장음표시 사용
211쪽
rui, liberis, famulis Τ). At vero quas per alios fit non intelligitur, nisi his primum sit facta ideoque cessat, si laesa fuerit volonti steonsentieuti 8ὶ ut ecce si quis puellam consentientem deflora' rit 9). Et nedum vivis, sed si mortuis iniuria steri potest; utputa defuncti cadaveri, funeri imagini 10): immo haec plerumque duplex iniuria est; nam saepe etiam Viventes spectat, nempe Virum, uxorem, liberos, famulos il). Ceterum, nisi praesenti sit facta, vel absenti ea intentione, ut is eam resciat, regulariter contumelia ce
realis et Verbalis utraque est mortale peccatum ex genere suo l33r Oeterum gravitas iniuriae aestimatur cum primi ex pereon cuisti: nam parentibus, superioribus, vel solo vultu sti iniuria, ut puta si quis torvis oculis eos aspiciat 143 et quae parentibus ni, pietatem praeterea laedit atque ideo speciem minat 163 contra facile a letali excusantur mulierculae quae, dum iurgia miscent, mutuo se probris onerant, conviciis, maledictis, etc. 16). Deinde crescit ex loco Vel tempore ut puta si acta sit in foro, vel ei qui munus publicum obit, cum eo defungitur; V. , iudici, cum sedet pro tribunali. 247. Itaque iniuria satisfactionem xigit. Satisfacere est tantum facere quantum aes satis est ad reparationem iniuriae 173. De tur quamvis iniuria tibi sit' facta nemine praesente 18 . raestatur autem vel directe, veniam petendo, sive per se, si e per altum Vel indirecte, praestiti laeso congruis, arbitrio confessarii, reverentiae, sive benevolentiae signis 19). Regulariter, necesse non est directe eam praestare, si aliter praestari possit 20) immo non expedi si a Superior sit facienda 21): aut verendum sit, ne lae 7 L 1 Item, De Iniur. L. 6, 14 V. S. Alph. III, 333 Lugo,
212쪽
sus graviter erat 223. antum si atrox iniuria sit illata, satisfactio directe praestanda est, noc ordinaria animi corporisque demissione 233. Utcumque vero stat, semper sic facienda st in ad ninfitiam eorum, quibus praesentibus iniuria irrogata fuit, pervenire
248. Haec satisfacti cessat 1 si laesus remigerit iniuriam e presse, vel tacite 25): ' si ultus eam fuerit auctoritate, seu privata, seu publica quippe ulti satisfactionis egi instar, quadam qua8 compensatione utriusque iuris, aequitate sorvata 263 3' si ipse assocerit aequali iniuria laedentem 27): ' si memoria iniuriae iam prope abolevit 283 sed ei directa tantum satisfactio emat. Demum: ' morte laedentis, aut laesi, quia iniuria morte ni-tur 29). Sed etsi non esset, non sunt a confessario de ea minnendi poenitentes, si praevideat monitionem non profuturam 303.
Do niuriis ot Rostitution vo Satisfactiona in apocio.
249. Hucusque de iniuriis deque ex eis vel restitutione, vel satisfactione in genere nunc de singulis in specie. Itaque laedi aliquis potest in his, quae vel personae eius cohaerent, Vel in R- trimonio eius sunt. Ex priori capite, laeditur animu8, corpus, dignitas animus seductione erroribus, mendaciis corpus mutilatione, et homicidio dignita contumeliis, stupro, adulterio. Ex altero detr
l. C. n. 5T; Salm. l. c. n. 11 3. n. 61 S. Alph. ΙΙΙ, 89 . Vorum Contra Leess. aliοΗque, existimantes si alter iniuriam reparari velit, com- omnem iniuriam sola veniae petitione pensatio cessat quia in re diVersa, retiarari. altero invito, non sic Salm. 13, 4.
213쪽
etione, Violatione secreti, et furto A postremis ordiendum. Ροrro quoties hoc loco dico, e. r. homicidium, furtum, stuprum, etc., magis delictum quam peccatum intelligo; nempe ut sciamus quando is, qui haec admittit, incurrat censuras et reservationes, sicubi his sunt obnoxia atque ideo stricta signisscatione haec accipio quod Velim animadverti.
