[Opera;

101쪽

VIIRGILII CIRIS. I Non umquam Violata manu sacraria divae

Urundo, infeliX, nequidquam thura PinSSos. Et si quis nocuisse tibi periuria credat, )-i Causa pia est: timuit fratri te ostendere Iuno. At lovis illo deus, cui semper ad ulciscendum Quaeritur ex omni verborum iniuria dicto, Auro fulgenti depromen tela pharetra, Heu nimium mentem o nimium irritantia visu, β' Virginis in tonora defixerat omnia monte. Quae simul ac venis hausit sitientibus ignem, Et validum penitus concepit in OSSa furorem Saqua velut gelictis Edonum Et toni oris,

Ictave barbarico Cyboles antistita buxo, Infelix virgo tota bacchatur in urbe, Vo styrace Idaeo flagrantes tincta capillos,

Cognita non teneris pedibus Sicyonia Servans, Non niveo retinens baccata monilia collo.

Multum illi incurio trepidant vostigia cursu ii'Saepe redit patrio adscendere perdita muΓOS, Aseriasque facit causam e Visere turres Saepe etiam tristes volvens in nocte querelas, S uibus X altis coeli speculatur amorem, Ca Straque proSpectat crebris lucentia summis. 7 Nulla colum noVit, caram non reSpicit aurum, Non arguta sonant tenui salteria chorda,

Non Libyco molles plauduntur pectine telae. Iulius in ore rubor ubi enim rubor, obstat amori. Atque ubi nulla malis opserit solatia antis, δ' Tabidulam quo videt labi per viscera mortem Quo Vocat ire dolor, subigunt quo tendere fata, Fortur, et horribili praecep impellitur oestro, Ut patris, ah deuiens, crimen te Vortice ferret Furti que arguto detonsum mitiseret hosti ZβNamque haec conditio miserae Proponitu unn,-Sive illa ignorans quis non bonus omnia malit Credere, quam tanti sceleris damnare puellam Hseu tamen infelix quid enim imprudentia prodo. NiSe pater, cui direpta crudelitor urbe, 'qVix erit una super sedes in turribus altis, Fessus ubi XStructo possis considere nido. Tu quCque avi morier dabit tibi filia poena . Gaudete, o Heres, subnixae nubibus nitis,

102쪽

92 VIRGILII CILIS. Quae mare, quae Virides Silva lucosque sonan os 'δIncolitis, gaudete, Vagae laudaeque Volucre ;Vosque adeo humani mutatae corporis artus, Vos o crudeli fatoriun lege, puellae Dauliades, gaudete : Venit carissima Vobis

Cognato augens Tege numerumque suorum μ'

Ciris, et ipse pater Vos, o pulcherrita quondam Corpora, caerulea praeVertit in aethera nubes, Qua novus ad Superam sede Haliaeetus, et qua Candida conc)ssos adscΡndat iri honores. Iamque adeo dulci devinctus lumina somno 'RNiSus erat, vigilumque procul custostia primis

Excubias soribus studio iactabat inani Cum furtim tacito descondens Scylla cubili

Auribus arrectis nocturna silentia tentat, Et pressis tenuem singultibus aera captat. Tum suspensa levans digitis vestigia primis Egreditur, ferroque manus armata bidenti Evolat o demta subita in formidine ires. Caeruleas sua furta prius testatur ad umbras. Nam qua Se ad patrium tendebat semita lim0n, in Vostibulo in thalami paullum remoratur, et alti Suspicit ad Lunae istantia Sidera mi di, Non accepta piis promittens munera divis.

Quam simul Ogygii Phosenicis filia Carmo

Surgere enSit anus sonitum nam fecerat illi 'Marmoreo aeratus stridens in limine cardo,

Compit extemplo fessam languore puellam, Et simul nobis sacrum capiat,' inquit alumna, Pon tibi usquidquam viridis per Viscera pallor

Aegrotas tenui suffudit sanguine venas, Nec levis, hoc faceres neque enim pote,-cura ut egit.

