장음표시 사용
31쪽
De Pantomimis. asbit vocis usu impediebat. Hinc cani ad manum histrionibus coeptum. Quid plus egerunt sub Augusto pantomimi, quam quod, quae ab alio canerentur, ipsi s altarent Z Itaque assentimur Salmasio, cum initio pantomimi cum tragae liS Sc comoedis inter actus per intermedio altarent, sub Augusto separasse se ab illis, S artem propriam, ac peculiarem iecisse, ac propterea dicendum,tam primo inventam esse. Sed paulomimi VOX V teribus ignota: cum simpliciter histriones dicerentur. Macrosi. l. a. c. 7. Diades, quia ferebAE'tur mutasse rudis illius saltationis ritum, qui apud maiores riguit, er venustam induxisse novitatem, inter rNatus ab Augusto, qmae saltationi contulisset ' re ρον
rum fistularumque sonum, & multitudinem hominum. Nam primus pro una tibia adhibuit plures: item fistulas, quod antea nonsactum; & choraulem cum choro; cum ante a pythauleSaccineret sine choro, sic dictus quasi qui Pythia cantaret. XIV. Sed pantomimi a theatro ad men fas, & convivia vocati sint. Et quod est pia ne ridiculum, sicissores sive structores, & carpi, id est, trinci ausi ct secalchi, saltantes ac gesticulantes carpebant cibos, & contruncaban . D- venatis fiat. s. Struetorem interea, ne qua tu luatio desit, saltautem letita, chironomanta volanticultello, donec peragat dicitata magistri omnia: nec minimo sane discrimine refert, qην gestu tFores, quo gallina secetur.
Chironomon, & chironomia lex gestuum, qui manu fiunt. XV.
32쪽
26 OA. Terrarii Dissertatio XV. Ceterum plane mirum est, manuum gesticulatione fabularum argumenta CX- pressa: quis credat, etiam silis curibus, ac pedibus, veluti manibus, id artificium peractum, dc quidem inverssi corpore, capitique ac manibus incumbente 3 Herodotus l. 6. narrat, C heni Siacyoniorum regi filiam fuisse. Hanc pater destinabat
nuptum dare ei, quem prasanti mum Graecorum omnium comperisset. Cum igitur ludi olympici cel brarentur, nunciari iussis voce praeconis, ut, quisquis se
dignum putaret, qui Clisthenis gener esset, is intra sexaginta dies Sicyone praesto foret, quod Clisthenes vertente anno nuptias celebraturm esset. Convenere igitur ex tota Graecia, atque ex Italia opibus ac genere clarissimi: inter quos Megacies s Hipponides athenienses praecellebant. Clisthenes ante omnia patriam singulorum familiamque percontatur. Deinde eos omnes annum apud se detinens, exploravit uniubcuimque 2 virilitatem , ct iracundiam , ct eruditionem , ct mores: nunc eum singulis, nunc cum universis congrediens. Sed inter eos praecipue illi cordi Hippoclides. Cum autem de. sinatus nuptiis dies illuxisset, quo edixerat, iudicaturum se, quem ex omnibus generum deligeret; mactatis centum bobin, in convivium tum Usios procos, tum omnes Sicyonios accepit. Postea vero, quam coenatum est, proci certamen de musica habere coeperunt, ct de sermone, qui in medio proponebatur. Procedente po-
ratione Hippoclides iussit tibicinem sibi canere id est, sedatum quoddam saltationis genus. Tibicine obsiequente, saltavit Abi quidem placens, sed Clisthenes Omnem rem cernens , suspectam habebat. Post haec
Hippoclides iussi bi mensam inferri ; qua illata, pria
33쪽
De mutomim . MImum seip3r eam laconicos saltarit modulos, mox alios atticos , demum seupra mensam capite statuto, auribus veluti manibus gesti utabatur. Ad cuius primam ct sicundam hastationem etsi stomacbabatur Clisthenes, eum,
qui tam impudens esset, generum Abi fieri ; tamen si e
continebat , notens excandescere. At ubi vidit cruriabus veluti mauibus gessicusentem, iam se ultra contin
re non fustinens, ut Apoclides, inquit , desaltasti matriamonium , id est , hac impudenti hastatione nuptiis excia disti. Cui icis: non est istud curae Himoclidae. de natum proverbium. At Clistheves Megacli sitiam cstia
