[Opera;

81쪽

Curvata in montis faciem circumstetit uuda, Accepitque sinu vasto, misitque Sub amnem. Jamque domum mirans genitrici et l1umida regna, Speluncisque lacu clauSOS, lueOSque SonantES, Ibat et ingenti motu StupefactUS quarum, Omnia sub magna labentia flumina terra Spectabat diversa locis, PhaSimque, Lycumque, Et caput, unde ultu Primum Se erumpit Enipeus, Unde pater Tiberinus, et unde Aniena fluenta, Saxosumque Ronari HypaniS, MySHSque Caicus, Et gemina auratus taurino cornua Vultu Eridanus, quo non alius per pinguia culta In mare Purpureum violentior essivit amnis. Postquam est in thalami pendentia pumico tecta Perventum, et nati fletu cognovit natios . Cyrene, manibus liquidos dant ordine fontos Germanae, tonsisque ferunt mantelia villis. Pars epulis onerant menSas, et Plena reponunt Poculari anchaeis adolescunt ignibu arge.

Et mater Cape Midonii carchesia Bacchici Mocoano libemus, ' ait: simul ipsa precatur

Oceanumque patrem rerum Nyn PlinSque Sorores, Centum quae SylvaS, centum quae flumina Servatit.

Ter liquido ardentem perfudit nectare Vestam Ter flamma ad summum tecti subjecta fluxit Omine quo firmans animum, Sic incipit ipsa - Est in Carpathio Neptuni gurgite VateS,

Coeruleus Proteus, magnum qui PiScibu aequor, Et uncto bipedum curae metitur equorum. Hic nuti Emathiae portus, patriamque revisit Pallenon hunc et nymphae Venerum , et ipse Grandaevus Nereus: Ovit namque omnia uteS, Quae Sint, quae fuerint, quae mo Ventura trahantur. Quippe ita Neptuno visum est immania cujus menta, et turpe pascit Sub gurgite phocas. Hic tibi, nate, prius inclis capiendus, ut omnem Expediat morbi causam, eventuSque Se undet. Nam sine vi non ulla dabit praecepta, neque illuiuorando flectes vim duram et vincula capto Totido doli circum haec demum frangentur inanes. Ipsa ego te, medios quum Sol accenderit M.;tus,

82쪽

72 VIRGILII GEORGICA.Quum sitiunt herbae, et pecori jam gratior umbra est, In Secreta senis ducam, quo fessus ab undis S recipita facile ut somno aggrediare jacentem. Verum ubi correptum manibus, vinclisque tonebis, ἡ 'βTum varis illudent Species, utque ora ferarum. Fio ouim subito sus horridus, atraque tigris, Squamosusque draco, et fulva cervice leaena Aut acrem flammae sonitum dabit, atque ita vinclis Excidet, aut in aqua tenues dilapsus abibit. si 'Sod quanto ille magis formas Se Vertet in omnes, Tanto nate, magis contende tenacia incla Donec talis erit, mutat corpore, qualem Videris, incepto tegeret quum lumina Somno. VHaec ait et liquidum ambrosiae diffudit odorem, 'Φ-Quo totum nati corpus perduxit; at illi

Dulcis compositis spiravit crinibu aura, Atquo habilis mombris venit vigor Est specus ingeris Exosi latere in montis quo plurima Vento Cogitur, inque sinus Scindit sese unda reductos ad Deprensis olim statio tutissima nautis. Intus se vasti Proteus tegi objice saxi. Hic juvensem in latobris aversum a lumine d ympha Collocat ipsa procul nebuli obscura resistit. Jam rapidus torrens sitientes Sirius Indos ἡῖ. Ardebat coelo, et medium Sol igneus orbem Hauserat arebant herbae, et cava flumina siccis Faucibus ad limum radii tepefacta coquebant

Quum Proteus consueta petens e suctibus antra Ibat eum vasti circum gens humida potiti 'MExultans rorem late dispergit amarum. Sternunt se somno diversae in littore phoeae.

Ipse, velut stabuli custos in montibus olim, Vesper ubi e pastu vitulos ad tecta reducit, Auditique lupos acuunt balatibus agni), ἡδὶ

Considit scopulo medius, umerumque QCOHSOt.