DE INIURIIS QUIBUS LAEDUNTUR EA QUAE IN PATRIMONIO NOSTRO SUNT.
ART. I. De furto. 250. Iura realia laedi possunt innumeris prope modis. Sed in primis laeduntur cum quis rem meam immobilem usurpat, mobilem aufert, seu vi adhibita rapina), seu absque vi furtu . Rapinam sere praetereo, quia furto quodammodo continetur. Furtum, ex Ν. legibus, estniendum est: oculi contrectatio rei alienae, ueri faciendi causa, inrito rationabiliter domino 1 . BIEcTUu furti sunt res ipsae 2) mobiles inquam, quia contrectare est loco movere; et alienae, nam rei propriae, etsi alius in ea ius habet, ut puta pignori datae, furtum hodie non stt 3). Aelio ex qua constat fuditum est contrectatio, sive ablatio 4); ideoque surtum non facit, eis peccato non careat, ne is qui rem iam domin ablatam ab alio accipit et retinet, sciens alienam esse 5); nec is qui a domino acceptam sulputa commodatam, depositam, administrandam, Vendendam, alteri deserendam, etc. in suos usus intervertit 6 . Sed ut ablati rei alienas furtum adeoque censuris et reservationibus, si quae in furtum latae fuerint, obnoxium dici possit, necesse est
Cap. II, Carmign. Elem. Iur gitur. Crim. ς 986. Ac ita fors et Nostri 3 Sed si in re communi furtum D. h. 2, 2 66, 3 iess. II, 12, cadere potest, nempe si socius eam 1 Laym. h. t. Lib. III. G. III, auferat lucri faciendi causa L. 51, P. 1 Cap. 1 n. 1 Lugo, XVI, 1 Pro socio); S. Alph. III, 518), omissis vorbis 4 V. m. De Obligas quae eae tueri faciendi causa delicto. 2 Iuro communi si et furtum 6 Salm. 13, 5, 2 contra Lugo, usus, veluti si creditor pignore uta XVI, 3. tu 6. De iniur.); et possessio 6 Carmign. Elem. Iur M., nis, ut si debitor pignus auferat t M.
214쪽
ut sacta sit 1' lucri facisndi causa Τ); ' invito rationabiliter domin 83 et 3 absque vi 93. Quamobrem, etsi peccet non subest censuris, vel reservationibu sorte latis in fures, ex V qui rem alienam abstulit cito redditurus 10ὶ vel ut perderet sit . Nec ex 2' qui dominum non invitum putavit vel contra sals putaVit invitum 12ὶ vel fecit sciens quidem invitum, sed quoad modum tantum 13). Domum ex ' rapinae, non furti reus intelligitur qui rem domino extorquet vi adhibita, vel metu incusso l43. 251. Furti, et rapinae non eadem prorsus species est 153. Ad haec furtum et quidni et rapinat dividitur in simplex, et qualist-catum qualincatum Nostris est, cui circumstantia cohaeret, quae speciem minat iste furtum qualisicatum nobis unum tantum, aerilegum. Hoc autem lit cum quis aufert aliquid acrum, seu de acro, seu de non sacro vel non sacrum de acro, si eo loco repositum fuerat custodiae causa 163. ore rem sacram accipere debemus Deo quoquo modo donatam, locum ero sacrum Ecclesiam 17). 252, Furtum rei gravi grave peccatum est. Verum cum furtum non sit, nisi quod fit domino rationabiliter invito quo is minus invitus creditur, eo maiori quantitate opus est, ut letale dici possit; et si non sit rationabiliter invitus, furtum emat. Quae duo paucis dispicere oportet. Quoad primum igitur, magis an minus invitus praesum aliqui potest, ex personis ex rebu8, Θ modo. personis nempe, e quibus furatur; et hoc aestimis oportet ex cu- 7 Cit g 1 Carmani o Ronageti, 12 Cit S. L. AT, I Recte,ll. c. Contra Sol. V III, 1 bdost, h. Lut in sui duorum convertat; . , 13 Μoli. III, D. 686 uti ple- ut altori donet L. 96. h, t. ρ rumque in furtis domesticorum Lugo, de in eleemosynas. XVI, 3 in ii.). 8 g 6 8 De oblig. ρα- - 14 D. h. 2, 2 66, 4. Ρorro Vis delicto in personam cadit ideo, etsi effractis 9 Μοli . III. D. 681; Sol. V foribus, vel perforata pariete, fuerit III, 2. Iurisconsulti aiunt 'audolen admissum, furtum est non rapinister g 1, . ., Nostri occulte D. Μoli. D. 682 6 Lugo, XVI, 13): Th. 2, 2 66, 3). Ideo veri furti reus nisi aut domino vis facta fuerit, aut est qui falsa pondera, Vel mensuras ei, qui rem detinet eius nomine. adhibet; qui falso meo nomine rem 15 D. h. 2, 2 64 4. Rapina