XVI. Diximus, aut nulla, aut admodum eXigua extare hodie pantomimorum Vestigia. Nam fugientes eorum reliquiae durare videntur in eo ludionum, sive saltatorum genere, qui in Gallia cisalpina Mattaccini appellantur. Eorum vestitus, quo agiliores sint, corpori adpressus,&membra exprimens. Persona sive larva antiquo more sine barba, neque admodum Venusta, prominente mento , & qualis vetularum facies est. Hi per urbem saltantes disicurrunt, obvios loris,& scuticis, quod veteres luperci faciebant, incessentes. Manum sironti obtendunt: quod Fauni ac Sileni agebant ad solem defendendum, quod essent calui. Incredibili agilitate currus ac rhe-das saltu transcendunt: per parietes repunt, in fenestras enituntur,citatique & intento crure corpus in sublime vibrant. Sed & diversos actus saltatione, ac gestu imitantur, tonsorem, fabrum, sutorem , ct id genus scite reserentes. Mox &simulacra pugnae taciti edunt, rudibuS con Cur
34쪽
Oct. Ferrarii Dissertatio runt, & digladiantur. Conjecturae nostrae fundus est Amon-- l. I. qui ιπλοποιῖαν sive belli cam saltationem, quam alii a Pyrrho vrrhicam
appellant, describenS,ων saltati mem esse it,earum rerum imitationem , qNam dictio canti ovis enunciat,
id est, pantomimicam. Tradi autem a xeno, phonte in Cyri expeditione, eam in convivio apud Thraces adhibitam. Mam postquam diis libatum est seurrexere primi Thraces, ct ad tibiam armatis
lavere, leviter in altum seubsilientes, ac vibrantes qua tientesque gladios. Tandem alterum ferit alter, ut homines percussum omnes crederent. Ille uero artibi. cisa simulatione cecidit, crevsetis reclamautibus. Mox qui Fauciasse videbatur, iacentem armis θνtiat. At reliqui oraret humistratum, ut mortuum esserunt.
XVII. Hoc enim inter alia a Saliis nostris, sive mattarcinis agi, saepe non sine voluptate spectavi. Nam & armatam saltationem edunt gesticulando, & aliquis se mortuum fingit: eum reliqui inter manus efferunt. Idque mihi revocat in mentem tragicum facinia S, quod ex hac mimica saltatione conflatum est ante aliquod annos in Germania, ut a viro gravissimo accepi. Duo primarii iuvenes eandem puellam summo loco natam procabantur. Ea postquam alteri desiponsata est, rivaliS amore atque aemu latione amenS, rationem excogitavit, qua illas
nuptias sanestas, & siponso pestiferum gaudium
redderet. Nam cum nuptiale convivium per dies Bacchanalium celebraretur maxima hominum frequentatione, & hilaritate; ille re cum suciis communicata, mattaccinorum agmen du
35쪽
De Mimis. 29cens, ingressiis triclinium, circa disicumbentes tripudiare coepit, nec indecoros modos saltatione edere. Vnus ex his ad sponsi aurem accedit, ac nescio quid insiusiurrat. Sponsius artificii non ignarus, iuvenili lasicivia surgit de convivio, ac ceteris immixtus ad numeros corpUS movet, ct reliqua sipectaculi eius peragit. Armatam saltationem occipiunt, ac post breve certamen cadit sponsius, di sie mortuum simulat. Illum reliqui in vicinum conclave emerunt, & de more su nebrem gesticulationem peragunt, ac veluti naeniam celebrant. Paulatim deinde saltantes dilabuntur , adhuc iacente sponso. Fabulae huius tristis admodum, atque atrox exitus fuit. Nam postquam illum Salii extulerant, ut reS Vere, non ficte repraestentaretur,
ab insensio rivali obstricta gula suffocatus est.
Putabant ConVivae, cum ceteris ad consueta
tripudia disicessisse. Cum mora si specta esse inciperet, ingressi cubiculum servi situ in eum eliso gutture iacentena invenere. Quis sipons e & convivarum siensius fuerit, malo VOS ex
rei atrocitate coniicere , quam eX verbis meis aestimare.
