Trismegistus Christianus, seu, Triplex cultus conscientiae caelitum corporis

91쪽

. LIBER L o

se ipse quotidie faciat ut aliquid ex eris

roribus suis ponat,ut intelligat sua esse vitia, quae putarat aliorum. Iucunde'st narrat Seneca , onus haereditarium sibi V in domo remansisse,uxoris suae fatuam. Harpasten. haec subito desiit videre, nesciebat tamen se caecam esse, & subinde paedagogum suum rogabat ut migraret , neque oculis suis sed sedibus culpam impingebat, Hebat enim domum esse tenebrosiam. Hoc, inquit Annaeus, quod in illa ridemus , omnibus nobis accidere , liqueat tibi. nemo se

avarum esse intelligit,nemo cupidum. Crebrae sunt conciones, quae in Avaritiam, in Superbiam, in Libidinem, in Iracundiam re Invidiam, in Usuram 8 improbum Foenus, in fraudes & dolos disertissime invehuntur, sed quam paucos reperias qui sibi ipsis oggerant rΗaec tibi dicuntur , tu ille Avarus , tu Superbus ille es , tua Libido damnata est, tua Iracundia , Invidia tua hodies agellata est, tu es ille nequam foenerator di hoc sibi nemo insusurrat, nemo. Plerique omnes dicere solemus: Eucli

nem illum sordidissimum hodierna Concio insigniter perstrinxit; litigiosum vi--

Cinum meum optime notavit Ecclesiastest suis elogiis hodie ac titulis insigniti sunt superbit contra Venerem acriter hodie dictum eraracundos hodie frigida perfudit concionator; Certe

Invidis excussit dentes; notus ille im

92쪽

foro usurarius non immerito e cathedra vapulavit. Ita suaviter a nobis saluberrimam concionis acrimoniam in alios derivamus, nec fatemur nos tales

esse quales depinguntur,& quis est qui

in se commotior sibi dicat T uesiae vir, ' quis sti hane rem. Coeci sumus, & tamen , cum coeci ducem quaerant, nos fine duce erramus, & dicimus: Non ego ambitiosus sum , nemo aliter Monachii , nemo Augustae aliter potest viis vere a urbes ipsae magnas impensas exiis gunt. Non est meum vitium quod is

cundus sum, quod pessimos non laudo, quod liberior vivo; illud natura, hoc adolescentia facit. ita difficillime ad si

nitatem pervenimus, quia nos aegrotare nescimus, aliena dilautientes, ut loquitur Chrysostomus, & propria non inspicientes. Dic tu jam, Gerarde, an

non opus sit lumen a Deo petere,ut nostros ipsi errores deprehendamus,accusemus, puniamus Et haec vespertini examinis, ut dixi, pars altera est, cupe re suum malum nosse. GER. Uenia tua,

Polychroni illaec inter erima litterarum rudimenta puer didici. Agendas Deo gratias , scimus: petendum a Deo lumen, & hoc scimus. sed, an sola menis te,an conceptis verbis, re quibus id ista ciendum, hoc arbitror, multi nesciunt, quod tu tamen nondum docuisti; hanc u te institutionem sperabam, cum de modo explorandae consilientiae differ

93쪽

LIBER I. ates . Pot. Num vidisti, obsecro, libellum , cujus stons hanc praesert inscriptionem, HOROLOGIUM TvTELARI sANGELI Hoc opusculum hora diei duodecima haec ejus est partitio per horasin verbis conceptissimis docet, qui utrumque illud sit praestandum . . Repeis tam id in tuam gratiam. Deo agendae sunt gratiae, hoc modo το infinita Bonitas viratias tibi ago pro om- novi beneficiis tuis, Da mihi hodie θ tota vita mea ramulisti. tibi iam ct gloria in infinitas saeuiorum m Hadas. Lumen a Deo sic perendum rc immensi Maj 'ai, da ut quicquid tibi hodie in m. dis'limit, id mihi in memoriam integre redeat.

En tibi precandi sermulas. Aut, si

mavis, cum Iobo Deum alloquere ruuantas habeo iniquitates 8c peccata D scelera mea , & delicta mea ostende 3 mmihi. Habes meliores utere iis . cupis *3'prolixiorest inventis addere, non magnae artis est. vis breviores hoc te velle vix puto, nili omnino nolis precari. satis breves sunt precatiunculae istae, sed de hongae satis, modo non in solis Jabri; nascantur, sed magno & ardente anctu . corde ad Deum recta evolent. ideo enim tam breves proponun-rur in exemplum, ut in eas minus posisit licere vagis illis de importunis cogitationibu S. III. Tertia pars in trutinanda Coi scien

94쪽

scientia est, secum hoc disquirere: ovIDΥΕ cI quaestionem hane sequatur altera : QUID DIXI sed dc ulterius proingrediendum interrogando: QUID COGITAVI timo etiam quaerendum: QUID

