장음표시 사용
221쪽
ART. II. De detractione. 259. Existimatio bonum est in opinione hominum positum ideo eam sibi adserit, iure suo, et is qui nihil deliquit, quasi rem suam; et is cuius delictum latet, quasi rem a se pacisse pomenam l .Laeditur, cum adimitur adimitur autem, vel minuitur, detractione: quae generaliter delinitur: Denigratio alienae famae per occulta xerba 23. Eius autem materia sunt, stricta signisscatione, ea sola quae pariunt infamiam nempe crimina, vel revelata, vel impacta: non item quae sine crimine probra Vulgo existimantur, et faciunt hominem contemptibilem 33, et in primis vitia naturalia, seu desectus V. 'OL, g 140 n. 25ὶ nihilominus culpa non vacat is, qui haec prodit, si damno alterius, aut iusto moerore non Vacant 43 et in primis qui prodit vitia naturalia, seu defectus 5 . Detractionis autem ubi ctum hi soli, hique omnes sunt, qui sunt existimationis capaces: idest pereonae, seu singulares 8eu morales. Et singulare omnes prorsus etiam famosi ex alio crimine, licet eiusdem speciei 6ὶ peregrini, et prorsus ignoti 7ὶ denique mortui 8 . orales, quae habent corpus collegii Velut coenobium, oppidum, urbes nihilominus, si quis his detrahat quoad ea, quae non sunt penes illas infrequentia, aut omni, aut certe gr. culpa vacat 9ὶ Ροrro de-
1 Salm. 13, 4, 66 Lugo, XIV, indivisibile. Licet, etc. V. , aliud
36 EX Suar. De Cerist r. 48, 1, adulterium, aliud furtum. Nihilom, 8, etc. nus, crimen prodere, quod tum pro- 2 D. h. 2, 2, 3, 1. Occuua ditis cohaerere solet, aut Θtractionempe quoad eum, cui detrahitur; non est, aut est levis; utputa, si denam, ipso praesente, contumelia o publico haeretico, vel ebrioso dixoret V ib., ad 1). ris, illum fregisses S. imagines, 3 Less. II, 11, 14 S. Alph. hunc saepe iurgari cum uxor et li- III, 967, 4'. Ut ecce, si honesta eris V. Lugo l. c. S. Alph. III, puella vi superata fuerit Lugo XIV, 976 . 66). Item oscia viliora in quis I Ex iugo. XIV, 28; contra exercuit utputa, si quis Virum gra Croix III, II, 1206).vem lanionem fuisso revelet). 8 Lugo, XIV, 44 V. S. Alph., 4 Defectus, scilicet naturales III, 78, 13. Primo quia nemo omnis
corporis, status, animi veluti si quis moritur deinde quia hoc plerumque aliquem horniosum esse dicat spm et ad viventium existimation- pe rium, hebetem tinet.
ad eos animi defectus, qui compesci, . . Ut puta, si dicat in tali op-omendari potuissent puta si dixeris id phirimoes, in eo Instituto aliquot,
Sacerdotem . esse immitem, Vn in eo coenobio, unum Vel alterum
Tum vix aberit detractio ipSa. nia vix ex constet, aut ΛΘptem) 6 Lugo, XIV, 68 Salm. 13, malos ess0. Secus i quid graViuου 4, 2. Scilicet fama non est aliquid nominatim dixerit V. o. in illo plu-
222쪽
tracti quae fit crimine aliquo prodito, detractionis nomen retinet quae impacto, calumniae nomen subii. Et quando illa rei possessio adimitur, hac re ipsa, utramque iustitiam laedere, recepta penes ostros sententia et 103. 260. Detractio igitur proprie est occulti criminis iniusta rem latio. Detractio in criminis revelatione tota consistit, sed nec se est, ut illud sit occultum, haec iniusta sit, Eae primo igitur, detractione intelligi quidem potest penes eum, quem crimen non latet nec in crimine publico, vel evulgato sive iuste sive iniuste in eo loco ubi crimen publicum est, penes eos quos latet 12 immo, regulariter, et in alio loco, quo brevi notitia eius perventura est 13ὶ. Quid si illud prodiderit eo loci ubi nec scitur, nec facile sciri poterat Et si reus condemnatus fuit per sententiam iudicis, neque iustitiam, neque caritatem laedit, quippe haec ius ad famam adimit, adeoque in perpetuum, et ubique locorum l43. Sin aliter innotuerit, quidam amrmant, eum iustitiam laedere, qui infamia, quae saet aliquid innotescit, facto ipso finitur; alii negant, quia infamia, undecumque orta fuerit, ediistimationem consumit i5ὶ Sed an is saltem caritatem laedat, inter eos non convenit mihi affirmantium sententia videtur verior, nam quorsum haec infamatio nisi agatur de delictis publice perniciosis, quia expedit reip. facinoro8os homines non latere 16 altero autem, ce88at peccatum detra
re esse adulteros, ineantatores, e cata reborum mainime sunt eae in-neficoH; in isto quosdam, in hoc non tentiones dicentii diiudicanda; et neminem nullum festum, vel Suria S. Alph. ΙΙΙ, 968). Sed milii por-
os manifesta quod ad Hiractionem 4 54. Seu ciVes, seu peregrinos nam doctrina certa est, ratio Missicilis; o, loco famam inmisit: rei autem numquid inim merito, atque rideo amissae dotractio ademptio nocin- iure in ea possessione est Sane Lugo telligi quidem potest.