petit, et accipit iniuriam quoque in terSOnam On-
10 Lugo, XVI, 40 ibique Moli., tinet.
Sanch. etc. 16 Can. 21, 17, 5. - Custodiae, 11 Li. 8, Arbor 'ιri. Itiugo, XVI, etc., et non aliam quae nune rece-6. Utputa si aliquid fregerit usserit, in Sententia est Sol. Μoli. III, in flumen proiecerit. Nempe, si hac in D. 695, 3, Less. II. 45, 14 Lugo, tentione surripuit; nam si nova inten XVI, 19).tione, V. , rem deSpicienΗ, eam frΘgit, 17 Lugo, De Postvit. XVI, 474: etc. furtum non cessat Lugo l. α) V. LeSS. l. c.
215쪽
iusque ingenio, moribus, facultatibus, et id genus ceteris vel quae surantur, si ad ipsum pertinent quoquo modo nam quisque minus invitus praesumitur quoad uxorem, quam quoad liberos, praesertim si haec frugi sit, et prudens materfamilias 183 minus quoad liberos, quam quoad famulos, praesertim si liberi iam adoleverint, et in usus non turpes impendant 193 ac demum minus quoad sa- mulos, quam quoad extraneos 20); immo, quoad esculenta, isae caute servari non solent, famuli nunquam peccant graviter nisi sorte accipiant in quantitae extraordinaria, aut haec sint pretii extraordinarii); dummodo ad comedendum accipiant, non ut dent alsis, aut vendant 213. Quoties igitur dominus invitus est quoad modum tantum, furtum leve intelligitur 22).253. Quoad ra. quae furantur), maiori quantitate opus est in furtis rerum expositarum ut sunt fructus iuxta vias, et ligna in silvis 233. Et quoad fructus, probabile est, viatores illi peccare,
si modicum aliquid, v. o. unum Vel alterum uva racemum, aut
pomum decerpserint eomedendi causa 24); nec peccare graviter, si usque ad satietatem comederint, dummodo nihil abstulerint 25). Quoad ligna vero quas caeduntur in sit is, intererit utrum in publicis caedantur, an in privatis. Si in publicis, nempe propriae Universitatis, aut limitrophae ubi limitrophae promiscue utunturi, nec alicui privat elocatis, non est grave caedere ligna nisi magna clades quae nempe magnum communitati damnum inferat lignorum fiat 263. In privatis, aut omni, aut saltem gravi culpa Ia-
18 V. Lugo, De Iustu. XVI, a ultra voluntatem domini, in rem dωn. 64 S. Alph. III, 40. mesticam impendunt, . , praediiS 19 S. Alph. III, 543. Qui tunc meliorandis, pecudi alendo, dummodo
temporis, existimabat, leve esse, a non ultra patrimonii vire impen- patre divite, duos, Vel tres a prae dant, et more boni patrisfamilias, divite, decem aureos furari. rae letalis damnandi non sunt nisi O-terea inspicienda sunt liberorum stu minus manifeste id graviter ferat diu, mores, ossicia, numerus. Cf. tapf,4 446 Scav. II, 94).
