장음표시 사용
231쪽
227 At nunquam, Verius, obligat cum damno gravissimo promittentis, nisi is hoc promiserit nominatim l8ὶ licet illudus iniuriam extorserit, praeterquam si alter ex revelatione in idem periculum coniiceretur 193 sed evanescit, si ei supervenerit mutatio rerum, qua extante, ab initio, promissio fuisset illicita ut puta, si celari nequit sine damno alterius iniusto et gravi 20). Denique Ommi88um e rigorosum, non cessat tu damno alicuius privati, etsi gravissim s 269 n. 4 , nisi damnum ab eo immineat, cui secretum promissum fuit 2 l); in tuo, etsi gravi tantum, cessat 22ὶ immo et in gravi damno spirituali eius qui secretum credidit, quia illicita fuisset huiusmodi secreti promissio 233. Sed dessat semper in damno gravi reipublicae idest religionis, vel civitatis); quia salus reip. 8uprema lex est; et omni promissio, ex qua resp. graVe detrimentum capere potest, illicita, atque ideo nullius prorsus momenti est. Quid igitur, si iudex, aut superior interroget, nempe rite ac recte, et pro iure et munere suo sides cum haec scire interest reip. Vel communitatis , an oporteat haec secreta manifestare Utique naim alia, quia gravior naturalis lex urget et promissa, quia etsi nominatim promisisses te nec in his casibus revelaturum, illicita fuisset promissio non item commissa, quia haec revelare publice perniciosum est, licet interposito iuramento testimonium proferre cogatur 24ὶ nisi sorte reip. nocitum 25 .
ne nΘminem teneri servare Θcretum promiSsum eum suo damno, nisi id expresse promiserit et hoc certum
appellat. 18 Lugo, XIV, 115 Oroix III,
II, 1232. Quid, si promiseris non revelare etiam cum vitae iactura Quidam to adhuc teneri putant, alii negant et utrumque S. Alph. III, 971 v. Hoc quoad eat ahis probabilo. Mihi, si is, cui promissio facta fuit, in sodem discrimine VersΘtur, prior sententia est Verior SecuS, PinΗterior; quia promissio prodiga est, atqucido illicita. 19 Less. Navarr. Concinis,
apud S. Alph. III, 969): contra
Sot. Sancheg, etc. Praetergi Tm,oto. o t de hoc nemo dubitat.
20 S. Alph. III, 20 4'. D. m. 2, 2, 70, 1 ad 1. 21 Lugo, XIV, 142. Ut ecce,
si puella praegnans conetur foetum abigere sibi imputet.
ait, V. An autem adteri immin re periclitum mortis modo illud sine vi, et fraude aeceperis. Alias vix invenies, et ne Vix quidem, qui auxilium, vel consilium aliis dare velit in his angustiis quod publice perniciosum foret.
puta si velit eam ducere, quam tibi revelavit filiam puriam suam SSe V. Laym. l. ,:
Utputa si haereses, coniurationes, graSSatione coercendae sint. Quod
autem S. Alph. IV, 49 docet, se
lontium cederet in grave damnum alimιius person , ex . h. 2, 2, 70, 1 ad 2 commissum accipere debemus, conereditum, Θ non rigorO-
232쪽
228 LIBER III. - TRACT. II TIT. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE. me.
272. ostremo Videamus, an ei qui scit quoquomodo secretum, ius sit uti eius notitia. Orro, licet secretum sit quasi res aliena 269 n. ), nihilominus, ex quo illud resolvi, notitia rei occultae, quasi quaedam veritas quae ad intellectum pertinet fit aliquid meum; quocirca non prohibeor ea uti sine damno alterius iniusto. Itaque si huiusmodi secretum os aliquid facti utputa quo loco thesaurus lateat , licite eo utor, quoties, post quaesit in huius rei notitiam, id facio, quod ante aegre iure meo potuissem neque enim, propιer notitiam quaesitam, ius meum amitto 26 . Si est inventum aliquod scientiae vel artis, quia quidquid invenimus cum studi et labore est aliquid nostrum, e me uti, altero inVito, instar furti esse puto 273.
DR INIURIIS QUIBUS LAEDITUR DIGNITAS.ART. I De contumelia.
