Trismegistus Christianus, seu, Triplex cultus conscientiae caelitum corporis

41쪽

ceremoniae morem, hoc conscientiae judicium instituas , non erit hoc verum sed mentito nomine judicium, aut judicii larva, socors & ignava cogitationum discursatio. ex hoc fonte talis emanainbit rivus. Eadem post menses & annos in te vivent vitia quae prius et aeqne pro

nus in iram , facilis ad impatientiam. instructus ad superbiam, & seque pro cax in verbis , asper & mordax in dictis , dissolutus & levis in moribus,

verbo,eris antiquus Dormitantius. Et in promptu caussa est, nunquam domi tuae es, nunquam te deprehendis, nunquam te observas, teipsum nunqua serio accusas: vivis in tranquillo frigore, omnia fluere sinis,ut fluunt,pacificus homo es, sed malo tuo. Vitiis tuis quietem non turbas, cum desectibus tuis non litigas, cum concupiscentiis tuis non pugnas. quid multist pacificus homo es,in tuam maximam perniciem. alges & torpes ;tunc solum vivacisssimus , cum aut comedendum est, aut ludendum, aut etiam irastendum. hic in te vivunt omnia, hic vir, hqc athleta es, dc heros. I I. G Ε a. In me haec omnia declamas,an in absentem alium t POL. G rarde, ne metuas, nihil haec contra te ;nisi tu binominis sis,& non tam Gera dus, quam Dormitantius audias. In Doη-mitantium omnia a me dicta sunt 3c dicentur r illum, inquam,qui qualis olim

fuit, talis est Ec hodiec qui in placido

42쪽

ignaviae statu perennat, qui nunquam obedientiorem habet somnum, quam cum ei cum conscientia loquendum , qui in se nunquam aut raro admodum ceicendite qui omnia alia scire satagit, praeter se, miserabili neglectu animitverbo, qui dormit, cum vigilandum foret . At hac ratione nemini familiarisiit virtus , non enim natura dat virtutem , multo minus socordia; ars est, honum fieri. hanc artem dat exacta sui

notitia, Sc quotidiani profectus ingens desiderium. istam autem & istud non

docet nisi examen conscientiae nullo ' si die neglectum. Initium salutis, notitiae' ' peccati. qui peccare se nescit, corrigi Aerre. non vult. Ideo D. Bernardus tam solli- si citus in suos paterfamilias: Unde, in- .is, ' quit, rogo dilectissimi fratro, ut unusi Dum. quique vestrum intret in cubiculum suum, scopet conscientiam suam , se quaerat in angulis cordis, circumeat lain P tebras mentis . Idem inculcans alibi: b. Redeamus, inquit, ad nos & discutia- 'U' ''mus conscientiam nostram. GER. Sed quae lex, a quo, re quibus lata est conscientiae diebus singulis examinandar Poti . Vt video, Gerarde, ex Volonibus non es,si lege vis cogi. Sed veniam da;

sensim eo te ducam,ut ad solem cernas,

quod etiamnum inter nubila videtur abditum. Primum erit scire, quam hoc prorsus novitium inventum non sit.

Certe.

43쪽

LIBER T. GCerte omni aevo fuerunt, qui sicut ultimam, ita primariam diei actionem esse

voluerunt, suam vesperi constientiam cutere, eoque vel Ipsius naturae Iege ac luce praeeunte ducebantur. Paucos Epriscis nominabo, tuendae huic veritati.

fecerint.

D Atio exorsus & Natura huc impeia

lunt. & ausim dicere, hoc naturae scitum esse i acto die diei acta cum animo suo repetere, simulque dispicere quid in lucem posteram aut omissis se futurum optimum, aut factu. Indi fais pientes, quos Gymnosophistas dice-Dant,nullum suae uisciplinae adolescen tem ad mensam admittebant, nisi is prius conscientiae suae subiisset examen. imo quod pudorem nobis merito incutiat,mensam iis accumbere non lucebat, qui in tertio hujus examinis capite ad morem nostrum loquor ) non pulchre stetissent, impransus, impotus, incoenatus ejiciebatur domo,qui nil prς- clari a se gestum commeminIsset. luculente id testatur ille a Madaura philosophus. verba illius integra tibi admetiare Igitur, ubi mensa posita , priusquam M. Cedulia apponuntur,omnes adolescentes

ex diversis locis 3c ossiciis ad dapem vir.

44쪽

conveniunt. Magistri perrogant: od factum a lucis ortu, ad illud diei, bonum secerint hid, alius se commemorat inter duos arbitrum dilectum, sanata simultate, amicos ex infensis reddidisse r inde alius, sese parentibus quippiam imperantibus obedisse : alius , aliquid meditatione sua reperisse; vel alterius demonstratione didicish. qui nihil habet afferre cur prandeat, impransus ad opus foras extruditur.

