[Opera;

71쪽

LITER III. GlMox erat hoc ipsum exitio, furiisque refecti Ardebant ipsique suos, jam morte Sub aegra, Di meliora piis, erroremque hostibus illum )Discissos udis laniabant dentibus artus. Ecce autem duro fumans sub vomere taurus hi Concidit, et mixtum pumis omit re cruorem, Extremosque ciet gemitu it tristis arator, Moerentem abjungens fraterna morte u Veneum, Atque opere in medio defixa reliquit aratra.

Non umbrae altorum nemorum, non mollia possunt Prata movere animiam, o qui per Saxa volutua

Purior electro campum petit amni at ima Solvuntur latera, atque oculo Stupor urget inertes, Ad terramque fluit devexo pondere eoici.

Quid labor, aut benefacta juvant i quid vomur terras *βInvertisse grave. atqui non Massica Bacchi

Munera, non illi epulae nocuere repostae

Frondibus et victu pascuntur simplicis herbae Pocula sunt fontes liquidi atque exercita cursu Fluminaci nec Somnos abrumpit cura salubres. Tempore non alio dicunt regionibus illis Quaesitas ad sacra boves unonis, et uris Imparibus ductos alta ad donaria currus. Ergo aegre rastris terram rimantur, et ipsis Unguibus infodiunt fruges, montesque per altos MContenta cervice trahunt Atridentia plaustra. Non lupus insidia explorat ovilia circum, Nec gregibus nocturnus obambulat acrior illum Cura domat timidi damae cervique fugaces

Nunc interque cane et circum tecta vagantur. Jam maris immensi prolem, et genu Omne natantum, Littore in extremo, ceu naufraga corpora, fluctus

Proluit insolitae fugiunt in flumina phocae. Interit et curvis frustra defensa latebris Vipera, et attoniti squamis astantibus hydri. δε-

Ipsis est aer avibus non aequus, et illae Praecipites alta vitam sub nube relinquunt. Praeterea nec jam mutari pabula refert, Quaesitaeque nocent arte ceSSere magistri,

Phillyrides Chiron Amythaoniusque Melampus. γSaevit Ut in luco Stygiis emissa tenebris Pallida Tisiphone, morbos agit ante metumque,

72쪽

62 VIRGILII GEORGICA. Inque dies avidum surgens caput altius effert. Balatu pecorum, et crebris mugitibus, amnes Arentesque sonant ripae, collesque Supiari. Jamque catervatim dat stragem atque aggerat ipAis In stabulis turpi dilapsa cadavera tabo Donec humo tegere, ac foveis abscondere discunt.

Nam neque erat coriis usu ; nec Vi Scer qui Squ .m

Aut undis abolere potest, aut incere flamma Nec tondere quidem morbo illuvieque pereSa Vellera, nec telas possunt attingere utreS. Verum etiam invisos si qui tentarat amictus Ardentes papulae, atque immundus olentia udor Membra Sequebatur nec longo deinde moranti Tempore contactos artus sacer ignis edebat.

LIBER QUARTUS.

PROTENUS aerii mellis coelestia dona

Admiranda tibi levium spectacula erum, Magnanimosque duces, totiusque ordine gentis MoreS, et Studia, et populos, et praelia dicam. In tonui labor ; at tenuis non gloria, Si quem Numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo. Principio sedes apibus Statioque petenda,

Quo neque sit ventis aditus, nam pabula venti Ferre domum prohibent), equo vos haedique petulci 'Floribus insultent, aut errans bucula campo Decutiat rorem, et surgentes atterat herbas.

Absint, picti squalotitia terga lacerti

Pinguibus a stabulis, meropesque, aliaeque Volucress Et manibus Procne ocius signata cruentis. Omnia nam late vastant, ipsasque VolanteSoro furunt dulcom nidis immitibus Seum. At liquidi fontos, o stagna irentia muSCOAdsint, et tenuis fugiens per gramina TiVUS Palmaque vestibulum, aut ingens oleaster inumbret Ut, quum prima novi ducent examina reges Vere suo ludetque favis omissa uVentUS, Vicina invito decedere ripa calori,

73쪽

L ER. IV. RUDv1nquo hospitiis teneat frondentibus arbos. In medium, seu stabit iners, seu profluet humor, Transversas Salices et grandia conjice saxa Pontibus ut crebris possint consistere, et alaAPandore ad pestivum solem Si forte morantes Sparserit, aut praeceps Veptuno immerserit Eurus. Haec circum casis virides, et olentia lato δὴ

