장음표시 사용
611쪽
Disp.XXI. Causa e ciens visionis. Sect. I. 393
quam accipit , non aliter agar , ns quo agitur. Et tandem lib. 1. institui. cap. 3. ita contra Catholicos disputat. Papisia hano
sententiam non extenuant modosed eneruanti imo potius eludunt,
etsi enim verbo tenus fateantur, nos sine Chrso nihil posse,aliquid facultatis tamen suppetere , quod per se quidem non Discui, sed
Des gratia adiutum cooperetur ; nec enim hominem exinaniri
sustinent , quin aliquid ex se conferat, verum tamen ciara verba eludere, non ita promptum es. Tale es Papi earum commentum nos fine Christo nihil posse , ab ipso tamen adiutos habere aliquid ex nobis praeser gratiam. Haec Caluinus, quibus manifeste constat i psum docui sie, gratiam csse totam rationcm agendi,& liberum arbitrium non cooperari immediato sui concursu in actum salutarem , sed solo concursu immediato gratiae , dc tamen damnatus cst, tanquam Cuersor coope rationis liberi arbitri j: ergo cooperatio asserta a Tridentino est immediata activas arbitri j una cum gratia operantis immediate. 8. Probatur secundo conclusio, quia activitas partialis s-euda pio. immediata intellectus in vilionem ex nullo capite impli- bHio, quia cat : ergo de facto concedenda est , non enim alio nega- -ἡzitar . tur fundamento , nisi quia possibilis non est. Anteccdens tellectus inprobatur, si implicaret, maxime, quia visio est supernatu-ς ratis, de achivitas immediata intellectus naturalis: id non implieat. implicat: ergo, dcc. Maior est unicum Aduersariorum sundamentum. Minor probatur, nam de ratione cficctus per naturalis tantum cst, superare facultatem totius naturaetolis suis viribus relictae i non autem adiutae ergo licet intellcctus una cum lumine eleuante immediate concurreret ad visionem, ista e siet supernaturalis cum intellectus solis suis viribus visionem agere non posset. 9. Confirmatur primo. Nam in sententia Thom istarum Sacramenta nouae legis efficiunt immediate aliquid supernum, vel gratiam, ut vult Caietanus, vel unionem gratiae, ut Sotus, vel caracterem , ut alij, quae omnia supernaturalia simi: ergo de ratione entis supernaturalis, non est superare activitatem immediatam principij naturalis adiuti , Aliter contra ipsos materia Sacramentorum , utpote n
612쪽
19 Tract. II . De Visione beata.
turalis, non posset immediatE effectum supemum causare. Secundo, sicut tota visio est supernaturalis, ita tota est vita. lis , titulo autem vitalitatis non exiguntur omnia principia vitalia , cum species impressa, quae vitalis non est immediate concurrat ad actum : ergo neque titulo supernaturalitatis exigentur omnia principia supernaturalia,etiam immediata. Tettia pis I o. Probatur tertio conciti sio,vel ulterius praecedens sun-
. .es, Et damentum stabilitur. Voluntas concurrit immediate ad fiet 'immo actus liberos supernos: ergo supernaturalitas effectus non diate actus opponitur concursui immediato potentiae naturalis; unde' neque supernaturalitas visionis opponetur immediato concursui intellectus. Antecedens probatur, quia voluntas est immediate libera etiam in ordine ad actus supernos; immediata autem libertas est immediatum diuinum dominium,quo potentia libera potest ponere, vel impedire existentiam a chus, quod stare non potest absque concursu immediato ; sicut dominium Dei immediatum in actiones creaturarum stare non valet absque influxu immediato in ' illas, ut fatentur nobiscum Aduersarij: ergo voluntas immediate concurrit ad aistus liberos supernos. Confirmatio II. Confirmatur primo ex Augustino lib. 1. de Peccato-τη ARς st 'rum ni critis, &Remissione cap . aiente. Nec ideo tamen de hac re, scilicet de consequutione iustitiae) solis votis agendum es, ut non subinferatur adniti, etiam nostra efficacia, vitantatis. Adiutor enim noster metu dicitur,nec adiuuari potest,nisi qui etiam stonte aliquid conatur, quia non sicut in lapidibus insensatis, ere. Conatus autem ille concursus est: ergo adiuuari non potest, nisi qui sponte, id est ex se, & immediate aliquid agit.