Haud fallor, quod ut o potius Rhamnusia fallar

Nam qua te causa nec dulcis pocula Bacchi Nec gravidos Cereris dicam contingere fetus Qua causa ad patrium solam vigilare cubile, δ'

Tempore quo fessas mortalia Pectora UTAS, Quo rapidos etiam requiescunt flumina cursus 'Dic age nunc miserae saltem, quod Saepe puteusi Iurabas nihil esse mihi, cum maeSta parentis FOImΟSo circum Virgo morerer capillos Τ δμHo mihi, e furor ille tuos invaserit artus,

103쪽

VII GILII MIRIS. 93 Ille Arabae Myrrhae quondaminii cepit ocellos, Ut scelere infando, quod nec sinit Adrastea,

Laedere utrumquo uno studeas errore parentem

Quod si alio quovis animo iactaris amore λψ' Nam te iactari, non est Amathusia nostri

Tam rudis, ut nullo possim cognOScere SignO,Si concessus amor noto te macerat igne

Per tibi Dictynnae praesentia numina iuro, Prima deum quae dulce mihi te donat alumnam, 'sin Omnia me potius digna atque indigna laborum MilIia Visuram, quam te tam tristibus istis Sortibus et morbo patiar tabescere tali. VHaec loquitur, mollique ut se velavit amictu, Frigidulam iniecta circumdat vost pusellam, ς'

Quae prius in tenui steterat succincta crocota. Dulcia deinde gonis rorantibus oscula figetis, Persequitur miserae causa exquirere tabis Nec tamen ante ullas patitur sibi reddere Voces, Marmoreum tremebunda pedem quam retulit intra. β' Illa auto Quid nunc me,' inquit nutricula, torquest Quid tantum properas nostro novisse furores

Non ego consueto mortalibu uror amore,

i, o mihi notorum doflectunt lumina Vultus, Nec genitor cordi est ultro nam quo odimus omnos Nil amat hic animus, nutrix, quod oportet amnri, In quo falsa tamen lateat pietatis imago Sed media ex acie, modiisque ex hostibus Heu, theu, Quid dicam, quovo ipsa malum hoc sexordia oroci β'

Dicam equidem, quoniam-quid non tibi dicere, nutriX, Non sinis i extremum hoc munus morientis habeto. Ille id es,-nostris qui moenibus assidet hosti , Quem pater ipso deum sceptri donavit honore, Cui Parca tribuero nec ullo vulnere laedi Dicendum est, frustra circumvolior omnia verbis in 'Ille mea, ille idem oppugnat praecordia inOS. Quod se te divum crebro teStamur moreS, Perque tuum momori satietum mihi pectus alumnne, Ut me, Si Servare potes, ne perdere mali ;Sin autem optatae spes est incisa salutis, *ῖ- Ne mihi, quam merui, inVideaA, nutrieula moriem. Nam nisi se nobis malus, o malus, Optima Carmo, Ante hunc conspectum casusve deusve tuliSset,

104쪽

94 1RGILII MINIS. Aut sorro hoc' aperit ferrum quod veste latebat Purpureum Patris demsissem vertice crinem, M'Aut mihi praesenti peperissem Vulnere letum. VVix haec ediderat, cum clade exterrita tristi Intonsos multo deturpat pulVere crineS, Et graviter questu Carme complorat anili mihi nunc iterum crudelis reddit Minos, βῆ uerum nostra Mino inimice Senectae, Semper ut aut olim natae te propter euDdem Aut amor insanae luctum portavit alumnae Tene ego tam longe capta atque Vecta equiVi,Τam graVe Servitium, tam duros passa labores, *-'Effugere, ut sistam exitium crudele meorum Iam iam nec nobis ea, quae Seuioribus ullum Vivero uti cupiam vitae genus. Ut quid i Ego amens Te erepta, o Britomarii mei Spe ΗΠ Sepulcri, Te Britomarti, diem potui producer vita 'MAtque utinam celeri ne tantum grata Diatiae

Venatus esse virgo Sectata holum,

Cnosia heu Partho contendens Spicula cornu lDictaeas agere ad gramina nota capellas Numquam, tam obnixe fugiens Minois amores, ἰηPraeceps aerei specula de montis obisses, Undo alii fugisse ferunt, et numina Phaeae Virgini assignant alii, quo Notior SSOS, Dictynnam dixero tuo de nomine Luum. Sint haec Vera Velim mihi certo, nata, peristi 'βNumquam ego te summo olitantem in frtice montis Hyrcano inter comite agmenque ferarum Conspiciam, nec te redeuntem amplexa tenebo. Verum haec tum non sic gravia atque indigDa fuere, Tum me alumna, tui cum spes integra maueret, δὲ 'Et vox ista meas nondum totaVerat aureS.

