Octavii Ferrarii De pantomimis et mimis : dissertatio, in patavino lyceo publice olim, magnoque cum adplausu recitata, nunc vero primum in lucem edita

41쪽

ditatem venerat: Quoties post cibum obdormisceret, quod ei fere accidebat) olearum, ct palmularumo bus incessebatur. Interdum solebant 2 manibus territentis s.cci induci, ut repente expergefacitus faciem μbi confricaret: interdum ferula,flagrave, istutuper i dum, excitabatur a copreis. Ita D. 0prianum olim

gentiles Coprianum appellarunt, quod aniles, ut ipsi volebant, fabulas, Sc multa mendacia sitis scriptis insieruisset. XXVI. Scurras mimarios dc scenicos

hodie vocamus B Oner: atque ita a veteribus vocabantur, quod buccas, Sc genas instarent alapis excipiendis, ut validius sonarent. Nam alapae propriae sicurrarum deliciae fuerunt. Iuvenatis fat. 8. Mamercorum alapas. Tertulliauus

de Spectac. Faciem siuam contumeliis alaparum sic obiicit, quasi de praecepto Domini ludat: si quis percusserit tibi maxillam ctc. Martiatis lib. s. epist. Q. O quam dignus erat alapis, Mariaue, Latini: Te seuccessurum credo ego Panniculo. Et alibi l. a. epist. 27. Os tibi per sum, quanto non 'st Latinus milia Panniculi percutit ora sono. Nam percidere est batuere, tundere. Et Panniculus Latini mimi minister, ad risium concitandum sinebat se percuti alapis, crepitantibus malis. Venetiis aiunt, far possca, ubi turgentibus genis vilissimi homines impactas alapas eXci' piunt, a sonitu illisiarum maxillarum, sic collisione labiorum. Iuvenalis stat. s. - - Pulsendum vertice ras.

42쪽

36 m. 'marii Disertatio Praebebis quandoque caput. Nam iidem moriones raso Vertice. erant. Arnobius l. 7. p. 123. Detectantur stupidorum capitibur rasis sa lapillarum senisu Wque plausu, id est , alaparum. Quoniam igitur scurrae excipiendis alapis genas inflabant, Fusones dicebantur, ut Salmajus ad Tertullianum de Pallio notat. Adamantius Mart Trius: Rufo, . συναθος. Sic ranarum duX

fones vocantur; sicut lagena Vitrea rotunda, ac tumida, b one: besare autem est substare. Hinc sacci bucces Arnobio dicuntur, qui buccas naturaliter tumidas, & innatas habent. Nou nullos tum

gentibus malis, aut buccarum cumulatione. l.ῖ. p. 8.

XXVII. Iidem & sanniones dicti sunt, de

hodie Zanni, a sannis. Homines enim huiusmodi facie magis, quam facetiis ridiculi, qui rictu oris, labiorum ductu, totius vultus distorsione, atque gestu ridenda sichemata exprimerent, alio. rumque mores ac gestus per ludibrium imitarentur, Graecis se uvae, ct sanni, recentioribus mi : atque ita ab idiotis appellatos tradit Eustacbius Odyssi. e. nam sanna pro irrisione &subsannatione. Vetus interpres Persii: Muna est os distortum cum vultu: quod facimus, cum alios deridemus. Quae etiam sic μωκαν ore vultuque distorto aliquem deridere. Nos: Far lamst ea. Plautus Mil. glor. a a. s. I. v. Is. Labiis dum ductant eum. Et Gellius I. I8. cap. q. Labiorumque cal. labearum, vel labiarum ductu irria

de reo

Tria

43쪽

De Mimis. 37 Tria autem sannarum genera expressit rim

i fiat. I. O Iane, a urio nulla ciconia pinsit, Nec manus auriculas imitata est mobilis albas, Nec linguae quantum sitiat canis appula M.

Vbi vetus interpres primum genus sannae ait esse ciconiam et cum coactis in longum digitis rostrum ciconiae formarent, idque post tergum deridentes motitarent i secundum,apposito temporibus pollice, auriculas asini imitari : quo gestu stultos, S praecipue poetas deridebant, Eumolpus apud Petronium: & me pueri quidem, velut insianum, imitatione petulantissima illudebant. Tertium genus sannae,linguam exercere, ut canes sitientes solent. Neque adeo recens s annae genus est, quo impudicarum mariti duobus digitis corniculorum instar erectis denotantur. Nam Vocabant, quorum uxores moechabantur. Extat Lucilii graecum epigramma in Grammaticum

κερασφορον sive cornutum: Nunc vero doce narrans Paridis, ct Menelai, Iulus habens multor tuae Helenae Parides. Artemidorus i. a. c. la. Fuit quispiam somniorum interpres, qui cuidam, qui sibi visius fuerat in somnis desidere super ariete, & ex ipso exanteriori parte cecidisse erat autem procus, puel Iamque desiponsatam habens, illis diebus nuptias celebraturus erat hoc somnium sic exposivit: Vxor tua scortabitur; & quod dici solet, cornua tibi faciet. Atque sic evenit. Ille ob Qmnii praesagium recusatis nuptiis vix post multum

44쪽

33 Oct. Ferrarii Disert. de Misis. tempus ab amicis persuasius duxit illam , quae erat desiponsista. Verum prae somnii metu uxorem custodiebat. Et illa quidem post anxium sine probro decessit. Cum autem aliam duxisset, ratus, somnii minas praetergressas, in infortunium incidit. Haec enim ad ultimam scortationem progressa est.