20 Lugo, XVI, 79; Salm. 13, 5, 42. 23 S. Alph. III, 29; II. A., Scilicet, ordissiciis ost, ita fidelitor X, 23.
re dominorum ab aliis administrari, 24 Alph. 529 ac Deuter., quin aliquid adhaereat manibus con XXIII, 24. trectantium ido domini aut minus 25 S. Alph. H. A. X, 24. inviti sunt, aut minus rationabilitor. 26 V. Sol. IV, Ι, 4. Proinde 2I S alph. III, 545 H. A. X, 34. aut omni, aut certe graVi culpa Vu- 22 Caiet. Summa V. Furtinu, cant, qui singulas, Singulis diebuΗ, n. 2; avare. XVII, 138. Quos in ad usum familiae; et pauperes qui
ha parte niversi T. sequuntur bina praeteroa, singuli hebdoma Salm. n. 40 . Amplius: si quid uxor, ibita, ad Vendendum arcina euΘ-
216쪽
cant pauperes, qui ex his colligunt, immo et succidunt, scutices Vidi gutta, ad ignem necessaria quippe non immerito dixeris, haec eis ex caritate deberi maxime si domini sciant, et taceant dum ne succidendo Vastent; nec caedant arbusta, vel arborum ramos nisi emortuos forte); nec palos eorum, aut vinearum auferant; nec sepes diruant 27). 254. Demum eae modo minus invitus intelligitur is, cui modicis furtulis successivis aliquid denique grave, quam is, cui id totum simul surripitur. Sed hic ' materia graviori pus est, ut furtum mortale dici Omit 283 nempe si unus, uni. eidemque plurim furatur, saltem dimidio si furatur pluribus simul, et semel duplo 293; demum si pluribus pluries iuretur, ut plerumque Oenopolae, mercatores, conssatis si quid opinor utriusque excessibus, triplo 303. Et ' in primo et tertio casu, longiori temporis pati opus est, ut coalescere et ad letale portingere possint 2543 At vero hi Omnes quoties post implotam materiam gravem deinceps iterum ad eamdem materiam gravem pervenerint, toties iterum, aiunt,gfaviter peccant 313. Et qui pluribus ingens aliquid abradunt, licet singulis modicum, si ditescendi animo id faciunt, ab initi letali non carent, quia rem publice emiciosam sacer intendunt 32); et restitutioni in genere, sub letali, obligantur 333. 27 Ρavono, SpiciL,4 44 ibiq.
Agor. Silv. Cosset, PontaS SORV., II. 793 Edit. 12). Ex hoc capite ignin Acimiis facile sarcitoribus, qui sibi
retinent resegmina, quae Supersunt factis vestibuΗ si modica ea int: immo nec modica, ubi hic mos inolevit quippe domini huius rei cauSa, minorem mercedem praestant Sancheg Consit , Lib. I, a VII, D. 2,n. 4). Quae autem quoad dominum, d Sarcitoribus, quod sarcitores de eorum famuli dicenda sunt Lugo,
28 S. Alph. H. A. X, 26. Rmetsi ab initio constituerint surari aliquid grave Leκου. II, 12, 46 Samch0κ Dec. VII, 21. 10). et ideo gra
a n. 2. Itaque si alia Matis esset furari, V. , quatuor libellas, ut furtum totale dici posset, illinc SeX, hinc octo puri foret.
30 V. Holgmann De VI Praeci,n. 45. Et si ab initio id omne furari inisendit, ultimum furtulum est gra Vepem se V. Prol, 292 n. m); ac proinde
obnoxium reservationibus et cenAuri S.
31 Salin. 13, 5, 23 S. Alph., III, 538. Contra olinam, qui hos
unquam et Lugonem qui se Ontrario, semper deinceps peccare gr
viter putat. Sed et Salm sententia mihi dissicili est. 32 Less. II, 12, a n. 36 Lugo, XVI, 8, Communissima. Itaque i fiat obiter, casu, aut caro lotali Lugo, , bl), aut longe graviori quantitate opus est, ut stat dici
possit V. Laym. I, , V. Secundum); veluti si pauper tempore me sis congerat triticum, quo luem alatur Bonae , amb., aggo.). Aiunt Nostri, clitescemat animo, sed idem iuri QSS puto, si non intendat remfamiliarem augere, sed eam redintegrare ut ecce, si quis imprudena
accepit a debitor 10, 0 libollas
adulterinas, et, ut damnum arciat, ea singulas singulis suis creditoribus Θndit, vel his a quibus aliquid emit eadem est ratio.