Serpylla, et graviter spirantis copia thymbrae Floreat, irriguumque bibant violaria fontem. Ipsa autem, ei corticibus tibi suta cavatis, Sol lento fuerint alvearia vimine texta, Angustos habeant aditu nam frigore mella Cogit hiems, eademque calor liquefacta remittit Utraque vis apibus pariter metuenda P neque due Nequicquam in tectis certatim tenuia ora Spiramenta linunt, fucoque et soribus oras Explent, collectumque haec ipsa ad munera gluten Et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae. Spepe etiam e ssis si vera est fama latobris Sub terra fovere larem, penitUSque rePertae

Tu tamen et levi rimosa cubilia limo 3

Unge fovens circum, et raras Superinjice frondes. Neu propius tectis taxum Sine, DeVe rubenteSUre foco cancro altae neu sede paludi Aut ubi odor coeni gravis, aut ubi conca, pulsu SaX Sonant, Vocisque ostensa resultat imago. Quod superest, ubi pulsam hiemem Sol aureus egit Sub terras, coelumque aestiva luce recluSit, Liae continuo Saltus Silvasque Peragrant, PurpureoSque metunt flores, et flumina libant Summa leves Hinc nescio qua dulcedine laetae Progeniem nidosque fovent hinc arte recentea Excudunt ceras, et mella tenacia fingunt. Hinc ubi jam emissum caveis ad sidera coeli Nare per restatem liquidam HSpexeri a Daen, Obscuramque trahi Vento mirabere nubem, Contemplator aqua dulces et fronde Semper Tecta petunt huc tu ussos RSperge RPOTQS,

Trita molisphylla, et cerinthae ignobile gramen ;Τinnitusquo te, et Matris quate cymbala circum. Ipsae consident medicatis sedibu ipsos

74쪽

sa VIRGILII GEORGICA.Ιntima more suo sese in cunabula Condent.

Sin autem ad pugnam exierint, nam saepe duobus Regibus incessit magno discordia motu, Continuoque animos vulgi, et trepidantia bollo Corda licet longe praesciscere namque morantes 'Martius illo eris rauci canor increpat, et Vox

Auditur fractos sonitus imitata tubarum ;Tum trepidae inter se coeunt, penni Sque ΟTHSCant, Spiculaque exacuunt rostris, aptantque lacertoS, Et circa regem atque ipsa ad praetoria densae MiScentur, magnisque Vocant clamoribus hostem. Ergo, ubi ver nactae Sudum, campoSque nienteS, Erumpunt portisci concurritur ethere in alto Fit sonitu magnum mixtae glomerantur in orbem, Praecipitesque cadunt: non densior uere grando,

Nec de concussa tantum pluit ilico glandis. Ipsi per medias acies, insignibus alis,

IngeΠtes animo angusto in pectore Versant Usque adeo obnixi non cedere, dum gravi aut hos, Aut hos, versa fuga victor dare terga subegit. Hi motus animorum, atque haec certamina tanta, Pulveris exigui actu compreSS quiOSeetit. Verum ubi ductore acie reVocaveri lambΟS, Deterior qui Visus eum, ne ProdigHS bSit, Dede neci melior Vacua sine regnet in nutu. Alter erit maculis auro squalentibus arden ;Nam duo sunt generari hic melior, i 11Signi et Ore, Et rutilis clarus squamis cille horridus alter Desidia, latamque trahens ingloriu alVum. Ut binae regum facios, ita corpora plebis Namque alis turpe horrent, ceu pulvere ab alto Quum venit, et terram Sicco Spuit ore viator Aridus lucent aliae, et fulgore corUSeunt, Ardentes auro, et paribus lita corpora guttis. Haec potior soboles hinc coeli tempore certo Dulcia mella premesci nec tantum dulcia, quantum Et liquida, o durum Bacchi domitura Saporem. At quum incerta volati coeloque examiua ludunt, Contemnuntque favos, et frigida tecta relinquunt, Instabiles animos ludo prohibebis inani. Nec magnus prohibere labor tu regibus alas Eripe : non illis quisquam cunctatilibus altum