273. Dignitas hominis est, quod ad imaginem Dei conditus sit: sed multa praeterea sunt, quibus homine alii aliis praestant ceu scientia, Virtutes, o in primi auctoritas, quia haec ex De est, et qui ea praestat Dei quasi personam gerit 1ὶ his honor debetur. Honor est nostrae aestimationis erga alterius Mellentiam signimatio 2ὶ distat ab existimatione, seu fama; quia existimatio omnibus competit, honor his qui alios antecellunt illa nostrum aliquid est, haec est aliquid debitum nobis proinde is qui existimationem laedit os instar furis, qui aufert qui laedit honorem, instar debitoris est, qui non solvit 33. Honor, regulariter, praesentibus redditur 4) laeditur contumeliis. 26 V. Loss. II, 12, 131. Quid, 1 D. h. 2, 2, 68, 3. His au
si secretum extorseris non sine alte tem, qui Dei velut personam gerunt
rius iniuria, puta Si resignatis non ceu praelati, Iarentes) maior a tamen retardatis literis, a Seio ad nor, et quidam quasi cultus debetur; Caium missis, didiceris vacare e qui in illis observantiae, in hi pis neficium aliquod vel issicium; mi ictis nomen subit D. h. 2, 2. 102, illud maturius petas et obtineus 3 a. 1, j.
Lugo XVIII, 4 existimat, restitu 2 Less. ΙΙ. 11, 2. tioni locum fore Less. contra ι. α). 3 Lugo, XIV, 7. Et orius: scilicet, notitia quidem 4 V. iugo, XIV, 8. Regular
ex iniuria est, sed numquid propter ter nam interdum absenti quoque iniuriam huiusmodi, amitto ius o honor deferri et laodi potest veluti tondi beneficium, vel ossicium statua posita L. 16, De iniur. Vol 27 Contra mutat ἘHAS cit. n. contemPtR.
233쪽
CAPUT II. ART. I. DE CONTUMELIA
229 274. Contumelia est animi nostri contemptus aduerati aliouem similisatio s5ὶ Ide signis constat idest, Verbis, nutibus, scriptis quodis scriptis, proprio nomine in iure dicitur 6 libellus summam δὲ ac praeterea quibusvis actio ibus, Vel omissionibus, quae natura vel moribus significandi vim habent 7 . Verum, ut signa contumeliam contineant, necesse est, ut ei contemnendi animo sint expressa s8ὶ, et coram eo qui contemnitur; quia, uti honor, ita per contrarium contumelia, regulariter, in absentem non cadit 9 . Est autem contumelia mortale peccatum o genere suo l0ὶ verum, cum idem si cuiusvis contumeliae obiectum materiale, nempe honor, omnes contumeliae sunt eiusdem speciei infimae sit in excepta ea, quae irrogatur parentibus, quippe etiam pietatem laedit. 275. Genus contumeliae est alicui vitia vel desectus obiicere, seu anima, seu status, seu corporis 12ὶ quod cum t iniuriae causa, convicium, cum ioci gratia, irrisio, vel subsannatio dici solet l3 . Irrisio igitur et si1bsannatio per se levia sunt; sed possunt steri letalia, si is qui ludisscatur sit vir gravis, et aliquid ei obiiciatur, quo gravi pudore suffunditur 14 . In contumeliam recidunt maledicta, quae quis in praesentem evomit ib); sed ex hoc capite, regulariter, levia sunt l6ν.
L. 1 De Iniur. S. alph.. III. 995 Verum, libolius famosus non intelligitur, si infamia iam innotuorit Salm.. 13,
193. Aetionibus; utputa, si eum in theatro, foro, etc. Sedere non patitur, si alicui temere irascitur Matth., V, 22), si coram e Vociferaverit L. 15 De Iniur.). Omissionibus; nempe, quoties aliquid omittitur non sine contemptu veluti, si interrogatus is praelato, non respondo Ex L. 10 De Interros.), i adstanti non assurgit Salin. 13, 4, 109), etc. 8 D. h. 2, 2, 2, 2. Ideo, iquid dictum sit ioci, Vol correctio
nis gratia, contumelia ceSSat dummodo, nec locu petulans it et cor
rectio moderate fiat L. 6 ult. Ad L. Aquit.); et ab eo qui corrigendi ius, vel ossicium habet V. Galat.,
9 Laym. h. t. Cap. VI, 1. Re sudarare; nam, uti interdum honor V. n. ), ita et contumolia absentineri polost. Et fieri intelligitur, si vel atrox iniuria sit, ut puta, editis famosis libellis vel coram pluribus
facta Lugo, XIV, ) 10 Mutth. V, 22 D. h. 2, 2, 22. 1 ad 3. 11 Lugo, XIV, 190 Salm. 13, 4, 1'. 12 V. D. h. 2, 2, 22, 1 ad 3.