Cujus Aristaeo quoniam est oblata facultas,

Cum clamore ruit magno manicisque jacentem Occupat Ille sum contra non immemor artis, 33'Omnia transformat sese in miracula rerum,

Ignemque horribilemque feram fluviumque liquentem. Verum ubi nulla fugam reperit fallacia, victus

83쪽

LIBER IV. 73 In sese redit, atque homini tandem ore loeutus - Nam qui te juvenum confidentissime, nostras 3βJussit adiresdomos i quiduo hinc potis V inquit At illo

Scis, Proteu, scis ipse neque est te fallere cuiquam. Sod tu dosin velle Deum praecepta secuti Venimus huc, lapsis quaesitum Oracula rebus. VTantum effatu : ad haec vates vi denique multa μ' 'Ardentes oculos intorsit lumine glauco Et graviter frendens, sic fatis ora resolvit - Non te nullius exercent numinis lam Magna luis commissa tibi has miserabilis Orphous Haudquaquam ob meritum poenas, ni fata resistant, ΦSuscitat, et rapta graViter pro conjuge Saevit. Illa qui dom, dum te fugeret per flumiΠ praecepS, Immanem ante pedes hydrum moritura puella SerVantem ripas alta non Vidit in herba. At chorus aequalis Dryadum clamore supromos si 'Impiserunt montes serunt Rhodopeiae BreeS,

Altaque Pangaea et Rhesi avortia tollus, Atque Getae, atque Hebrus, et Actias Orithyia.

Te dulcis conjux, te solo in littore secum, β' Te, Veniente die, te, decedente, canebat. Taenarias etiam fauces, alta ostia Ditis, Et caligantsem nigra formidine lucum Ingressus, Manesque adiit Regemque tremendum, Nesciaque humatii precibus mansuescor corda. 3 vAt cantu commotae Erobi do sedibus imis Umbrae ibant tenues, simulacraque luce Rrentum ἶQuam multa in sylvis avium se millia condunt, Vesper ubi aut hibernus agit de montibus imber :Matres, atque Viri, defunctaque corpora vita 3ῖ' Magnanimum heroum, pueri, innuptaeque puellae, Impositique rogis juvenes ante Orn parentum Quo circum limus niger, et deformis arundo

Cocyti tardaque palus inamabilis unda Alligat, et novies Styx intorsus coorcet. Ad Quin ipsae stupuere domus, atque intima oti

Tartara, coeruleosque implexae crinibus angues

Eumeuido tonuitque inhians tria Cerberus ora Atque Ixionii cantu rota constitit orbis.

Jumque Pedem referens, casus evaserat omnes 'q

84쪽

74 VIRGILII ME ORGICA. Rodditaque Eurydice superas Veniebat ad auras, Pone sequens : namque hanc dederat Proserpina legem Quum subita incautum dementia cepit amantem, Ignoscenda quidem, scirent Si ignoscere Manes.

Restitit, Eurydicenque suam jam luco sub ipsa, βρImmemor, heu l victusque animi, respexit cibi omnis Effusus labor, atque immitis rupta tyranni Foedera, terque fragor Stagnis auditus Verias. Illa, Qui et me,' inquit, miseram, et te perdidit Orpheu Quis tantus furor i en iterum crudelia retro 3.

Fata vocant, conditque natantia lumina SomnuS.

Jamque vale feror ingenti circumdata nocte, Invalidasquo tibi tendens, heu i non tua, PulmnS.'Dixit: et ex oculis subito, ceu fumus iti nurus Commixtu tenues, fugit divorsari nequo illum *qΡTenSantem nequicquam umbras et multa volentem

Dicere, praeterea Vidit nec portitor Orci Amplius objectam passus transire Paludem. Quid facere, quo se rapta bis conjuge ferreta Quo fletu Manes, qua numina voce movero,' P .

Illa quidem Stygia nabat jam frigida cymba.