XVIII. Praeter pantomimos & mimi siuerunt, dicti quidem S illi ab imitando, sed in hoc ab iis diversi, quod non fialtatione, ac gestu,
sed voce ac verbis res ridiculas in scena repraesentabant: ut meretricem, moechum, lenonem, avarum, virum ebrium, qui comissatum eat ad amicam, hortorum furem, medicum peregri
36쪽
3o Oct. Ferrarii Dissertationum aegris praecepta dantem. Qualia autem
essent mimorum argumenta, declarat Tertullia nus in Apologet. Caetera lasciviae ingenia etiam vo, luptatibus vestris per deorum dedecus operantur. mspicite Lentulorum 2 Hostiliorum venustates: utrum mimos , an deos vestros in iocis ct strophis rideatis rmoechum Anubim ct masculum Lunam, ct Dianam sagellatam, ct Iovis mortui testamentum recitatum, stires Hercules famelicos irrises. Luget Sol filium ia- fatum de coelo laetantibus vobis: ct Cybele pastorem suspirat fastidioseim, non erubesicentibus vobis. XlX. Turpia ergo, & obscoena ferme mimorum argumenta erant: praecipue adulteria, & maritorum deceptiones. Ovidius a. de Tristibus conquestus, se ob carmina damnatum, subiicit: Quid si scri spm mimos obscoena iocantes , sivi semper iuncti crimen amoris habent ΘIn quibus indue cultus procedit adulter, Verbaque dat sulto callida nupta viro. Subdit, virginem nubilem, matronas virosque ac pueros S magnam senatus partem spectaculo interfuisse: nec satis fuisse incestis vocibus aures temerari; sed Assuevisse oculos multa pudenda pati. Cumque fefellit amans aliqua novitate maritum, Plauditur, ct magno palma favore datur. Quodque minu prodest, poena est lucros poetae,
Tantaque non parvo crimina Praetor emit.
Nam AEdiles, & Praetores ludos edituri, mimos fabulas a poetis magno redimebant. Et conversus ad Augustum ait:
37쪽
Luminibusque tuis, totus quibus utitur orbis, Scenica vidisti laetus adulteria.
Et initio quidem tam mimi, quam pantomimi pars comoediae suere et moX, ut diximus, sepa rati sunt, & seorsum in scenam prodiere. Mimi autem vox tum ipsium drama, sive rem reprae sentatam significat, tum ipsium actorem. Dicti autem του sive ab imitatione vilium rerum, dc persionarum. Etsi enim non solus imitetur, c nam & comoedia Stragaedia, ct tota poesis imitatrix est solus tamen, ut Scaliger in Poetic. privilegio quodam hoc nomen potEdebat: quemadmodum qui Versius facit, per eX-cellentiam ποιητὴς dicitur, id est, fictor, sive ar tifex; cum alii sint artifices, neci poetae appellentur. Diomedes l. 3. Mimus est sermonis cuiusli' bet molinque sine reverentia, vel factorum turpium cum lascivia imitatio, ita ut ridiculum faciat. μ que negamin, inquit m vi de Poetic. comae-diam etiam ridicula multa, π Lassiva imitari. Quo ex Aristophane ac Plauto videre est. Sed longe lascivia vincebaut mimi, totique erant ridiculi. Praete
ea aliud erat discrimen , ac magis ad rei perti nenS naturam. Nam nulla erat in mimis, ut in comoeclia, fabulae constitutio: S ideo aberat connexio, & solutio : quae comoediae partes praecipuae esse solent. Cicero pro Caelio: --
mi ergo iam exitus est, nou fabulae: tu quo cum clausula non invenitur, fugit aliquis e mauibus: deinde scabella concrepant, aulaeum tollitur.
XXI. Finis ergo mimorum erat dupleX, ut univeriae comoediae, scilicet docere, & delecti.
38쪽
3a Obt. Ferrarii Dispertatio lectare. Docebant enim utilibus vitae sententiis: quales ex P. Syro , & Laberio si persiunt non paucae, & quaedam egregiae apud Senecam, & Macrobium. Eo etiam moribus conducebant, quod homines improbos Lalsis sivis dictis riderent, interdum etiam nec Viris principibus parcentes. Capitolinus in M. Antonino philosopho c. 29. Crimini et datum est, qmod adulteros
uxoris promoUerit: cum Tertullum etiam prandentem cum uxore deprehenderit. De quo mimus in scena,
praesente Antonino dixit, cum stupidus nomen adulterii uxoris a servo quaereret, ct iste diceret ter Tul.