Defectus, nam crimina obiicere et detractio et contumolia est Moli.,
fit oro et cachinniΗ subsannatio naHOrugato D. h. a. ), vel motibus Corpori et membronim Lugo XIV,
Utputa, si viro religioeso et honeΗtissimo dicas in facie ipsum cum puella loquutum suisse, Solum cum Solst.
16 Salin. 13, 4, 26. 16 Salm. n. T. Eae hoc rapite,
nam per Se Sunt letalia exceptis his, quae quis profert in mortuOS,
234쪽
230 LIBER ΙΙΙ. - TRA . II. TIT. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE, ETC.
276. Contumelia solam satisfactionem exigit quae praestanda est, prout in quavis iniuria. Ea tantum qua publico ut puta libellis famosis publice praestanda est: nam satisfactio quaedam quasi restitutio est, quae ad aequalitatem est facienda si73.
ART. II. De Stupro. 277. Mulierem inire solutam, sed honestam, heic V. 69 n. 54 stuprum 8t. In quo duo inspicienda sunt, iniuria et damnum Imiuria, si mulier stuprum passa fuerit invita invitam autem accipere debemus V quae consentiendi capax non est, nempe si quis cognoscat dormientem, Vel ebriam, Vel mentem 2 quae consentit quidem, sed compulsa metu graVi i), etsi tantum reverentiali 2ὶ immo, ex Nostris, ' et ea quae sponte consentit, Si eam stuprator osculis, amplexibus, tactibus, in proximum labendi periculum traxerit 33. Damnum reparandum egi, non amis8u Virginitatis nos, sed si mulier exinde nuptias nulla aut deteriores invenerit. Ut igitur mulier damnum paasa Videatur, necesse est, ut quando stuprum subiit in ea conditione fuerit, ut nubere posset. Iniuria satisfactionem, damnum restitutionem exigit. Satisfactio debetur tum mulieri, tum regulariter eius parentibus 4): et de hac expedita res est. Restitutionis obligatio oritur ex revelatione stupri 5ὶ quamdiu igitur hoc latet, cessat restitutio quamobrem, si innotuerit, refert, utrum culpa mulieris, an Viri, an neutrius. Si mulieris, sibi imputet, licet vi superata fuerit 6); nisi illud prodiderit in iudicio, iniuriae persequendae causa: in Viri, is damnum sarciet licet mulier copiam sui fecerit 7), et iam antea corrupta
vel creatura irrationales illa nim 4 S. Alph.. ΙΙΙ. 641, meclevia sunt per se, haec otios et vana de viro . Regulariter idost, si id V. D. h. 2, 2, 26, 2). patri innotuerit; et filia adhuc in sa- 17 Salm. 13, 4, 38. milia patris maneat, licet sub patria 1 Laym , De ti . G. III, civili potestat amplius non sit. Par. III, Cap. XIII, 3 Lugo XII, 5. 5 Laym.. XIII. A. ibiq. ει 2 Salin. 13, 3, 14. Et ecce, si Varr. et Vasq. Salm. 13, 3, 11; eam sollicitavit dominus, tutor, tu S. Alph. III, 641, in . Sictu si di magister, commentariensis, etc. eum iniuste desborasses Lugo XII, V. Lugo XII, 4; Salm. 9, 9, 36). 6 Moli., o IV, 104, 13). 3 Salm. 13, 3, 16 S. Alph. 6 Elbel, De est. n. 221 S. ALII1, 642 v. Dubium sit r. Nempe phonS. 646. qui causa damni. Verum, hunc non Thioli., IO. IV. D. 104. 13; teneri ante sententiam iudicis, docet Lugo XII, 6 S. Alph. L c. V. -- Reiff. IV, 1, 106): nescio quo iure cvit 1'. Disjtjgsui MIOOQle
235쪽
231 fuerit 8): si neutrius, cum commiscuit, rem sui periculi fecit vir, si oppressit invitam mulier, si haec copiam sui fecit s) atque ideo, in priori ag restitutio competit, in posteriori cessat. Restitutio autem haec est, ut vir mulierem aut ducat, aut dolet l0ὶ dolet, idest, eatenus dotem praestet, quatenus mulier aeque bene nubere possit il). Electio autem mulieri est: nam cogi non potest, nec viro nubere, ne coactioni l2ὶ aut revelationi, nova addatur iniuria nec dotem accipere, quippe qua damnum illatum, maxime si non consensit, ad aequalitatem reparari non potest 133. Nihilominus, quia matrimonia coacta diffviles exitus habere solent, Ostri fere omnes docent, virum liberari, etsi invitam defloraverit, oblata dote, qua aeque bene nubere possit 14): tantum, aiunt, si dolam praestare nequeat, ducere debet 15ὶ, dummodo sine damno suo longe graviori eam ducere possit 16ὶ Quoties autem do praestanda est, haec soli mulieri debetur, cuius interest nubere 17ὶ et ex eo 8 V. Lugo, XII. 15 S. Alph.,
IV I, 33. Scilicet sic interpretatum HS cit. C. , quo dicitur dotibum habebit,aeorem V. Reiff. n. M).