O pulchrum institutum i & nunquid vel apud Christianos melius possit i ΟIegem saluberrimam i quae si hodie vigeat, multi dies plurimis jejuni forent ducendi, quod sese his judicibus vel non sisterent, vel pej iis starent in judicio. En legem, Gerarde,brevem & strictam e Mut non prande, aut prius Conscientia rationem redde . Vis esse e ostende prius te laborasse. Et cur nos ipsi nobis non dicamus vespere: Vis dormire diante cogita, quam bene vigilaveris. Festinas aci lectum Z prius tecum disqui re, qualis in templo, in foro, in domo, qualis in mensa, qualis alibi fueris. Adeone vero a recto sensu degeneramus, ut quod sciverunt feceruntque idololatrae, id nesciant Christiani, aut quod pejus est facere nolint quod faciendum sciant L Phocylides, si Stobeso fides, primu S omnium mortales docuit quotidie

seipsum ad hoc conscientiae tribunal ci-

45쪽

LIBER P. stare. Pythagoras certe nominatus ille Gen. e porticu philosophus , tam occupatus D- non fuit aut somniculosus, quin prius in ιβ g seipsum descenderet , quam somnum β-H caperet dc quicquid die toto egisset, nse judice damnaret vel absolveret. un-Ii de apud Pythagoreos pulcherrimum Rufhoc institutum usus quotidiani fuit: c. Io.ctuid quoque die dixeris, audiveris, egeris,

vespere commemorare. Et hoc est apud Istra

Conscientiam suam examen instituere , ἡ μα seipsum sibi velut censorem aut judi- ''

cum ferre.

Quid praetergressus quid gestum in

tempore, quid noni Faciebat hoc idem Constientiae examen Sc P. Sextius, eo ipso vir optimus, ct adeo sibi nihil indulgebat, adeo Scsomnum vincere,& negotia differre, recogitationes in potestate habere potuit, ut consummato die, cum se ad nocturnam quietem recepisset i cum Seneca Lloquor ) interrogaret animum suum : δε μ' Quod hodie malum tuum sanasti cui Ira civitio obstitisti qua parte melior est o 36. Pythagora , o Sextii quam nos Christiani non paria vobis facimus, in con suetudine tam Christianai Ah l quam hic congrue illud Christi vociferarer: Viri Ninivitae viri idololatrae ) surgent M. Lin judicio cum generatione ista,& con' c. a.

demnabunt eam. I. ct

Nosti. Duid vir bonus i hic titulus Luc. carminis est apud Maronemὶ de hoc L. V.

46쪽

quotidiano examine conscientiae mo neat. Ille igitur Vir bonus Iudex ipse sui , totum se explorat ad un-

Ruid proceres , vanique ferat quid opinio mul Semrus justo trutina se examine pensat, Ne quid hiet, ne quid protuberet,angulus

Sit solidum quodcunque subear nec inania subim Indicet admotus diffstis pellentsius Egus. Non prius in siccem declinat lumina som

Omnia quam longi reputaveris acta dies. 2uo praetergressur: quidgestum in tempore, quid non; cur istisum decus abfuit, aut ratio EFrtauia mihi prateritum ; cur hac sententia sedit. Ruam melius mutare fuit. miseratus

egentem

cur aliquem fracta per si mente Δώ-

rem:

zuid volui quod nosse bonum foret: utile honesto

cur malvi ante tuli: mis dicto aAt a nique viatu Perstrictus quisquam: cur me natura magis,quam

Disciplina trahit : sic dicta, ctfacta per

omnia

47쪽

LIBER I. NI Ingredisns, ortoque a vespere mina reis

vomens,

ensii pravis, dat palmam, O pramis

rectis.

En Virum vere bonum i tales simus Neque unus tantum alterve quod quis objiciat e Romanis Graecisque hoc fecit, & conscientiam vesperi discussit; plures in hac classse numeramus , inter quos & laudatissimus ille L. Annaeus Seneca, qui viros religiosos multos,qui Sodales Parthenios plerosque, ausim dicere, aut aequavit in hoc, aut superavit.