Tene etiam Fortuna mihi crudolis ad semit lTene, O Sola meae Vivendi causa senectae lSaopo tuo dulci nequidquam caPt SOPOTO, Cum premeret natura, mori me velle negavi, λβ Ut tibi Corycio glomerarem flammea luto. Quo nunc me infelix, aut quae me fata reservant ΤΑ ΠeSciS, qua lege patris de Vertice Summo Edita candentes praetexat purpura cano ΤQuae tenuis Patrio prae sit suspensa capillo '

105쪽

VIRGILII IRIS. 95 Si nescis, aliquam OSSum Sperare Salutem, Inscia quandoquidem Acelus e conata nefandiam Sin est, quod metuo, per te, mea alumna, tuumque Expertum multis miserae mihi rebus amorem, Per te neVa precor, per flumina et Ilithyiao, δῖ' No tantum in facinus tam nulla mente SequariS. Non ego te incepto fieri quod non pote conor

Flectere amore, neque est cum di contendere OStrum

Sod patris incolumi potius denubere regno, Atque aliquos tamen esse Velis tibi, alumna, ponates 'δ'

Hoc unum, exitio docta atque experta, monebo.

Quod si non alia poteri ratione parentem Flectere sed poteri quid enim non unica possis Tunc potius tamen ipsa, pio cum iure licebit, Cum facti causam tempusque doloris habobis, Tunc potius conata tua atque incepta referto Mequo deosque tibi comites, mea alumna futuros Polliceor : nihil est, quod texu Ordine, longum. VHis ubi sollicitos animi relevaverat aestus Vocibus, et blanda pectus spe vicerat aegrum 'Paullatim tremobunda genis obducere VeStem Virginis et placidam tenebri ea Ptare quietem, Inverso bibulum restinguens lume olivo, Incipit, ad crebros insani pectoris ictus

Ferre manum, SSidui mulcens praecordia palmis. 'βNoctem illam sic maesta Super morientis alumnuo

Frigidulos cubito subnixa pependit ocellos. Postera lux ubi laeta diem mortalibus almum Praegelida veniens miseris quatiebat ab Oeta, Quem paridae alternis fugitant optant ius pusilao 'Hesperium Vitant, optant ardeScere Eoum Praeceptis paret Virgo nutricis, et omnes Undiquo conquirit nubendi Sedula causas. Tentantur patriae Submissi Vocibu Rures, Laudanturque bonae pacis bona multus inepta δ'' Virginis insolito sermo noVu errat in ore.

Nunc tremere instantis olli certamina dicit

Communemque timere deum, nunc regi amiciS, Nunc ipsi verita est, orbum et maesta parentem.

Cum IOVe commune qui quondam habuere nepotus J 'Nunc etiam conficta dolo mendacia turpi Invenit, et divum terret formidine cives

106쪽

06 VIRGILII GILIS.

Nunc aliam aliis, nec deSunt Omina quaerit. Quin etiam casto auSa S co Umper Vates,

Ut cum caesa pio cecidisset victima ferro, ἶβESset, qui generum Minoa auctoribus extis Iungere et ancipites Suaderet tollere pugnas. At nutrix, patula componens sulfura QSta, NarcisSum casiamque herbas contundit olentas,

Terque novena ligat triplici diversa coloro τ' Fila Ter in gremium mecum' inquit despue virgo,

Despue ter Virgo numero deus impare gaudet. ΠInde Iovi magno geminat Stygialia Sacra, Sacra nec Aeaeis senibus nec cognita Graiis Pergit Amyclaeo spargens altaria thallo, δῖβRegis Iolciacis animum defigere votis. Verum ubi nulla movet stabilem fallacia Nisum,

Ne possunt homines, nec possunt flectere divi Tanta est in parvo fiducia crine cavendi Rursu ad inceptum facinus o cingit alumna βδ' Purpureumque parat rursus tondere capillum, Praelongo quod iam captat succurrere amori Non minus illa tamen, revehi quod moenia Cressa Gaudebat, cineri patria est iucunda sepulto.