Θ eo repetere Videtur, quod publicae riter nam si grave damnum illo tranquillitatis et ordinis. immo et exinde paSSurus HSHet, reVelan gravidolinquontis ut facilius emendetur iniuΗtitia non excusaretur. interest, ne Occulta crimin Sine gravi 14 Sulm. n. IT: iugo. XIV, et iusta causa detegantur. Sed horum 2 erum hoc non obtinet in en-nit initi solita iustitiae legalis, at tentiis occultis puta . . I ef inta imi solius caritaties est in Soto iri quae penes Ordines regulare prina sei te docet detractione caritatem, terri solent VH si crimen apud eos tota iustitiam laedi ap. Lugo l. c., tantum qui velut o familia sunt ut Do . ut admissum in inliquo coenobio,
cis D. h. 2, 2, 23, 2 i, qui prae aut collegio innotuerit Lugo XIV,
223쪽
CAPUT I. ART. II. DE DETRACTIONE
219ctionis, quoties crimen proditur ex iusta causa: e. g. ad vitandum damnum gravo spirituale ipsius delinquentis l7); vel quodvis aliud damnum iniustum et grave sive publicum, sive tuum, ive attinrius licet minus graio eo, quod imminet diffamato sive ab ipso diffamat immineat, quod planum est; si e aliunde, quae commUnissima sententia est l8) haec, si quis consilii petendi, immo solius doloris leniendi causa, occultum alterius crimen prodat uni, vel alteri viro probo ac taciturno, aut omni culpa vacat, aut certe letali dum ne ei prodat, quem reus maxime, et prae omnibu i ter desiderat l93. 261. Calumnia est menda infamatio 20 . Calumnia mendacium continet ideo nunquam licita est, ne ad iniuriam quidem propulgandam sal) v. c., ad elidendam in iudicio magnam tibi noxiam detrahentis auctoritatem 22); vel ad honorem defendendum 23ὶ Nihilominus qui alio sibi Vere detrahente, negat simpliciter se reum esse, non laedit iustitiam quoad detractorem sive is sponte detrahat, quippe aut nullatenus ei calumniatur, aut praeter intentionem, per accidens 24ὶ sive coactus seeu testis in iudicio), ut opinor, nam et his detrahit per accidens, et neganti se reum ess fidos regulariter haberi non solet. Et grave est calumniam Vul- 17 S. Alph. III, 968. Ido ii
cet clam revelare parentibuS, Prae
latis, dominis, magistris etc. 18 V. Lugo l. c., a n. 95. Ini t ιm, et planum est. L. 202 De R. I.); et grave, idest, quod caritas non cogit pati. Itaque licet. V. , reum prodere ad liberandum inno- contem certiorem aliquem sacere, furem, Vel corruptam esse eum, quam sibi famulam petit, aut sponsam Lugo, . c. n. 63). Verum, eatenus tantum haec prodere licet quatenu necessitas exigit Lugo, XIV, 108; Salm. 13, 4, 64): ideoquo 1 si
damnum alia caveri non poteSt et, 2 si solum cuius est damnum cRVere, nec 3' tu quam opus est ad damnum caVendum. Itaque, , ,
Ssio apud herum furti accuSuto, quod Caius admisit, non licet e 1 Caium prodere, si docere poSSis, Seium, cum furtum factum fuit, abfuisse; nec ex 2 Caium si necesse est alii, quam hero, prodero; nec ex ' alia furta eius reVelare. Verum haec carita exigit, non iustitia, regulariter, Si quid opinor. Praetorii quae Nostri tradunt V. Lugo, . c. n. 62 S. Alph. l. c., 968 do correctione fraterna et de-
Ad ultimum, grave At aiunt Salm., contra caritatem, oblitorata crimina in memoriam revocure. ihi, nondum oblita refricare, contra caritR-tem penitus oblita in memoriam TeVocare, contra iustitiam esse videtur primum enim in ulla cauΗa ut suppono gravi moeror no aff-cit alterum recuperatam exi Stim tionem itorum aufert.