Et proiiacto vir in foro externo O-gendus non est eam ducere, quia coacta matrimonia discites solent Mittis habere: at in foro conscientiae, si mulier matrimonium mavult, Vir eam, regulariter, ducere neceSSe
11 S, Alph. III, 641. Est igiturdos non pretium aliquod. Sed reparandi damni estium quamobrem,
si mulier aliundo dotem habet, hanc augeri; Si nullam habet, constitui eam oportebit Lugo XII, 13 Less.,
648. 13 Agor. To. III, Lib. V Cap. b. Noc inficiatur Lugo XII, 14; nam
si alius eam corruptam inVenerit, Vexabit. Respondent, incommoda huiuS- modi non recipere compensationem. R. diest. non recipere :ecunia et dote. concedo matrimonio cum defloratore inito nego. Praeterea morum bonorum et Reip. intersunt haec matri
14 S. Alph. III, 641, V. Haec de viro. Nisi forte Vir matrimonium promiserit V. S. Alph. 648): sed
de obligatione, quae ex promisSione matrimonii oritur, alibi.
15 Less. II, 10 32 Lugo XII, 18 S. Alph. III, 649 in . 16 Lugo, XII, 18; V. 225. Alias
serior sit conditio mulieris V. S. Alph. III, 649 in .); aut scanda
go, XII, 8, 9. Et non parentibus: primo, quia mulier est domina sui cor ris non ipsius parentes Salm., 13, 3, 4j deinde, quia in potestato ipsius est non nubere, vel deterius nubsre S. Alph. III, 641, V. b. 2). Atque ideo, nedum si VOlen violata fuerit, quod nemo negat sed sis invita Vasq. LeSA. Lugo, L
gare videntur ex C. , De iniur. in quo nec Vola de hae re, nec Vestigium.
236쪽
232 LIBER III. -TRA . II. TIT. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE, ETC.
tempore deberi incipit, quo eam petiit 18ὶ quamobrem si ea non petita, aeque bene nupsit, aut diem suum obiit, nihil debebitur iis . 278. Ad haec, si mulier enixa fuerit, et postea nupserit stupratori, uterque tenetur lium agnoscere. Verum, si citra infamiam agnosci non possit, siquidem mulier im passa fuit, vir solus alere eum debet si corpore quaestum facit, solum ipsa alias, uterque. Sed vir ita demum tenebitur, si certum sit, stilum suum esse quid igitur, si mulier primum Seio, tum si commiscuerit, nec appareat ex quo conceperit Et si hi non fecerint communi consilio, et Osius ignoravit eam Seio commiscuisse, neutrum ex eis teneri Verius est 20). in civit, siquidem uterque eam cognovit semel tantum, posterior tenebitur 21ὶ nam aut ipse pater est, aut, uter eorum sit no appareret si de hac re cogitavit), ipse effecit l7 n. 5 ; sin pluries, ambo, i modo neuter ignoravit eam ab alio cognitam fuisse 22). Quid si infans expositus fuerit, nec parentes inopes sint, an teneantur restituere rephotrophi a quo is recipitur, aliturque, quippe repliotrophia pauperibus subveniendis an minus, quia pueris servandis sunt instituta Utrumque probabile; sed hoc probabb
ART. IV De Adusterio. 279. Adulterium, propria signisscatione ost Alieni fori violatio si . Ideoque non intelligitur ante matrimonium iure initum 2 . Sed cum initum fuerit, adulterium admittitur etiam illo nondum con-Aummato 3ὶ vel divortio acto quoad torum vel habitationem, immo
18 CarpκοV. μαι. Crim Q. 68, impensa damnari in iudicio non pos- n. 38. Set ne sententia quidquam prodes-
19 Less. II, 10. 15, 20 iugo, et, quippe quae nihil novi dat. XII, 16, 17. Atque ideo, ex diverso. 20 Less. II, 10, 30 Lugo XIII,
debebitur, si antequam alteri nube 24 S. Alph. ΙΙΙ, 658. Contra γωret, pactum de ea praestanda, vel in. Vasq. AZOr. et . exiStimantΘS, sontantia iudici. S. Alph. III, 642i, utrumque teneni pro rata.