217쪽
25b. Deinde, furtum cessat omnino, quoties dominus est invitus irrationabiliter. Est autem talis, quoties is, qui rem aufert, aut Occulta compensatione sibi consulit, aut extrema necessitate laborat. Occulta compensati ea est, qua creditor, ad recuperandum id
quod sibi debetur, aliquid subtrahi debitori suo Vel quod ipse ei debet non solvit, non reddit Licitam esse nemo dubitat, dummodo fiat ' salva iustitia 2' in cuiusquam damno et iniuria et 3' ex iusta causa. I. Salva iustitiae ex hoc capite necesse est, ut aliquid revera tibi debitum sit utque hoc sit certum prorsus. Ut debitum sit itaque compensantio pro ea re, quae sub conditione suspensiva debetur 343, vel quae post sententiam iudicis deberi incipit 35), ante illam impletam, vel ante hanc latam, fur um est: nihilominus haec posterior licita est adversus eum qui prohibet me iudicem adire 36); vel qui mihi extorsit aliquid vi, si sponte nolit contractum rescindere 37). Utque cerium 38); nam quamdiu certa non est debitoris bligatio, nihil ab eo exigi potest, quamvisaeque probabile sit 393, immo probabilius 40), eum debitorem esse amplius, necesse egi ut stat postquam dies solutionis venerit 4 l) uisi sorto haec citra grave creditoris damnum expectari non possit 423. II. Sine uit quam iniuria ideo necesse est, ut stat in re debitoris, nec iuri alterius obnoxia v. o. ab eo pignori data, vel ibi relicta sub condition adhuc pendenti 43): et eiusdem generis nam, prout debitori aliud pro alio solvere, ita et creditori aliud pro alio
34 Exi , De V. O. 644 V. Prol. φ 260. Excipiunt com- 35 Ex anch. M. VI, 38, 32; muniter, quando compenSatur, 19 quod Lugo XXII, 296 S. Alph. III, 893. qui donavit immemor debiti, non
Utputa, redintegratio damni dati sola donaturus, si scisset; 2 infamia culpa civili vel rei data ab eo, cui cum pecunia 3 legatum relictum iura concedunt restitutionem in in in testamento minus solemni V. S. Al-tegrum Sanch. Lum, et S. Alph. phon. ιι Ἀα). Verum prior casu huc
36 Lugo, . c. et XXXI, 71 V. satio agitur, sed interpretativa in P L, 206 n. 53. lutio alter a multis exploditur, quin 37 S. Alph. III, 17. rum sontentiam Lugo XVI, 5 me- 38 Ex Innoc. XI, T. Omnes rit veriorem appellat; OStremus uri ore Satan. 13, 1, 318ὶ Nempo ab omnibus scientiae nostrae et iu- saltem moraliter Less. II, 12, 58; ri regulis remotissimu est S. Al-Crota, III, I, 962). phons. cit. n. 35 incit.).
mant testisntur, nullum se octo Plus solvit qui cultis solvit g 33, rem invenisAe, qui in casti epicilis De Action. . probisuitutis tu eat compensatio- 42 Lugo, XVI, 93. Grave nemponem admittere, praeter unum Sal quod carita debitorem pati cogeret.