Insuper tractat. . in Epist. Ioan . colum . . cum praemisisset August. Tamen quia agis ibi aliquid voluntate, ideo is tibi aliquid tribuendum est. Subdit immediatE. Si dicis adiutor mesu esto aliquid agis. Nam si nihil agis ' Euomodo iri adiuuat. Et in
illud Psil. 8. Adiuuanos Dein. Ait Augustinus. Cum vero adiuuari nos vult, nee ingratus est gratia, nec tollit liberum arbitrium. ui enim adiuuatur, aliquid etiam per seipsum agit: ergo cum voluntas adiuuetur, aliquid per se ipsam, seu imme-
613쪽
Disp. XXI. Causa e ciens visionis. Secti. 3 9 s
diath, & non per solam gratiam,seu mediate,essiciet. Ruris susscrmone I 3.de verbis Apostoli circa illud : diuotquot si ritu Dei aguntur, &c. Inquit Augustinus. Dicit mila aliquistergo agimur, non agimus. Respondeo. Imo se agis,or ageris,o tune bene agus . bono claris, spiratus enim Dei, qui te agit, agentibus adiutor es. sum nomen adiutori, adseribit ιibi, quia ct tu ipsaliquid agis. Et statim addit Augustinus. Non erum adiutor esisie, si nihil agatis , non enim cooperasor es iste ,simhil cooperamini. Quibus nulla opus est ponderatio ultra attentam verborum meditationem. I 1. Praeterea idem Augustinus innumeris in locis,adue sus Pelagium soli naturae sussicientiam, & concursum Immediatum in opera salutaria attri beneti, assiimptum manifestissune docet. Nam in Pelagio perpetuo displicet Augustino non naturam immediate agere , sed solum immediate agere I & gratiam tantam pnesta resacilius agere. Vnde concludit Augustinus lib. illo de Grai.Christi capite xy. Tolle, facilius, o non solum plenus, verum etiam sanm essensin, si ita dicatur, ut quod per liberam homnes facere iubentur arbi-εrium , possenι implere per gratiam 3 cum autem facιὶius additur, adimpletio boni operis etiam sine Dei gratia posse feri tacitas Discatione suggeritur, qua se um redarguit, qui dicit: sine me nihil potestis sacere. Ac si dicereis agar immediat. voluntas, non tamen sa sed una cum grasia eo eranἔe, se tua nostra controuerissa eonsumpta est quia id unice mihi in Pelagio Difelicet, scilicet, bonum opus posse fieri siae gratia. mille in locis firmat idem .3. Vbi Pelagium Sibilantem Demetriadi tabis iis C. Virginitatis donum , non ni si in ipsa, dc ex ipsa esse i ita re- lagio eite, fellit. Auia es etiam exilia scilicet Demetriade j propter
arbitrium proprium , sine quo non operamin bonum i neu tamen μιαι se s scilicet Pelagius )dixi, nisi ex illa. Vbi tantum Di Dplicet Augustino in Pelagio Virginitatem Demetriadis, non nisi ex ipsa esse, id est ex ipsa sola , non vero displicet,
imo conceditur ex ipsa etiam esse simul cum gratia. Atque adeo conceditur ab Augustino bonum opus esie etiam ex
nobis immediate, cum solum ex Doctrina Pelagi j reijci,
614쪽
ue 9 6 Trach. II. De risione beata.