75쪽

IJBER IV. 65 Ire iter, aut castris audebit vellere signa. Invitent croceis halantes soribus horti; Et custos furum atque avium, cum falce Saligna, Hodespontiaci servet tutola Priapi. Ipse thymum pinosque forens de montibus altis, Tecta erat late circum, cui talia curae Ipse labore manum duro terat ipso feraces Figat hvino plantas, et amicos irriget imbreA. Atque equidem, extremo ni jam sub fine laborum Vola traham, et terris festiuem adVertere Prorum, Forsitan et pingues hortos quae cura colendi ornaret, canerem, biferique rosaria Paesti Quoque modo potis gauderent inlyba rivis, Et viride apio ipse tortusque per herbam

Cresceret in Ventrem cucumi nec Ser Comantem

Narcissum, aut flexi tacuissem Vimen acanthi, Pallentesque hederas, et amante littora myrtos. Namquo sub oebaliae memini me turribus altis, Qua niger humectat flaventia culta Galaesus, Corycium Vidisse senem cui pauca relicti Jugera ruri erant nec fertilis illa juvencis,

Nec pecori opportuna Seges, nec commoda Baccho. Hic rarum tamen in dumis olus, albaque circum Lilia verbenasque premenS VCSCumque nPRVeΓ, Regum aequabat opes aut mi Seruque TeVertens Nocte domum, dapibus mensas onerabat in emtis.

Et quum tristis hiems etiam nune frigore saxa Rumperet, et glacie curSu fraenaret aquarum,

Ille comam mollis jam tondebat hyacinthi,

Estatem increpitans seram ZephyroSque moranteS. Ergo apibus foetis idem atque examine multo Primus abundare, et spumantia cogere preSSiSMolla favis illi tiliae, atque uberrima sinus Quotque in flore novo pomis se fertilis arbos

Induerat, totidem auctumno matura tenebat. Illo setiam seras in versum distulit ulmos, Eduramque pirum, et Apinos jam pruna ferentes, Jamque ministrantem platanum potantibus umbras. Verum haec ipse equidem, spatiis exclusus iniquis, Praetereo, atque aliis OS commemoranda relinquo. Nunc age, naturas apibus quas Jupiter ipse

76쪽

sj VIRGILII GEORGICA. Addidit, expediam ; pro qua mercede, canoros δ'

Curetum sonitus crepitantiaque per Secutae, Dictaeo coeli Rogem avere Sub antro. Solae communes natos, consortia tecta

Urbis habent, magnisque agitant sub legibus sevum ;Et patriam Solae, et certos overe penates )βVenturaeque hiemis memores, aestate laborem Experiuntur, et in medium quaesita reponunt. Namque alia victu invigilant, et foedere acto Exercentur agri : ars intra septa domorum Narcissi lacrymam, et lentum de cortice gluteu, si' Prima favis ponunt fundamiua deinde tenaces SuSpendunt ceras : aliae, spem gentis, adultos Educunt foetus olim purissima mella Stipant, set liquido distendunt nectare cellas. Sunt, quibus ad porta cecidit custodi sorti Inque Vicem peculantur aquas et nubila coeli, Aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto Ignnom mcOS, PecUS' PraeSepibus urcent. FerVet opus, redolentque thymo fragrantia mella.

Ac veluti, lentis Cyclope fulmina massis I. Quum properant, alii taurinis follibus auras Accipiunt, redduntque alii stridentia fingunt Era lacu gemit impositis incudibus Eina Illi inter sese magna vi brachia tollunt In numerum, VerSuntque tenaci forcipe ferrum tyβNon aliter, si parva licet componere magnis ,

Cecropia innatus apes amor urget habendi, Munere quamque suo. GrandaeVis oppida curae, Et munire favos, et daedala fingere tecta At fesso multu referunt se nocte minores, β' Crura thymo plenae pascuntur et arbut Passim, Et glaucus Salices, nSiumque, crocumque rubentem Et pinguem tiliam, et ferrugineos hyacinthos. omnibus una quies operum, labor omnibus unus. Mane UUnt Portis usquam mora: rursus asdom Vespor ubi e pastu tandem decedere campis Admonuit, tum tecta petunt, tum Corsor Curunt. Fit sonitus, mussantque oras et limina Cireum. Post ubi jam thalami se composuere, Siletur In noctem, feSSosque Sopor suu oecupat nrtuS. Nec vero a stabulis pluvia impendente rede lunt