224쪽
gare ubi nondum innotuit, immo propagare etiam eo loci ubi mgrat 253. Delatam vero oblivione resuscitare, perinde e8ι, ac denuo
262. Detrahitur autem vel directe, vel indirecte. Directe detrahit, ' qui vel falsa insimulat, vel occulta prodit; ' qui insimulata prodita, amplisseat quique, ' ea, quae bona sunt, interpretatur prava intentione steri Indirecte calumniatur i8, qui bona virtutes V negat aut, ' minuit; ' relicet quoties, reticendo, eas inliciari videtur); 4 laudatve remisse 26ὶ immo et is, qui audita refert aliis, si intelligit, hos stdem narratis prob biliis habituros 27 . Sive autem directe quis detrahat, sive indirecιe, detractio, in re graxi letale peccatum est levius homicidio,
gravius furto. Hateria autem gravi intelligitur, quae luci, cui mtrahitur, existimationem graviter onerat quod proinde varie ex huius persona, tu quam e crimine impacto, vel revelato, metiri
convenit 28 . t interdum ex persona quoque detrahentis metiri debet ut puta, si quis detrahere soleat ex loquacitate 29ὶ vel ex Odi 30ὶ dummodo loquacitas, vel odium detractoris non lateat audientes; nec atrox detracti sit 3li; et in primis is qui scit, sibi non praestarimilem ut his qui facta infecta referre solent dacilo peccato iniustitiae Nectivo excusatur 32ὶ uti plerumque mulierculae conviciis e mutuo onerantes, cum iurgia miscent 33). 25 Laym. Cap. III. 8; iugo, iatros quam frequentissimum illud:
XIV, 98. Calumniare semper aliquid rema
27 Sot.. l. Quartus in enim est grave dicere, agricolam inindetis. Qui si animadvertit, os minito briari, militem concubinam fovere; credituros, sive propter dubiam ria ut letale est de viro gravi dicere, mam eius, de quo Obtrectatur, sive mendaciis, etsi non letalibuS, assue-
propter auctoritatem ipsius referen tum osso S. Alph, III, 976).tis vel eius a quo is accepit), con- 29 D. h. 2, 2, 3, 2. tra iustitiam: si ii immerιto. idest 30 S. Alph. ΙΙΙ, 977. magi ex propria levitare, aut nam 31 D. ali., of S. Alph. II cc. Heia fidem narratis habituros con Atroae, idest oppido gravis: in iistra caritatem graViter peccat Lugo, enim gravo est vel dubium; et si XIV, 6 IT; S. Alph. III, 978). iniuria os gravisSima, graV eS Vel
Et si gravissimum aliquid reserat, suspicionem tantum Xcitare.