NON FECIt quid omisi, quid neglexi faciendum p Vbi haec tuam conscientiam interrogari s,audi dc tace; attende quid illa respondeat. Conscientia natura sua tam est facunda & impatiens silentii,ut jussa dicere, mox quicquid sciverit, eloquatur. Citharaedus aut fidiis cen si vel digitulo uno chelyn suam aut testudinem carpat, vocem illa protinus reddit: ita constientia velut garistula & sonora chelys, vix tacta respondet, & suam homini malitiam expro-hrat diserte. Reticere illa & caelare non novit, nisi prolixa nequitia & scelere continuato exsurdata,& jam propemodum extincta. Si sana sit, modo ei dicendi sit locus, non tacebit , praesertim interrogata et modo ei vespere, loquendi detur spatium, fideli narratione to tius diei gesta percensebit : ubi dubitaverit, hoc ipsum , dubitare se, candide fatebitur. Ergo suam quisque conscientiam loqui sinat vespere , non e perietur mutam . quod si vel sola lingua Sc oculi ad hoc conscientiae tribunal citarentur, satis esset rerum distutiendarum , Quid die uno unica lingua

malorum aut etiam pessimorum verborum non effundit i quid non delinquunt oculi

95쪽

LIBER I. . sis oculi, lenones omnium vitiorum, d raptores ad culpam Et quanta egent discussione vel tantum preces nostrae pAn non liqc quaerendum Num me ad precandum disposui an preces statas& debitas recitavi an ad id quod precabar attendi i an cogitationibus meis liberam evagationem dc excursum per misi an oculos inter orandum Continui an verba praecipiti lingua deproperari an voces fastidiose & frigide pronunciavi λ an sub paecibus in somnum declinavi an instar somniantis, sine sensu & affectu, ore solo,quod core sciret, demurmuravi Crede mihi , delicata res est, serium ac plenum fommidinis negotium , cum Deo colloqui. Si uspiam in ulla re,hic certe attentione opus vigilantissima: Deus non irridetur. Ita longa satis & intricata est quaestio, QUOMODO ORAsTI Ubi jam ceteri errores per diem & lapsust Ego quidem existimo , noxas quotidianas pleratque omnes hoc brevissimo indiculo contineri. En illum r

divinas

Quali, s

i divi

ue, fuisti

i n menta. IAn nihil hodie temporis perdidisti t

96쪽

An nulli detraxisti, neminem offen

disti

An nunquam iratus, nunquam imp tiens extitisti pAn omnes maIas, acerbas , impuras Cogitationes repulisti ZΑn quod heri statueras tibi facienis dum, aut cavendum, fecisti hodie, aut cavisti Si quae graviora sunt rixarum, perinjuriorum, furtorum, ebrietatis, libidinis & luxuriae peccata, in memoriam facile revocabit conscientiat modo illa loqui hermittatur, non dissimulabit has animi labes ; producet in medium

Nec monstra, ut plectantur. Constienistia idelissimus est antigrapheus noster, a Deo assignatus, qui, quotiescunque postulatur , rerum a nobis gestarum commentarium producit. Ita pars tertia examinis vespertini hoc praecipit: E

PENDE QUID PECCARIS.

I V. Priorem illam ordine naturae sequitur haec quarta pars: PECCATORUM VENIAM PRECARE. Formulae, quibus& anteacta deprecemur, dc futura coninstituamus, haesuin dio inexhausta Miserisordia , miste mihi quicquid hodie peccavi contrare. Ego omnes ossensas hujus diei, ct totius sita mea, in abdissum miserisordia tua depono, per mortem Filii itii te precor,o Desu, dimisere mihi quicquid unquam in te peccavi.

97쪽

LIBER L ssEmendationis consilium & conatus sic

restaurandus ro . terna Sapientia ,Christe Iesu, firmis sme pro no, non peccare amplis . Quarta ergo hujus examinis pars est, supplicium promeritum ab se deprecari. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, ct roga Deum, si forte remittaturribi hae cogitatio tardis tui. Ah,quoties toti dies nobis effvunt, quibus nec semel quidem recordamur Dei, sequissimum prorsus ut vel sero tandem , sub finem diei, cum dolore & gemitu vagabunda

mens redeat ad Deum. Moyses Deo fa- Γςης- miliarissimus,promittens : Cumque qua sieris, inquit , ibi Dominum Deum tuum, venies eum, si tamen toto corde quaesieris eum, ct tota tribulatione anima tua. Quaeri vult offensus Deus, vult & inveniri,

sed ab iis qui quanta possunt industria

quaerunt: invenies eum, si tamen toto Corde quaesieris eum,& tota tribulatione animae tuae. Non ignorarunt hoc purae conscientiae amatores . quantis

enim lacrimis sanctissimi homines deserunt naevos non grandes , Crimina non summa, verbulum imprudentius , molliorem offensam, risum leviorem, copiosiorem coenulam, aspectum incautiorem, negotium solutius curatum, temporis exigui dispendium, cogitationem tardius. expugnatam, sanctioris Operis licet non imperati neglectum,

aliaque ejuscemodi piacula minora. F Hinc

98쪽

s; DE CULTU CONSC.