77쪽

LIBER IV. Π, 7 Longius, aut credunt coelo, adventantibus Euris Sed circum tui: sub moenibus Urbis quantur, ExcivrSusque breve tentant et saepe lapillos, Ut cymbae instabiles fluctu actante Saburram, Tollunt his sese per inania nubila librant. Illum adeo placuisse apibus mirabere morem, Quod nec concubitu indulgent, nec corpora egues In Venerem solvunt, aut foetus nixibus edunt Verum ipsae o foliis natos et suavibus herbis Ore legunt: ipsae regem parvosque Quirites

Suffciunt, aulasque et cerea regna refingunt. Saepe etiam duris errando in cotibus alas Attrivere, ultroque animam sub fasce dedore Tantus amor florum, et generandi gloria mellis. Ergo ipsas quamvis angusti terminus sevi Excipiat, neque enim plus Septima ducitur aestas At genus immortale manet, multosque Per RNDOS Stat fortuna domus, et avi numerantur m ui Ptaeterea regem non sic AEgyptuS, et ingens

Lydia, nec populi Parthorum, aut Medus Hydaspes,

observant Rego incolumi mens milibu una est Amisso rupere fidem, construetaque mella Diripuer ipsae, et crates SolVere faVorum. Ille operum custos illum admirantur, et mea

Circumstant fremitu denso, Stipantque frequenteS, Et saepe attollunt humeris, et corpora bello objectant, pulchramque Petunt per Vulnera mortem. His quidam signis, atque haec Xempla Secuti, Esse apibus partem divinae mentis, et haustus p '

Ethereos, dixero : Deum namque is Per omnes TerraSque tractuSque mariS, coelumque Profundum. Hinc pecudes, armenta, ViTOS, genu Omne ferarum, Quemque sibi tenues naScentem arceSSere VitaS.

Scilicet huc undi deinde ac resoluta referri, *βOmniaci nee morti esse locum sed Viva Volare Sideris in numerum, atque alto Succedere coelcSi quando sedem uugustam, SerVntaque mella Thesauris relines prias hauStu ParSus qUnrumora fove fumosque manu Praetendo SequaCOS. Bis gravidos cogunt Ioetu duo tempora messis

Taygete simul os terris ostendit honestum Pleias, et oceani Spreto pede reppulit amne :

78쪽

245250

68 VIRGILII GEORGICA. Aut adom sidus fugiens ubi Piscis aquosi, Tristior hibernas coelo doscendit in undas. δ'

Illis ira modum supra St, laeSaeque Venenum Morsibus inspirant, et spicula caeca relinquunt Afixae venis, animasque in Vulnere Onunt. Si duram metues hiemem, arceSque futuro, ContuSΟSque animo et re miserabere fractas 'At sussire thymo cerasque recidere inaneSQuis dubitet i nam saepe favos ignotus adedit Stelli et lucifugis congesta cubilia blattis

Immunisque sedens aliena ad pabula fucus, Aut asper crabro imparibus se immiscuit armis Aut dirum tineae genus, aut inVi SaminerVM Laxos in foribus suspendit amne QRSSOS. Quo magis exhaustae fuerint, hoc acrius Omnes Incumbent generi lapsi sarcire ruinaS, Complebuntque foros, et floribus horrea texent. Si vero, quoniam casu apibu quoque OStros Vita tulit, tristi languebunt corpora morbo Quod jam non dubiis poteris cognoscere igni A Continuo est aegris alius color horrida vultum Deformat macies tum corpora luce carentum Exportant tectis, et tristia funera ducunt; Aut illae pedibus connexae ad limina Pendent, Aut intus clausis cunctantur in pedibu Omne ;Ignavaeque fame, et contracto frigore pigrae.

Tum sonus auditur gravior, tractimque Susurrant:

Frigidus ut quondam sylvis immurmurat Auster Ut mares sollicitum stridet refluentibus undis AEAtuat ut clausis rapidus fornacibus ignis. Hic jam galbaneo suadebo incendere odores, Mellaque arundineis userre canalibus, ultro

Hortantem, et feSSa ad abula nota Oenutem. Proderit et tunsum gallae admi Scere RPorem, AreΠtesque rosas, aut ignilinguia multo Defruta, vel psithia passos de Vite TacemOS, Cecropiumque thymum, et graVe lentia centaurea.