vel mulieris citatio Ex L. 182 De 21 S. Alph. III, 658. R. L.); immo vel sola extraiudicia s22 V. S. Alph. III, 658. lis petitio intercesssrit Scilico dos, 23 S. Alph. III, 656.
cum sit damni redintegratio, natu 1 Reiff. V, 16, 1 Lessius IV, rati iure debstur atque ideo saltem 3, 21. Sic dictum, quasi ari acie am, ex eo tempore, quo petita fuit Plus vel alterum ire. ex quo mulier quoquo modo petiit, 2 Ex L. Ad L. B L De vir, saltem in foro conscientiae, in Adult. Sanch. II. I, 2 8. mora esse coepit; atqui unicuique sua 3 Ex L. 31. De R. I.; Moiff. mora nocet. Alioquin in citationis V, 10, 5.
237쪽
CAPUT II. ART m. DE ADULTERIO 233
etiam lonone marito 4ὶ et haec expedita sunt. Sed si mulier ex adulterio filium suscepit, et in eum, quasi legitimum, aliquid impensum sit, Vel ipse aliquid a Viro eiu8, Vel a con8anguineis acceperit, restitutioni locus esse poterit quare ei inquirendum est, quarum rerum restitutio, a quo, quibus sit facienda. 280. rincipio igitur, restituendum est quidquid ex falsa ausa, idest, quasilli legitimo datum est: adeoque quidquid a viro eiusve consanguineis, non item a matre, et con8anguineis maternis, in eum impensum est: et ei donatum aut relictum fuit, vel ad eum pervenit ab intestato 5 . Restitutioni autem obligantur ipsemetistius adulterinus, eorumque parentes; sed lius, quamdiu ignoravit se adulterinum 88e, quasi ex re iniuste accepta adeoque ea tantumr tituere debet, quae pene se extant, vel id in quo actu est locupletior parentes quasi ex iniusta acceptione adeoque pro eo damno tantum, quod adulterino legitim habito, suapte natura, et qua8 necessario equitur ac proinde in id tantum, quod maritus, vel huius adscendentes in ipsum impenderint vel ab eis adulterino pervenerit quoquomodo non item si quid ei quasi fratri, nepoti, eici, pervenerit ab eorum consanguineis, quippe hoe per accidens
stt 6ὶ parentes, idest adultera, de qua nem unquam dubitavit 7ὶ, nisi invita fuerit oppressa et adulter, de quo iam dubitat nemo 8 . Sed stralius et parentes ita domum tenentur, si et illi evidens
V. rol. φ 49 n. 20), et his certum sit, eum fuisse conceptum ex adulterio s). Facienda autem est restitutio his, qui impenderint, dederint eisque mortuis, eorum heredibu8. 281. Haec restitutio cessat, si steri nequeat sine damno gravi superioris ordinis 225 n. 17ὶ idest vitae, libertatis, existimationis. Existimationis ut puta, si matri opus esset,ilium adulterinum
4 Innoc XI, 60. Maritos lenone 8 Vasq. De Testam. CaΡ. V, ius civilo V. L. 30, C. Ad L. PH. 1 n. 22; oli., o IV, 103, 2;De Adtigi. sacrilegos nuptiarum ap- ess. II, 10 45. Nisi mater facile poepellat tuisso filium subducero Lugo XIII,
6 Lugo, XIII, 7, 40 Croix, terest, si quid opinor, et nemo T. III, II, 338. Contra Molin. ΤΟ. IV, id exigit, utrum adulteri commiScen-D. 102, 3, et Salmant. 10, 34, 36. te de prole cogitaverint, an minuS. Nisi foris ait idem Lugo adultori, Utrumque vero teneri in Solidum, cum facile potuissent partum celare, putant esM. II, 10 41 et Lugo
cius vivendo, rem familiarem dili pluros fuerint indulteri, dicam suo gentius administrando, etc. Oeo.