haec non leve dubium, aut suspicionem tractio interdum a letali excusatur gignere valeant Lugo, L c. n. T). propter lubricum linguae Laym., III, Quod plerumque verendum HSt; nam, ) inquietum malum, suam χυἐ- uti nequissimum, ita verissimum est lui hominum domare poteει DP
225쪽
263. Nec is solum peccat qui detrahit, sed et is qui in causasst, ut alius detrahat sulputa, si eum excitet, interroget, Vel laveat quoquo modo e gr. Vultu risu, cyathis , et quasi palpo tenebitur 343. Quid, si audit tantumst et siquidem lubens, peccat contra caritatem; et quoad eum cui detrahitur, quia infamiam eius non prohibet et quoad detrahentem, quippe cui occasionem praestat peccatum exterius consummandi 85 . Contra, sin tristis, meretur magis, quia tristitia nutu corripit linguam detrahentem 363. Si demum nec lubens, nec tristis, caritatem laedit, quia praebet alteri quas ansam detrahendi 37ὶ sed utrum graviter, an leviter, non satis conVenit. Verum, quia caritas V non cogitat malum nec, ' obligat cum incommodo gravi nec 3' frustra, eoque minus contra seipsum obligat hie aut ab omni, aut certe a letali culpa excusatur si nesciat utrum in occulta ea quas reser detractor 38ὶ vel ex ' si timeat gravem detractoris offensam 39ὶ aut Verecundia, vel animi pusillanimitate prohibeatur ei obloqui 40ὶ vel ex ' si vereatur, ne is nihilominus detrahere pergat aut si destiterit , ne auditores gravius aliquid suspicentur 413 264. Detractionis et calumniae obiectum materiale unum quidem, atque idem est, eristimatios ideo una, atque eadem est specie8 utriusque 423. Quaestioni est, utrum, e rebu8. quae Obtreetantur, utraque mutet speciem atque ideo, si quis alicui in pluribus detrahit, utrum et numerum augeat veluti si dicat Osium furem, Vel periurum, et moechum aut furem periurum moechum. Quidam negant, quia unum est quod in is omnibus laeditur, Misismatio 43ὶ alii amrmant, quia idem moraliter non est id, quod est
34 Lugo, XIV, 123. stram tueri Ita porro, Vctrum ΗΘr- 36 D. h.. 2. 2. 73. 4. Bisa vato ordino iuris ideoque regulari- mmm nam Si de qua alia re, non ter ad inStantiam partis. noxia ei, delectetur, ut puta, facundia 38 Lugo, XIV, 128. detrahentis, rei novitate Lesa. II, 39 Less. II, XI, 2b iugo, Q. 11, 20); immo detraction ipsa, s c. Et sussicit ad eum xcusandum sola curiositate, vel otiositate, vel si detractor indigne ferat corripien-
levitate innimi Tolet.. V. 67. I), tem. loviter peccat S. Alph. III, 70). 40 D. h. 2, 2, 3, 4. . , ob 36 μου. XXV, 23. auctoritatem detrahenti. S. Alph., 37 Non iram iustitiam lico sit III, 80). Superior, sive contra eum cui detra 41 Salm. 13, 4, 3. hitur, quippe cuius fama ei credita 42 oli., ar V. 268; iugo, non est Sos. V X, 4. S. Alph. XIV, 36. ΙΙΙ, 981); sive contra detrahentem, 43 Μoli , r. IV, 19, 3 Caiet., quia volonti non sit iniuria. Sed 2, 2 22, 2 Lugo, De Poenit , XVI,
nonne, ait LeASius, a sistratus ossi 265. In hac sententia non oportotcium est, existimationem quoque no in confesSione explicare in quo ali-
226쪽
222 LIBER III. - TRA . II. N. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE, ETC.
specie diversum 44ὶ sententia utraque gravis. At quod nonnulli putant, peccata multiplicari ex audientium numero, nihil est, una enim unius existimatio laeditur unico actu 45 . 265. Sed nec is vacat culpa, qui de proximo temere cogitat, tum seu tu iret, illum fecisse aliquid turpe, seu id suspicetur, seu tantum dubitet 46ὶ Temere, idest, sine indiciis et ratione sum-eienti 47ὶ quod varie, ex ipsa cogitatione, aestimatur cum enim iudicium sit iniuriosius suspicione haec dubio iudicium erit mortale peccatum si malum, quod alterum fecisse putas, sit graVe, indicia Vor non gravia suspicio, si malum sit ex gravioribus, indiciis autem levia dubium, si malum sit gravissimum, contra indicia levissima 48). Ceterum, quia cogitationes hiliusmodi plerumque subrepunt menti sponte sua, a letali excusatur quisquis plena deliberatione duo haec non animadvertit; nempe et ea quae iudicat suspicaturi dubitat, esse gravia, aut graviora, aut graVissima; et in dima, quibus nititur, esse non gravia devia, levissima 49ὶ Amplius: dubium ei accipimus positivum, non negativum ideo ab his ca-Vere, quo ignoramus cuius fidei, innocentiae sint, prudentis hominis est.