Ius, ct adhuc βupidus quaereret, respondit ille : Lam dixi ter, Tullus dicitur. Sed festivius est, quod narrat de Vesipasiano Suetonius n. i'. qui, reliqua Imperator optimus, avaritia infamis fuit: In funere, inquit, eius, Favor a cb-imin personam eius ferens, imitansque, ut est mos, fasta ac dicita vivi, -- terrogatis palam procuratoribms, quanti ovus, s pompa constaret, ut audivit, HS. centies, id est CCL. mil. libus aureorum, exclamavit: Centum sibi HS darent, ac se vel tu Tiberim proiicerent. XXII. Alter mimorum finis erat, ut populum delectarent. Quod consisquebantur di. ctis ridiculis; sed ferme, ut diximus, turpibuS, obscoenis, ac plane scurrilibus. Et ideo civitas
Massiliensium, disciplinae sanctitate pernobilis,
nullum aditum in scenam mimis dabat, quorum argu menta maiore ex parte stuprorum continerent actus, ut
ait Valeriur l. a. c. 6. n. 7. Vnde liquet, cur iocos mimicos ab oratore segreget Cicero in a. de Orat. Atque ex eo, quod risium captarent, urbani
39쪽
De Mimis. Durbaui ct sicurrae dicebantur. Plaut. Trinum. A. I.
Vrbani a dui cives, quo scurras vocavi.
Nunc distinguuntur hae Voces et & urbanus dicitur, qui modesto lepore, ac facetiis intra po-maeria natis utitur: sicurra, qui turpibus dictis S conviciis de trivio, aut lupanari sumtis risum inverecunde captat. Accedebat ad turpitudinem , quod Bacchum repraesentabant, sesi'phalli, ac Phagoptari dicebantur, ut ait Arn bius i. 7. p. IOῖ. fascinorum ingentium rubore; quas voces interpretari pudor vetat. XXIII. Ex mimorum genere fuere Pla. nipedes, quorum meminit Iuvenalis, & Macrobiuia Sic autem appellati, ut ait Diomedes l. 3. quod actores planis pedibus, id est, nudis, sive cum ieis prosicenium introierent: non, ut tragici
actores, cum cothurniS, neque ut comici, cum
soccis: sive,quod olim non in siuggestu ac puI-pito; sed in plano orchestrae actitabant: a iopiavo. quod placet Vossio de arte poet. mihi
prior notatio verior videtur. Non omneS a
tem mimos, sive mimorum scripta fuisset obscaena, Vel hoc argumento erit, quod Plato Sophronis mimos tanti semper fecit, ut iis indormiret, oc stuppositos capiti libros eius, cum moreretur, habuisse credatur, ut tradunt Valerius Mam dc
XXIV. Apud Romanos suerunt Atella ui, sic dicti ab Atella Oscorum urbe; unde de fabulae Romam translatae. Qui & Exodiari dicti sunt. : nam cum in fine fabulae intrarent
40쪽
3 Oct. Ferrarii Disertatis ad risum ciendum , & exodus sive exodium graece dicatur finis, sive exitus; exodiarii appellati sunt. Dissetis fiat. 6.
bicin exodio risum movet atellanae.
Quae fabulae partim ad comoediae, partim ad satyricae fabulae naturam accedebant: ut dici possint comoediae satyricae. Vivim L7. ubi ludorum scenicorum originem tradit, narrat, tu ventutem romanam, histrionibus, id est, pantomimis fabularum actu relicto, inter se ridicula iserena versibin iactitasse :quae inde postea exodia appellata,consent que fabellis poti mum atellanis seunt. Quod
genus tuisrum ab Oscis acceptum teuuit iuventus, ueς
ab histrionibus naeui passa est. Itaque Atellani disse ferebant a mimis, quia loci atellani gravitate italica condiebantur ; quippe plurimum erant ingenui,non turpes, & obsicoeni. Qua
de causa atellani honestiore loco erant, quam ceteri histriones; &, ut Livius ait, nec tribu modiebantur, ct stipendia, tanquam expertes artis is durae, faciebant.
XXV. Ceterum mimi paulatim a seena ludisque in convivia, & siegne otium oblectandum Vocati fiunt: resque in scurrilitatem plebeiam versa est. Qui quoniam de sua virtute praedicabant, Aretalogi dicti stant. Et quia nimia de laudibus sivis iactabant, quod putidi es sent, &, ut Plautus loquitur, stercoret, graece CO'priae, sive Copreae dicebantur: quod idem sonat. Suetonius in Tiberio C. 6s. Aterrogatum eum siubito, ct clare a quodam vano adstante me si