Septem illum totos perhibent ex ordine menseSRupe sub aeria deserti ad Strymonis undam, Flevisse, et gelidis haec evolvisse Sub antris, Mulcentem tigres, et agentem carmine quercu : Qualis populea moeretis Philomesta sub umbra, Amisso queritur foetus, quos duru arator

Observans nido implumos detraxit; at illa

Flet noctem, ramoque sedens miserabile carmen

Integras, et moestis late loca questibus implet. JΦNulla Venus, nullique animum sexsere hymenset Solus Hyperboreas glacies, Tanaimque iValem, Arvaque Rhipaeis nunquam Viduata ruiniS, LUStrabat raptam Eurydicen, atquo irrita Ditis

Dona querens : Spretae Cleonum quo munere matros, R Inter sacra Deum, nocturnique orgia Bacchi, Discerptum latos juvenem P Sere e nyΓOS. Tum quoque, marmore caput a cerrice revulsum

Gurgite quum medio portans inagrius Hebrus Vol Veret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua, V Ah miseram Eurydicen i anima fugiente, Vocabat: Eurydicen toto referebant flumine ripae. V

85쪽

LITER JU. 75 Haec Proteus: et soci actu dedit sequor in altum

Quaque dedit, spumantem undam sub vertice forsis. At non Cyrene : Damque ultro assata timentem - Nato, licet triste animo deponere Cura Haec ominis morbi causa ; hinc miserabile Nymphre , Cum quibus illa choros lucis agitabat in altis, Exitium misor apibus Tu munera Supplex Tende peten pacem, et faciles Venerare Napaeas I amque dabunt veniam votis, irasque remittent. Sed modus Orandi qui sit, prius ordine dicam. Quatuor eximios praestanti corpore taurOS, Qui tibi nunc viridis depascunt summa Lycaei, Delige ; et intacta totidem cervice HVeneas. Quatuor his aras alta ad delubra Dearum Constitue, et sacrum juguli demitte cruorem, Corporaque ipsa boum frondoso desere luco. Post ubi nona Suo Aurora ostenderit ortus, Infortas Orphei Lethaea papaVera mitteS,

Placatam Eurydicen Vitula Venerabere C OSR, Et nigram mactabi ovem, lucumque reViSOS. Haud mora continuo matris praecepta taeeSSit; Ad delubra venit: monstrata excitat ara ;Quatuor eximios praestanti corpore tauroSDucit et intacta totidem cervice UVenenS. Post ubi non suos Aurora induxerat ortus,

Infortas Orphei mittit, lucumque revicit. Hic vero subitum, ac dictu mirabile monstrum Aspiciunt liquotacta boum per viscera toto

Stridere apes utero, et rupti efferVere OSti S, Immensasque trahi nube jamque arbore Summa Confluere, et lentis uvam demittere ramiA.

Haec Super amorum Cultu pecorumque canebam,

Et super arboribus : Caesar dum magnus ad nilum Fulminat Euphraten bello, victorque OlenteSPer populos dat jura, iamque assectat Olympo. Illo Virgilium, tempor dulcis alebat Parthenope, studiis florentem ignobilis oti Carmina qui lusi pastorum, audaXque UVenta, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi.

86쪽

P. VIRGILII MARONIS

LUSDI US Octavi, gracili modulante Thalia,

Lusimus haec propter Culicis sint cariniata dicta. Omnis ut historiae per ludum consonet ordo Potitia : ducam voces, licet invidus adsit. Quisquis erit culpare iocos MuSamque ParatuS, Pondere si Culicis levior famaque feretur. Posterius graviore sono tibi Musa loquetur Nostra dabunt cum securo milii tempora fruetia. A, Ut tibi digna tuo poliantur carmina sensu. qLatonae magnique Ioris decus, Rure PTOlOS, Phosebus serit nostri princeps et carmini auctor, Et recinente lyae fautor, sive educat illum Acta Chimasere Xanthi perfusa liquore, Seu decus Asteriae, seu qua urnaSin UPeSHinc atque hinc patula praepandit cornua fronte, Castalia0que sonans liquido pede labitur unda. Quare, Pierii laticis decus, ite Sorores Naiades, et celebrate deum ludente chorea Et tu sancta Pales, ad quam Ventura recurrit AgreStum bona sors, si qua est tibi cura tenentis

Aerios nemorum saltus Silvasque irente :Te cultrice vagus saltus feror inter et astrp. Et tu, cui meritis oritur fiducia chartis, Octavi venerande, meis allabere coeptiS,Saucte puer tibi namque canit ou agili bellure,