Ergo iteriam capiti Scylla est inimica paterno. δ'' Tum coma Sidonio florens deciditur ostro

Tum capitur Megara et diVum responsa probantur Tum SuSpenSa novo ritu do navibus altis Per mare caeruleum trahitur Niseia virgo.

Complures illam nympha mirantur in undis, . Miratur pater Oceanus, et candida ethys,

Et cupidas secum rapiens Galatea Sorore ;Illam etiam iunctis magnum quae piscibu nequCTEt glauco bipodum curru metitur equorum, Leucothee, WVusque dea cum matre Palaemon Illam etiam, alterna Sortiti Vivere luces, Cara Iovis soboles, magnum IoVis incrementum, Tyndarida niveos mirantur Virgini Rrtus. Has adeo voces atque haec lamenta per nuras

Fluctibus in mediis questu volvebat inani, Ad coulum infelix ardentia lumina tendens,

Lumina : nam teneras arcebant incula palmas

Supprimite o paullum turbati flumina Venti, Dum queror, et diVos, quamquam nil testibus illia

107쪽

VIRGILII GIRIS. 97

Profeci, Xtrema moriens tamen alloquor horri, VβVO ego, o adeo, Venti, teStabor, et nurne,

Vos, Pandionia si qui de gente enitis, Cernitis cilla ego sum cognato sanguine Vobis

Scyllari quod o salva liceat te dicere Procne Illa ego sum Visi pollentis filia quondam, χρCertatim ex omni petiit quam Graecia regno, Qua curvus terra amplectitur Hellespontus Illa ego Sum, Minos, Sacrato foedere coniux Dicta tibi; tamon haec, etsi non necipis, audiS, Vinctane tam magni tranabo gurgitis undas 'ὲς Vincta tot assiduas en ebo ex ordine lucos Non equidem me alio possum contendere dignam Supplicio, quod sic patriam caroSque PenateSHostibus immitiquo addixi ignara tyranno. Verum Sthaec Minos, illos scelerata putavi, s 'Si nostra ante aliquis nudasset foedera nSUS, Facturos, quorum direptis moenibus urbis,

ego crudelis, flamma delubra petivi

Te ero victore prius Vel Sidera cursus

Nutatura uos, quam te mihi talia captas εἰ 'Facturum metui Iam iam scelus omnia incit.

Ten ego plus patrio dilexi perdita regno lTeu ego Nec mirum, vultu decepta puella Ut vidi, ut perii l ut in malus abstulit error lNon equidem ex isto speravi corpore posse s Tale malum nasci forma vel sidere taliones nou deliciis commovit regia dives, Curatio fragili atque electro lacrimOSO, Me non florente aequali corpore nymPhne, Non metus incensam potuit retinere cleorum. Ouinia vincit amor quid enim non vincero illud Noti mihi iam pingui sudabunt tempora myrrha, Pronubame casto accendet inu honores, Noo Libys Assyrio sternetur lectulus Stro. Mugna queror nec me illa quidem communiter alma '' Omnibus iniecta tellus tumulabit arena. Mene inter matres ancillaresque maritas Mene alias inter famularum munere fungi,

Coniugi atque tuae, quaecumque erit illa, beatas Non licuit gravidos penso devolvero fusos At belli saltem captivam lege necaSSeS

108쪽

08 VIRGILII VIRIS. Iam sessae tandem fugiunt de corpore vir , Et caput inflexa lentum cerrice recumb1t, Marin ea adductis tabeScunt brachin OdIS. Aequoreae priSteS, immania corpora PontΙ, Undique conveniunt et glauco in gurgite circum Verbere caudarum atque oris minitantur hiatu. Iam tandem casus hominum, iam respice, Minosi Sit satis hoc tantum solam VidiSSe malorum.