tur esse tantum ex nobis i non vero csse immediate etiam ex nobis. Si autem concursus immediatus voluntatis a Pelagio assertus Augustino displicuisset, non satisfeci siet, negare bonum opus, non esse , nisi ex nobis; sed ulterius ad .dendum fuisset neque esse etiam ex nobis, quod conceditur ab Augustino , imo particula illa etiam , cum relativa sit ad gratiam immediate agentem, manifestissime signat Concursum immediatum utriusque. Sicut in actione, vel effectu concursu simultaneo immediate fluente a Deo simul, dc creatura, quamuis apud Thom istas negetur cam
actionem esse ex nobis tantum, δέ concedatur esse ex nobis cum Deo,non hoc ipso negatur esse ex nobis immediat E , imo conceditur.3 . Similia habet Augustinus cap. 6. de Grat.& libero arbitrio, dc cap. I . Vbi disputans contra naturae sufficientiam assertam a Pelagio, at d. Si merita nostra se inteligerent, ut etiam ipsa esse Dei dona cognoscerent, non essee reprobandam istam sententiam. In quibus Augustinus solum reprobat opera bona non esse Dei dona, id est, ex gratia, quod si admittatur esse ex Deo, nihil aliud existimat reprehensione dignuinin Pelagio, statuente concursum immediatum arbitrii in opera salutaria : ergo quamuis iste admittatur dependenter a gratia, nihil contra Augustinum asseretur. Similia videas capit. II. de natura , dc Grat. ubi tantum reprehendit Augustinus. Vt quod homo bene operatur suum IanIammodo existimet si ibini, IJ. Augustino se Magatur S. Thomas quaest. 17. de verita- iam scinas, te art. . ad Ιχ. Dicendum, quod anima agit distonendo se ad itio,. '.' gratiam vinute propria natura ι Sacramenta autem virtute diutisna. Vbi ultra rationem principij quod, commune animae, dc Sacramentis agentibus per gratiam , tanquam principium quo, concedit animae concursum propria natura, quem nC-gat Sacramentis, qui alius esse non potest, quam immediatus, & principi j quo. Dispositionem autem de qua ibi S. Thomas, esse salutarem , negari non potest, aliter, actibus pure naturalibus posset homo se ad gratiam disponere, quod se mi pelagi anum est, ut nobiscum fatentur Aduersarij;
615쪽
Disp. XXI. Causa e ciens visionis. Sessit. I. 397
ea ergo dispositio supernaturalis erit. InsupCr I. 2.quaest. I I .art. 4. Corp. agens de actia meritorio, ait. Hominem pra c/- teris creaturis habere, τι perse agat voluntarie agens. Per sc autem agere , dc agere per gratiam non est idem , homo autem per gratiam agit Vt principium quod: ergo agens per se, aget ut principium quo. Denique quaest. 14. de veritate, quae est de libero arbitrio art. i . ad I. ait, Actus meritorios, dc obicruationem supernaturalem mandatorum fieri quoad substantiam per liberum , quoad modum vero per gratiarm ergo eo pacto gratiam; quoad modum autem fiunt per gratiam , Ut principium quo: crgo ita fictit, quoad substantiam per liberum arbitrium.. I 6. Probatur quarto nostra conclusio. Visio est actus vi- Quarta pr talis: ergo oritur immediate a potentia vitali , sicut titulo supernaturalitatis oriri debet immediate a potentia su per- actus vitalis. naturali; lumen autem vitale non est, cum nullum vitae genus participet ; de vegctante, dc sentiente certum est. De intelligente probatur, quia vivere vita intellectiva, cst in telligere, sicut vivere vita sensitiva, est sentire : lumen autem , cum intellectus non sit,iaeque intelligit per visioncm: ergo neque vivit. Confirmatur. Si intellectus non ageret im- . mediate visionem , neque ageret mediate: ergo nullo pa- cto ageret. Antecedens probatur, quia agere mediate,est producere virtutem proxime , & immediate agentem ; it cui causa mediata est illa, quae producit causam immodiatam; intellccttis autem non producit lumen immediate causans visionem : ergo neque aget medio lumine.