87쪽

VIRGILII MULEX. Phlegra Giganteo sparsa est quo sanguine tellus Nec Centaureos Lapithas compellit Π ΠSe ;Urit Erichthonias oriens non ignibu arceS, Nec perfossus Athos Doc magno vincula Ponto Lecta meo quaerent iam Sera volumine famam ;Non Hellespontus pedibus ulSutu equorum, Graecia cum timuit venientes undique Persas Mollia sed tenui decurrens carmina ETSu, Viribus apta suis, Phosebo duce ludere gaudet. Et tibi, Sancte puer, memorabitur : et tibi certet

Et tibi sodo pia maneat locus, et tibi sospes

Dobita felice numeretur ita O RU HOS, Grata bonis lucetis Sed nos ad coepta feramur. Igneus aetherea iam Sol penetrarat in arce', Candidaque aurato quatiebat lumina curru, Crinibus et roseis tenebras Aurora fugarat Propulit se stabulis ad pascua laeta capellas Pastor, et excelsi montis iuga Summa petivit, Lucida qua patulo Velabant gramina colleA. Iam silvis dumisque vagae, iam Vallibus abdunt

Corpora, iamque omni celere e parte aganteSTondebant tenero viridantia gramina morSu. Scrupea desertae haerebant ad caVa rupiS, Pendula proiectis carpuntur et arbuta ramis, Densaque virgultis avide labrusca petuntur. Haec suspensa rapit carpente cacumina morAuVel salicis lentae, Vel quae noVama Scitur inu ;Haec teneras fruticum sente rimaturri ut illa Immitio in rivi praestantis imagini undam. bona pastoris, Si qui nou RHPeris Sum

Mente prius docta fastidiat, et probo illa

omnia, luxuriae preti incognita curiS, Quae laeserant avidas inimico Pectore mentes.

Si non Assyrio fuerint bis lauta colore Attalicis opibus data vellerari si nitor uuri

Sub laqueare domus animum non tangit aVRTum, Picturaeque decus, lapidum nec fulgor in ulla Cognitus utilitate manet, nec poeula gratum Alconis referent Boetique toreuma, nec Indi Cotichea bacca maris pretio est: ut pector puro Saepe super tenero prosternit gramine corPIIS,

88쪽

78 VIRGILII CUI EX. Florida cum tellus gemmantes picta per herbas Vero notat dulci distincta coloribus arva qΑtquo illum, calamo laetum recinente Alustri, otia tu invidia degentem ne fraude remota, Pollentemque sibi, viridi cum palmite lucens Tmolia pampineo subter coma Velat amictu. Illi sunt gratae rorantos lacte capellao, βEt nemus, et fecunda Pales, et vallibus imis Semper opaea novi manantia fontibus antra. Quis magis optato queat esse beatior neVO, Quam qui mente procul pura Sensuque Probando Non avidus cognoscit opes, nec tristia bella Nec futiosta timet validae certamina clasSis, Nec spoliis dum sancta deum fulgentibus ornet Templa vel evectus finem transcendat habendi, Adversum Saevis ultro caput hostibus offert Illi falce deus colitur, o arte, politu ;Illo colit lucos cilli anchaia tura Floribus agrestes herbae variantibus adsunt Illi dulcis ad si requies et pura VoluPtnS,Libora simplicibus curis huc imminet, 1 Dirigit huc sensus, haec cura est subdita cordi, Quolibet ut requis ictu ODtentu abundet, Iucundoque liget languentia corpor Somno. pecudes, o Panes et o gratissima Tempe Fontis Hamadryadum, quarum non divite cultu Aemulus Ascraeo pastor sibi quisque poetae Securum placido traducit pectore vitam Talibus in studiis baculo dum nixus priQRSPustor agit curas, et dum non arte canOTUS Compacta solitum modulatur arundine Carmen

Tondit insevectus radio Hyperioni ardor, Lucidaque aethere ponit discrimina mundo, Qua iacit oceanum flamma in utremque RPRCOS. Et iam compellente vagae pnStore capellae Ima susurrantis repebant ad vada lymphae,

duae subter viridem residebant caerula muScum. Iam medias operum partes Vectus erat Sol. Cum densas pastor pecuites cogebat in umbraS,

Et procul adspexit luco residere VireDti, Delia diva, tuo, quo quondam Vieta furore Venit, Nyctelium fugiens, Cadmeis AgnVO,