238쪽
234 LIBER III. - TRACT. II. TIT. IV DE IMURIIS ET RESTITUTIONE, ETC.
profiteri 10ὶ nisi levior existimationis iactura foret 11). Num igitur debeat id revelare marito ne is quid in spurium impendat, vel ei relinquat aut stilo, ut restituat, vel ut ne petat nempe, si nihil grave, sive ab illo quod perdissicile est), sive ab isto metuendum sit nam levis hei existimationis iactura foret minime, si Verendum merito sit, ne id prodant aut si vir mallet damnum pati, quam id rescire 12ὶ aut lilius matri dem non si habiturus. At vero si
adulterium viro consentiente fuerit admissum, restitutio cessat, sive quoad ea quae maritus in adulterinum impendit, donavit, etc. l33; sive quoad ea quae adulterinus accepit ex heroditate eius, vel intestata, salva legitima debita heredibus necessariis.
DE INIURIIS QUIBUS LAEDITUR CORPUS.
Seu de homicidio felicidio, et duello.
282. Corpus laeditur, cum primis, Verberibus, mutilatione membrorum, et homicidio de illis et ista expedita res est quare de homicidi solum hic Homicidium quid sit, alia dixi V. rol., 42lὶ hei videamus, an liceat unquam hominem occidere. Et intererit, utrum hoc stat V et actione et intentione directa an 'actione quidem directa, sed intentione indirecta an ' actions quoque indirecta. orro directa actione hominem occidere, est, ea actione illum necare, quae suapte natura ad vitam adimendam pertinet intentione directa est, eum occidere vitae ei adimendae, non qua alia cau8a. Et priori modo, nunquam licet, quia natura malum est adeoque et8 modicissimum spatium Vitae ei supersit, et licet id stat aeternae ipsius salutis gratia lin altero, licet tantum, e neces8aria seu publicae seu privatae defensionis causa 2ὶ at posteriori cum hoc sit mortem permittere, magis quam inferre , licet, e quavi causa gravissima 33. Omnia expedita sunt, praeter
10 C. , De Poenit Nisi famae no Quocirca nefas St, V. , insan- perditae Sit, aut muliercula prorsu tem proxime moriturum in flumen
239쪽
CAPUT III. DE HOMICIDIO, FETICIDI ET DUELLO
235 ea, quae ad privatam defensionem pertinent; quare de hac solum pauci8.283. Defendere est, malum propulsare itaque obiectum defensioni est malum, nempe inferendum nam post illud illatum ultiolaret) nec qualecumque, sed certum quod planum est), et imminens, quia remota plerumque aut evanescunt, aut facile caventur 4 . Sed defensio iusta esse debet V quoad causam; ' quoad aggressorem; ' quoad modum. V Quoad ausam defensionis , necesse est, ut malum, quod propulsari Vult sit oppido grave; utputa, iactura Vitae membrorum so , libertatis, pudicitiae 6ὶ immo etiam bonorum 7 , dummodo bona iam tua sint facta 8ὶ nec modica sint sὶ 2' Quoad astyressorem, necesse est, ut malum immineat ab eo qui occiditur 10ὶ, et immineat iniuste sit . Illud non intem est, si laris is sit expers iniuriae, velut fatuus, ebrius; nam quod liceat eum ocidere, hoc non ex iniuria eius, sed ex iure defensionis, profluit 123. lus licet aggressor a me provocatus fuerit, lasgida iniecta S. Alph. VI, 106); et,
probabilius, turrim hostilΘm evertere
46), navim comburere, ne in potestato hostium deveniat Leas. II, 9, 34 Salin. l. c., T), fas est militibus sub ruinis, vel in flammis in-torituriS. 4 Lem. II. 9 44, etc. Ceterum, expectandum haud est, ut alter incere incipiat Lugo, X, 161 S. Ab phons. III, 387, 388). 5 V. Salm. 25, 1, 4. Licet in
Iam mutilationem vulnus sit allaturum, immo deformitatom tantum