218쪽
214 LIBER III. - RACT. II TIT. IV DE INIURII S, ET RESTITUTIONE, ETc.
extorquere, non licet); nisi forte in re eiusdem generis commode steri non possii 443. III. Ex iusta caum iusta causa est, si crinditor rem suam in iure vindicare aut nullatenus possit, aut non sine incommodo gravi sed hoc est leve, quia iustitia legali tantum intervertitur 463. Amplius, quia occulta compensatio res est hallucinationis plena, regulariter, nonnisi de iudici confessoris est lacienda 463. 256. Deinde cessat furtum in necessitate extrema, Vel prope extrema, seu graVi88ima: cilicet, omnia tunc unt communia, quasi res uuius 47). Verum ac necessitate is tantum premi intelligitur, qui non liabet nec in re, nec in spe 48). Itaque licet sibi consulere e Hlienis, sive ea auserendo 49), sive retinendo quod forte pene Se Xtat V. c., depositum, commodatum 50) immo et furto quae mihi verior sententia est antea sublatum 513. Et quantumcumque indiget; quae multorum, in his S. Alphonsi sententia est 52): 44 Ex De . . Nec inro debitori ab altero destinata, imnao et miΗSa, quamdiu ab eo acceptata non fuerit. Sed ex diverso fieri potest in o debitoris alteri destinata, vel misSa, sed nondum ub hoc acce
sed, si in alia re fieri possit, salva caritate, non licet. Ceterum fieri po- tost otiam in re penes e deposita
quod nonnulli perperam negant, XL. ult. C. De Compensat. quae ad aliam compensationem pertinet, iure ei vili introductam.
iusvis mediocriter docti Cardenas, o Viva, in Innoc. I, rop. I). Dixi regulariter, num satis probabile est, proprio quoquo iudicio fieri posNe, dummodo creditor sit,ir Pruriens, timorati g, et vere raptus ad recte iurei tinctum ac certus sit de iustitia compenscitionis remoto omni hallucinrationis periculo S. Alphon .. III. 524 . At fieri posse etsi aliter iuuices Confessarius, ceu putant Salui. 24, 13T), hoc Si quid opinor, vix probabit sest nisi forte conse Sariu erret evidentissime.
cit. Cap. 1 n. 7 Lugo, XXI, 5. Sive egeat his quae ad victum, QuVestitum, seu valetudinom sive his quae ad periculum aliquod evadendum V. , equo ad fugiendum sunt necessaria. Dixi in necessitate eaeir ma, et non in necessitate valde gravi,
qua hodie prope certa Ex C. , De Furt. Salm. 13, 1, 37); nec in gravi tantum, quae certa ProrSus Ex Innoc. I, rop. 36; sed LBall. ad Gury I, 616 Sensentia est.
v. Maius Nec tenetur quidVia mtuum petere, Vel accipere V., si lubet, Lugo, XVI, 162), ceu tenet semientia communior et verior S. ΑlphonS. cit. q. 5): nam, Si tenerΘtur, nunquam quidquam fieret commune.
Nam cum possim restitutam iterum Surripere, quorsum restitutio 3 V. Prol.. 34 n. 9, in fine contra LeSS.,
Quod alii negant, si hoc sit ing6nΗ aliquid, o extraordinarium Croix,
219쪽
plus non potest 53 Quid, si dominus in eadem necessitate, Vel necessitatis periculo sit constitutus Et nihil posse in eo Mu domino auferri, inter omnes conVenit ex quo sequitur, i quis, Ruferendo, dominum in eamdem necessitatem conieceriι, illud protinus restituendum esse. Quid i iam re aliena pene eum erat, sive
licite sive illicite haec non mutant iura proprietatis Nostri diversi; nam quidam putaui, potiorem te esse, quia possides d4ὶ; quidam dominum, quia dominus est 55 . Neutrum sorte scilicet, in hac necessitate fiunt communia superflua vitae tantum 66ὶ;
alias daretur ollum iustum ex utraque parte itaque, si tu prior in hanc necessitatem incidisti, ex quo incidisti res tua facta est: si posterior, aut simul, cum ea egeret dominus, communis fleri amplius non potuit. Quando autem, in hoc discrimine rerum, omnia fiunt communia quasi res nullius ex uno capite, is qui eget,
bst verius ad ea ius ex iustitia 57ὶ, atque ideo cogi non potest,
eam mutuam accipere 58ὶ et, si aliqua certa re eget, potest non petitam eam tollere et si prohibeatur, tollere eam potest vi 59 . Ex ali capite ero, per solam occupationem k 128 ssunt eius qui eget; nec antea desinunt esse cuius sunt 60ὶ quamobrem, si dominus eas petenti negavit, Vel abscondit, non iustitia, sed caritas eum tenet ideoque damni cum eo agi non poterit nisi forte prohibuit eam capere 613. 257. Adhuc de peccato; nunc de obligation restituendi. Itaque fur necesse habe restituere nempe sub gravi, si aut res gravis
63 Salm. 21, 7, 35. Itaque, ius, NaVarr. et omni metiunturus rei tantum pii habeat, . , e obligatione caritatis, quae pro- equo ut ab inimico insequent sese imum senet quos recte confutat
do Vasq. De elemos. Cap. 1, v. o. tui Vestibus ad Se occultandub. 9 Lugo, XXI, 4; ibiq. Scot dum, equo ad fugiendum alias non et Palud. potest nisi omnibus negantibus aliο- 66 Ex D. h. 2 2, i, γ, T. Nempe, quin fas erit mendico, stipe negle- fiunt communia, ne ei, qui nihil a cla furtis ibi consulere Lugo l. c., bet, pereundum sit ergo i ii, qui 140 S. Alph. cit. q. ). in oSSeSSione eiu erit, pereundum 60 Lugo, XVI, 143.