89쪽

Insanda scelerata manus ex caede cru2nta

Qua gelidis bacchata iugis requievit in antro. Posterius poenam gnati de morte datura. Hic etiam viridi ludontos Panes in herba Et Satyri Dryadesquo choros eger puellas i 'Naiadum coetu Tantum non Orpheus Hebrum

Restantem tenuit ripis silvasque canendo, Quantum te pernix remorantem, Diva, Chorone, Multa tuo lautae fundentes gaudia Vultu, Ipsa loci natura domum, resonante susurro, i

Quis dabas, o dulci fessas refovebat in umbra. Nam primum prona Surgebant valle patentes Aereae platanus, inter quas impia lotos, Impia, quae Socios Ithaci maerentis abogit, Hospita dum nimia tenuit dulcedine captos. At, quibus insigni curru proiectu equorum Ambustus Phasethon luctu mutaverat artuR, Heliades, teneris amplexae brachia truncis, Candida fundobant tentis Velamina ramis. Posterius, cui Demophoon aeterna reliquit

Perfidia lamentari, malo provida Phyllis

Quam comitabantur fatalia carmina querelas, Quercus ante datae Cereri quam Semina, Vitilo

Illa Triptolemi mutavit sulcus aristis. Hic magnum Argoae navi decus edita pinus Proceras decorat silvas hirsuta per artus Appetit aerei contingere montibus astra Ilicis et nigrae specie et laeta cupreSSus Umbrosaeque mouent fagus, hederaeque ligantes Brachia, fraternos plangat, populit ictus, Ipsaeque excedunt ad summa cacumina lentae, Pinguntque aureolos viridi pallore corymbos Quis adorat Veteri myrtus non nescia fati. At volucres patuli residentes dulcia ramis

Carmina per varios edunt TeSOnantia cantus.

His suberat gelidis manan e fontibus unda, Qua levibus placidum rivis sonat acta liquorem. Hinc illi gominas avium VOX LStreΡit aures. Hinc querulas referunt Voces, qui nantia limo Corpora lympha fovet sonitus alit aeris Echo, Argutis et cuncta fremunt ardore cicadis. At circa passim fessae cubuere capellae,

tata

90쪽

80 1RGILII CUI EX.EXcelsisque super dumis, quos leniter amans Aura susurrantis ossit confundere venti. Pastor, ut ad fontem densa requievit in umbra ββ Mitem concepit proiectu membra OPorem, Anxius insidiis nullis sed lentus in herbis Securo RASO SOmno mandaVerat artus. Stratus humi dulcem capiebat corde quietem, Ni fors incertos iussissu ducere casus. Nam solitum volvens ad tempus tractibus isdem Immani Vario maculatu corpore Serpen S, Mersus ut in limo magno subsideret aeStu, Ille iam contra carpens, gravis ore trilingui, Squamosos lato torquebat motibus Orbes, Tollebatque aurae venientis ad Omnia ViSus. Iam magis atque magis corpus revolubile Volvens

Attollit nitidis pectu fulgoribu atque

Sublimi cervice caput, cui HSta Superno Edita purpureo lucens maculatur amictu, λῖ' Adspectuque micant flammatitia lumina torvo. Metabat late circum loca, cum Videt ingens Adversum recubare ducem gregis Acrior instat Lumina diffundon intendere, et obvia torvo Saepius arripiens infringere, quod sua quisquam ΤῖβΑd vada vetiisset Naturae comparat arma Ardet mento, furit stridoribus, intonat Ore, Flexibus inversis torquetur corpori orbiS,Matiant sanguineae per tractu undique guttae, Spiritibus rumpit fauces Quo cuneta Parante, Parvulus humori pastorem terret alumnus, Et mortem vitare monet per acumina BIU HOQua diducta genas pandebant lumina gemmiS, Ac senioris erat naturae pupula, telo

Icta levi. Tum prosiluit furibundus, si illum ββ Obtritum morti misit cui dissitus omnis

Spiritus excessit sensus Tum torva tenentem Lumina respeXit serpentem comminusci inde Impiger, XInimis, Vix compos mente, refugit, Et validum dextra truncum detraxit re orno ;Cui casus sociari opem numenVe deorum, Prodere sit dubium voluit sud vincere talis Horrida quamosi volventia membra draconis Atque reluctantis crebris foedeque petentis