266. Qui alteri detrahendo iustitiam laodit, et is quis calumni tur, restituere dobent famam, quam exinde alter amisit; sicut ad restitutionem cuiuslibet rei subtractae 50ὶ idest, si vere ipse fuerit
causa damni atque ideo si audientes non immerito crediderint do- trahenti non item, si sua levitate crediderint 51 . Haec restitutio potest fleri directe, retractatis quae dixeras et iudirecte,'laudando, honorando, etc., eum quem laeseras. Facienda est autem directe, quoties aliter fleri non potest nempe, si falsa dixisti, apertis e cui dotraxeris, licet inliud iidi alio 46 iugo. IV. Ssol. II:
gravius Salm. 13, 4, 8. Quidam putant, su- 44 Diana, o 1 Resol. 28 Agor. Apicionem; et dubium non eas le-
quoque est, u mutent Speciem, ex 4, 103.
227쪽
223bis; sin vera, saltem verbis ambiguis 52). Et si non potest fieri directe, Vel non expedit, indirecte nacta opportunitate, steri debet 53). Quid, si tu coram V. c., tribus vel quatuor detraxeris praevidens hos subinde coram aliis detracturos, et hi revera detraxerint coram aliis utrum tenearis, nedum penes io' sed et penes hos dicta retractare ρ lures amrmant, quia totum damnum ex detractione tua est 54): alii negant, quia illi tenentur; et est probabile vel ipsis contrariae sententiae patronis 55 . 267. Cessat autem haec restitutio in ex parte obtrectatoris, sistori non potest absque eius infamia longe graviori 56); aut gravidamno superioris ordinis 573 vel gravissimo ordinis inferioris 58).2 Ex parte laesi, si is non si heredes sponte remiserit 59); si crimen aliter vulgatum sit 60); aut laesus suam famam alia via recuperaverit 6 i); demum, si infamia oblivione deleta fuerit, aut probabiliter deleta esse credatur 62). ' Quadam quasi compens tione iuris exigendae restitutionis, si duo ibi mutuo detraxerint, 52 Bonae. D. II, Q. V. . 15,
n. 4 Croix III, II, 1248 Salin. 13, 4, 130. 53 S. Alph., l. c. 54 Less. II, 11, 111 Croix III, II, 1242 Lugo, XV, 5; cui haec ratio validissi,na visa est Salm., n. 122 et S. Alph. III, 99a; qui id explicant inemplo eius, qui segeti vicini ignem admovit, qui finitimis
65 V. S. Alph. cit. n. 991. Et quidni probabilius Nam occaesionem
mregis, quam cauSam uberiori detractionis, dediΗΗe videris. Sane, ilii tibi, minus probabilia referenti, fidom praestiterint nequitia Sua, non teneri tu famam penes ipSOS udeinque nec penes alio si ipsi evulgaverint reestituere numquid, Si prinbabilia vulgant, non nequitia Sua faciunt Plus quid, si alicui iusAoris prodere crimen aliquod proximi tui Seio, Cato, ac sto et ille praetore Audisio et Sempronio prodide
Si detractor, calumniator. Hi vir illi Stris V. , raelatus, Epi ScoliuS altor autem homo ignobilis, subditus, etc. Salm. n. 36 S. Alph. 1002). Sod hoc do restitutione directa accipiendum St. bi Bonac, . ult. n. 11. υputa, Si non possit dictu retractare sine i ericulo carceris, aut vitae. Nisi alter, propter diffamationem huiusmodi, in eodem periculo sit consti
licet, quod pluris aeStimatur, quam fama detrimentum S. Alph. l. c.).
38. Expresse, Vel tacito S. Alph., III, 1003); dum ne ipsius infamia ad aliorum quoque infumium pectet. Non s heredes Lugo, XV, 9 Croix, ΙΙ. ΙΙΙ. 125U); scilicet non omnis moriar Salm. 12T).