Est otiam flos in pratis, cui nomen metio Fecere agricolae, facilis quaerentibus herba Namque uno ingentem tollit de cespite silvam, Aureus ipse sed in foliis, quae plurima circum Funduntur, Violae sublucet purpura nigrae. πβ

79쪽

LITER U. , 9 Saepe Desim nexis ornatae torquibus arae ΑSper in Ore Sapor tonsis in vallibus illum P tores, et curVa legunt prope flumina Mellae. Hujus odorato radices incoque Baccho, Pabulaquo in foribus plenis appone canistris. VSed qui quem proles subito defecerit,mtiis, Nec genia unde novae Stirpis revocetur, habobit Tempus et Arcadii memoranda inventa magistri Pandere, quoque modo caesis jam sepe juvencis InSincerus apes tulerit cruor Altius insem p RExpediam, Prima repeten ab Origine, sumam. Nam qua Pellae gens fortunata Canopi Accolit effuso stagnantem flumine Nilum, Et circum pictis vehitur Sua rura phaselis Quaque haretratae vicinia Persidis urget,

Et viridem AEgyptum nigra foecundat arena, Et diversa ruens septem discurrit in ora

Usque coloratis amnis devexus ab Indis Omnis in hac certam regio uel arte salutem. Exiguus primum, atque ipso contractu ad USUS,

Eligitur locus hunc angustique imbrice tecti

Parietibusque premunt arctis, et quatuor addunt, Quatuor a Ventis, obliqua luce feneStras. Tum vitulus, bima curvans jam cornu fronte, Quaeritur huic geminae naros, et spiritus oris δ 'Multa reluctanti obsuitur lagisque perempto usu per integram Solvuntur ViSeera pellem. Sic positum in clauso linquunt et ramea costis Subjiciunt fragmenta, thymum, RSinSque Tec ute'. Hoc geritur, Zephyri primum impellentibus udaA, Ante novis rubeant quam prata coloribus, ante Garrula quam tignis nidum Suspendat hirundo. Interea teneris tepefactus in ossibus humor Estuat et visenda modi animalia miris, Gunca pedum primo, mox et Atridentia penuis Miscentur, tenuemque magi magi aera carpunt Donec, ut pestivis effusus nubibus imber, Erupere aut ut nerV sui Sante Sagittae,

Prima loves ineunt si quando praelia Parthi. Qui Deus hanc, Musae, quis nobis sextudit arton δὲβ Unde nova ingressus hontinum experientia cepit lPastor Aristaeus, fugiens Peneia emPe,

80쪽

70 IRGILII GEORGICA. issis, ut fama, apibus morboque fameque, Tristis ad extremi sacrum caput adstitit amnis, Multa querens atque hac astatus voce parentem -- Mater Cyrene, mater, quae gurgitis hujus Ima tenes, quid me praeclara Stirpe Deorum

Si modo, quem perhibes, pater est Thymbraeus Apollo)Invisum fatis genuisti l aut quo tibi nostri

Pulsus amor i quid me coelum speraro jubobas ' - - En etiam hunc ipsum vitae mortalis honorem, Quem mihi vix frugum et pecudum custo in Solers omnia tentanti extuderat, te matre, elinquo. Quin age, et ipsa manu felices erue nVaS Fer tabulis inimicum ignem, atquo intersico mosses Ure sata, et validam in vites molire bipennem Tanta meae si te ceperunt taedia laudis. VAt mater sonitum thalamo sub fluminis alti Sensit: eam circum Milesia vellera Nymphae Carpebant hyali saturo fucata colore Drymoque Xanthoque Ligeaque, Phyllodoceque, Caesariem estusae nitidam per candida colla

Nesaee Spioque, Thaliaque, Cymodoceque,

Cydippeque et flava Lycorias altera Virgo, Altera tum primos Lucinae experta labores 'Clioque, et Bero soror, Oceanitides ambae Ambae auro, pictis incinctae pellibus ambae

Atque Ephyre atque opis, et Asia Deiopeia

Et tandem positis velox Arethusa sagittis Inter quas curam Clymene narrabat inanem Vulcani Martisque dolos, et dulcia furta Αque Chao densos Divum numerabat tamΟΓeA. Carmine quo captae, dum fusi mollia penSaDeVolvunt, iterum materna impulit aures Luctus Aristaei, vitreisque sedilibus omnes Obstupuereri sed ante alias Arethusa sororeAPrOSpiciens, summa flavum caput extulit unda. Et procul gemitu non frustra exterrita tanto. Cyrene soror ; ipse tibi, tua maXima cura,

istis Aristaeus, Penei genitoris ad undam δ' Stat lacrymans, et te crudelem nomine dicit. 'Huic perculsa nova mentem formidine muter,

muc age, duc ad nos fas illi limina Divum Tangere,' ait simul alta jubet discedor lass