II. Erat Seneca potens in aula,1mperatoris doctor & moderator, inter strepitus 3c discursus aulicos, & tamen examen hoc conscientiae non omittebat : erat in conjugio cum uxore, &rRmen vesperi conscientiam suam suis per diei actis audiebat: erat in studiis semper aut negotiis, neque tamen studia aut negotia potiora habebat, hac utilissima in seipsum animadversione eerat inter amplissimas opes, atque si voluisset,inter maximas voluptates & deinlicias, & tamen sub noctem , sepositis omnibus, solius conscientiae negotium tractabat. Ipsum tibi testem sisto locupletissimum .de fide non est quod quidquam ambigamus et malim ego Sene-T. 3. Cae narranti credere, 'uam multis aliisim jurantibus. Vtor, inquit, hac potestate, μ'

ει quotidie apud me caussam dico.Cum C subla-

48쪽

χr DE CULTU CONSC. sublatum e conspectu lumen est, diconticuit uxor, moris mei jam conscia, totum diem mecum scrutor , facta ac

dicta mea remetior. Nihil mihi ipse

abscondo, nihil trinasco. quare enim quidquam ex erroribus meis timeam, cum possim dicere : Vide ne istud amisplius facias, nunc tibi ignosco. Obstupesco , quoties haec lego, nec sine admiratione 3c rubore unquam lepi. Homini tot negotiis , tot studiis, nobili etiam uxore distracto, haec tam arcta & quotidiana in seipsum inquisitio fuerit ρ Et, obsecro te , Gerarde, considera mihi, quae vir ist e incompara-hilis, examinis hujus capita sibi statuerit, quos in seipso errores notarit, quid in dictis suis factisque culparit. Sic se- ωJam ipsum accusans: I. In illa, inquit, dis

' putatione pugnacius locutus es. Audi-4'' te litigiosi. et . Illum liberius admonuisti quam debebas i itaque non emendasti sed offendisti. de cetero vide, non tantum an verum sit quod dicis, sed an ille cui dicitur, veri patiens sit. Audite critici, & omnium censores. 3- Minus honorato loco positus , irasci coepisti Convivatori, vocatori, ipsi, qui tibi praeferebatur. Audite stuperbi iracundi Mem 4. Non aequis quendam oculis vidisti, quia de insenio tuo male locutus est. Audite invidi ac malevoli, & oculos atque dentes coirtinere discite . En ,il

quantus vir,quam opulentus neque

49쪽

LIBER I; istam ad opes suas, quam ad suam conscientiam fuit attentus .Possedit Seneca Aροὐ quod et Suillius opprobratin ter millies Tacit. HS. is modus nobis esset SCoocio. hoc/-33-

est, septuagies quinquies centena mil- lia philippicorum : ipsi septem millio- μ' nes auri cum dimidio . Opes paene regiae, fateor. Sed o virum dignum opum vi majoret qui divitias, Sc quidem tantas in sinu positas & circumfusas sibi

potuit non adorare, potuit ridere, contemnere. 5 virum omni laude majorem,

qui potuit in divitiis paupertatem non odisse, semetipso dc ex se nascentibus

bonis contentus esse. Divitiarum contubernio non corrumpi, sane tam praeclarum quam rarum est, quod Annaeus hic noster habuit, qui non cum suis numis, sed cum libellis suis, secum ipse aiasidue locutus est. dc quod nos aliis libentissime facimus , hoc ipse sibi secit,. hoc est, de se apud se male existimavit.

scientiae, perinde ac si lex cogeret,quotidianum sibi esse voluit; nec sine prO-fectu. Nam ipse de se Hoc mihi satis qest,inquit, quotidie aliquid ex vitiis meis demere,& errores meos objurga- 1ν ' re. O virum vel hoc ipso argumento

non tantum magnum, sed vere bonumi& qui non scripsit sensitque solum taria, sed fecit. Et homines Christiani,Sodales Parthenii, viri Religiosi hunc strumulum virvulis rejiciant λοῦ Δ

50쪽

CAP. III. Examen conscientia quanta utilitati; sit, o quam id a Sanctis impense commen

datum.

VTilitatem hujus sanctissimae in se.

ipsum inquisitionis nescire non potest, nisi qui caeli & tartari securus, vivit in diem, & passim corvos sequitur; nec ullum post mortem tribunal aut Prqv- judicem pertimescit. Viri mali, inquit φ- 8 Salomon, non cogitant judicium. Talem mihi da, & videbis quam is vel ab ipsis idololatris longe superetur: da inquam talem, & dices : Hic homo non insistit viam quae ducat ad caelum: jo-

Cando,ridendo, cachinnando totos dies traducit, securus mortis, dc post illam secuturi judicii. transacto cite coenatidem hilariter . coenam confabulatio, confabulationem somnus excipit. hunc ille ordinem, hanc diei methodum sere Vat. TU' O curvae in terris animae dc caelestium inanes lo mi homo,quid demum habes quod hic obducas t sanctissimos illos eremi

angeIos,Antonios, Hilariones,onuphruos imitari non vis Senecas saltem, ScSextios, & Pythagoras te meliores es.se non sinas. Et quae tuae occupationes

. tantae, ut hoc non possis quod potue-