4, 138. Primo, quia periculum St, ne resuscitetur infamia obliterata: dHinde, quia in dubio do alt0rius damno, non Qnetur detractor certum sua existimationi μ damnum pati
228쪽
224 LIBER III. - TRACT. II. N. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE, ETC.
nec alter paratus sit alterum purgare 63), sed ad aequalitatem tantum 64). At profecto, si quis mihi detraxit, Vel calumniatus est materialiter tantum, ratus ea quae dicebat nota et vera esse Vel me Seium esse, cum fuerim Caius Vel si, cum ipse aio revera detraheret, auditores non sino eius culpa falso putaverint ipsum detrahere Seio 65), restituti non cessat, si fleri possit absque incommodo gravi g 233 n. 23).268. Praeterea, si ex infamia abs te mihi parta damnum aliquo mihi contigerit, hoc quoque, si fuerit a te praeVigum, Sarciendum est, arbitrio boni viri 6M Nec pars tantum, ceu Visum Soto, existimanti utrumque crimen et detractionem eΗse causam damni; sed totum prorsus, quia crimen quod latet quoad famae possessi γnem pro infecto est 67). Verum, si mihi detraxeris, iniuste quidem, sed absque gravi culpa theologica, ea tantum damna sarcire debes, quae mihi contingunt, postquam poteras famam restituere 68), ahgque incommodo gravi 693.
ART. III. De violatione Secreti. 269. Secretum est, m arcana i); sed ipsa quoque rei arcanae abdita notitia, et eius non prodendae obligatio secretum dicitur Qua est notitia, in naturale, promissum, et commissum diducitur. N turale est, si casu aliquid sciveris, quod absque damno, vel iusto moerore alterius revelari non potest 2). Promissum quod ex promi88ione tua oritur, sive gratuita, sive nerosa gratuita Si tu rem, quam iam noveras, non revelaturum mihi promiseris onerosa, quod ego tibi ea lege aperui, ne cui manifestares Commissum quod tibi credidi consilii, vel auxilii petendi causa, ea lege expre8Sa, Vel ta-
63h Molina. r. IV, 49: Loss. 1245 in hoc posteriori casu, et a tu
11, D. 25 maym.. VII, 5. Pari animadverterim auditorem errare. - liciti ut m compensatione iis Sed hoc huc non pertinet; nam si solvuntur L. 40, Sol Matr.). Dixi go id animadverto, nec auditores iuri EXIGENDAE restitutionis, ne quis certiores facio, non deeου iniuria o putet, licitum esse, compensationi malis in Seium.
229쪽
DAPUT I. ART. III. DE VIOLATIONE SECRETI
cita, ne cui unquam prosteris 3 hoc rigorosum a T. dici solet, quippe, post secretum sacramentale, est omnium arctissimum 4). Est autem secretum quaedam quasi res eius, qui rei arcanae, seu iam lactae, seu laetendae, auctor est 5); ideo non licet secreta explorare, ipso invito, eoque minus extorquere nec prodere, nec regulariter, eorum notitia uti. Et in re gravi, 8 gr. e genere suo. 270. Et primo, explorare, Vel Xtorquere: nam perinde est, acrem suam domino ripere tametsi exploranti propositum sit secretum non revelare 6). Nihilominus licet tibi, quasi quodam defensionis iure, ea secreta explorare, quae tibi, Vel alii nocere possunt graviter et iniuste immo et extorquere ab eo qui vexat iniuste 7), adeoque et his licet qui aliis superesse debent 8). Et quia secreta pleriimque epistoli continentur, grave est epistola alterius resignare, praeterquam ex praesumpta domini voluntate s); immo etiam resignatas ab eo cui missae fuerunt, legere, si is illa clauso, vel abdito loco scondidit 10). Nihilominus tibi fas est epistolas re-s3 V Lugo, XIV, 136, et g.
