animos dat do- lori, & minis stendentis inuidiae addit ad titulum, quod tantum sibi mens crescat in pugna, quantum 'se ille putauerit vincere, per quem Christus hoinem Voluerit coronare. Tunc ergo omne fidei ' x expanditur, tune credulitas comprobatur.J 'sic item Clemens Alexandrinus A. strom. c. a.

de homine recte ad martyrium compa-I i 3 IMO,

525쪽

rato , per philosophicam , imo Christianam corporis ab anima separationem , quae est prolusio praeexercitatio ad comeptionem exsolutionis phy- ει licae a vinculis corporis. Is vere seret testimo- α nium , si tibi quidem quod si in Deum sincerus de germanus fidelis; Tentatori autem , quod frustra

M sit aemulatione percitus in eum qui est fidelis per m dilectionem ; Domino autem quod a Deo sit inspi-M rata doctrinae pei suasio, a qua non deficiet metam mortis.Quin etiam Acho confirmat veritatem prae dicationis, potentem eum elle ostendens ad quem contendit. Mireris eius dilectionem, quam docet

euidenter, ei quod est cognatum & unius generis, grato animo unitus: quinetiam pretiose sanguine, infideles pudore assiciens.J6. Haec omnis attestatio fidei 3c doctrinae reuel tae, aeque proditur in martyrio charitatis. Nam eos qui foris sint pudore assicit, in quibus tanta chariatas non flagrat, ut vitam post quam nihil habent in spe repositum, pro aliis prodigant. Eos tamen defixos admiratione, in sanctum quendam stuporem vertit, cum eonsiderant quam aliter pij Christiani erga afflictos se gerant , quam faciant qui ab eis sinit alieni. Id quod in Alexadrina peste, & aliis

notatum ab Eusebio est l. . histor. cap. 17. & lib. 9. cap. 7. Obseruat enim , cum Ethnici vel in coniunctissimos quosque essent inhumanissimi ;e contra Christianos erga quotlibet, etiam si a fide extraneos , omnem charitatem exprompsisse, idque

illis in maxima laude positum etiam ab inimicis fuisse. Idem charitatis martyr , sibi testimonium seri, quod Deum syncerὸ quaerat eiusque glori: -- Quae enim alia esca. horrendae mortis illex

526쪽

cintenti dei in utroque mWyrio. 499

possit ὶ Insuper Deo testimonium fert, quod si v ra eius doctrina de fluxis mundi rebus , de aetem

rum bonorum veritate ac magnitudine , de non

quaerendis quae sua sunt , sed quae I E s v Christi, de committendis Deo sortibus nostris,& vitae temporibus : quod non faciunt pretiosae in oculis suis animae ; quae ingruente peste , in fuga ac pedibus saliatem locant: intuto sane perfugio ni Deus f ueat, ut disputat Anastasius Sinaita quaest. Ii . MAthanasiusq. Ioa. & Ios. ad Antiochum Mi te Gabriel Biel. in q. de suga pestis, De aliis denseque permultis eiusdem rationis , testificationem Deo exhibet martyr de quo agimus: & quidem luculentam & eximiam, quandoquidem vel in aperto mortis periculo , non exhorret testificari. Tandem tentatori quoque , siue extrinseco, hoc est Satanae , siue intrinseco, hoc est suggestionibus affectuum remurmurantium, & a Deo, ac destin ta charitate avocare tentantium, testimonium perhibet , quod frustra sudet annitens quatere firmutatem animi Deo desponsam. Perhibet verδ hoc testimonium, Loes potius Min actu exercito, quam verbis & in actu signato: qui est sane potentior & expressior testificandi m dus , ad quem omnes aeque pro Christo obstringi. egregie exponit S. Chrysestomus hom. 47. in acta

in morali, agens de martyribus , omnesque adhortans ut dignos se praebeant, qui similiter sint idonei testes Christi.Igitur inquii testificabimur Christo ; Etenim non illi seli, martyres, sed etiam nos. Ea propter illi dicuntur martyres, quia quum iuberentur confiteri, omnia sustinuerunt ut veritatem

dicerent: Et nos quando affectiones nostrae iubent confi

527쪽

ue oo Pars IV. Cap. II.

vi confiteri , succumbimus. Aurum dicit; dic quod .. Christus non est Deus. Ne igitur audi tu, quasi M Deum, sed contemne illius praecepta. Concupis

vi centiae malae idem dicunt , sed tu ne persuadeare. - Sta sortiter, ne etiam de nobis dicatur; Deum con-- fitentur scire , operibus autem negant. Hoc enim

m non est testium, sed aduersariorum.J Qui igitur ad Satanae ,δc domesticae sectionis sibilos obsurdescit, perstatque in concepta obsequendi Deo,& proximo subueniendi voluntate; hic diuinae doctrinae, Iolenter, id est factis attestatur, eiusque veritatemuculento testimonio confirmat. od enim benEobseruauit Turrecremata in qq. Euang. q. I. ad semim decollat. S. Ioannis, protestatio veritatum fidei , non sit solum per verba, quibus quis fidem confitetur,sed etiam per facta,quibus fides interna proditur,iuxta illud, Et ego ostendam tibi ex operibin ydem meam. Et illud Pauli factis amem negant. Et

idcirco omnium virtutum opera prout in Deum reseruntur sunt contestationes & testificationes quaedam , quibus innotescit, D E V M illa a nobis deposcere, & repositurum pro illis iustam mercedem. Hausit Turrecremata eam doctrinam ex S. Thoma 2. 2. q. I 24. artic. s. &suffragatur Martinus de Magistris q. s. de martyrio ad argumenta contra primam.