Summe

45쪽

Summe remerendo Hro

IOANNI FABRICIO

S. P. D.

y pr missum semel iterumque, sed

obiectis gravibus remoris, pro de posito paene habitum, scriptorem nostri aevi inclitum , OCTAVI. UM FERRARIVM, ea cura &successu, per modicum illud , quo inter nos si-lemus, sipatium, revocare publicum in consipe.ctum studisse, ut VARIA eius OPERA propediem repraesentare nobis integra queas, est quod magnopere tibi gratuler. Nam quantum doleri debet, reginae olim elegantiorum litterarum Italiae, quae tot Varrones, tot Tullianae facundiae aemulos, aut cum reliquis Veterum disertissimis certantes, proximis faeculis dedit, tam horrida nunc fata incumbere, ut noVa barbariae sedes videatur futura: tantum profecto tu extollendus es, qui quod illa civi suo, pristini splendoris gravissimo vindici debebat ossicium, homo Germanus occupaS, tuumque pariter, quamvis satis decantatum nomen, tanto sicriptori perpetim iunctum peragrare facis cultiores orbis terras, dc seram ad posteritatem durare.

46쪽

o I. P. Stevovit Equidem vulgus litteratorum, ex suo tantum Captu cuncta aestimans, iacile posthaec etiam Ferrariani ingenii careret monumentiS ὲ neque quisquam ulli, nisi acrioribus naturae stimulis ad sublimia feratur, ut in sequendis tam arduiS VC-stigiis operae multum dc temporis insium*t, te

mere auctor liuerit. Ceterum,quisquis non con

tentus est plebeia & eruditione, dc ratione dicendi , accumulatam in illis inveniet Variae &profundae doctrinae tantam copiam, tamque iblustria, ad veterum maxime formam,&sine ina ni verborum strepitui canorisve nugis, scribendi

exempla, qualia nescio an in quoquam receπtiorum reperiantur.

Fatemur sane,quorum aures solius Cicero qnis ac Caesiaris ac Terentii, dc his similium lati,

nae linguae auctorum deliciis, tanquam Musiarum concentibus, ad siuetae fiunt, illi in Ferrarium incidentes, durum, male compositum, atque a mediocritate ea, quam in aureae aetatis scripto'ribus tanto posteritas opere admiratur, longius abeuntem, sic vel tumidum , vel tumori proximum, poetiS etiam, quam oratoribus , assinem esse criminabuntur. At vero, nisi totus fallor,

idem regeri his potest, quod Andreae Alciato, Tacitum asperius perstringenti, a Ciceronis studiosissimo imitatore Muretν; quod Lucanum favstidientibus ab Hadriano Turnebo; quod deniquo pro sui aevi oratoribus ab auctore Dialui de Ca scorruptae eloquentiae fuit responsu: Delicatulis istis, solam aurium voluptatem captantibus, nil placere , nisi quod blandum sit, suaviloquum , dc

47쪽

Epistola. Imolle; quidquid ex adversio plenius paullo so

net ac graVius, id tanquam acerbum, raucum,

atque horridum fastidiri: nihil probari illis hominibus, nisi quod gracile siit, deductum, humi. que propemodum ierpens: si quid sanguinem dc

succum habeat, si lacertos & toros, attollatumque generusius, Velut inconditum , tumidum, S altius quam deceat eXaggeratum, abiici; quasi non & nostri aevi genius exigat grandem, qua lem Petron esse iubet, orationem, S poeticum quendam, ut laudati Dialogi verbis utar, decorem, ex Horatii, mi Titii & Lucani sacrario prolatum. Quanquam non dissimulandum est, minime a na vis omnibus Ferrarium abesse; verum eius generis,qui virtutibus multo maioribus compensentur. Neque ignotum est Dioni i Longini, Veterum criticorum principis, magno sequentium rhetorum consiensi approbatum iudicium:

Magnificum illud & hublime dicendi gemM, in quo

Ferrari in omnino regnat tametsi vitiis sit obno-Xium,priae stare tamen mediocri nusquam impingenti , sive prosiam, sive ligatam orationem spectes: fieri enim non posse, ut, qui ad summum contendunt, non interdum labantui, & oneri codant; neque tam numero, quam magnitudine sua, & vero pretio virtutes aestimandas. Hinc idem Longiuin, quamvis in Homero, & aliis em nentiore ingenio ac stilo scriptoribus, non paucos obsiervari lapsius, nec mediocriter his velut maculis ostendi fateatur, incuriae tamen magiSadscribit, ac fortuitae hallucinationi ,auam ut Vitio