7. Obi j cies primo. Intellelius producere non intcst im- Intellectus mediate supernaturalitatem visionis, cum ista sit supra tota in ς st
. . . . . . . . . L P producit --
pernaturalitate produci non valeat, aliter lumen producc- taxem
rei solum supernaturalitatem, & intellectus solum vitalita '' tela, quod prorsus impossibile videtur. Tum quia actio physica, cum praescissua non sit, agit in omnes formalitates effectus. Tum etiam, quia concausae partiales indiuisibiliter efficiunt integrum cssectum , ut certum est concursu simultaneo omnipotentiae. Tum denique quia , si sola su-FF pernatura
616쪽
198 Trach. II. De Visione beata.
pernaturalitas produceretur a lumine , & sola vitalitas ab intellectu, iste non eleuaretur a lumine ad supernaturaliis intem, qUam non produceret, neque ad vitalitatem, quia lumen nihil ageret in illam : ergo, &c. Respondeo, dimi gluem antecedens, intellectus producere non poccst immediate supernaturalitatem solis sitis viribus, concedo: adiutus, &eleuatus a lumine, nego; De ratione autem supernaturalitis, non est superare naturam adiutam, & eleuatam,sed na turam solis suis viribus relictam. praemium I 8. Obijcies secundo. Praemium procedit a solo praemiama' ' ista . . te a non vero a praemiato , visio autem beata est praemium:
νio Edis ''ergin solo Deo procedit. Respondeo,praemium vitale,quale est visito,etiam a praemiato procedere. Instabis: ergo bea tus se ipsum beat. Admittunt aliqui consequentiam, sed re ij ciendam existimo ; quia sicut non dicitur beatus sis ipsum praemiare , licet immediate ad praemium concur rat I viator dicitur, se ipsum vocare , quamuis vocationem internam causet, ita nec dicendus se ipsum beare 1 quia huiusmodi locutiones in cautim principalem reserunturi qualis est Deus.
Mn lumen sit causea principalis visionis.
Lumen est Ie . Α Sserendum est, lumen esse causam principalam,izy, a. αλ Visionis. Ita communiter Doctores. Et ratio est,au. quia lumen iuxta Concilium Viennense donatur a Deo ad eleuandam potentiam naturalem , & eius improportionem supplendam , si autem non esset causa principalis,eleuare non possiet potentiam naturalem, neque ei proportio nem elargiri, nam ipsum lumen esset causa instrumentalis,&consequenter agens, alia causa principali ipsum eleuante,& proportionatum reddente: ergo lumen est causa principalis visionis,sicut gratia, dc habitus infusi sunt causa su
617쪽
1 o. Dissicultas tamen est non leuis , unde lumen sit cau' vhd et timeris a principalis. Tota huius controuersiae decisio pendet exiit eauta
constitutione causae principalis, Ec instrumentalis. Pro qua z'' Σ'
supponunt communiter Doctores , causam principalem, citum.
eue illam, quae nobilior est, vel saltem aeque nobilis,& cui nili sola agat j debita, dc connaturalia sunt caetera com- principia , ex quibus una cum ipsa connaturaliter manat actio. Causa autem instrumentalis est illa, quae vel est ignobilior effectu , vel non exigit comprincipia ex qUibus con- naturaliter manat actio, ex quo duplici capite deficit instrumentum a ratione causae principalis. Hinc, respondent communiter, idcb lumen esse causam principalem visionis, quia persectius est illa, dc connaturalis eius causa. Caeterum, unde lumen perfectius sit visione, hoc opus hic labor. Nam omnis perfectio vitalis de se nobilior est non vitali; visio autem est perfectio vitalis, lumen vero non est vitale : crgo neque perfectius cst visione ; imo e contra ista titulo vitalitatis, erit lumine perfectior.