220쪽
216 LIBER III. - TRACTAM TIT. IV DE INIURIIS ET RESTITUTIONE, ETc.
si 62ὶ licet eam auferendo peccaverit loviter sorte putans levem esse , aut, sin est te is grave viter damnum, Vel moerorem adferat. Amplius, in furtis minutis pluribus factis, cum quis ea faciendo peccavit grmiter, singulis quidem sub levi, sed omni us sub gravi, restituendum est 63ὶ et si restituti dominis sine infamia, vel certe in graviori incommodo steri non possit, pauperibus steri ρ- Mi 64ὶ Comat obligatio restituendi, si dominus eam remigerit aut fur putet probabiliter dominum remisime, vel, si peteret, remi880-rum 65 . Demum, si res ablata fuerit vi, satisfactione quoque opus erit propter iniuriam. 258. Rosia ut videamus utrum fur liberetur, si res furto su lata perierit fortuito casu. Et Videamus, num non ablata, aut restituta, non interitura, penes dominum, aut interitura fuisset, an hoc sit incertum. Si primum, non liberatur, quia pacto, vel mora pra cedentibus, fiam eam fortuitus imputatur 66ὶ secus sin alterum; sive eodem tempore, eodemque casu perierit, quod nemo dubitat; sive eodem tempore, sed ali casu sive eodem casu, sed alio tempore V 240, n. 15 16 . in tertium, ut ecce si periit alio tempore, et restitutam dominus probabiliter Vendidisset, quidam pu
tant, pretium integrum restituendum esse 67ὶ alii pro rata dubii 68ὶ illorum sententia iuri 69ὶ horum magis aequitati
convenit. 62 S. Alph. III, 534 q. 1. Θ-
ferum, parte reStituta, Si partem non gravem retinet, leviter peccat S. Al-
Omnivbras, quia quod retinet materia graVis est; insudis, quia modicum abstulit. Porro ut restituti singulis fiat, iustitia exigit, ideo Verius puto eis, non pauperibus, faciendam eSSe, quando ei commode fieri ο- tost quod dissicile est S. Alph. l .cit. contrarium probabilius putat;
publicae sed quorsum hic respublica nam fur ideo solum eam laedit, quia muli xempli rem facit.
capite, Oxcusatur filius familias, si aut pater noverit furtum, aut ipsΘiam consumpserit res ablatas S. Alphons. III, 543 H. A. X, 2) vel si pater, rogatus, facile condonaturus fuisset Leas. II, 12, 78). Excusatur autem, ut puto, Semper, Sipator alios filios non habeat secus, non XcuSatur, Si sui futuris coho- redibus non mediocriter noceat. Ceterum, si operas domi praestat patri indebitas, compensatio ex his ot
nempe, quae graVi culpa non caret alias nec mora dici posSet), iv c vili in foro extorno, Sive theologiam in intorno. Sed si fur illam domino obtulit, et i eam interim retinero tuaserit, perinde St, ac si pone de