tant. Θtsi mulier consentiat, licere proximi es eius consanguinΘis V. , patri), occidere invasorem pudicitiae
licet occidere v. g. iniuste impedientem ne hereditas decisur, vel
legata solNantur Innoe. XI, 33). 9 Ex Innoc XI, 31. Verum quiae modica, quae non modica 3 V. S. Alph. III, 383, V. Quaeritur). Duo
oesrta videntur: satis haud esse valorem quatuor, aut quinque contra sumere valorem inaureorum: idest,
hinc 400 libollarum circiter re igitur varie, inter haec, ex personiου asstimari debet Lugo X, 178 S. AlphonS. t. α). 10 V. S. Alph. 380 V. Deciu8. Hinc nec tibi fas est, . , TRSSR- toris, te insequentis, filium in flumen proiicere, ut dum is eripit filium,
sit Less. II, 9, 2. Hinc V. , non licet grassatori satellites interimere, se de mandato iudicis insoquentes Sulm. 25, 1, 19). 12 Grol. D L. B. et P. Lib. II, Cap. I, uff, Ius naturae et gentium Salm. 10, 8 46. Ut ecce si quis me per errorem invadat Ρuff. Lib. II, Cap. V Db). Item si fugisnti a latrone iter pueri intercludant per viam fusi, vel clauduS LRYm., III, 1 Lugo, X, 127 Lesa. II, 9,09 S. Alph. III, 393); si aggreS-Sor obiectu corporis infanti se tueatur Lugo, X, 24). Itaque licet hos omnes interimere, Salva iustitia.
240쪽
est eum occidere, quia provocati non dat ei me interimondi ius 13 Demum 3 quoad modum, nece88 est, ut servetur moderamen inculpatae tutelae 14ὶ id est, ut malum huiusmodi alia via caveri nequeat l53 ideo reus est homicidii es' qui poterat certamon vitare, V. , latendo, fugiendo, etc. 163 dummodo sine periculo 173 et forte mile aut vir nobilis, non tamen clericus sine ignominia 18 fugere potuisset et qui, 2 se defendendo plus nocuit, quam opus fuerat 193. Quin, ' homicidii reus est coram Deo, qui invasorem occidit directa intentione occidendi v. e , sibi forte inimicissimum), quamvis necessitate compulsus occiderit 20 . lus; etsi forte par se non sit iniusta, at in praxi illicita proculdubio est defensi huiusmodi, quoties periculo hallucinationis non vacat 213. At quando pro se licita foret, pro aliis quoque tuendis non me invitis licitam esse propter erga proximum caritatem 22ὶ,
284. Homicidio proxime accedit abortus voluntarius latus, sive animati, quod verum homicidium Prol. 421 n. i , sive inanimati, quod instar homicidii est 233 et utrumque est malum natura 24). Utrum igitur aliquando licitum sit, utrum oporteat abigere, necare latum ad salvandum Vitam matris, quae aut morbo letali laborat, aut parere nequit, si alias et sibi et filio pereundum sit Ρorro hoc fleri potest vel directa actione, vel indirecta Directa . , raniotomia seu embryotomia , vel dilaceratione uteri; immo abortu ipso si quae adhibentur vi sua et necessario fetum ab- 13 Lugo, X, 101. Licet igitur
et adultero a marito, et ei qui rixae causam dedit ab eo quem Θ. g. per cussit, e tueri vel occidendo, ne ab
invaSorem, caritatem, non iuStitiam,
laodit Less. II, 11, 44, 8 Salm ., 13, 2, 7): numquid nim ei ius est
nisi forte suae menti non it), quo ego cogar fugere, latere γ
occidere falsos accusatores, fulmsteΗtes, Vel iudicem, a quo iniqua certo imminet sententia etsi non possit alia via damnum vitari Alex. VII, 18). Hac re, etsi liceat occidere ad tuendam rem iamiliarem, ad sa-mam tuendam non licet; . quamvis infamia aliter vitari nequeat Innoc.
III, 391. At prosecto quia Vix r vibus caret incommodis ad quae non Obligat caritas non est necesSaria