Hinc ille manum , hinc linguam , iste oculum poenis mulctat gravissimis post

DL errorem non magnum. Euagrius sacer

ininst. dos, ob nescio quod detractionis veris FS. bum semel prolatum , dies quadragin- FP ta, perdius & pernox sub dio perdura- δ' Vat. Eusebius monachus ob oculos in ν. ..ti agrricolarum opus evagatos licentius, di=. & hos & omne corpus severissimis legibus castigavit. Moyses abbas respono sum duriusculum horribili luit supplicio. Maurilius episcopus, quod pueri

mortem sacro fonte non praevenisset,

seipsum sede sua emovit, & peregrina- tionis pauperrimae damnavit. Maria ζ.: niacensis, in commemorandis vespe- in riri actionibus suis, si vel minimas noxas. 6. deprehendisset, acerrimo dolore in eas

vindicavit. Timeri vult Deus, etiam ab . 33. amicissimis. Proclamat David i Time- io. te Dominum omnes Sancti ejus. Injuriae Deo illatae , etiam minimae, dolore non perfunctorio expiandae sunt imo pectore trahatur gemitus,quo peC- Catum abolere cupimus. Placari se sinit Deus, sed tota tribulatisne anima. Regii vatis monitum est: Et in cubilibus ve-

m. s. stris compungimini. Nisi dolor de diu nis lapsibus conceptus pungat animium atque fodiat, vanus est, & obtusis sine

mucrone gladius, non penetrat saxeam mentis duritiem.Tale sequetur CRAS al-Σ. Tim. terum,quale praecessit HomΕ. sic mul-3.υ.7. in agendo nihil proficimus, semperdisce'. m

99쪽

LIBER T. fodistentes,& nunquam ad scientiam veritatis pervenientes. Dolor de offenso Deo sincerus dc pungens, non solum noxas praeteritas delet, sed & cavet futuras: Satis est, ait,lapsum esse,tu jam Drovide,ne lapsu repetito gemines malum; attende tibi ne posthac tanti emas poenitere. Nota vox Caligulae, cum occidendum , juberet lentius torqueri: Sic feri , ut morise sentiat. Idem & huic dolori esset imperandum : Sic punge , ut sentiat se pereasse. Idcirco non 1 emper satis erit dolere , nisi & sentias unde plus doleas. Adjungendus erit quandoque comes dolori, afflictatio voluntaria. Fecerunt id integerrimae vitae homines. Fuit, qui ubi deprehendisset vesperi crebrius se verbo lapsum,dentibus linguam acrius commordendam objiceret. Germanis verbum vetus est tSuavius digitum admordeas, quam haec talia lingua effutias. Fuit, qui errores suos, quos noctu observasset,flagris expiaret, & poenam hanc ad delilii modum attemperaret. S. Agathon ut silere disceret, ipso triennio lapillum ore

versavit. S. Ιgnatius Loyola circa initia sanctioris vitae, contra risum sic dimicavit, ut quoties per diem se risisse nu- ineraret, tot sibi plagas ante somnum infigeret. Non satis est, mi homo, ut tuus ipse

fas accusator, & testis, re judex, nisi sis

ipse tuus carnisex. Multi sunt errores,

100쪽

seno

quos etsi defleas, eosdem tamen facillime repetes,nisid punias .Ejus genii est Caro,ut ubi aliquid furtivi mellis gustarit,ad surtum identidem redeat, visi fa- rellata discat , deinceps nolle furari. Nos erat Priscis monacnis,si quis silentii leges violasset, triduo sine mensa simul ei prandium de coenam sed postquam non sunt lavandae manus jhoc est, Panem cum frigida apponere. Nimirum tacere citius non discit incontinens lingua 'uam ab hoc pharmaco. His insuper amictationibus voluntariis, ostenso Deo facile fatisfacimus , & favorem illius ad ampliora em remur . Parum habet obsequii 3c inriti, quod ab invito, quod a coacto fit. Honestum voluntarium est: admisce illi pigritiam, querelam, tergiversationem, metum; quod habet in se optimum, . perdidit. Holuntarissacrificabo tibi. Hoc nomine Daniel vates se suasque preces mire Deo commendavit. Nam 8c Angelus recreando illi submissus : ME, inquit, metuere Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum ut te pigeret in consectu Dei tui, exaudita sunt verba tua r impetrasti quod rogabas , quia precibus rogasti armatis. Sua

vissimus Deus facillime se finit expugnari , si preces armentur jejuniiS , a-

Iiisque corporis castigationibus. Infantulus, si lacteum fontem a matris ubere, signo solum aut plaudentibus manibus