21. Communiter Doctores ideo afferunt lumen esse per-Lumen norictius visione, quia se tenet ex parte potentiae dans simpli- , dicetu's citer posse. Non placet, quia in eorum sententia specieb im- quia se tenet pressa concurrit ossicienter ad actum, qui concursus se te- R P net e X parte potentiae, ut ostendi secl. . disputationis praecedentis,cum intellectus no sit integra, dc adaequata virtus productiva, & consequenter neque integra potentia , sed tamen ipsis fatentibus,species impressae tam naturales, quam supernae,sunt causae instrumentales suorum actuum : ergo dc lumen visionis, quid enim refert se tenere ex partC potentiae vel ex parte obiecti, si neutrum est vitale, ad supcrandam perfectionem visionis beatae. Quod enim aliae potentiae , scilicet intellectus, ic voluntas, nobiliores sint suis actibus, id prouenit; quia sunt potentiae vitales.
21. Pater Bernat de IncarnationC disput. 33. sect. F.nUm. 99. sententia P.
ideo afferit lumen esse visione perfectius, quia est uniuersalius, quippe potens plures specie producere cognitiones, quamuis unam solam posset producere visioncm. Existimat enim lumen gloriae posse producere cognitionem directam FFff , obiectorum,
618쪽
6 o o Tract II. De Visione beata.
obiectorum,quae attinguntur indirecte a visione beata,qua les sunt creaturae ; quod si possibile esset lumen unius tantum , solius visionis productivum , ait, futurum ignobilius visione, &. causam instrumentalem illius. Vnde displi- χ3. Displicet etiam primo, quia ad causam principalem. φει semen, orius non est , esse nobiliorem effectu, sed sussicit salicina.is, aeque nobilem esse: ergo licet lumen , ad unam specie solam visionem determinatum,nobilius non esset, cur non esset saltem aeque nobile. Nec mihi persuadere possum, intellectum accidentalem ad unam tantum specie cognitionem determinatum, non futurum illa nobiliorem r ergo idem erit de lumine. Secundo. Sol in communi Philosophia concurrit ad generationem plurium animalium specie distinctorum; nec tamen ea uniuersalitas reddit solem animalibus perfectiorem, aliter redderet illum causam principalem: ergo maior uniuersalitas praecisd non arguit excessum persectionis in causa. Terato, Species impressia,genita a cognitione plura obiecta specie diuersa repraesentante,po-.test in adaequatc excitari ad cognitionem unius tantum obiecti,& ad cognitionem tantum alterius; species autein illa uniuersaliorcssct qualibet carum cognitionum, nec tamen esset perfectior, aut causa principalis in sententia Ad uersarij: ergo, dcc. 14. Confirmatur. Maior est uniuersalitas in materia pri-ρ ma ad constituendum compositum, quam in forma; ista
enim unicum tantum compositum valet constituere; materia vero tot, quot possibiles sunt formae specie distinctae; nec . tamen materia persectior est forma, vel composito ex illa, quod est proprius illius effectus : ergo maior uniuersalitas causae, non arguit eam nobiliorem effectu. Quod si argueret, quamuis lumen ad unam specie visionem determinatum esset; posset tamen plures numero distinctas producere ; ergo esset uniuersalius qualibet determinat E, ergo persectilisi ergo de facto lumen esset causa principalis visionis existentis,etiamsi nullam aliam cognitionem specie disti
a.F. Dicere posset aliquis, ex duplici qualitate aeque determinata, Duiliaco by Corale
619쪽
Disp.XXI. usi efficiens visionis. Se Ct. II. 6o 1
terminata, tunc unam esse altera nobiliorem, quando una est causa alterius , non vero e contra. Non placet,quia una