Vel fato mori nobis haec debita pestra, Vel casu incerto, merita Vel denique culpa. omnia nam potius, quam te laeSisSe putabo. Labitur interea revoluta ab litore claSSIS, Magna repentino sinuan .H linteis Oro, Flectitur in viridi remus sale, languida fessae Virginis in cursu moritur querimonia longo. Deserit angusti inclusum faucibus Sthmon,

Cypselidae magni florentia regna Corinthi;

Prastori abruptas Scironi Protinus red , Infestumque suis dirae testu inis exit Spelaeum multoque cruenta hospite nute Iamque adeo tutum longe Piraeea cerIAt, Et nota secum, heu frustra, respectat Athenas.

Iam proculis fluctu Salamino SUSPieὶ GUR, Florontosqu0 vido iam Cycladas hinc Ceus uti, Sunion hinc statio contra patet Herm1Ouen. Linquitur ante alias longe gratissima Delos Nereidum matri et Neptuno Aegaeo. Prospicit incinctam spumanti litore Cythnon

Marmoreamque Paron, itidemque allapsa Dorius: Reginamque simul sementiferamque Seriphum. Feitur et incoctis iactatur ad omnia VentIS, Cy a velut magna sequitur cum aYVUl ClnSSES, Afer o hiberno bacchatur in aequore turbo Donec talo decus formae exarier ultra Non tulit, o miseros mutavit Virginis artus Caeruleo pollens coniux Neptunia regno. Sed tamen extornam quamis veStire Hellam, Infidosque inter oueram committere 1SCOS Non statuit nimium est avidum pecu AmphItriteS;-Α0reis potius sublimem sustulit HIS, Esso ut in terris facti do nomine iris, Ciris Anab claeo formosior anSere e RB.

109쪽

VIRGILIL CIRIS. 99Hic velut in niveo tener est cum Primitus, OVO Essi es animantis Et intornodia membris 3 pImperfecta novo fluitant concreta calore Si liquido Scylla circumfusum aequor CO URSomiferi incortis otiamtum partibus artus Undique mutabant, atque undique mutabantur. ori honos primum et multis optata labolla 'βEt patulae fronti specie concreSeere in unum Coepere, et gracili mentum producere rostro

Tum, qua e medium capiti discrimen agebat, Ecce repente, Velut patrios imitatus honores, Puniceam concussit ape in vortice cristam 'At mollis vario intexens plum Colores Marmoreum Volucri Vestivit tegmine corpus, Lentaque perpetua fuderunt brachia pennas. Inde alia partes minioque infecta rubenti Crura ΠΟVam macie obduxit Aqualida pollem, Et pudibus teneris ungue assirit acutos.

Et tamen hoc demum miserae Succurrere neto

Vix fuerat placida Neptuni coniuge dignum.

Nunquam illam posthac oculi videre suorum Purpurea Salvo retinentem vertice vittas, 'Non thalamus Tyrio fragrans accepit amomo,

Nulla illam sedes : quid enim cum odibus illis

Quae simul ut sese cano de gurgite Velox Cum sonitu ad coelum stridentibus extulit alis, Et multum late dispersit in aequora rorem Infelix virgo nequidquam a morte recepta Incultum solis in rupibus Xigit ae Uum, Rupibus et scopulis et litoribus desertis.

Nec tamen hoc iterum poena Sine : namque deum eX,

Omnia qui imperio terrarum millia versat, ' 'Commotus talem ad superos volitare puellum, Cum pater exStinctu caeca sub nocte lateret, Illi pro pietate sua nam saepe nitentum Sanguine taurorum Supplex resperSerat nΓΛΗ, Saepe deum largo decorarat munere SedeS-Roddidit optatam mutato corpore ritum, Focitque in terris Haliaeotus ale ut esset Quippe aquilis semper gaudet deus ille Coruscus. Huic ero miserae, quoniam damnata deorum Iudicio patriaeque et coniugis ante fuiSAet, 2

110쪽

300 VIRGILII MIRIS.In sti apposuit odium crudele parentis. Namque, ut in aetherio ignorum munere PraeStans, Unum quom duplici Stellarum sidere vidi, Scorpius alternis clarum fugat Oriona Sic inter os tristes Halia00tus iras bia Et iris memori servati ad Secula fato. Quacumque illa levem fugien Secat aera pennis, Ecco inimicus atrox magno Stridore per Rurns Insequitur Nisus qua se fert Nisus ad nurus, Illa lavem fugiens raptim secat aera Penui '