S. Alph. l. c. n. 3. Quod alii creditur quasi quoddam depositum im
confessarius, consilii a te sisndi causa, tibi revelaverit, se poenitentem sollicitasse. Interest, etc. S. Alph. VI, 698): scilicet, in rebus miseriS, consilium quoque, vel auxilium eripere, dirum et publice exitioΗum foret. Ηein docent, homine occiso, si h micida lateat, et aliua pro eo Sit plectendus, non oportere illum proedore, ut is liberetur Laym. h. ., Cap. V n. ). Et iure quoque civili vetitum est magistratibus, de his interrogare, quae alicui credita sunt ratione muneries, quo qui defungitur; utputa medici, advocati, parochi etiamsi res non cadat sub sigillo sacramentali); in eo qui haec produnt animadvertitur, pauci Speciebus excopiis. Et idem iuris est quod
ad documenta, a te V. , parocho, vel Episcopo oonscientiae tuae reuesaconcredita S. C. Epp. 2 febr. 1842. V. Biggarri Collectaneia, Romae 1888,
cies est secreti promissi, sed in eo
ab hoc distat, quod tacita promissio
servandi secretum, in commisso nun
quam non intelligitur in promisso non item V. S. Alph. III, Ti, V. Quod auton). At in utroquo inest tacito semper
Secretum naturato, quando hoc ΘVωlari nequiret sine gravi aut damno iniusto, aut iusto moerore alteriuR. Verum, si postea aliundo foris resciveris quae in ei continentur, qui hoc nomine ea prodit, fidem violare minime dicendus est et innuit
I Lugo n. 103 Salm. n. 85. Ideoque et calliditato, cui adhibita licet V Lugo, XIV, 101). 8 V. Pontas, . Secretum, RS. IX, in . Utputa, patri, praelisto,
20 5'. Nihilominu excusaturo Θecato gravi qui putat levia ei continori Lugo, XIV, 101), nec dominum graviter laturum S. Alph.,
230쪽
signare ac legere quodam quasi iure defensionis, si putes aliquid contra te eis contineri: dummodo, ' hoc vere probabile sit, et, 2 sit grave, et, ' epistola ab eo missa fuerit, a quo secretum licite extorqueri posset li). Quaesitum est, an qua is proiecit literas, si prius ita minutatim disciderit, ut non ita facile iungi ac legi queant, liceat, salva iustitia, colligere quasi res derelictas, et compositis frustulis logere 12 8 an non liceat, quia ideo sic eas discerp8it, ne legi possent l3)8 hoc S. Alphons est probabilius 14).271. Dein pro re. Ροrro violatio secreti naturalis est illicita, quasi causa damni, Vel iusti moeroris promissi, aut commiggi, illicita est et hoc nomine et praeterea velut ex contractu atque ideo illa plerumque caritatem, interdum etiam iustitiam laedit, haec iustitiam semper. Nempe regulariter, in re gravi, sub gravi ib); sed aliter, et alitae: nam secretum naturale eatenus obligat, quatenus in eo casu obligat caritag, vel iustitia; at cessat, uti leve, quotiescumque detractio cessat, utra levis. romissum, siquidem est gratuitum, non obligat cum incommodo gravi 16); sin est onerosum, quatenus obliget dissicile est definire; nam pendet ex intentione et illud exigentis, et illud promittentis, et ex damno utriusque 17). 11 Lugo XIV, 103, 148 S. Alph.,
licet qui alii praeηunt, Si neceSSO revora id sit ad civitatis, vel communitatis ordinem, disciplinam tuendam Lugo, cit. n. 148 S. Alph.,
14 S. Alph. V, 70. Et tenendum; quia, etSi dubium sit ius sius qui epistolam discidit rol. φ268 n. 5 . possidet lex quae vetat litera alterius legere. Hei non abs re erit quaerere, cuius Sit epistola, utrum eiu qui misit, an eius ad quem missa est et si per privatum tabsilariuin eam miAero, non erit tua,
antequam tibi reddita fuerit L. 65.
pr. De A. d. D.); nisi tu ad eam accipiendam miseri aliquem, nam haeetua tot simul atqu0 huic tradita suori scit. L. 66; et L. 14 φ Si istola, De Furt.). Sed si alicuius gratia scripta illa fuit, etiam huius
quodammodo esse intelligitur cit. I L . Missam per publico eredurios, quidam putant, statim atque his tradita ost alterius fieri Dou-Verg. Delia Venilita n. 61) sed puto hos quoque quasi tabellarios esse, non eorum ad quo mittitur epistola qui plerumque ignorant sibi ea mitti), sed eorum qui mittunt. Legibus auten eis vetitum est tradita restituere, propter periculum restituti nis quis enim Scit, utrum repetatis qui scripsit, an alius 3
vitas autem materiae, idest modica existimationis iactura atque ideo leve peccatum existimatur ecretum relevare uni tantum, vel alteri viro probo et taciturno XCepto eo, cui qui maxime prae omnibu celari vult
S. Alph. l. α). Et si id fiat ex iusta
cauSR, . . ConSilii et ndi aut lo- nisendi doloris causa, ne leve quidem
17 Lugo, XIV, 116. Et ita intelligendus St, ut opinor, . Alph. l. c.). ubi docet sine ulla distinctio-