48쪽

a I. p. Sis glii auctoribus vertat: Plam quippe in tantis viris, clam gravioribus se intendunt, levicula minus

carantes, mentis facere altitudinem, ut cetera non multum requirantur. Interim in Ferrario, quantum ego Video,

parum invenias, quod iure dis liceat & carpa.

tur, praeter composti vem: Cuius saepe numero

nimis est negligens; sed fere, ubi docet tantum. modo, satisque habuit, rem ipsiam, sicuti est, sine anXia verborum iunctura tradidisse. Vt dc hac parte non vires ei defuisse intelligas, sed solam voluntatem. Quantam enim etiam hac laude valuerit, quamque nulli scriptorum cedat, ubi placuit animurri attendere, vel solae operi de Re vestiaria,& Electorum libris,itemque Oruginibus linguae Italicae praemissae dedicationes, ut alia omittam, satis ostendunt. Quibus equidem, in tanta praesertim sententiarum ubertate, nihil est perfecit i- : sed nec quicquam , ut testabuntur, qui paria tentare aggressi fuerint , difficilius; eamque ipsam esse caussam arbitror, cur subinde minus se praebuerit diligentem. Sicut de cet ro , ubi daudum aliquid νet iis, ad quos scribebat, vel qui θαι stylum cνmmodabat, censuit, lubenS ingenio, cuius generosissimi in eo fuere impetus, induti sit, nubesque audacius petiit. Quam enim his capiantur hodie Italorum aures, quam late gras setur Vesiana granditatis affectatio, & tu praesens Cognoveris, sic alii, qui nec Italiam nec edita in

vulgus eorum scripta Oculis usiurparunt, e

herrimis Iani Nicii Erythraei querelis condiuscant.

49쪽

Ex omnibus autem oratoriis Serraria monumentiS,principem locum meretur dictus I RDOVICO M. Galliarum regi, panegIrim : in quo vim atque secunditatem ingenii, splendorem orationis, pondus siententiarum,& cogitationum altitudinem vir horum studiorum intelligentissimuS, D. Georgiin Graevim, tantam esse praedicat,

ut, quam Ferrarii eruditionem & facundiam dudum sus exisset, nunc fateatur se adorare. Scio, quanta Pliniani Paveorici, optimo Imperatorum Traiano dicati, siem per fuerit admiratio. Verum ci novi hominem, qui, quod paradoXon Sc audax quibusdam facinus videatur, non dubitet illum Ferrariano, sive ingenium, sive iudicium, sive eruditionem & rerum copiam, sive denique ipsiam eloquutionem asipicias, pronuntiare minorem. Tanta in hoc inventionum felicitas, tam mens sublimis, & cum argumenti maiestate Certans ingenium, ut, qui quorundam locorum Paria in Plinio exempla quaerat, frustra sit futurus. Utque iudicii in eodem vim persipicias, etiamsi siummum ubique sit artificium, nusquam

tamen ostentationem artis deprehendaS, non vanam acuminum affectationem, & quaesitas cum legentium fastidio argutias. Nemo quiSquam Persianum illud hic iure occinat: Librat in antithitetis. Praeter haec amplificationes nullae rerum inopes: non inutili verborum pompa distu- sum, quod, ubi breviore gyro Comprehenderis,

ct dicat statis, qud debebat dici, & minus habeat

molestiae,plus ponderis: quin omnia potiuS COnserta multiiugi eruditione, verbisque paucissimis ingens

50쪽

ingens historiae tam antiquae, quam novae, de civilis prudentiae silva, luculenti materia commentarii, continetur. Iam adverte mihi animum ad genium Romani sermonis; adverte ad numeros , & totam compositionem; agnosces, ab

aurea aetate proxime abesse Ferrarium, nec loquendi formulam aut Verbum occurrere, quo tu re offendaris: numeros Vero , dc consociatam cum suavitate perpetuam gravitatem Vix habere Comparationem. Tandem non ignotum est

dePliniano Panegyrico Io. Stu misi,dc hodie eruditorum , licet incomparabilem in eo facundiam laudantium, iudicium: caveruntque prudenter,& alios monuere diserti aetatis nostrae viri, ne illum nimium imitarentur. Ego certe, ut Can dide fatear vel errorem meum, vel nescio quem morbum, quoties eum in manus sumo , facere non p0ssum , quin evolutis paucis paginis albquid sentiam taedii, avertarque ad alia : pla' neque Veram nec solis Gallorum auribus datam, Gramii de Ferrario sententiam puto, perfectim elo quentiae specimen aetatem nostram haud vidisse, sive

solos recentiores cum eo compares, sive veteres

similis argumenti scriptores. Et tametsi par an 'liquis, immo quibusdam maior habitus, Scaliger Pater in Oratione, qua Audecten Caesarem filium luget, Videatur secum ipse certasse, ut siummum in eo ingenium summamque facundiam vel pa' rens ille eloquentiae ac litterarum Cicero miraretur; tamen, praeterquam quod argumentum sterilius erat, crediderim, ipsum Scaligerum Fer

rario primam delaturum fuisse. Atque