potest eme causa principalis, Sc instrumentalis:ergo seorsima conceptu causae debet intelligi perfectior, vel aeque persecta, ut inde colligamus, an principaliter,uci instrumentaliter cauleti aliter species impressa caloris esset causa principalis visionis aeternae, quam causat in communi sententia, quin causetur ab ipsa, quod negatur communitcr a DoctoribUS. 16. Cenaeo igitur ad causam principalem opus non esse, Ad eausam nec sufficere, quod sit entitatiue perfectior, aut aeque per qui/ophi '. fecta cum effectu. Primum, quia lumen , utpote non vita- qualisq; pro le, imperfectius est entitatiue visione vitali, ic tamen est causa principalis illius. Secondum, quia res entitatiue persectior potest esse causa instrumentalis effectus ignobilioris, v. g. homo leonis, leo plantae,& planta lapidis. Ad causam ergo principalem sussicit, quod in genere productivo sit effectui proportionata ; tunc autem proportionata Crit, quando erit virtus connaturaliter, dc absolute intrinsece productiva effectus, quae regula uniuersalis vera est in creatis. Vnde si Sol sit con naturaliter, & absolute intrinsece productivus animalium, dc species impressa cognitionum, causae principales erunt, & non instrumentales, quae conditio nate tantum sunt productivae effectus, si videlicet
non repugnet.1 . Affero secundo, ideo lumen esse causa m princ i palem Lumen est visionis, quia est virtus connaturaliter , & absolute intrinsece productiva visionis. Constat ex dictis. Lumen autem hi, ι .nde esse virtutem connaturaliter , 8c absolute intrinsece productivam visionis constat, quia aliter eleuare non posset intellectum , unde noua causa principalis ultra lumen invisionis productione desideraretur, quod falsum esse constat ex Concilio Viennensi, Sc unanimi Patrum consensu. . Inde facile est colligere, cur habitus infusi sint causae principales suorum actuum, quia videlicet,sunt cmis conna turaliser, dc absolute intrinsece eorum productivae.
620쪽
6OL Tract. II. De Visione beata.
. ' -- intellicius sit causa principalis, vel instru
mentalis visioms.sentetia Do. 28. IV Rima sententia absolute affirmat, intellectum esse, Iz . di causam principalem. Ita Molina disputat. I. art. I.
p.v qu.Σ. VasqueZ disputat. IT6. cap . bc F. Heriete disp. 6: capit. 1. P. HςDτα & alij. Secanda sententia absolute negat, docenS tantum P.Riν,idi. esse causam instrumentalem, est communis com Soario de Attributis libro x .capite I O. 8c de Grai.lib.... dc Capite 6. Tertia senteutia ait, intellectum, quatenus productivum, esse causam instrumentalem, dc quatenus vitalem Irincipalem. Ita Ripaldalom. I. de Ente superno disputat. 3I. Euarta denique docet, intellectum etiam ut vitalem, esse partim causam instrumentalem , 8c partim principalem, neque autem esse causam instrumentalem , neque principalem , quatenus videlicet est causa materialis visionis. Ita aliqui Recentiore S. Inrellectus 29. Assero primo, intellectum , quatenus produchitium, qua nus esse causam instrumentalem visionis. Probatur , quia in- a ,.s,'iis' tellectus est improportionatus ad agendam visionem ue instrumentalis de donatur illi a Deo lumen ad eleuandam eius imbe-' β'R cillitatem, de improportionem supplendam. Consim tori Tum quia visio ratione supernaturalitatis, est supra omnem exigentiam, dc vires intellecths. Tum etiam , quia comprincipia visionis, ex quibus connaturaliter Visio procedit, debita non sunt, nec connaturalia intellectui: ergo neque visio. Ei ctiam 3 o. Assero secundo, intellectum , Ut vitalem , quatenus ''I '' videlicet agit, ic recipit, esse causam instrumentalem visionis. Secunda pars probatur 3 Prima enim Constat ex praecedenti conclusione. Si intellectus non esset causa instrumentalis, quatenus recipit visionem, maxime, quia non eleuaretur a lumine, neque ab alio agente principaliori