528쪽

Spes o charitas utrarumque morum. I OCAPUT II.

Spes cse charitas flagrantissima, moditem in praxi sub dio ex charitate obitam, que ac profide exceptam,ssciunti' consectu Dei pretio-Himam.

r. Rdior Antiochi verbis, homil. 1. f A fide. digressi, ad eam progrediamiar quae secun- das obtinet, spem: quae sane fidei roscida aspergi- ne perfusa, fructum affert unum quidem triges-

mum, alterum sexagesimum, alium rursus cem tesimum. Spe enim constabilita, vix ulla alia virtus, maeque stablimis. De charitate autem, quae tertiam msortitur in classe virtutum nomenclaturam, primi-ceria licet sit , caeteras omnes anteuertens, dignitate, posteriore loco disseremus.J

Decoras ei in martyrisus pro fide cadentibus.

Spes martyrum in fidei causa excedentium,tanta est , ut S. Augustinus in Psal. ir . fidenter scribat, martyres ratione spei qua pollebant, & hic aeterna gaudia praegustalle, & ad plena bona quae hic sperauerant pertigille : sicque a gaudiis ad gai dia , a scelicitate ad sedilicitatem translatos esse. Seculi homines sinquis,) in liciter felices sunt; martyres antem seliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices in eo ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis

529쪽

so 2 Pars IV cap. I L

m magis infelices quam eranti Quid enim dicit Ap - stolus 3 quasi tristes semper autem gaudentes. Quam re semper 3 Et hic, & ibi. Prorsus & hie, & ibi. Hic ς enim unde gaudemus De spe. Ibi unde gaudemusr De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si spe gaudentes,videte quid sequitur: in tribulati

ne patientes. lartyres ergo ideo in tribulatione pa- tientes erant, quia spe gaudebant. Sed quia non-

dum erat illud quod promittitur, quod dicit Ap stolus , spes enim quae videtur , non est spes: si a

tem quod non videmus, speramus, per patientiam ' expectamus. Ecce quare omnia martyres pertule- runt, quia quod non videbant, per patientiam ex-

pectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant. Illi qui occidebantur, ad ea quae non vi- debant suspirabant, & ea quae non videbant appre- hendere festinabant, & quδd tarditis occideban- tur, moras sibi fieri arbitrabantur.J1. Non dissimiliter disserit serm .de S. Laurentio , inter sermones do diuersis aptans S& martyribus illud Salomonis. Spes iturum immortalitate plena eL1, atque demonstrans , magnam plane se isse oportere spem illam,quae inter tormenta & cruci, tus despectione superborum cnmulatos, surrigeritur ad Kelicitatem ac posteriores glorias: nominatimque ad corporis tam misere & atrociter habiti plenam quandoque instaurarionem , & rediuiuam incolumitatem. Vt possit sane de quouis martyre in fidei causa mortem oppetente , pronunciari,

quod det unius S. Georgij spe a Petro Damiani dictum est sermone de eo, postquam egregie osten dit Deum martyribus secreuisse mare ab arida : id est temperasse procellas impiorum , ne excrescerent

530쪽

Spes o charitas utrarumque martyrum. Sosrent ultra quam ferebat opportunitas Luctificandi; quo consilio arida a mari secreta est,in prima naum di molitione. Subdit ergo Damiani,cum hoc diuino moderamine sevisse fluctus in martyres, sed in

spe fundatos, atque adeo irrito nisu. f Etsi inquis)

usque ad littus carnis , persecutionis fluctus effer-buit, solidissimam tamen animae eius terram, procella tempestuosi turbinis non inuoluit: nec eum mvorago pelagi furentis absorbuit; qui spei suae an- chorain non in putris arenae subiiciuio , sed in soli- ditate petrae, quae Christus est, fixit. Hinc est pro-

sectb, qu bd veritas ait: qui audit verba mea,& facit ea, similabo eum viro prudenti, qui aedifica- quit domum suam supra petram. Venerunt flumina; flauerunt venti, & impegerunt in domum illam, & non cecidit: fundata enim erat supra petram.

Vere insignis hic miles Christi supra petram fidei

suae sundamenta constituit, qui praemii coelestis in- tuitu , minas principum spreuit, male blandien- tium promissiones irrisit , carnificum tormenta contempsit , serrum, ignes , gladios , ac diuersa suppliciorum genera inuictae patientiae maiestate 'calcauit.JΑποδοσις ad nomos pugilis. 3. Laborare battologia videar, s haec & alia quae circa spem martyrum pro religione ac fide obeuntium , proposui, circa misericordiae martyres iterem , doceamue iterari posse , cum perspicue eadem se prodat utrobique spei alacritas &firmitas. Vnde vero his Christi athletis, in diutumna ista agonia, inconcussus animi vigor, nisi ex spe

firmis